Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku
WYBRANE DANE FINANSOWE DOTYCZĄCE SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
|
WYBRANE DANE FINANSOWE |
w mln PLN |
|
w mln EUR |
|
|
2020 |
2019 |
2020 |
2019 |
|
|
Wynik z tytułu odsetek |
10 346 |
10 290 |
2 312 |
2 392 |
|
Wynik z tytułu prowizji i opłat |
3 904 |
3 731 |
873 |
867 |
|
Zysk/(strata) brutto |
(1 696) |
5 819 |
(379) |
1 353 |
|
Zysk/(strata) netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli) |
(2 561) |
4 032 |
(572) |
937 |
|
Zysk/(strata) netto przypadający na jednostkę dominującą |
(2 557) |
4 031 |
(571) |
937 |
|
Zysk/(strata) na jedną akcję - podstawowy z zysku za okres (w PLN/EUR) |
(2,05) |
3,22 |
(0,46) |
0,75 |
|
Zysk/(strata) na jedną akcję - rozwodniony z zysku za okres (w PLN/EUR) |
(2,05) |
3,22 |
(0,46) |
0,75 |
|
Dochody całkowite netto |
(1 667) |
4 251 |
(373) |
988 |
|
Przepływy pieniężne netto |
(8 980) |
(11 845) |
(2 007) |
(2 753) |
|
WYBRANE DANE FINANSOWE |
w mln PLN |
|
w mln EUR |
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
|
Suma aktywów |
376 966 |
347 897 |
81 686 |
81 695 |
|
Kapitał własny ogółem |
39 911 |
41 578 |
8 648 |
9 764 |
|
Kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej |
39 924 |
41 587 |
8 651 |
9 742 |
|
Kapitał zakładowy |
1 250 |
1 250 |
271 |
294 |
|
Liczba akcji (w mln) |
1 250 |
1 250 |
1 250 |
1 250 |
|
Wartość księgowa na jedną akcję (w PLN/EUR) |
31,93 |
33,26 |
6,92 |
7,81 |
|
Rozwodniona liczba akcji (w mln) |
1 250 |
1 250 |
1 250 |
1 250 |
|
Rozwodniona wartość księgowa na jedną akcję (w PLN/EUR) |
31,93 |
33,26 |
6,92 |
7,81 |
|
Łączny współczynnik kapitałowy |
18,18% |
19,88% |
18,18% |
19,88% |
|
Kapitał Tier 1 |
38 816 |
39 630 |
8 411 |
9 306 |
|
Kapitał Tier 2 |
2 700 |
2 700 |
585 |
634 |
|
WYBRANE POZYCJE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO PRZELICZONO NA EUR WEDŁUG NASTĘPUJĄCYCH KURSÓW |
od 01.01.2020 do 31.12.2020 |
od 01.01.2019 do 31.12.2019 |
|
średnia kursów NBP na koniec miesięcznych okresów (pozycje rachunku zysków i strat, sprawozdania z całkowitych dochodów i sprawozdania z przepływów pieniężnych) |
4,4742 |
4,3018 |
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
kurs średni NBP na dzień (pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej) |
4,6148 |
4,2585 |
SPIS TREŚCI
SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
Informacje ogólne o grupie kapitałowej
1. Działalność Grupy Kapitałowej
2. Zmiany w Spółkach wchodzących w skład Grupy Kapitałowej
3. Informacje dotyczące składu osobowego Rady Nadzorczej oraz Zarządu
4. Zatwierdzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
5. Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy Kapitałowej
6. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego
10. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich
11. Opis ważniejszych zasad rachunkowości
11.1. Waluta funkcjonalna, waluta prezentacji i waluty obce
11.3. Ujmowanie transakcji w księgach
11.4. Wyłączenie ze sprawozdania z sytuacji finansowej instrumentów finansowych
11.5. Zasady klasyfikacji instrumentów finansowych
11.6. Kategoria wyceny aktywów finansowych według zamortyzowanego kosztu
11.7. Kategoria wyceny aktywów finansowych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
11.8. Kategoria wyceny aktywów finansowych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
11.10. Zmiana klasyfikacji aktywów finansowych
11.11. Modyfikacje - Zmiana kontraktowych przepływów pieniężnych
11.12. Wycena aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości (POCI)
11.13. Wycena zobowiązań finansowych
NOTY DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
13. Informacje dotyczące segmentów działalności
14. Przychody i koszty z tytułu odsetek
15. Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat
16. Przychody z tytułu dywidend
17. Wynik na operacjach finansowych
19. Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
20. Pozostałe przychody i koszty operacyjne
21. Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe
22. Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
23. Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych
25. Podatek od niektórych instytucji finansowych
27. Kasa, środki w Banku Centralnym
30. Pozostałe instrumenty pochodne
31.1. Papiery wartościowe - podział aktywów finansowych według faz
31.2. papiery wartościowe - Zmiany wartości bilansowej brutto w okresie
31.3. papiery wartościowe - Zmiany wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe w okresie
32. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu i sprzedaży
33. Kredyty i pożyczki udzielone klientom
33.1. Kredyty i pożyczki udzielone klientom - podział aktywów finansowych według faz
33.2. Kredyty i pożyczki udzielone klientom - zmiana wartości bilansowej brutto
33.3. Kredyty i pożyczki udzielone klientom - Zmiany wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe
34. Należności i zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej
35.1. Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny
36. Aktywa przeznaczone do sprzedaży
37. Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia
39. Zobowiązania wobec banku centralnego i banków
40. Zobowiązania wobec klientów
41.1. Otrzymane kredyty i pożyczki
41.2. Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych
41.3. Zobowiązania podporządkowane
44. Kapitał własny i akcjonariat Banku
47. Zobowiązania warunkowe oraz pozabilansowe zobowiązania otrzymane i udzielone
49. Informacje uzupełniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych
50. Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
51. Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego PKO Banku Polskiego SA
52. Hierarchia wartości godziwej
54. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych
55. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań oraz przeniesione aktywa finansowe
56. Struktura walutowa aktywów i zobowiązań finansowych
58. Aktywa i zobowiązania Krótkoterminowe i długoterminowe
CELE I ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM
59. Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej
60. Specyficzne działania w zakresie zarządzania ryzykiem w grupie kapitałowej podjęte w 2020 roku
61. Zarządzanie ryzykiem kredytowym
62. Ryzyko kredytowe – informacje finansowe
63. Zarządzanie ryzykiem koncentracji kredytowej w grupie kapitałowej
66. Ekspozycja na ryzyko kredytowe kontrahenta
67. Zarządzanie ryzykiem walutowych kredytów hipotecznych dla osób prywatnych
68. Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej
69. Zarządzanie ryzykiem walutowym
70. Zarządzanie ryzykiem płynności
73. Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności
75. Informacje dotyczące firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie sprawozdań finansowych
76. Zdarzenia, które wystąpiły po dniu, na który sporządzono sprawozdanie finansowe
SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
|
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT |
Nota |
2020 |
2019 dane przekształcone |
|
Wynik z tytułu odsetek |
14 |
|
|
|
Przychody z tytułu odsetek |
|
|
|
|
w tym obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej |
|
|
|
|
Koszty z tytułu odsetek |
|
( |
( |
|
Wynik z tytułu prowizji i opłat |
15 |
|
|
|
Przychody z tytułu prowizji i opłat |
|
|
|
|
Koszty z tytułu prowizji i opłat |
|
( |
( |
|
Wynik pozostały |
|
|
|
|
Przychody z tytułu dywidend |
16 |
|
|
|
Wynik na operacjach finansowych |
17 |
( |
|
|
w tym wpływ zmiennych makroekonomicznych na portfel kredytowy |
|
( |
|
|
Wynik z pozycji wymiany |
18 |
|
|
|
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych |
19 |
|
|
|
w tym wycenianych wg zamortyzowanego kosztu |
|
( |
( |
|
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto |
20 |
( |
|
|
Wynik na działalności biznesowej |
|
|
|
|
Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
21 |
( |
( |
|
w tym wpływ zmiennych makroekonomicznych na portfel kredytowy |
|
( |
|
|
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych |
22 |
( |
( |
|
Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
23 |
( |
( |
|
Koszty działania |
24 |
( |
( |
|
w tym wynik z tytułu obciążeń regulacyjnych |
|
( |
( |
|
Podatek od niektórych instytucji finansowych |
25 |
( |
( |
|
Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
37 |
|
|
|
Zysk/(strata) brutto |
|
( |
|
|
Podatek dochodowy |
26 |
( |
( |
|
|
|
|
|
|
Zysk/(strata) netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli) |
|
( |
|
|
Zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli |
|
( |
|
|
Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej |
|
( |
|
|
|
|
|
|
|
Zysk/(strata) na jedną akcję |
|
|
|
|
– podstawowy z zysku za okres (PLN) |
|
( |
|
|
– rozwodniony z zysku za okres (PLN)* |
|
( |
|
|
Średnia ważona liczba akcji zwykłych w okresie (w mln)* |
|
|
|
*Zarówno w 2020 roku jak i w 2019 roku nie występowały instrumenty rozwadniające zysk przypadający na jedną akcję. W związku z powyższym wartość rozwodnionego zysku przypadającego na jedną akcję pokrywa się z wartością podstawowego zysku przypadającego na jedną akcję.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
|
SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW |
Nota |
2020 |
2019 |
|
Zysk/(strata) netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli) |
|
( |
|
|
Inne dochody całkowite |
|
|
|
|
Pozycje, które mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat |
|
|
|
|
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych, netto |
|
|
|
|
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych, brutto |
29 |
|
|
|
Podatek odroczony |
26,29 |
( |
( |
|
Wartość godziwa aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, netto |
|
|
( |
|
Aktualizacja wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, brutto |
|
|
|
|
Zyski/straty przeniesione do rachunku zysków i strat (z tytułu zbycia) |
|
( |
( |
|
Podatek odroczony |
26 |
( |
|
|
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych |
|
( |
|
|
Udział w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
|
|
|
|
Pozycje, które nie mogą być przeklasyfikowane do rachunku zysków i strat |
|
( |
( |
|
Zyski i straty aktuarialne, netto |
|
( |
( |
|
Zyski i straty aktuarialne, brutto |
|
( |
( |
|
Podatek odroczony |
26 |
|
|
|
Dochody całkowite netto, razem przypadające na: |
|
( |
|
|
akcjonariuszy jednostki dominującej |
|
( |
|
|
udziałowców niesprawujących kontroli |
|
( |
|
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
|
|
Nota |
31.12.2020 |
31.12.2019 dane przekształcone |
01.01.2019 dane przekształcone* |
|
AKTYWA |
|
|
|
|
|
Kasa, środki w Banku Centralnym |
27 |
|
|
|
|
Należności od banków |
28 |
|
|
|
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
29 |
|
|
|
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
30 |
|
|
|
|
Papiery wartościowe |
31 |
|
|
|
|
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
32 |
|
|
|
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
33 |
|
|
|
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
34 |
|
|
|
|
Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny |
35.1 |
|
|
|
|
Rzeczowe aktywa trwałe |
35.2 |
|
|
|
|
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży |
36 |
|
|
|
|
Wartości niematerialne |
35.3 |
|
|
|
|
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia |
37 |
|
|
|
|
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego |
|
|
|
|
|
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
26 |
|
|
|
|
Inne aktywa |
38 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nota |
31.12.2020 |
31.12.2019 dane przekształcone |
01.01.2019 dane przekształcone* |
|
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY |
|
|
|
|
|
Zobowiązania |
|
|
|
|
|
Zobowiązania wobec Banku Centralnego |
39 |
|
|
|
|
Zobowiązania wobec banków |
39 |
|
|
|
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
29 |
|
|
|
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
30 |
|
|
|
|
Zobowiązania wobec klientów |
40 |
|
|
|
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
34 |
|
|
|
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
41 |
|
|
|
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
41 |
|
|
|
|
Zobowiązania podporządkowane |
41 |
|
|
|
|
Pozostałe zobowiązania |
42 |
|
|
|
|
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego |
|
|
|
|
|
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
26 |
|
|
|
|
Rezerwy |
43 |
|
|
|
|
|
|
' |
' |
|
|
KAPITAŁ WŁASNY |
|
|
|
|
|
Kapitał zakładowy |
|
|
|
|
|
Pozostałe kapitały |
|
|
|
|
|
Niepodzielony wynik finansowy |
|
|
|
( |
|
Wynik roku bieżącego |
|
( |
|
|
|
Kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej |
|
|
|
|
|
Udziały niekontrolujące |
|
( |
( |
( |
* z uwzględnieniem wdrożenia MSSF 16
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
|
ZA OKRES ZAKOŃCZONY 31 grudnia 2020 roku |
Kapitał zakładowy |
Pozostałe kapitały |
Niepodzielony wynik finansowy |
Wynik okresu bieżącego |
Kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej, razem |
Udziały niekontrolujące, razem |
Kapitał własny ogółem |
||||
|
Kapitały rezerwowe |
Skumulowane inne dochody całkowite |
Razem pozostałe kapitały |
|||||||||
|
Kapitał zapasowy |
Fundusz ogólnego ryzyka bankowego |
Pozostałe kapitały rezerwowe |
|||||||||
|
Wartość na początek okresu |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
Przeniesienie wyniku z lat ubiegłych |
|
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
|
|
Dochody całkowite |
|
|
|
|
|
|
|
( |
( |
( |
( |
|
Pokrycie straty z lat ubiegłych1 |
|
|
|
( |
|
( |
|
|
|
|
|
|
Transfer zysku z przeznaczeniem na pozostałe kapitały rezerwowe |
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
|
|
|
Wartość na koniec okresu |
|
|
|
|
|
|
|
( |
|
( |
|
1 Pozycja obejmuje między innymi pokrycie z pozostałych kapitałów rezerwowych straty z lat ubiegłych Banku w wysokości 111 milionów PLN powstałej w wyniku zmian zasad rachunkowości w związku z zastosowaniem po raz pierwszy MSSF 16.
