2019-05-21

Kolekcja sztuki, którą prezentujemy Państwu z okazji 100-lecia istnienia PKO Banku Polskiego, została nabyta w 1998 roku dla nowo powstałego budynku Centrum Finansowego Puławska na warszawskim Mokotowie. Postawiono na koncepcję nowoczesnego wystroju, dobrze komponującego się z architekturą wnętrz CFP i wyróżniającego je wśród innych instytucji finansowych. Dlatego została podjęta decyzja o nabyciu oryginalnych dzieł sztuki współczesnej, a wybór prac powierzono wybitnej kuratorce Andzie Rottenberg. Zakupiono ponad siedemdziesiąt prac trzydziestu znakomitych artystów, którzy reprezentują trzy pokolenia w powojennej sztuce polskiej, m.in. Stefana Gierowskiego, Jana Tarasina, Zofii Kulik, Tomasza Ciecierskiego, Jarosława Modzelewskiego i Ryszarda Grzyba. Dzięki przemyślanej strategii zakupów ten niewielki zbiór uzyskał rangę znakomitej kolekcji podsumowującej stan sztuki polskiej na koniec XX wieku.  Oprócz tego na zamówienie powstały dwa znakomite dzieła rzeźbiarskie z przeznaczeniem dla konkretnych miejsc w budynku: usytuowane na piątym piętrze „Drzewo wiadomości dobrego i złego” Magdaleny Abakanowicz przypominające uniesione skrzydła anioła wzlatującego w otwartą przestrzeń oraz rzeźbiarska instalacja Mirosława Bałki w hallu głównym składająca się z wielkich „monet” ułożonych na podłodze i wykonanych z krystalicznej soli, nawiązująca do czasów, kiedy sól pełniła rolę pieniądza.[1]  

Trzeba jednak podkreślić, że relacje PKO Banku Polskiego ze sztuką nie ograniczają się wyłącznie do posiadania kolekcji. W 2014 r. podjęliśmy się kolejnej misji polegającej na wspieraniu najmłodszego pokolenia artystów, które ułatwiałoby im start. Rozpoczęliśmy program finansowania plenerów, wystaw oraz innych form promujących ich kreatywność. Stąd pomysł organizowania wystaw poplenerowych w centrali banku, którym towarzyszyłby katalog, co dla przeważającej większości studentów jest pierwszą publikacją pracy. Takich wystaw odbyło się już wiele: m.in. pracowni twórców tej rangi co prof. Leon Tarasewicz, prof. Mirosław Bałka czy prof. Jarosław Modzelewski. Urządzamy też wystawy indywidualne dla szczególnie utalentowanej młodzieży. Ponadto ułatwiamy działania nietuzinkowe i niekomercyjne na polu sztuki, czego dobrym przykładem są coroczne edycje projektu Roberta Kuśmirowskiego No Budżet Show.

Wspieramy studentów, ponieważ na starcie taka pomoc jest po prostu niezbędna. W tym sensie inwestujemy nie tylko w dzieła, ale również w procesy twórcze, dzięki którym prace powstają na naszych oczach: podczas plenerów, wernisaży czy jednorazowych akcji publicznych. Pragniemy bowiem tworzyć kolekcję jak najbardziej aktualną, która odzwierciedla twórczość jeszcze nie nazwaną i nie zaszufladkowaną, jaka stanowiłaby fiksację pewnych konceptualnych postaw wobec rzeczywistości. Nie sugerujemy się trendami, lecz staramy się umożliwić młodym artystom prezentację własnych przemyśleń i postaw w rozmaitych formach, co czyni naszą Kolekcję wyjątkową i cenną zarówno dla publiczności, jak i dla badaczy zajmujących się sztuką. W ten sposób budujemy „młody” profil zbiorów. Jesteśmy nastawieni na przyszłość. Ponad osiemdziesiąt prac, które wzbogaciły nasze zbiory, stanowi zatem swoisty kontrapunkt dla utworów artystów-klasyków z kolekcji nabytej w 1998 roku. 

Z perspektywy dwudziestu lat, które upłynęły od momentu zakupu dzieł, nasza kolekcja broni się jako zwarta i przemyślana całość. Ten czasowy dystans podsunął mi pomysł, by po latach spotkać się z autorami i zobaczyć czym się zajmują teraz. Tak powstała Filmoteka Kolekcji - zbiór filmów dokumentalnych będący zapisem wypowiedzi artystów na temat własnej twórczości, gdzie uchylają przed nami rąbka tajemnicy swojej życiowej przygody ze sztuką. Powstaje unikatowe archiwum, na tę chwilę liczące ponad dwadzieścia rozmów, bez znajomości którego trudno sobie wyobrazić poważną pracę badawczą na temat sztuki polskiej ostatnich kilku dekad. Wszystkie filmy udostępniliśmy na stronie internetowej  Kolekcji PKO Banku Polskiego. Znajdą tam Państwo również prace młodych artystów z naszych zbiorów oraz filmy z plenerów i wernisaży.

 

Dr hab. Lidia Stefanowska

Kustosz Kolekcji sztuki PKO Banku Polskiego

 

 

[1] Dzieło Bałki w 2012 roku zostało podarowane do zbiorów muzeum sztuki współczesnej MOCAK w Krakowie.