Wybrane zasady udzielania pomocy
Wsparcie ze środków funduszy strukturalnych oraz Funduszu Spójności ma charakter pomocy bezzwrotnej. Najczęściej jest ono rozliczane na zasadzie refundacji czyli zwrotu części kosztów kwalifikowanych (wskazanych przez Instytucję Wdrażającą) i uzupełnia środki własne beneficjenta. Nawet jeżeli wytyczne w sprawie funduszy dopuszczają wypłatę zaliczek, np. w przypadku niektórych projektów nieinwestycyjnych, kolejne wypłacane transze uzależnione są od rozliczenia poprzedniej transzy, przynajmniej w pewnej, z góry określonej wysokości.
Wydatki nieobjęte refundacją stanowią tzw. wkład własny beneficjenta i mogą być sfinansowane kapitałem własnym lub ze źródeł zewnętrznych, w tym np. środkami z kredytu bankowego. Istnieje ponadto możliwość wniesienia przez beneficjenta części wkładu własnego w postaci wkładu (aportu) rzeczowego. Beneficjent jest zobowiązany:
- udokumentować poniesione wydatki,
- zrealizować projekt zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym i zapisami umowy o dofinansowanie,
- utrzymać trwałość projektu przez okres 5 lat od daty przekazania mu płatności końcowej,
Odpowiednie rozporządzenia unijne oraz "Krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania 2007-2013", określają zasady, na jakich poszczególne grupy kosztów ponoszone w ramach realizacji projektu kwalifikują się do refundacji.
Beneficjent musi pamiętać, że ocena kwalifikowalności projektu dokonywana jest na etapie składania wniosku o wsparcie w oparciu o następujące kryteria:
- zgodność projektu z politykami Wspólnoty w zakresie konkurencji, zamówień publicznych, równouprawnienia kobiet i mężczyzn, ochrony środowiska oraz społeczeństwa informacyjnego,
- zgodność z danym Programem Operacyjnym,
- adekwatność do celów danego działania opisanego w ramach danego PO,
- uprawnienie beneficjenta do aplikowania o pomoc w ramach danego działania.
Okres kwalifikowalności wydatków ponoszonych przez beneficjentów programów operacyjnych przygotowanych na lata 2007-2013 rozpoczął się 1 stycznia 2007 r. Oznacza to, iż wydatki kwalifikowane związane z danym projektem unijnym poniesione począwszy od tej daty, będą mogły podlegać refundacji. Końcowe daty kwalifikowalności określają Instytucje Zarządzające poszczególnymi Programami Operacyjnymi.
Wydatek kwalifikuje się do wsparcia, jeżeli:
- jest zgodny z postanowieniami danego PO,
- jest niezbędny do realizacji danego przedsięwzięcia,
- jest efektywny,
- jest zgodny z opisanymi kategoriami wydatków kwalifikowanych oraz odpowiednimi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego,
- został faktycznie poniesiony przez beneficjent, a i jest udokumentowany w określony przepisami sposób.
W celu udokumentowania wydatku beneficjent najczęściej jest zobowiązany do przedstawienia właściwej faktury, wraz z dołączonym do niej wyciągiem z operacji bankowych dokonywanych na wyodrębnionym rachunku otwartym dla celów projektu.
Inne zasady obowiązują w przypadku dokumentowania kosztów związanych z amortyzacją bądź wkładem niepieniężnym. Określa je w odrębnych wytycznych Instytucja Zarządzająca danym Programem Operacyjnym.
Przykładowe wydatki kwalifikowane:
| Rodzaj kosztu | Warunki zaliczenia do kosztów kwalifikowanych projektu |
|---|---|
| Koszt otwarcia i prowadzenia wyodrębnionego rachunku bankowego dla celów projektu (wraz opłatami pobieranymi od dokonywanych operacji finansowych) |
|
| Koszty obsługi finansowych instrumentów zabezpieczających (np. poręczenie, gwarancja bankowa) | Poniesienie tego kosztu jest niezbędne do przygotowania i realizacji projektu oraz jest on bezpośrednio związany z projektem |
| Wkład niepieniężny (rzeczowy) |
|
| Zakup gruntu (nieruchomości niezabudowanej) |
|
| Zakup nieruchomości zabudowanej |
|
| Raty leasingowe | Kwalifikują się tylko raty, które przypadają do zapłaty i zostały faktycznie zapłacone do dnia rozliczenia pomocy wspólnotowej |
| VAT |
|
| Wydatki poniesione na mieszkalnictwo |
|
| Zakup środków transportu | Wyłącznie, jeżeli środek ten jest niezbędny do realizacji projektu (zakup środka transportu nie może stanowić celu projektu) |
| Zakup innych środków trwałych | Środek ten nie był współfinansowany ze środków krajowych lub wspólnotowych w przeciągu 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie |
| Koszt przygotowania biznes planu/studium wykonalności/dokumentacji technicznej |
|
Przykładowe wydatki niekwalifikowane:
- Koszty zakupu nieruchomości zabudowanych i niezabudowanych oraz koszty zakupu wyposażenia, mebli, pojazdów - w przypadku projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego
- Koszty prowizji i odsetek ponoszonych w ramach zobowiązań finansowych
- Ujemne różnice kursowe i koszty operacji wymiany walut
- Koszty kar i grzywien oraz procesów sądowych
- Wydatki poniesione na mieszkalnictwo w przypadku projektów współfinansowanych z Funduszu Spójności
![PKO BP [logo PKO BP]](http://www.pkobp.pl/layout/pic/pkobp-logo.gif)