|
ZA OKRES ZAKOŃCZONY 31 grudnia 2019 roku |
Kapitał zakładowy |
Pozostałe kapitały |
Niepodzielony wynik finansowy |
Wynik okresu bieżącego |
Kapitał przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej, razem |
Udziały niekontrolujące, razem |
Kapitał własny ogółem |
||||
|
Kapitały rezerwowe |
Skumulowane inne dochody całkowite |
Razem pozostałe kapitały |
|||||||||
|
Kapitał zapasowy |
Fundusz ogólnego ryzyka bankowego |
Pozostałe kapitały rezerwowe |
|||||||||
|
Wartość na początek okresu |
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
( |
|
|
Zmiany zasad rachunkowości |
|
|
|
|
|
|
( |
|
( |
|
( |
|
Wartość na początek okresu po zmianach zasad |
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
( |
|
|
Przeniesienie wyniku z lat ubiegłych |
|
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
|
|
Dywidenda |
|
|
|
|
|
|
( |
|
( |
|
( |
|
Dochody całkowite |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Pokrycie straty z lat ubiegłych1 |
|
|
|
( |
|
( |
|
|
|
|
|
|
Transfer zysku z przeznaczeniem na pozostałe kapitały rezerwowe |
|
|
|
|
|
|
( |
|
|
|
|
|
Wartość na koniec okresu |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
( |
|
1 Pozycja obejmuje między innymi pokrycie z pozostałych kapitałów rezerwowych straty z lat ubiegłych Banku w wysokości 535 milionów PLN powstałej w wyniku zmian zasad rachunkowości w związku z zastosowaniem po raz pierwszy MSSF 9.
|
ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 grudnia 2020 roku |
Skumulowane inne dochody całkowite |
|||||
|
Udział w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
Wartość godziwa aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych |
Zyski i straty aktuarialne |
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych |
Razem |
|
|
Wartość na początek okresu |
( |
|
|
( |
( |
|
|
Dochody całkowite |
|
|
|
( |
( |
|
|
Wartość na koniec okresu |
( |
|
|
( |
( |
|
|
ZA ROK ZAKOŃCZONY 31 grudnia 2019 roku |
Skumulowane inne dochody całkowite |
|||||
|
Udział w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
Wartość godziwa aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych |
Zyski i straty aktuarialne |
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych |
Razem |
|
|
Wartość na początek okresu |
( |
|
|
( |
( |
|
|
Dochody całkowite |
|
( |
|
( |
|
|
|
Wartość na koniec okresu |
( |
|
|
( |
( |
|
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
|
|
Nota |
2020 |
2019 dane przekształcone |
|
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej |
|
|
|
|
Zysk/(strata) brutto |
|
( |
|
|
Zapłacony podatek dochodowy |
|
( |
( |
|
Korekty razem: |
|
|
|
|
Amortyzacja, w tym amortyzacja rzeczowego majątku trwałego oddanego w leasing operacyjny |
|
|
|
|
(Zysk) strata z działalności inwestycyjnej |
49 |
( |
( |
|
Odsetki i dywidendy |
49 |
( |
( |
|
Zmiana stanu: |
|
|
|
|
należności od banków |
49 |
( |
( |
|
pochodnych instrumentów zabezpieczających |
|
( |
|
|
pozostałych instrumentów pochodnych |
|
|
( |
|
papierów wartościowych |
49 |
( |
( |
|
kredytów i pożyczek udzielonych klientom |
49 |
|
( |
|
transakcji z przeznaczeniem sprzedaży |
|
|
( |
|
należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
|
|
( |
|
aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży |
49 |
( |
|
|
innych aktywów |
49 |
( |
|
|
skumulowanych odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
49 |
|
( |
|
skumulowanych odpisów na aktywa niefinansowe i innych rezerw |
49 |
|
|
|
zobowiązań wobec banków |
49 |
|
( |
|
zobowiązań wobec klientów |
49 |
|
|
|
zobowiązań z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
|
( |
|
|
otrzymanych kredytów i pożyczek |
49 |
|
|
|
zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych |
49 |
|
( |
|
zobowiązań podporządkowanych |
49 |
( |
( |
|
pozostałych zobowiązań |
49 |
|
|
|
Inne korekty |
49 |
( |
|
|
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nota |
2020 |
2019 dane przekształcone |
|
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej |
|
|
|
|
Wpływy z działalności inwestycyjnej |
|
|
|
|
Wykup i odsetki od papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|
|
|
|
Wykup i odsetki od papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu |
|
|
|
|
Zbycie wartości niematerialnych, rzeczowych aktywów trwałych, w tym oddanych w leasing operacyjny oraz aktywów do zbycia |
|
|
|
|
Inne wpływy inwestycyjne (dywidendy) |
49 |
|
|
|
Wydatki z działalności inwestycyjnej |
|
( |
( |
|
Nabycie akcji/udziałów jednostek zależnych, po potrąceniu nabytych środków pieniężnych |
|
|
( |
|
Nabycie papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|
( |
( |
|
Nabycie papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu |
|
( |
( |
|
Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych, w tym oddanych w leasing operacyjny |
|
( |
( |
|
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej |
|
( |
( |
|
|
|
|
|
|
|
Nota |
2020 |
2019 dane przekształcone |
|
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej |
|
|
|
|
Wpływy z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych |
|
|
|
|
Wykup/umorzenie dłużnych papierów wartościowych |
49 |
( |
( |
|
Zaciągnięcie kredytów i pożyczek |
49 |
|
|
|
Spłata kredytów i pożyczek |
49 |
( |
( |
|
Dywidendy wypłacone akcjonariuszom |
49 |
|
( |
|
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu |
49 |
( |
( |
|
Spłata odsetek od zobowiązań długoterminowych |
49 |
( |
( |
|
Środki pieniężne netto z działalności finansowej |
|
( |
( |
|
Przepływy pieniężne netto |
|
( |
( |
|
w tym z tytułu różnic kursowych od środków pieniężnych i ich ekwiwalentów |
|
|
|
|
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu |
|
|
|
|
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu |
49 |
|
|
Informacje ogólne o grupie kapitałowej
1. Działalność Grupy Kapitałowej
12 kwietnia 2000 roku zarejestrowano Powszechną Kasę Oszczędności Bank Polski Spółkę Akcyjną i wpisano do Rejestru Handlowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawa, Sąd Gospodarczy XVI Wydział Rejestrowy. Obecnie właściwym sądem jest Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Bank został zarejestrowany pod numerem KRS 0000026438 oraz nadano mu numer statystyczny REGON 016298263.
|
Państwo rejestracji |
|
|
Siedziba jednostki |
|
|
Adres zarejestrowanego biura jednostki |
Zgodnie z Cedułą Giełdową Bank zaklasyfikowany jest do makrosektora „Finanse”, sektor „Banki”.
Grupa Kapitałowa Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej (Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego S.A., Grupa Kapitałowa Banku lub Grupa Kapitałowa) prowadzi działalność
W skład Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA wchodzą następujące jednostki zależne:
|
Lp. |
NAZWA JEDNOSTKI |
SIEDZIBA |
DZIAŁALNOŚĆ |
% UDZIAŁ W KAPITALE |
|
|
JEDNOSTKI ZALEŻNE BEZPOŚREDNIO |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|||
|
1 |
PKO Bank Hipoteczny S.A. |
Warszawa |
działalność bankowa |
100 |
100 |
|
2 |
PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. |
Warszawa |
zarządzanie funduszami inwestycyjnymi |
100 |
100 |
|
3 |
PKO Leasing S.A. |
Łódź |
działalność leasingowa |
100 |
100 |
|
4 |
PKO BP BANKOWY PTE S.A. |
Warszawa |
zarządzanie funduszami emerytalnymi |
100 |
100 |
|
5 |
PKO BP Finat sp. z o.o. |
Warszawa |
działalność usługowa, w tym usługi agenta transferowego oraz outsourcing specjalistów IT |
100 |
100 |
|
6 |
PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. |
Warszawa |
ubezpieczenia na życie |
100 |
100 |
|
7 |
PKO Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. |
Warszawa |
pozostałe ubezpieczenia osobowe i ubezpieczenia majątkowe |
100 |
100 |
|
8 |
PKO Finance AB |
Sztokholm, Szwecja |
usługi finansowe |
100 |
100 |
|
9 |
KREDOBANK S.A. |
Lwów, Ukraina |
działalność bankowa |
100 |
100 |
|
10 |
Merkury - fiz an1 |
Warszawa |
lokowanie środków zebranych od uczestników funduszu |
100 |
100 |
|
11 |
NEPTUN - fizan1 |
Warszawa |
100 |
100 |
|
|
12 |
PKO VC - fizan1 |
Warszawa |
100 |
100 |
|
|
|
ZenCard sp. z o.o.2 |
Warszawa |
usługi i produkty IT do wspomagania handlu i usług |
- |
100 |
1) PKO Bank Polski S.A. posiada certyfikaty inwestycyjne funduszu; w pozycji udział w kapitale prezentowany jest udział posiadanych certyfikatów inwestycyjnych funduszu.
2) 31 lipca 2020 roku nastąpiło połączenie ZenCard sp. z o.o. jako spółki przejmowanej oraz PKO BP Finat sp. z o.o. jako spółki przejmującej.
|
Lp. |
NAZWA JEDNOSTKI |
SIEDZIBA |
DZIAŁALNOŚĆ |
% UDZIAŁ W KAPITALE*
|
||
|
JEDNOSTKI ZALEŻNE POŚREDNIO |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||||
|
|
GRUPA PKO Leasing S.A. |
|
|
|
|
|
|
1 |
PKO Agencja Ubezpieczeniowa sp. z o.o. |
Warszawa |
działalność agencyjna w zakresie zawierania umów ubezpieczenia |
100 |
100 |
|
|
|
1.1 PKO Leasing Finanse sp. z o.o. |
Warszawa |
sprzedaż przedmiotów poleasingowych |
100 |
100 |
|
|
2 |
PKO Leasing Sverige AB |
Sztokholm, Szwecja |
działalność leasingowa |
100 |
100 |
|
|
3 |
Prime Car Management S.A. |
Gdańsk |
działalność leasingowa oraz usługi zarządzania flotą |
100 |
100 |
|
|
|
3.1 Futura Leasing S.A. |
Gdańsk |
działalność leasingowa oraz sprzedaż przedmiotów poleasingowych |
100 |
100 |
|
|
|
3.2 Masterlease sp. z o.o. |
Gdańsk |
działalność leasingowa |
100 |
100 |
|
|
|
3.3 MasterRent24 sp. z o.o. |
Gdańsk |
wynajem krótkoterminowy pojazdów |
100 |
100 |
|
|
4 |
PKO Faktoring S.A. |
Warszawa |
działalność faktoringowa |
100 |
100 |
|
|
5 |
ROOF Poland Leasing 2014 DAC1 |
Dublin, Irlandia |
spółka celowa utworzona na potrzeby sekurytyzacji wierzytelności leasingowych |
- |
- |
|
|
6 |
Polish Lease Prime 1 DAC1 |
Dublin, Irlandia |
- |
- |
||
|
|
PKO Leasing Nieruchomości sp. z o.o.2 |
Warszawa |
działalność leasingowa |
- |
100 |
|
|
|
GRUPA PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. |
|
|
|
|
|
|
7 |
Ubezpieczeniowe Usługi Finansowe sp. z o.o. |
Warszawa |
działalność usługowa |
100 |
100 |
|
|
|
GRUPA KREDOBANK S.A. |
|
|
|
|
|
|
8 |
Finansowa Kompania „Idea Kapitał” sp. z o.o. |
Lwów, Ukraina |
działalność usługowa |
100 |
100 |
|
|
|
Merkury - fiz an |
|
|
|
|
|
|
9 |
„Zarząd Majątkiem Górczewska” sp. z o.o. |
Warszawa |
zarządzanie nieruchomościami |
100 |
100 |
|
|
10 |
Molina sp. z o.o. |
Warszawa |
komplementariusz w spółkach komandytowo-akcyjnych funduszu |
100 |
100 |
|
|
11 |
Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 1 S.K.A. |
Warszawa |
kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, zarządzanie nieruchomościami |
100 |
100 |
|
|
12 |
Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 2 S.K.A. |
Warszawa |
100 |
100 |
||
|
13 |
Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 4 S.K.A. |
Warszawa |
100 |
100 |
||
|
14 |
Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 5 S.K.A. w likwidacji3 |
Warszawa |
100 |
100 |
||
|
15 |
Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 6 S.K.A. w likwidacji3 |
Warszawa |
100 |
100 |
||
|
|
Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 3 S.K.A. w likwidacji4 |
Warszawa |
- |
100 |
||
|
|
NEPTUN - fizan |
|
|
|
|
|
|
16 |
Qualia sp. z o.o. |
Warszawa |
obsługa posprzedażowa produktów deweloperskich |
100 |
100 |
|
|
17 |
Sarnia Dolina sp. z o.o. |
Warszawa |
działalność deweloperska |
100 |
100 |
|
|
18 |
Bankowe Towarzystwo Kapitałowe S.A. |
Warszawa |
działalność usługowa |
100 |
100 |
|
|
|
18.1 „Inter-Risk Ukraina" spółka z dodatkową odpowiedzialnością5 |
Kijów, Ukraina |
działalność windykacyjna |
99,90 |
99,90 |
|
|
|
18.2 Finansowa Kompania „Prywatne Inwestycje” sp. z o.o.6 |
Kijów, Ukraina |
usługi finansowe |
95,4676 |
95,4676 |
|
|
19 |
„CENTRUM HAFFNERA" sp. z o.o. |
Sopot |
zarządzanie spółką zależną |
72,9766 |
72,9766 |
|
|
|
19.1 „Sopot Zdrój" sp. z o.o. |
Sopot |
zarządzanie nieruchomością |
100 |
100 |
|
* udział podmiotu bezpośrednio dominującego w kapitale jednostki
1) PKO Leasing S.A., zgodnie z MSSF 10, sprawuje kontrolę nad spółką, mimo że nie posiada w spółce zaangażowania kapitałowego.
