Andrzej Dłużniewski

Opis pracy

Artysta chętnie posługuje się paradoksem i ironią (np. od­wrócone schody, obraz nieobecnego obrazu), wykonuje operacje na słowach, które często są tworzywem jego prac. W połowie lat osiemdziesiątych Dłużniewski skupił się na badaniu związków między znaczeniem słów a ich rodzajem gramatycznym w różnych językach. Przeglądając album z rysunkami Durera zauważył, że śmierć przedstawiana jest jako mężczyzna, w odróżnieniu od ikonografii słowiańskiej, w której występuje jako postać kobieca. Okazało się, że tych różnic jest więcej, a dotyczą tak fundamentalnych pojęć, jak wojna - der Krieg, niebo - der Himmel, wiara - der Glaube, przestrzeń - der Raum. Artysta nie próbuje odpowiedzieć na pytanie, dlaczego tak jest, pozostaje przy pytaniach i dla nich szuka odpowiedniej formy. W pracach, jakie powstały na ten temat Dłużniewski, chcąc uporządkować zagadnie­nie, przyjął dla oznaczenia rodzajów kolory, czerwony dla męskiego, niebieski dla żeńskiego i zielony dla nijakiego. W realizacjach, które przybierały formę aranżacji przestrzen­nych bądź obrazów, kolor pełnił więc zarówno funkcje symboliczną, jak i porządkującą językową analizę przepro­wadzaną przez artystę. („Rodzaj i cień", 1985;„Obszar żeński", 1991). Inną pracą tego typu była „Łąka i śmierć" (1987)-dłu­gie płótno, rysunkowy fresk przedstawiający kilkanaście sylwetek ludzkich, reprezentantów różnych europejskich języków z zaznaczonymi odpowiednio kolorami różniącymi się przynależnością do rodzaju częściami ciała. W pracy „Rodzaj i cień" mamy do czynienia z analizą lin­gwistyczną rzeczownika .cień". Po francusku jest rodzaju żeńskiego („une ombre") a po niemiecku męskiego („der schatten"). Praca jest zestawem składającym się z dwóch kwadratowych płócien: francuskiego z napisem „LE GENRE ET L'OMBRE" oraz niemieckiego z napisem „DAS GE-SCHLECHT UND DER SCHATTEN". Odpowiednio do tego francuska część dyptyku zdominowana jest przez kolor niebieski, a niemiecka przez czerwony. Na wystawie „Ro­dzaj i cień"z 1985 roku prezentowane były też analogiczne kompozycje wykonane przez artystę dla innych języków. Przedstawione na płótnach dwie postacie, robią wrażenie nieokreślone, lub dwupłciowe, androgeniczne. Dolna, roz­członkowana, niejako zdekonstruowana postać ma jednak widoczne męskie genitalia. Środki wyrazu, jak zwykle w pra­cach Dłużniewskiego, są minimalistyczne: niezagruntowa-ne szare płótno, napisy wykonane na nim ołówkiem, oraz sylwetki wyrysowane prostą kreską w kolorze czerwonym, niebieskim i zielonym.

Historia obiektu:

1985 -„Rodzaj i cień", Galeria Piwna 20/26, Warszawa

1998 - zakup do zbiorów CFP, Warszawa

O Artyście
Drukuj