2) 28 lutego 2020 roku nastąpiło połączenie PKO Leasing Nieruchomości sp. z o.o. jako spółki przejmowanej oraz PKO Leasing S.A. jako spółki przejmującej.
3) 1 września 2020 roku spółka została postawiona w stan likwidacji.
4) 18 czerwca 2020 roku likwidacja spółki została zakończona, spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.
5) Drugim udziałowcem spółki jest Finansowa Kompania „Prywatne Inwestycje" sp. z o.o.
6) Drugim udziałowcem spółki jest „Inter-Risk Ukraina" spółka z dodatkową odpowiedzialnością.
.
Grupa Kapitałowa posiada następujące jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia.
|
Lp. |
NAZWA JEDNOSTKI |
SIEDZIBA |
DZIAŁALNOŚĆ |
% UDZIAŁ W KAPITALE* |
||
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|||||
|
|
Wspólne przedsięwzięcia PKO Banku Polskiego S.A. |
|
|
|||
|
1 |
Operator Chmury Krajowej sp. z o.o. |
Warszawa |
usługi chmury obliczeniowej |
50 |
50 |
|
|
2 |
Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o. |
Warszawa |
działalność wspomagająca usługi finansowe, w tym obsługa transakcji dokonywanych przy użyciu instrumentów płatniczych |
34 |
34 |
|
|
|
1 EVO Payments International s.r.o. |
Praga, Czechy |
działalność wspomagająca usługi finansowe |
100 |
100 |
|
|
|
Wspólne przedsięwzięcie NEPTUN - fizan |
|
|
|
|
|
|
|
2 „Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o. |
Poznań |
zarządzanie nieruchomością |
41,45 |
41,45 |
|
|
|
Wspólne przedsięwzięcie PKO VC - fizan |
|
|
|
|
|
|
|
3 BSafer sp. z o.o.1 |
Stalowa Wola |
zarządzanie zgodami marketingowymi |
35,06 |
- |
|
|
|
Jednostki stowarzyszone PKO Banku Polskiego S.A. |
|
|
|
||
|
1 |
Bank Pocztowy S.A. |
Bydgoszcz |
działalność bankowa |
25,0001 |
25,0001 |
|
|
2 |
„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o. |
Poznań |
poręczenia |
33,33 |
33,33 |
|
*udział podmiotu sprawującego współkontrolę/mającego znaczący wpływ/bezpośrednio dominującego w kapitale jednostki
1) Wspólne przedsięwzięcie PKO VC - fizan od 18 marca 2020 roku
2. Zmiany w Spółkach wchodzących w skład Grupy Kapitałowej
W 2020 roku nie było istotnych zmian w strukturze Grupy Kapitałowej.
Nastąpiło połączenie spółek: PKO Leasing Nieruchomości sp. z o.o. jako spółka przejmowana i PKO Leasing S.A. jako spółka przejmująca oraz ZenCard sp. z o.o. jako spółka przejmowana i PKO BP Finat sp. z o.o. jako spółka przejmująca.
Zakończono likwidację spółki Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 3 S.K.A. oraz postawiono w stan likwidacji spółkę Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 5 S.K.A. i Molina spółka z ograniczoną odpowiedzialnością 6 S.K.A.
Na początku lipca 2020 roku, w związku z zamknięciem transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych PKO Leasing S.A. prowadzonej we współpracy ze spółką celową ROOF Poland Leasing 2014 DAC, PKO Leasing S.A. rozpoczął działania operacyjne związane z likwidacją spółki celowej.
14 stycznia 2021 roku spółki: „CENTRUM HAFFNERA” sp. z o.o. jako spółka przejmowana i jej spółka zależna „Sopot Zdrój” sp. z o.o. jako spółka przejmująca połączyły się (połączenie odwrotne). Krajowy Rejestr Sądowy właściwym dla spółki przejmującej zarejestrował zmianę. Po połączeniu NEPTUN - fizan posiada 62 944 udziały spółki „Sopot Zdrój” sp. z o.o., o łącznej wartości nominalnej 31 472 tysiące PLN, które stanowią 72,98% w kapitale zakładowym spółki i uprawniają do 72,98% głosów na Zgromadzeniu Wspólników.
3. Informacje dotyczące składu osobowego Rady Nadzorczej oraz Zarządu
Skład Rady Nadzorczej Banku na 31 grudnia 2020 roku:
• Zbigniew Hajłasz - Przewodniczący Rady Nadzorczej
• Marcin Izdebski – Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
• Grażyna Ciurzyńska - Sekretarz Rady Nadzorczej
• Mariusz Andrzejewski - Członek Rady Nadzorczej
• Grzegorz Chłopek - Członek Rady Nadzorczej
• Wojciech Jasiński - Członek Rady Nadzorczej
• Andrzej Kisielewicz - Członek Rady Nadzorczej
• Rafał Kos - Członek Rady Nadzorczej
• Krzysztof Michalski - Członek Rady Nadzorczej
• Piotr Sadownik - Członek Rady Nadzorczej
Skład Zarządu Banku na 31 grudnia 2020 roku:
• Zbigniew Jagiełło - Prezes Zarządu
• Rafał Antczak – Wiceprezes Zarządu
• Rafał Kozłowski – Wiceprezes Zarządu
• Maks Kraczkowski – Wiceprezes Zarządu
• Mieczysław Król – Wiceprezes Zarządu
• Adam Marciniak – Wiceprezes Zarządu
• Piotr Mazur – Wiceprezes Zarządu
• Jakub Papierski – Wiceprezes Zarządu
• Jan Emeryk Rościszewski – Wiceprezes Zarządu.
Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku przyjęło Politykę dotyczącą oceny odpowiedniości kandydatów na członków Zarządu i członków Rady Nadzorczej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego S.A. oraz dokonało potwierdzenia odpowiedniości powołanego organu.
4. Zatwierdzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej (sprawozdanie finansowe), podlegające przeglądowi przez Komitet Audytu oraz przyjęciu przez Radę Nadzorczą Banku 28 kwietnia 2021 roku, zostało zaakceptowane do publikacji przez Zarząd 28 kwietnia 2021 roku.
5. Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy Kapitałowej
Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy Kapitałowej i sektora bankowego oraz działania podejmowane przez Grupę Kapitałową w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa Klientom i pracownikom Grupy Kapitałowej a także ciągłości działania procesów biznesowych zostały szczegółowo opisane w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za rok 2020.
Poniżej oraz w wybranych notach do sprawozdania finansowego Grupa Kapitałowa zaprezentowała wpływ pandemii COVID-19 na sytuację finansową Grupy Kapitałowej oraz działania podejmowane na rzecz klientów Grupy Kapitałowej.
• Wpływ na szacunki i założenia
Pandemia COVID-19 zwiększyła poziom niepewności. Konsekwencje dla gospodarki światowej oraz środki podjęte przez rządy oraz organy regulacyjne wpływają i mogą wpłynąć na wyniki finansowe i sytuację Grupy Kapitałowej, w tym m.in. na oczekiwane straty kredytowe czy rozpoznaną wartość firmy. Wszystkie negatywne skutki, które można było rozsądnie oszacować, zostały rozpoznane w roku 2020. Grupa Kapitałowa na bieżąco monitoruje rozwój wypadków i uwzględnia je w bieżącym okresie.
• Moratoria i gwarancje publiczne – modyfikacje i jakość portfela kredytowego
Grupa Kapitałowa, w celu złagodzenia skutków gospodarczych rozprzestrzeniania się COVID-19 wprowadziła szereg działań zaradczych dla klientów indywidualnych, firm, przedsiębiorstw, klientów korporacyjnych i jednostek samorządu terytorialnego mających na celu złagodzenia skutków gospodarczych rozprzestrzeniania się COVID-19:
• moratoria kredytowe, w tym te zgodne z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego;
• udzielanie kredytów i zaliczek, objętych programami gwarancji publicznych w kontekście kryzysu związanego z COVID-19.
Szczegółowy opis moratoriów zaoferowanych Klientom Banku oraz programów gwarancji publicznych ujmuje nota w nocie „Specyficzne działania w zakresie zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej podjęte w 2020 roku” oraz „Sprawozdanie Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za rok 2020”.
Wspólnym elementem tych działań jest umożliwienie kredytobiorcom na ich wniosek zawieszenia lub przesunięcia płatności rat na okres maksymalnie do 6 miesięcy. Z uwagi na fakt, że powyższe udogodnienia miały wpływ na modyfikację przepływów kontraktowych wynikających z umów z klientami, Grupa Kapitałowa przeprowadziła ocenę poszczególnych umów pod kątem spełnienia kryteriów ilościowych oraz jakościowych, celem ustalenia czy doszło do modyfikacji istotnej (zaprzestanie ujmowania) czy modyfikacji nieistotnej. Grupa Kapitałowa przeprowadziła ocenę zgodnie z polityką opisaną w nocie „Opis ważniejszych zasad rachunkowości”, „Modyfikacje - Zmiana kontraktowych przepływów pieniężnych”. Analiza wykazała brak kryteriów do zaistnienia modyfikacji istotnej. Zmiany w przepływach kontraktowych w wyniku zaoferowanych udogodnień miały charakter modyfikacji nieistotnej, której wpływ ujęty został przez Grupę Kapitałową jako pomniejszenie przychodów odsetkowych.
Otrzymane przez Grupę Kapitałową gwarancje w ramach programów gwarancji publicznych z tytułu aneksu do umowy portfelowej linii gwarancyjnej de minimis z 22 czerwca 2018 roku (z późn. zm.) oraz umowy portfelowej linii gwarancyjnej Funduszu Gwarancji Płynnościowych z 10 kwietnia 2020 roku zawartych z Bankiem Gospodarstwa Krajowego spełniają definicją umowy gwarancji finansowych i są prezentowane w nocie „Zobowiązania warunkowe oraz pozabilansowe zobowiązania otrzymane i udzielone”.
Jakościowy i ilościowy wpływ COVID-19 na jakość portfela kredytowego w tym szacowane straty kredytowe prezentuje nota „Ryzyko kredytowe – informacje finansowe”. Wpływ COVID-19 na pogorszenie jakości portfela kredytów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Grupa Kapitałowa w pozycji wynik na operacjach finansowych a portfela kredytów wycenianych wg zamortyzowanego kosztu i do wartości godziwej przez inne dochody całkowite w pozycji wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe.
• Wartość firmy i inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia– test na utratę wartości
Wartość firmy oraz zaangażowanie w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia Grupa Kapitałowa poddaje corocznemu testowi na utratę wartości oraz gdy istnieją przesłanki wskazujące na możliwą utratę wartości w ciągu roku.
Grupa Kapitałowa mając na względzie m.in. fakt, że pandemia COVID-19 ma negatywny wpływ na otoczenie gospodarcze przeprowadziła test na utratę wartości firmy powstałej z nabycia Nordea Bank Polska S.A oraz w związku z objęciem kontroli nad PKO Leasing Pro S.A. Wynik testu opisuje nota „Wartości niematerialne, rzeczowe aktywa trwałe oraz rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny”.
Pandemia COVID-19 miała również wpływ na wyniki testu na utratę wartości akcji Banku Pocztowego (szerzej w nocie „Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia”).
• Adekwatność kapitałowa
Wpływ COVID-19 na adekwatność kapitałową oraz działania organów nadzorczych - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/873 z dnia 24 czerwca 2020 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i (UE) 2019/876 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19 (CRR Quick Fix) opisuje nota „Adekwatność kapitałowa” oraz „Adekwatność kapitałowa oraz inne informacje podlegające ogłaszaniu Grupy Kapitałowej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej według stanu na 31 grudnia 2020roku”.
Zasady rachunkowości przyjęte do sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego
6. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego
Sprawozdanie finansowe obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2020 roku oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2019 roku oraz dodatkowo sprawozdanie z sytuacji finansowej na 1 stycznia 2019 roku. Dane finansowe prezentowane są w milionach złotych polskich (PLN), chyba że wskazano inaczej.
W sprawozdaniu finansowym Grupa Kapitałowa zastosowała koncepcji wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym instrumentów pochodnych oraz aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne dochody całkowite. Pozostałe składniki aktywów finansowych Grupa Kapitałowa wykazuje w wartości zamortyzowanego kosztu pomniejszonej o odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Natomiast pozostałe zobowiązania finansowe Grupa Kapitałowa wykazuje w wartości zamortyzowanego kosztu. Składniki aktywów trwałych wykazywane są w cenie nabycia pomniejszonej o umorzenie oraz o odpisy z tytułu utraty wartości. Składniki aktywów trwałych lub grupy aktywów zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Grupa Kapitałowa wykazuje w kwocie niższej z dwóch, tj. ich wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia.
Grupa Kapitałowa podczas sporządzania sprawozdania finansowego dokonuje pewnych szacunków i przyjmuje założenia, które bezpośrednio mają wpływ zarówno na sprawozdanie finansowe, jak i na ujętą w nim informację uzupełniającą. Szacunki i założenia, które Grupa Kapitałowa przyjmuje do wykazywania wartości aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów dokonywane są przy wykorzystaniu danych historycznych oraz innych czynników, które są dostępne oraz uznawane za właściwe w danych okolicznościach. Założenia co do przyszłości oraz dostępne dane służą do szacowania wartości bilansowych aktywów oraz zobowiązań, których nie można jednoznacznie określić przy wykorzystaniu innych źródeł. Przy dokonywaniu szacunków Grupa Kapitałowa uwzględnia przyczyny oraz źródła niepewności, które są przewidywane na koniec okresu sprawozdawczego. Wyniki rzeczywiste mogą się różnić od wartości szacunkowych.
Dokonywane przez Grupę Kapitałową szacunki oraz założenia poddaje bieżącym przeglądom. Zmiany szacunków rozpoznaje w tym okresie, którego dotyczą.
7. Oświadczenie o zgodności
Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi przez Unię Europejską (UE) według stanu na 31 grudnia 2020 roku, a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, jak również wymogami odnoszącymi się do emitentów papierów wartościowych dopuszczonych lub będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych.
8. Kontynuacja działalności
Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę Kapitałową Banku w okresie co najmniej 12 miesięcy od daty publikacji, czyli od 29 kwietnia 2021 roku. Zarząd Banku nie stwierdza na dzień podpisania sprawozdania finansowego istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez Grupę Kapitałową Banku w okresie 12 miesięcy od daty publikacji na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź istotnego ograniczenia przez Grupę Kapitałową Banku dotychczasowej działalności.
9. Oświadczenie Zarządu
Zarząd oświadcza, że, wedle jego najlepszej wiedzy, sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej i dane porównawcze sporządził zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości oraz że odzwierciedlają w sposób prawdziwy, rzetelny i jasny sytuację majątkową i finansową Grupy Kapitałowej oraz jej wynik finansowy.
10. Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich
• standardy i interpretacje oraz zmiany do nich obowiązujące od 2020 roku
|
Opis zmian i wpływu |
|
|
Zmiany Odniesień do Założeń Koncepcyjnych zawartych w MSSF (1.01.2020/ 29.11.2019) |
Celem zmian jest zastąpienie odniesień do poprzednich założeń, istniejących w szeregu standardów i interpretacji, odniesieniami do zmienionych założeń koncepcyjnych. Implementacja założeń koncepcyjnych nie wywarła wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. |
|
Zmiany MSR 1 i MSR 8: Definicja terminu „istotny” (1.01.2020/ 29.11.2019) |
Zmiany ujednolicają i wyjaśniają definicję pojęcia „istotny” oraz zawierają wytyczne w celu zwiększenia spójności stosowania tego konceptu w MSSF. Grupa Kapitałowa na bieżąco dokonuje oceny istotności ujawnień zgodnie z wymogami MSR 1, na podstawie której wprowadza odpowiednie zmiany w prezentacji danych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. |
|
Zmiany do MSSF 9, MSR 39 oraz MSSF 7 – Reforma IBOR (1.01.2020/ 15.01.2020) |
Wprowadzone zmiany przewidują tymczasowe i wąskie odstępstwa od wymogów prospektywnej weryfikacji efektywności relacji zabezpieczających zawartych w MSR 39 oraz MSSF 9. Zmiany umożliwiają testowanie prospektywne powiązań zabezpieczających bez uwzględnienia skutków wdrożenia reformy IBOR w przyszłości. Grupa Kapitałowa uwzględniła zmiany w ramach testowania prospektywnego powiązań zabezpieczających. W ramach ustanowionych powiązań zabezpieczających Grupa Kapitałowa identyfikuje następujące wskaźniki referencyjne stopy procentowej: WIBOR, EURIBOR, LIBOR CHF, LIBOR USD. Na datę sprawozdawczą wymienione wskaźniki referencyjne są codziennie kwotowane i są dostępne do stosowania, a wynikające z nich przepływy pieniężne są normalnie wymieniane z kontrahentami. W przypadku WIBOR i EURIBOR Grupa Kapitałowa nie identyfikuje obecnie niepewności dotyczącej terminów lub kwot przepływów pieniężnych wynikających z reformy IBOR. W przypadku LIBOR CHF i LIBOR USD ustanowione relacje zabezpieczające przekraczają ogłoszone daty zaprzestania opracowywania obydwu wskaźników, tj. 31 grudnia 2021 r. dla LIBOR CHF i 20 czerwca 2023 r. dla LIBOR USD. Grupa Kapitałowa oczekuje, że wskaźniki te zostaną zastąpione przez nowe wskaźniki referencyjne: LIBOR CHF przez SARON i LIBOR USD przez SOFR. Lista powiązań zabezpieczających oraz nominalne kwoty desygnowanych do nich instrumentów zabezpieczających, na które może mieć wpływ reforma IBOR: • Zabezpieczenie przepływów pieniężnych: CIRS CHF/PLN (25 mln CHF oparte o LIBOR CHF) - Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w CHF o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych i ryzyka walutowego oraz zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych lokat negocjowanych w PLN / produktów bankowych regularnego oszczędzania w PLN, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji CIRS; • Zabezpieczenie wartości godziwej: IRS USD (81 mln USD oparte o LIBOR USD) - Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej papieru wartościowego w walucie wymienialnej o stałym oprocentowaniu, wycenianego do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS. |
|
Zmiany MSSF 3 Połączenia jednostek (1.01.2020/21.04.2020) |
Zmiany zawężają i wyjaśniają definicję przedsięwzięcia. Umożliwiają również przeprowadzenie uproszczonej oceny czy zespół aktywów i działań stanowi grupę aktywów a nie przedsięwzięcie. Do zmian obowiązywać będzie podejście prospektywne. Grupa Kapitałowa zastosuje ww. zmiany, jeśli będą miały zastosowanie. |
|
zmiany do MSSF 16 „Leasing” (1.06.2020/9.10.2020) |
Zmiany przewidują możliwość nietraktowania przez leasingobiorców koncesji czynszowych jako modyfikacji leasingu, jeżeli są bezpośrednią konsekwencją COVID-19 i spełniają określone warunki. Grupa Kapitałowa nie oczekuje, że wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe tych zmian będzie istotny. |
* w nawiasie oczekiwana data wejścia w życie w UE /data zatwierdzenia przez UE
• NOWE STANDARDY I INTERPRETACJE ORAZ ZMIANY DO NICH, KTÓRE ZOSTAŁY OPUBLIKOWANE A TAKŻE ZOSTAŁY ZATWIERDZONE PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ, A NIE WESZŁY JESZCZE W ŻYCIE I NIE ZOSTAŁY JESZCZE ZASTOSOWANE PRZEZ BANK
|
Standardy i interpretacje* |
Opis zmian i wpływu |
|
Zmiany do MSSF 9, MSSF 7, MSR 39 oraz MSSF 16, MSSF 4 – Reforma IBOR – Faza 2 (1.01.2021/14.01. 2021) |
Przepisy opublikowane w ramach Fazy 2 reformy IBOR dotyczą: • zmian przepływów pieniężnych, wynikających z umów – dodanie do MSSF 9 rozwiązania, które umożliwi ujęcie modyfikacji umownych przepływów pieniężnych ze względu na reformę IBOR poprzez aktualizację efektywnej stopy procentowej kontraktu w celu odzwierciedlenia przejścia na alternatywną stopę referencyjną (nie będzie obowiązku zaprzestania ujmowania lub korygowania wartości bilansowej instrumentów finansowych); analogiczne rozwiązanie dotyczy MSSF 16 w zakresie ujęcia przez leasingobiorców modyfikacji leasingu; • rachunkowości zabezpieczeń - nie będzie konieczności zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń tylko ze względu na zmiany wymagane przez reformę, jeśli zabezpieczenie spełnia inne kryteria rachunkowości zabezpieczeń; i • ujawnień - spółki będą zobowiązane do ujawnienia informacji o nowych ryzykach wynikających z reformy oraz o tym, jak zarządza przejściem na alternatywne stopy referencyjne. Grupa Kapitałowa jest w trakcie oszacowania wpływu zmian na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. |
|
zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” (1.01.2021/16.12.2020) |
Zmiany przesuwają datę zakończenia okresu tymczasowego zwolnienia ze stosowania MSSF 9 z 1 stycznia 2021 roku na 1 stycznia 2023 roku w celu dostosowania do daty wejścia w życie MSSF 17. Zmiany przewidują opcjonalne rozwiązania w celu zmniejszenia wpływu różnych dat wejścia w życie MSSF 9 i MSSF 17. Zmiany nie dotyczą Grupy Kapitałowej. |
* W nawiasie oczekiwana data wejścia w życie w UE /data zatwierdzenia przez UE
• Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do nich, które zostały opublikowane i nie są zatwierdzone przez Unię Europejską
|
Standardy i interpretacje* |
Opis zmian i wpływu |
|
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe (1.01.2023/brak danych) oraz zmiany do MSSF 17 (1.01.2023/ Brak danych) |
MSSF 17 zastąpi standard MSSF 4, umożliwiający ujmowanie umów ubezpieczeniowych według zasad rachunkowości obowiązujących w krajowych standardach, co w rezultacie oznacza stosowanie wielu różnych rozwiązań. MSSF 17 wprowadza wymóg spójnego ujmowania wszystkich umów ubezpieczeniowych, w tym m.in. w zakresie metody wyceny zobowiązań ubezpieczeniowych, rozpoznawania zysku lub straty w czasie, ujmowania reasekuracji, wydzielania komponentu inwestycyjnego. Zastosowanie standardu ma nastąpić w podejściu retrospektywnym pełnym z niektórymi odstępstwami. Grupa Kapitałowa jest w trakcie szacowania wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. |
|
zmiany do MSR 1 – klasyfikacja zobowiązań (1.01.2023/1Q2021) |
Zmiany dotyczą prezentacji zobowiązań w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. W szczególności wyjaśniają one, że klasyfikacja zobowiązań jako krótkoterminowe lub długoterminowe powinna opierać się na prawach istniejących na koniec okresu sprawozdawczego. Do zmian obowiązywać będzie podejście prospektywne. Grupa Kapitałowa jest w trakcie szacowania wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. |
|
cykliczne ulepszenia MSSF 2018-2020 (1.01.2022/brak danych) |
• Zmiany do MSSF 1 dotyczą sytuacji gdy jednostka zależna stosuje MSSF po raz pierwszy w dacie późniejszej niż jednostka dominująca; w tym przypadku jednostka zależna może zdecydować się na wycenę skumulowanych różnic kursowych dla wszystkich operacji zagranicznych w kwotach zawartych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jednostki dominującej na datę przejścia jednostki dominującej na standardy MSSF. • Zmiany do MSR 41 dostosowują wymogi dotyczące wyceny do wartości godziwej określone w MSR 41 do założeń MSSF 13. Nie dotyczy Grupy Kapitałowej. • Zmiana do MSSF 9 wyjaśnia, które opłaty należy uwzględnić do celów testu „10 procent” w przypadku zaprzestania ujmowania zobowiązań finansowych. • Zmiany do przykładów zastosowania MSSF 16 dotyczące identyfikowania zachęt leasingowych. Grupa Kapitałowa nie oczekuje, że wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe tych zmian będzie istotny. |
|
zmiany do MSSF 3 „Połączenie jednostek” (1.01.2022/brak danych) |
Zmiany do MSSF 3 aktualizują odniesienia do Założeń koncepcyjnych wydanych w 2018 roku. Aby zapewnić, że ta aktualizacja nie będzie miała wpływu na aktywa i zobowiązania, które kwalifikują się do ujęcia przy połączeniu jednostek, zmiany wprowadzają nowe wyjątki od zasad ujmowania i wyceny w MSSF 3. Grupa Kapitałowa nie oczekuje, że wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe tych zmian będzie istotny. |
|
Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” (1.01.2022/brak danych) |
Zmiany wskazują m.in., że przychody z tytułu sprzedaży wyrobów wytworzonych w trakcie doprowadzania składnika aktywów do pożądanego miejsca i stanu nie mogą być odejmowane od kosztów powiązanych z tym składnikiem. Zamiast tego takie przychody należy ujmować w rachunku zysków i strat wraz z kosztami wytworzenia tych wyrobów. Grupa Kapitałowa nie oczekuje, że wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe tych zmian będzie istotny. |
|
Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” (1.01.2022/brak danych) |
Zmiany wyjaśniają, że przy ocenie, czy umowa jest umową rodzącą obciążenia, koszty wykonania umowy obejmują wszystkie bezpośrednio związane koszty. Grupa Kapitałowa nie oczekuje, że wpływ na sprawozdanie finansowe tych zmian będzie istotny. |
|
Zmiany do MSR 1 oraz MSR 8 (1.01.2023/brak danych) |
Zmiany do MSR 1 zawierają wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności w zakresie ujawnień dotyczących zasad rachunkowości. Zmiany do MSR 8 wyjaśniają w jaki sposób spółki powinny odróżniać zmiany zasad rachunkowości od zmian szacunków księgowych. Grupa Kapitałowa nie oczekuje, że wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe tych zmian będzie istotny. |
* W nawiasie oczekiwana data wejścia w życie w UE /data zatwierdzenia przez UE
11. Opis ważniejszych zasad rachunkowości
Najważniejsze zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny zastosowane przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego przedstawione zostały w niniejszej nocie oraz w poszczególnych notach w dalszej części sprawozdania finansowego. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych latach w sposób ciągły, z wyjątkiem kwestii opisanych w nocie „Zmiany zasad rachunkowości obowiązujące od 1 stycznia 2020 roku i objaśnienie różnic między wcześniej publikowanymi sprawozdaniami a niniejszym sprawozdaniem finansowym”.
11.1. Waluta funkcjonalna, waluta prezentacji i waluty obce
Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i innych jednostek uwzględnionych w niniejszym sprawozdaniu finansowym, z wyjątkiem Oddziału w Niemczech, Czechach, Słowacji i jednostek prowadzących swoją działalność poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest złoty polski. Walutą funkcjonalną jednostek działających na terenie Ukrainy jest hrywna ukraińska, walutą funkcjonalną Oddziału w Niemczech i Oddziału w Słowacji oraz jednostek działających na terenie Szwecji i Irlandii jest euro, a Oddziału w Czechach jest korona czeska.
• Transakcje i salda w walutach obcych
Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na walutę funkcjonalną według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Grupa Kapitałowa przelicza:
• pozycje pieniężne w walucie obcej przy zastosowaniu kursu zamknięcia, tj. kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego,
• pozycje niepieniężne wyceniane według historycznej ceny nabycia wyrażonej w walucie obcej przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia transakcji,
• pozycje niepieniężne wyceniane do wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej przeliczane są przy zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została ustalona.
Zyski i straty kursowe z tytułu rozliczenia tych transakcji oraz wyceny aktywów i zobowiązań pieniężnych oraz niepieniężnych wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w rachunku zysków i strat.
|
UAH/PLN |
2020 |
2019 |
|
Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu |
0,1326 |
0,1602 |
|
Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu |
0,1439 |
0,1502 |
|
Najwyższy kurs w okresie |
0,1597 |
0,1655 |
|
Najniższy kurs w okresie |
0,1311 |
0,1345 |
|
EUR/PLN |
2020 |
2019 |
|
Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu |
4,6148 |
4,2585 |
|
Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu |
4,4741 |
4,3018 |
|
Najwyższy kurs w okresie |
4,6188 |
4,3844 |
|
Najniższy kurs w okresie |
4,3010 |
4,2520 |
|
CZK/PLN |
2020 |
2019 |
|
Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu |
0,1753 |
0,1676 |
|
Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca danego okresu |
0,1687 |
0,1676 |
|
Najwyższy kurs w okresie |
0,1753 |
0,1695 |
|
Najniższy kurs w okresie |
0,1649 |
0,1661 |
11.2. Zasady konsolidacji
Wszystkie jednostki zależne Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA Grupa Kapitałowa konsoliduje metodą pełną.
Proces konsolidacji sprawozdań finansowych jednostek zależnych metodą pełną polega na sumowaniu poszczególnych pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej, rachunku zysków i strat oraz innych całkowitych dochodów jednostki dominującej oraz jednostek zależnych w pełnej wysokości oraz dokonaniu odpowiednich korekt i wyłączeń konsolidacyjnych. Wyłączeniu podlega wartość bilansowa udziałów posiadanych przez Bank w jednostkach zależnych oraz kapitał własny tych jednostek na moment ich nabycia.
Wyłączeniu podlegają w całości:
• wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją,
• przychody i koszty operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją,
• zyski lub straty powstałe w wyniku operacji gospodarczych dokonanych między jednostkami objętymi konsolidacją, zawarte w wartości aktywów jednostek podlegających konsolidacji, za wyjątkiem strat, które wskazują na występowanie utraty wartości,
• dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne jednostce dominującej i innym jednostkom objętym konsolidacją,
• wzajemne przepływy w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych.
Grupa Kapitałowa sporządza skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych na podstawie skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej i skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz dodatkowych objaśnień i informacji.
Jednostki zależne sporządzają swoje sprawozdania finansowe za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie jednostki dominującej. W celu wyeliminowania jakichkolwiek rozbieżności w stosowanych zasadach rachunkowości przez Bank oraz jednostki zależne Grupa Kapitałowa wprowadza korekty konsolidacyjne.
• nabycia jednostek zależnych
Grupa Kapitałowa rozlicza nabycia jednostek zależnych metodą przejęcia.
W przypadku połączeń spółek Grupy Kapitałowej, czyli tzw. transakcji pod wspólną kontrolą, Grupa Kapitałowa stosuje metodę „wartości od poprzednika” („predecessor accounting”) czyli ujęcie przejmowanej jednostki zależnej według wartości bilansowej aktywów i zobowiązań ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej w odniesieniu do tej spółki zależnej, włączając w to również wartość firmy powstałą w wyniku nabycia tej jednostki zależnej.
• Jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia
Udział Grupy Kapitałowej w wyniku finansowym jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć od dnia nabycia ujmuje się w rachunku zysków i strat, zaś jej udział w zmianach stanu innych dochodów całkowitych od dnia nabycia – w innych dochodach całkowitych. Wartość inwestycji koryguje się o łączne zmiany stanu poszczególnych elementów kapitału od dnia ich nabycia. Gdy udział Grupy Kapitałowej w stratach tych podmiotów staje się równy lub większy od udziału w nich Grupy Kapitałowej, obejmującego ewentualne inne niż zabezpieczone należności, Grupa Kapitałowa zaprzestaje ujmować dalsze straty, chyba że wzięła na siebie obowiązki lub dokonała płatności w imieniu danej jednostki.
Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Grupa Kapitałowa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy wystąpiła utrata wartości inwestycji dokonanych w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Grupa Kapitałowa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej, tj. wartości użytkowej inwestycji lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży składnika aktywów, w zależności od tego która z nich jest wyższa. W przypadku gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, Grupa Kapitałowa ujmuje w rachunku zysków i strat odpis z tytułu utraty wartości.
11.3. Ujmowanie transakcji w księgach
Aktywa finansowe oraz zobowiązania finansowe, w tym transakcje terminowe i transakcje standaryzowane, z których wynika zobowiązanie lub prawo do nabycia lub sprzedaży w przyszłym terminie ustalonej ilości określonych instrumentów finansowych po ustalonej cenie, wprowadza się do ksiąg rachunkowych w dacie zawarcia kontraktu, bez względu na przewidziany w umowie termin rozliczenia transakcji.
11.4. Wyłączenie ze sprawozdania z sytuacji finansowej instrumentów finansowych
Grupa Kapitałowa usuwa składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej, gdy wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych z aktywów finansowych lub gdy Grupa Kapitałowa nie ma uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części lub gdy Grupa Kapitałowa przenosi składnik aktywów finansowych na inny podmiot. Przeniesienie to ma miejsce wtedy, gdy Grupa Kapitałowa:
• przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych lub
• zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych, ale przyjmuje umowny obowiązek przekazania tych przepływów jednostce spoza Grupy Kapitałowej.
Przenosząc składniki aktywów finansowych, Grupa Kapitałowa ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych.
Jeżeli Grupa Kapitałowa przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej,
Jeżeli Grupa Kapitałowa zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej,
Jeżeli Grupa Kapitałowa nie przenosi, ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to Grupa Kapitałowa ustala, czy zachowała kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli Grupa Kapitałowa ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy Kapitałowej do wysokości wynikającej z trwałego zaangażowania, odpowiednio w przypadku braku kontroli jest ze sprawozdania z sytuacji finansowej wyłączany.
Grupa Kapitałowa wyłącza ze swojego sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
Grupa Kapitałowa wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej składniki aktywów finansowych m.in. w sytuacji, gdy podlegają one umorzeniu, przedawnieniu lub są nieściągalne. Wyłączanie ze sprawozdania z sytuacji finansowej ww. składników następuje w ciężar utworzonych na nie odpisów na oczekiwane straty kredytowe lub strat z tytułu ryzyka prawnego.
W przypadku, gdy nie utworzono odpisów lub ich wartość jest mniejsza od wartości składnika aktywów finansowych, przed jego odpisaniem zwiększa się odpis na oczekiwane straty kredytowe o różnicę pomiędzy wartością składnika, a dotychczas utworzoną kwotą odpisu.
11.5. Zasady klasyfikacji instrumentów finansowych
Grupa Kapitałowa klasyfikuje aktywa finansowe do jednej z następujących kategorii:
• wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
• wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite,
• wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Grupa Kapitałowa klasyfikuje zobowiązania finansowe do jednej z następujących kategorii:
• wyceniane według zamortyzowanego kosztu,
• wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Klasyfikacja aktywów finansowych w dniu nabycia lub powstania zależy od modelu biznesowego przyjętego przez Grupę Kapitałową do zarządzania daną grupą aktywów oraz od charakterystyki umownych przepływów pieniężnych wynikających z pojedynczego aktywa lub grupy aktywów. Grupa Kapitałowa wyodrębnia następujące modele biznesowe:
• model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” - model, w którym powstałe lub nabyte aktywa finansowe są utrzymywane w celu pozyskiwania korzyści z umownych przepływów pieniężnych – model typowy dla działalności kredytowej;
• model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż” - model, w którym aktywa finansowe po powstaniu lub nabyciu są utrzymywane w celu pozyskiwania korzyści z umownych przepływów pieniężnych, ale mogą być również sprzedawane – często i w transakcjach o wysokim wolumenie – model typowy dla działalności zarządzania płynnością;
• model rezydualny - inny niż model „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” oraz „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż”.
• model biznesowy
Grupa Kapitałowa dokonuje określenia/wyznaczenia modelu biznesowego przy początkowym ujęciu aktywów finansowych. Grupa Kapitałowa przeprowadza na poziomie poszczególnych grup aktywów, w kontekście obszaru działalności, w związku z którą aktywa finansowe powstały lub zostały nabyte i następuje między innymi w oparciu o:
• sposób oceny i raportowania wyników portfela aktywów finansowych,
• sposób zarządzania ryzykiem związanym z tymi aktywami oraz zasad wynagradzania osób zarządzających tymi portfelami.
W modelu biznesowym „utrzymywanie dla przepływów pieniężnych” sprzedaż aktywów jest incydentalna i możliwa do realizacji w przypadku wzrostu poziomu ryzyka kredytowego, zmiany prawa lub regulacji - realizowana w celu utrzymania zakładanego poziomu kapitału regulacyjnego, na zasadach opisanych w strategii zarządzania takimi portfelami lub przy założeniu, iż następuje ona blisko daty zapadalności aktywa, w przypadku spadku ratingu kredytowego poniżej poziomu zakładanego dla danego portfela, istotnej wewnętrznej restrukturyzacji lub przejęcia innego biznesu, realizacji planu kryzysowego lub naprawy oraz innego niedającego się przewidzieć czynnika, na który Grupa Kapitałowa nie ma wpływu.
• Ocena charakterystyk wynikających z umowy przepływów pieniężnych
Ocena charakterystyk wynikających z umowy przepływów pieniężnych polega na ustaleniu, poprzez przeprowadzenie testu umownych przepływów pieniężnych (test SPPI, z ang. Solely Payments of Principal and Interest test), czy wynikające z umowy przepływy pieniężne z tego składnika aktywów są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Odsetki obejmują zapłatę za wartość pieniądza w czasie, za ryzyko kredytowe związane z kwotą główną pozostałą do spłaty w określonym czasie i za inne podstawowe ryzyka i koszty związane z udzieleniem finansowania, a także marżę zysku.
Charakterystyka wynikająca z umownych przepływów pieniężnych pozostaje bez wpływu na klasyfikację składnika aktywów finansowych, jeśli:
• mogłaby mieć tylko niewielki wpływ na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu tego składnika (cecha de minimis),
• nie jest prawdziwa, tj. jeżeli wpływa na wynikające z umowy przepływy pieniężne z tytułu instrumentu tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezwykle rzadkiego, wyjątkowo nietypowego i bardzo mało prawdopodobnego (cecha non genuine).
W celu dokonania wyżej wymienionego ustalenia Grupa Kapitałowa uwzględnia potencjalny wpływ charakterystyki wynikającej z umowy przepływów pieniężnych w każdym okresie sprawozdawczym i łącznie w całym okresie życia instrumentu finansowego.
Test SPPI jest przeprowadzany dla każdego aktywa finansowego w modelu „utrzymywane dla przepływów pieniężnych” lub „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż” na dzień początkowego ujęcia (w tym dla modyfikacji istotnej po ponownym ujęciu aktywa finansowego).
Grupa Kapitałowa analizuje m.in. następujące cechy aktywów finansowych, które skutkują brakiem zdania testu SPPI:
• dźwignia w konstrukcji oprocentowania rozumianej jako mnożnik większy niż 1,
• prawo do udziału w zysku wierzyciela - przepływy pieniężne wynikające z umowy nie są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
• ograniczenie odpowiedzialności dłużnika (skutkujące powstaniem aktywa typu non recourse),
• opcja wcześniejszej spłaty i wydłużenia (prolongaty) warunkowana przyszłym zdarzeniem ekonomicznym niezwiązanym z umową, w szczególności niezwiązanym ze zmianą poziomu ryzyka kredytowego kredytobiorcy,
• kowenanty umowne skutkujące tym, że wraz ze wzrostem lub spadkiem ryzyka kredytowego oprocentowanie ulega obniżeniu lub podwyższeniu, co wskazuje na ujemną relację pomiędzy marżą kredytu a poziomem ryzyka kredytowego,
• stopy jednostronnie ustalanych przez Grupę Kapitałową (stopy administrowane) o ile nie stanowią przybliżenia rynkowej stopy zmiennej.
Jeżeli na podstawie oceny jakościowej w ramach testu SPPI nie można ustalić, czy przepływy pieniężne wynikające z umowy stanowią jedynie spłatę kwoty głównej i odsetek, przeprowadzany jest test porównawczy (ocena ilościowa), tzw. test benchmarkowy w celu ustalenia jak różniłyby się (niezdyskontowane) przepływy pieniężne wynikające z umowy od (niezdyskontowanych) przepływów pieniężnych, które powstałyby, gdyby wartość pieniądza w czasie nie została zmieniona (poziom referencyjny przepływów pieniężnych).
11.6. Kategoria wyceny aktywów finansowych według zamortyzowanego kosztu
Składnik aktywów finansowych (dotyczy dłużnych aktywów finansowych) wycenia się według zamortyzowanego kosztu, jeśli spełnione są oba poniższe warunki:
• składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym „utrzymywane dla przepływów pieniężnych”,
• warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (zdany test SPPI).
W momencie początkowego ujęcia Grupa Kapitałowa wycenia te w wartości godziwej. Wartość początkową składnika aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu korygują wszelkie prowizje i opłaty mające wpływ na jego efektywny zwrot i stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej tego aktywa (prowizje i opłaty zaistniałe w związku z realizacją czynności wykonywanych przez Grupę Kapitałową a prowadzących do powstania aktywów).
Wartość bilansową tej kategorii aktywów Grupa Kapitałowa ustala przy użyciu efektywnej stopy procentowej, opisanej w nocie „Przychody i koszty z tytułu odsetek”, służącej do bieżącego ustalenia (naliczenia) przychodu odsetkowego wygenerowanego przez aktywo w danym okresie, korygując ją o odpisy na oczekiwane straty kredytowe.
Nie podlegają wycenie według zamortyzowanego kosztu aktywa, dla których nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych niezbędnych dla obliczenia efektywnej stopy procentowej. Aktywa te wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej również odsetki od należności, z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Prowizje i opłaty związane z powstaniem lub decydujące o cechach finansowych tych aktywów podlegają obowiązkowi rozliczenia w czasie w okresie życia aktywa metodą liniową i są zaliczane do przychodów prowizyjnych.
11.7. Kategoria wyceny aktywów finansowych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
Składnik aktywów finansowych (dotyczy dłużnych aktywów finansowych) Grupa Kapitałowa wycenia do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:
• składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych, oraz
• warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (zdany test SPPI).
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite Grupa wycenia do wartości godziwej. Skutki zmiany wartości godziwej tych aktywów finansowych do momentu zaprzestania ujmowania składnika aktywów finansowych lub jego przeklasyfikowania Grupa odnosi do innych dochodów całkowitych, z wyjątkiem przychodów odsetkowych, zysku lub straty z tytułu odpisu na oczekiwane straty kredytowe oraz zysków lub strat z tytułu różnic kursowych, które ujmuje się w wyniku finansowym. Zysk lub stratę odnoszoną do innych dochodów całkowitych stanowi różnica między ustaloną na dzień wyceny wartością godziwą składnika aktywów finansowych a wartością tego składnika według zamortyzowanego kosztu.
Jeśli zaprzestano ujmowania składnika aktywów finansowych, skumulowane zyski lub straty poprzednio ujęte w innych dochodach całkowitych zostają przeklasyfikowane z pozycji inne dochody całkowite do wyniku finansowego w formie korekty wynikającej z przeklasyfikowania.
11.8. Kategoria wyceny aktywów finansowych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
Jeśli aktywa finansowe nie spełniają wymienionych powyżej kryteriów kwalifikacji do wyceny według zamortyzowanego kosztu albo do wyceny do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, Grupa klasyfikuje jako aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Dodatkowo, w momencie początkowego ujęcia, można nieodwołalnie wyznaczyć składnik aktywów finansowych jako wyceniany w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (opcja wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat), jeśli w ten sposób eliminuje się lub znacząco zmniejsza niespójność wyceny lub ujęcia jaka w przeciwnym razie powstałaby na skutek wyceny aktywów lub zobowiązań bądź ujęcia związanych z nimi zysków lub strat według różnych zasad (niedopasowanie księgowe). Opcja ta dostępna jest dla instrumentów dłużnych zarówno w modelu „utrzymywane dla przepływów pieniężnych”, jak i „utrzymywane dla przepływów pieniężnych i na sprzedaż”.
W sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej prezentacja aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat jest następująca:
• przeznaczone do obrotu - składniki aktywów finansowych które:
• nabyto głównie w celu sprzedaży lub odkupienia w bliskim terminie,
• w momencie początkowego ujęcia stanowią część portfela określonych instrumentów finansowych, którymi zarządza się łącznie i dla których istnieją dowody bieżącego faktycznego trybu generowania krótkoterminowych zysków lub
• są instrumentem pochodnym (z wyjątkiem instrumentów pochodnych będących umowami gwarancji finansowej lub wyznaczonymi i skutecznymi instrumentami zabezpieczającymi),
• aktywa finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - aktywa finansowe dla których test charakterystyki przepływów pieniężnych nie został zdany (niezależnie od modelu biznesowego) lub aktywa finansowe zaklasyfikowane do modelu rezydualnego,
• aktywa finansowe desygnowane do wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat przy początkowym ujęciu (opcja wyceny do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat).
Zysk lub stratę na aktywach wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ujmuje się w wyniku finansowym. Zysk lub stratę z wyceny tego składnika aktywów finansowych do wartości godziwej stanowi różnica między jego wartością godziwą a wartością tego składnika według zamortyzowanego kosztu ustaloną na dzień wyceny.
11.9. Instrumenty kapitałowe
Inwestycje w instrumenty kapitałowe wycenia się do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
W przypadku inwestycji kapitałowych Grupa Kapitałowa nie skorzystała z opcji wyceny do wartości godziwej przez inne dochody całkowite.
11.10. Zmiana klasyfikacji aktywów finansowych
Reklasyfikacja aktywów finansowych następuje jedynie w przypadku zmiany modelu biznesowego odnoszącego się do aktywa lub grupy aktywów wynikającego z rozpoczęcia lub zakończenia istotnej części działalności. Zmiany takie mają charakter incydentalny. Zmiana klasyfikacji jest ujmowana prospektywnie, tj. bez zmiany ujętych dotychczas skutków wyceny do wartości godziwej we wcześniejszych okresach odpisów czy naliczonych odsetek.
Za zmianę modelu biznesowego nie uważa się:
• zmiany zamiarów związanych z konkretnymi aktywami finansowymi (nawet w przypadku znacznych zmian warunków rynkowych),
• tymczasowego zaniku określonego rynku aktywów finansowych,
• przeniesienia aktywów finansowych między obszarami działalności stosującymi różne modele biznesowe.
Nie dokonuje się przeklasyfikowania żadnych zobowiązań finansowych.
11.11. Modyfikacje - Zmiana kontraktowych przepływów pieniężnych
Modyfikacja rozumiana jako zmiana przepływów kontraktowych składnika aktywów finansowych na podstawie aneksu do umowy może być istotna lub nieistotna. Nie stanowi modyfikacji zmiana przepływów kontraktowych wynikająca z realizacji warunków umownych.
Jeśli wynikające z umowy przepływy pieniężne związane ze składnikiem aktywów finansowych podlegają renegocjacji lub jakiejkolwiek innej modyfikacji na podstawie aneksu do umowy, a renegocjacja lub modyfikacja nie prowadzą do zaprzestania ujmowania danego składnika aktywów finansowych („Modyfikacja nieistotna”) dokonuje się ponownego obliczenia wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych i ujmuje zysk lub stratę z tytułu modyfikacji w wyniku finansowym. Korekta wartości bilansowej aktywa finansowego z tytułu modyfikacji podlega rozliczeniu w czasie w wynik odsetkowy metodą efektywnej stopy procentowej. Wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych oblicza się jako obecną wartość renegocjowanych lub zmodyfikowanych przepływów pieniężnych wynikających z umowy, dyskontowanych według pierwotnej efektywnej stopy procentowej składnika aktywów finansowych (lub efektywnej stopy procentowej skorygowanej o ryzyko kredytowe w przypadku nabytych lub udzielonych składników aktywów finansowych z utratą wartości) bądź, w stosownych przypadkach (np. dla zysku lub straty z tytułu zabezpieczenia pozycji zabezpieczanej), według zaktualizowanej efektywnej stopy procentowej. Wszelkie poniesione koszty i opłaty korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych.
W pewnych okolicznościach renegocjacja lub modyfikacja wynikających z umowy przepływów pieniężnych związanych ze składnikiem aktywów finansowych może prowadzić do zaprzestania ujmowania istniejącego składnika aktywów finansowych. Jeżeli modyfikacja składnika aktywów finansowych powoduje zaprzestanie ujmowania istniejącego składnika aktywów finansowych, a następnie ujęcie zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych, zmodyfikowany składnik aktywów uznaje się za „nowy” składnik aktywów finansowych („Modyfikacja istotna”). Następuje ujęcie nowego aktywa w wartości godziwej oraz kalkulacja nowej efektywnej stopy procentowej zastosowanej do nowego aktywa. W przypadku gdy charakterystyka zmodyfikowanego nowego aktywa finansowego (po zawarciu aneksu) odpowiada warunkom rynkowym, wartość bilansowa tego aktywa finansowego stanowi wartość godziwą.
Ocena czy dana modyfikacja aktywów finansowych jest modyfikacją istotną czy nieistotną zależy od spełnienia kryteriów ilościowych oraz jakościowych.
Przyjęte kryteria jakościowe są następujące:
• przewalutowanie,
• zmiana dłużnika, za wyjątkiem zmiany wynikającej ze śmierci dłużnika,
• wprowadzenie do umowy cechy umownej powodującej naruszenie testu charakterystyk przepływów pieniężnych (testu SPPI) lub usunięcie tej cechy,
Wystąpienie przynajmniej jednego z tych kryteriów skutkuje wystąpieniem modyfikacji istotnej.
• Przyjęte kryterium ilościowe stanowi test 10% polegający na analizie zmiany warunków umownych składnika aktywów finansowych skutkującej powstaniem różnicy między wartością przyszłych przepływów pieniężnych wynikających ze zmienionego aktywa finansowego zdyskontowanych pierwotną efektywną stopą procentową a wartością analogicznych przyszłych przepływów wynikających z pierwotnego składnika aktywa finansowego zdyskontowanych tą samą stopą procentową. Drugim kryterium ilościowym jest zwiększenie zaangażowania dłużnika, które obejmuje wartość zwiększenia kapitału i udzielonych zobowiązań pozabilansowych powyżej 10% w stosunku do kapitału i zobowiązań pozabilansowych sprzed podwyższenia dla każdej pojedynczej ekspozycji.
Wystąpienie kryterium ilościowego (różnicy) powyżej 10% skutkuje uznaniem modyfikacji za istotną, natomiast wystąpienie kryterium ilościowego co najwyżej 10% skutkuje uznaniem modyfikacji za nieistotną.
11.12. Wycena aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości (POCI)
MSSF 9 wyodrębnia kategorię aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (dalej „POCI” - ang. purchased or originated credit-impaired asset).
Aktywa POCI dotyczą aktywów finansowych o charakterze dłużnym, wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, tj. kredytów oraz dłużnych papierów wartościowych.
Ujęcie początkowe tych aktywów następuje w wartości netto (tj. bez odpisów aktualizujących) odpowiadającej wartości godziwej. Przychody odsetkowe od aktywów POCI oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, skorygowanej o ryzyko kredytowe rozpoznane dla całego okresu życia aktywa. Skorygowaną o ryzyko kredytowe efektywną stopę procentową liczy się poprzez uwzględnienie przyszłych przepływów pieniężnych skorygowanych o efekt ryzyka kredytowego rozpoznawanego w całym okresie życia aktywa. Zmiana szacunków w zakresie przyszłych odzysków w kolejnych okresach sprawozdawczych odnoszona jest jako strata lub zysk z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe.
11.13. Wycena zobowiązań finansowych
Zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji w papierach wartościowych oraz część zobowiązań z tytułu produktów ubezpieczeniowych wyceniane są do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
12. Zmiany zasad rachunkowości obowiązujące od 1 stycznia 2020 roku i Objaśnienie różnic między wcześniej publikowanymi sprawozdaniami a niniejszym sprawozdaniem finansowym
Grupa Kapitałowa, w celu lepszego odzwierciedlenia swej działalności, dokonała następujących zmian:
• Reklasyfikacja premii od dłużnych papierów wartościowych (1)
Grupa Kapitałowa zdecydowała się na prezentację kosztów z tytułu premii od dłużnych papierów wartościowych w pozycji „Przychody z tytułu odsetek”, linia „dłużne papiery wartościowe”. Wcześniej premia prezentowana była w pozycji „Koszty z tytułu odsetek”, linia „dłużne papiery wartościowe”.
• reklasyfikacja opłat pobieranych od klientów rekompensujących ujemne oprocentowanie od zobowiązań finansowych (2)
Począwszy od sprawozdań finansowych za rok 2020 Grupa Kapitałowa prezentuje opłaty pobierane od klientów Banku rekompensujące ujemne oprocentowanie zobowiązań finansowych Banku (rachunki bieżące klientów) w przychodach odsetkowych. Dotychczas opłaty prezentowane były w przychodach prowizyjnych.
• Reklasyfikacja marży transakcyjnej (3)
Grupa Kapitałowa podjęła decyzję o reklasyfikacji marży kursowej uwzględnionej w kursach walut oferowanych klientom Banku w ramach świadczenia usług kupna/sprzedaży walut obcych, dotychczas prezentowanej w pozycji „Wynik z pozycji wymiany”, do pozycji „Przychody z tytułu prowizji i opłat”. W ocenie Grupy Kapitałowej, marża kursowa ma charakter zbliżony do innych opłat i prowizji pobieranych przez Grupę za świadczone usługi.
• Prezentacja przychodów i kosztów dotyczących kontraktów walutowych (4)
Grupa Kapitałowa podjęła decyzję o reklasyfikacji różnic kursowych dotyczących kosztów i przychodów naliczonych od aktywów finansowych walutowych (np. kredyty, papiery wartościowe, pozostałe należności) i zobowiązań finansowych walutowych, z pozycji „Przychody z tytułu odsetek” do pozycji „Wynik z pozycji wymiany”. Zgodnie z dotychczasowym podejściem ww. koszty i przychody ujmowane były w wyniku finansowym w walucie kontraktu, a ich przewalutowanie na walutę bazową odbywało się w procesie zamknięć rocznych albo w momencie dopisania lub spłaty odsetek przez klienta, przy wykorzystaniu kursu średniego fixing NBP. Oznaczało to jednocześnie, że w ciągu roku obrotowego ww. koszty i przychody ujmowane były łącznie z różnicami kursowymi. Obecnie ujmowanie ww. przychodów i kosztów następuje w wyniku finansowym według kursu średniego fixing NBP z dnia ich ujęcia, co pozwoliło na ujmowanie elementu różnic kursowych z ww. poszczególnych pozycji kosztów i przychodów w wyniku z wymiany walutowej.
• Reklasyfikacja odpisów na reklamacje kartowe (5)
Linia „Rozrachunki z tytułu transakcji zrealizowanych przy użyciu kart należności z tytułu reklamacji kartowych” (pozycja „Inne aktywa”) zaliczona była dotychczas całościowo do kategorii inne aktywa finansowe. Grupa Kapitałowa w ramach tej linii wyodrębniła wartości z tytułu reklamacji kartowych, które zdaniem Grupy Kapitałowej winny być traktowane jako inne aktywa niefinansowe. Decyzja ta miała wpływ na prezentację odpisów na reklamacje kartowe które dotychczas prezentowane były w linii „Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe” a w związku z decyzją Grupy Kapitałowej stanowią element „Wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych”.
• Reklasyfikacja wyniku z działalności ubezpieczeniowej, wyniku z tytułu leasingu operacyjnego, najmu krótkoterminowego i wyniku na świadczeniu usług zarzadzania flotą (6)
Zgodnie z dotychczasową polityką rachunkowości Grupy Kapitałowej w pozostałych przychodach operacyjnych i kosztach operacyjnych prezentowane były przychody i koszty niezwiązane bezpośrednio z działalnością bankową. Grupa Kapitałowa dokonała przeglądu swojej polityki oraz praktyki rynkowej. Zdaniem Grupy Kapitałowej, co do zasady w przychodach i kosztach operacyjnych prezentowane powinny być przychody i koszty pośrednio związane z działalnością jednostki. Zarówno działalność ubezpieczeniowa jak i leasing operacyjny zaliczają się do podstawowej działalności Grupy Kapitałowej i stanowią element jej strategii.
W związku z tym Grupa Kapitałowa reklasyfikowała wynik z działalności ubezpieczeniowej dotychczas prezentowany w pozycji „Pozostałe przychody operacyjne” do pozycji „Przychody z tytułu prowizji i opłat”, linia „oferowanie produktów ubezpieczeniowych”. Wynik z działalności ubezpieczeniowej obejmuje przychody z tytułu składki, koszty działalności ubezpieczeniowej, odszkodowania wraz ze zmianą rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz wpływ udziału reasekuratora w przedmiotowych pozycjach.
Grupa reklasyfikowała również wynik z tytułu leasingu operacyjnego, najmu krótkoterminowego, wynik na świadczeniu usług zarządzania flotą, dotychczas prezentowane łącznie odpowiednio w pozycji „Pozostałe przychody operacyjne” oraz „Pozostałe koszty operacyjne” do pozycji „Przychody z tytułu prowizji i opłat”, linia „leasing operacyjny i zarządzanie flotą”. Przychody obejmują przede wszystkim opłaty za korzystanie z przedmiotów leasingu, najmu krótkoterminowego oraz wynik netto na usługach zarządzania flotą (w tym serwis, wymiana opon, zapewnienie samochodów zastępczych). Przychody z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą ujęte zostały w przychodach z tytułu prowizji i opłat wraz z kosztami amortyzacji rzeczowego majątku trwałego oddanego w leasing operacyjny, dotychczas prezentowanymi w pozycji „Koszty działania”.
• Włączenie wyniku z tytułu obciążeń regulacyjnych do kosztów działania (7)
Grupa Kapitałowa w celu uspójnienia prezentacji kosztów działania z praktyką rynkową dokonała połączenia linii kosztów działania (administracyjnych) z wynikiem z tytułu obciążeń regulacyjnych.
|
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT - pozycje podlegające reklasyfikacji i zmianom |
01.01-31.12.2019 przed przekształceniem |
(1) |
(2) |
(3) |
(4) |
(5) |
(6) |
(7) |
01.01-31.12.2019 dane przekształcone |
|
Przychody z tytułu odsetek |
12 760 |
(134) |
12 |
- |
(1) |
|
- |
- |
12 637 |
|
Koszty z tytułu odsetek |
(2 481) |
134 |
|
- |
- |
|
- |
- |
(2 347) |
|
Wynik z tytułu odsetek |
10 279 |
- |
12 |
- |
(1) |
|
- |
- |
10 290 |
|
Przychody z tytułu prowizji i opłat |
4 130 |
- |
(12) |
370 |
- |
|
326 |
- |
4 814 |
|
Koszty z tytułu prowizji i opłat |
(1 083) |
- |
|
- |
- |
|
|
- |
(1 083) |
|
Wynik z tytułu prowizji i opłat |
3 047 |
- |
(12) |
370 |
- |
|
326 |
- |
3 731 |
|
Wynik z pozycji wymiany |
473 |
- |
|
(370) |
1 |
|
- |
- |
104 |
|
Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
(1 147) |
- |
|
- |
- |
(1) |
- |
- |
(1 148) |
|
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych |
(114) |
- |
|
- |
- |
1 |
- |
- |
(113) |
|
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto |
537 |
- |
|
- |
- |
|
(453) |
- |
84 |
|
Koszty działania |
(5 611) |
- |
|
- |
- |
|
127 |
(537) |
(6 021) |
|
Wynik z tytułu obciążeń regulacyjnych |
(537) |
- |
|
- |
- |
|
- |
537 |
- |
|
Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej |
4 031 |
- |
|
- |
- |
- |
- |
- |
4 031 |
• Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny (1)
W celu wyodrębnienia rzeczowych aktywów trwałych wykorzystywanych na użytek własny od rzeczowych aktywów trwałych oddanych klientom Grupy Kapitałowej w ramach leasingu operacyjnego, Grupa Kapitałowa zdecydowała się na prezentację wyodrębnionej linii „Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny”.
• Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej oraz Zobowiązania z działalności ubezpieczeniowej (2)
Dotychczas Grupa Kapitałowa prezentowała udział reasekuratora w rezerwach techniczno – ubezpieczeniowych i należności z tytułu reasekuracji w pozycji „Inne aktywa” oraz odroczone prowizje reasekuracyjne i zobowiązania z tytułu reasekuracji w pozycji „Pozostałe zobowiązania”. Obecnie wartości te prezentowane są odpowiednio w pozycjach „Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej” oraz „Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej”, celem pełniejszego odzwierciedlenia działalności ubezpieczeniowej prowadzonej przez Grupę Kapitałową.
• Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży oraz Transakcje z przyrzeczeniem odkupu (3)
Grupa Kapitałowa prezentuje w wyodrębnionej linii „transakcje z przyrzeczeniem odkupu i sprzedaży”, które wcześniej prezentowane były w zależności od tego, czy transakcja dotyczyła klienta rynku międzybankowego czy też pozostałych klientów odpowiednio w pozycjach: „Należności od banków”, „Kredyty i pożyczki udzielone klientom”, „Zobowiązania wobec banków”, „Zobowiązania wobec klientów”. Na 31 grudnia 2019 roku Grupa Kapitałowa nie rozpoznała transakcji z przyrzeczeniem odkupu.
• Reklasyfikacja potencjalnych zwrotów kosztów dla klientów z tytułu przewidywanej przedterminowej spłaty w przyszłości czynnych kredytów konsumenckich i hipotecznych (4)
Grupa Kapitałowa podjęła decyzję o ujęciu wpływu potencjalnych zwrotów kosztów dla klientów z tytułu przewidywanej przedterminowej spłaty w przyszłości czynnych kredytów konsumenckich i hipotecznych jako pomniejszenie wartości bilansowej brutto kredytów. Podejście to jest zbliżone do podejścia zastosowanego przez Grupę Kapitałową odnośnie do ujęcia wpływu ryzyka prawnego kredytów hipotecznych.
• Otrzymane kredyty i pożyczki (5)
Do roku 2019 włącznie otrzymane przez Grupę Kapitałową kredyty i pożyczki prezentowane były w ramach pozycji „Zobowiązania wobec banków” i „Zobowiązania wobec klientów”. W celu ujednolicenia z prezentacją kosztów odsetek od otrzymanych kredytów i pożyczek oraz w związku z faktem, że ww. kredyty i pożyczki stanowią element działalności finansowej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych, Grupa Kapitałowa zdecydowała o wyodrębnieniu oddzielnej pozycji w zobowiązaniach.
• Reklasyfikacja rezerw na niewykorzystane urlopy z pozostałych zobowiązań do rezerw (6)
Grupa Kapitałowa dokonała reklasyfikacji rezerw na niewykorzystane urlopy z pozostałych zobowiązań do rezerw, ponieważ według osądu Grupy Kapitałowej rezerwy te mają podobny charakter do innych rezerw, jak i opierają się na szacunkach, analogicznie jak w przypadku pozostałych rezerw pracowniczych prezentowanych w rezerwach, tj. np.: rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia.
Dodatkowo Grupa Kapitałowa reklasyfikowała kwotę 131 milionów PLN dotyczącą podatku z tytułu różnic kursowych na terytorium Szwecji (patrz nota „Podatek dochodowy”) rozpoznaną na 31 grudnia 2019 roku jako „Zobowiązanie z tytułu bieżącego podatku dochodowego”. Grupa Kapitałowa zrewidowała swój osąd i reklasyfikowała ww. kwotę do pozycji „Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego”. (7)
|
AKTYWA - pozycje podlegające reklasyfikacji i zmianom |
31.12.2019 przed przekształceniem |
(1) |
(2) |
(3) |
(4) |
31.12.2019 dane przekształcone |
|
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
- |
- |
- |
1 081 |
- |
1 081 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
231 434 |
- |
- |
(1 081) |
(147) |
230 206 |
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
- |
- |
858 |
- |
- |
858 |
|
Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny |
|
1 300 |
- |
- |
- |
1 300 |
|
Rzeczowe aktywa trwałe |
4 442 |
(1 300) |
- |
- |
- |
3 142 |
|
Inne aktywa |
3 571 |
- |
(858) |
- |
- |
2 713 |
|
SUMA AKTYWÓW |
348 044 |
- |
- |
- |
(147) |
347 897 |
|
AKTYWA - pozycje podlegające reklasyfikacji i zmianom |
31.12.2018* |
Wdrożenie MSSF 16 |
(1) |
(2) |
(3) |
01.01.2019 dane przekształcone |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
- |
- |
- |
- |
51 |
51 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
214 912 |
- |
- |
- |
(51) |
214 861 |
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
- |
- |
- |
672 |
- |
672 |
|
Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny |
- |
- |
554 |
- |
- |
554 |
|
Rzeczowe aktywa trwałe |
2 931 |
848 |
(554) |
- |
|
3 225 |
|
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży |
15 |
1 |
- |
- |
|
16 |
|
Inne aktywa |
3 454 |
(4) |
- |
(672) |
|
2 778 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
SUMA AKTYWÓW |
324 255 |
845 |
- |
- |
- |
325 100 |
*dane opublikowane jako dane porównywalne w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej PKO Bank Polski S.A. za rok 2019
|
ZOBOWIĄZANIA - pozycje podlegające reklasyfikacji i zmianom |
31.12.2019 przed przekształceniem |
(2) |
(4) |
(5) |
(6) |
(7) |
31.12.2019 dane przekształcone |
|
Zobowiązania wobec banków |
2 885 |
- |
- |
(750) |
- |
- |
2 135 |
|
Zobowiązania wobec klientów |
258 199 |
- |
- |
(2 029) |
- |
- |
256 170 |
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
1 640 |
137 |
- |
- |
- |
- |
1 777 |
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
- |
- |
- |
2 779 |
- |
- |
2 779 |
|
Pozostałe zobowiązania |
5 075 |
(137) |
(147) |
- |
(99) |
- |
4 692 |
|
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego |
455 |
- |
- |
- |
- |
(131) |
324 |
|
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
239 |
- |
- |
- |
- |
131 |
370 |
|
SUMA ZOBOWIĄZAŃ |
306 466 |
- |
(147) |
- |
- |
- |
306 319 |
|
ZOBOWIĄZANIA - - pozycje podlegające reklasyfikacji i zmianom |
31.12.2018* |
Wdrożenie MSSF 16 |
(2) |
(5) |
(6) |
01.01.2019 dane przekształcone |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Zobowiązania wobec banków |
2 001 |
- |
- |
(250) |
- |
1 751 |
|
Zobowiązania wobec klientów |
242 816 |
- |
- |
(4 093) |
- |
238 723 |
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
1 292 |
- |
105 |
- |
- |
1 397 |
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
- |
- |
|
4 343 |
- |
4 343 |
|
Pozostałe zobowiązania |
3 685 |
956 |
(105) |
- |
(100) |
4 436 |
|
Rezerwy |
446 |
- |
- |
- |
100 |
546 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
SUMA ZOBOWIĄZAŃ |
285 154 |
- |
- |
- |
- |
286 110 |
*dane opublikowane jako dane porównywalne w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej PKO Bank Polski S.A. za rok 2019
|
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH - pozycje podlegające reklasyfikacji i zmianom |
01.01- 31.12.2019 przed przekształceniem |
(2) |
(3) |
(4) |
(5) |
01.01-31.12.2019 dane przekształcone |
|
Zmiana stanu: |
|
|
|
|
|
|
|
kredytów i pożyczek udzielonych klientom |
(14 461) |
- |
1 030 |
147 |
- |
(13 284) |
|
transakcji z przyrzeczeniem sprzedaży |
- |
- |
(1 030) |
- |
- |
(1 030) |
|
należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
- |
(186) |
- |
- |
- |
(186) |
|
innych aktywów |
(57) |
186 |
- |
- |
- |
129 |
|
zobowiązań wobec banków |
220 |
- |
- |
- |
(1 137) |
(917) |
|
zobowiązań wobec klientów |
17 425 |
- |
- |
- |
22 |
17 447 |
|
zobowiązań z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
348 |
32 |
- |
- |
- |
380 |
|
otrzymanych kredytów i pożyczek |
- |
- |
- |
- |
1 115 |
1 115 |
|
pozostałych zobowiązań |
566 |
(32) |
- |
(147) |
- |
387 |
NOTY DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
13. Informacje dotyczące segmentów działalności
Grupa Kapitałowa prowadzi działalność biznesową w ramach segmentów oferujących określone produkty i usługi adresowane do określonych grup klientów. Sposób podziału segmentów działalności zapewnia spójność z modelem zarządzania sprzedażą i oferowania klientom kompleksowej oferty produktowej, która obejmuje zarówno tradycyjne produkty bankowe, jak również bardziej złożone produkty o charakterze inwestycyjnym oraz usługi świadczone przez spółki Grupy Kapitałowej.
Przedstawiona poniżej nota segmentacyjna jest ujmowana w wewnętrznym systemie sprawozdawczym, tj. informacjach przekazywanych Zarządowi PKO Banku Polskiego SA służących do oceny osiąganych wyników oraz alokacji zasobów.
Prezentowane poniżej zestawienie wyników segmentów odzwierciedla wewnętrzną strukturę organizacyjną Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA.
Działalność Grupy Kapitałowej obejmuje trzy podstawowe segmenty sprawozdawcze:
|
Segment detaliczny |
Segment detaliczny oferuje pełen zakres obsługi osób prywatnych w ramach bankowości detalicznej i prywatnej oraz bankowości hipotecznej. Ponadto obejmuje transakcje dokonywane z osobami prawnymi, tj. firmami i przedsiębiorstwami. Do produktów i usług oferowanych klientom tego segmentu należą m.in.: rachunki bieżące, rachunki oszczędnościowe, lokaty terminowe, usługi private banking, produkty ubezpieczeniowe i inwestycyjno-ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne, karty kredytowe i debetowe, usługi bankowości elektronicznej i mobilnej. W zakresie finansowania segment obejmuje kredyty konsumpcyjne, kredyty hipoteczne, w tym oferowane przez PKO Bank Hipoteczny SA, a także kredyty gospodarcze dla firm i przedsiębiorstw, deweloperów, spółdzielni i zarządców nieruchomości oraz leasing i faktoring oferowany przez Grupę Kapitałową PKO Leasing SA. Wyniki segmentu detalicznego obejmują ponadto wyniki spółek: PKO TFI SA, PKO BP BANKOWY PTE SA, PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA, PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA, PKO BP Finat sp. z o.o. oraz ZenCard sp. z o.o. (spółka przejęta przez PKO BP Finat sp.z.o.o. 31 lipca 2020 roku). |
|
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny obejmuje transakcje dokonywane z dużymi klientami korporacyjnymi i instytucjami finansowymi. Segment ten obejmuje m.in. następujące produkty i usługi: prowadzenie rachunków bieżących i lokat terminowych, usługi cash management i trade finance, przechowywanie papierów wartościowych, produkty walutowe i pochodne, kredyty gospodarcze oraz leasing i faktoring oferowany przez Grupę Kapitałową PKO Leasing SA. W ramach tego segmentu PKO Bank Polski SA zawiera również samodzielnie lub w konsorcjum z innymi bankami umowy finansowania dużych projektów w formie kredytów oraz emisji nieskarbowych papierów wartościowych. Ponadto segment obejmuje działalność własną, tj. działalność inwestycyjną, działalność maklerską, transakcje międzybankowe, instrumentami pochodnymi i dłużnymi papierami wartościowymi. Wyniki segmentu korporacyjnego i inwestycyjnego obejmują także wyniki spółek prowadzących działalność na Ukrainie, przede wszystkim KREDOBANK SA, spółek prowadzących usługi technologiczne, działalność deweloperską i świadczące usługi zarządzania nieruchomościami oraz fundusze zajmujące się lokowaniem środków zebranych od uczestników. |
|
Centrum transferowe i pozostały |
Centrum transferowe i pozostały obejmuje wynik z tytułu wewnętrznych rozliczeń cen transferowych funduszy, wynik na inwestycyjnym portfelu dłużnych papierów wartościowych Banku, wynik z długoterminowych źródeł finansowania, wynik pozycji zaklasyfikowanych do rachunkowości zabezpieczeń oraz wyniki nieprzypisane do pozostałych segmentów. Wewnętrzny transfer funduszy oparty jest o stawki transferowe bazujące na stopach rynkowych. Długoterminowe finansowanie zewnętrzne obejmuje emisje papierów wartościowych, w tym emisje listów zastawnych, zobowiązania podporządkowane oraz kredyty otrzymane od instytucji finansowych. W ramach tego segmentu prezentowane są wyniki spółki PKO Finance AB. |
Opis zasad stosowanych przy podziale na segmenty działalności
Nota segmentacyjna została sporządzona na bazie wewnętrznego systemu sprawozdawczego, tj. informacji przekazywanych Zarządowi PKO Banku Polskiego SA, które służą do oceny osiąganych wyników oraz alokacji zasobów.
Zasady identyfikacji przychodów i kosztów oraz aktywów i zobowiązań stosowane w raporcie segmentacyjnym są zgodne z zasadami rachunkowości opisanymi w niniejszym sprawozdaniu. Prezentowane aktywa i zobowiązania segmentu są aktywami i zobowiązaniami operacyjnymi wykorzystywanymi przez segment w działalności operacyjnej. Wartości aktywów i zobowiązań oraz przychodów i kosztów dla poszczególnych segmentów oparte są o wewnętrzne informacje zarządcze. W wynikach, aktywach i zobowiązaniach segmentów wykazywane są także pozycje, które da się przypisać na podstawie racjonalnych przesłanek. Na tej podstawie w segmentach ujmowany jest wpływ istotnych zdarzeń o charakterze jednorazowym, takich jak ujemna wartości firmy powstała na nabyciu spółki, odpisy z tytułu utraty wartości firmy, odpisy z tytułu utraty wartości jednostek stowarzyszonych, koszt ryzyka prawnego portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych.
Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć, zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli, obciążenie z tytułu podatku dochodowego w zakresie prezentacji wyniku oraz aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego, zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego w zakresie prezentacji sprawozdania z sytuacji finansowej zostały ujęte na poziomie Grupy (aktywa i zobowiązania niealokowane).
Grupa Kapitałowa rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych, przy zastosowaniu wewnętrznych stawek rozliczeniowych opartych na stawkach rynkowych dla danej waluty oraz terminie wymagalności/zapadalności z uwzględnieniem marż płynności. Transakcje pomiędzy segmentami odbywają się na normalnych, komercyjnych warunkach.
W 2020 roku Grupa Kapitałowa wprowadziła następujące zmiany w sposobie ustalania wyniku zarządczego segmentów działalności:
• wprowadzenie alokacji korzyści z reinwestowania kapitału z Centrum transferowego na Segment detaliczny i Segment korporacyjny i inwestycyjny,
• przeniesienie wyniku na inwestycyjnym portfelu dłużnych papierów wartościowych z Segmentu korporacyjnego i inwestycyjnego do Centrum transferowego i pozostałego.
Dane za 2019 rok zostały w tym zakresie doprowadzone do porównywalności.
W związku z wprowadzonymi od 1 stycznia 2020 roku zmianami zasad rachunkowości, które zostały szczegółowo opisane w rozdziale 12, dokonano analogicznych zmian w danych porównawczych za 2019 rok w zakresie:
• reklasyfikacji ujemnych kosztów z wyniku z tytułu prowizji i opłat do wyniku z tytułu z odsetek,
• reklasyfikacji marży transakcyjnej z wyniku z pozycji wymiany do wyniku z tytułu prowizji i opłat,
• reklasyfikacji wyniku z działalności ubezpieczeniowej, wyniku z tytułu leasingu operacyjnego, najmu krótkoterminowego i wyniku na świadczeniu usług zarzadzania flotą z pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych netto do wyniku z tytułu prowizji i opłat,
• włączenia wyniku z tytułu obciążeń regulacyjnych do kosztów działania.
informacje finansowe
W poniższych tabelach przedstawione zostały dane dotyczące przychodów, kosztów, zysków/strat oraz aktywów i zobowiązań poszczególnych segmentów sprawozdawczych Grupy Kapitałowej za okresy zakończone 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku.
|
Działalność kontynuowana |
||||
|
Segment detaliczny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Centrum transferowe i pozostały |
Działalność ogółem Grupy Kapitałowej |
|
|
2020 |
||||
|
Wynik z tytułu odsetek |
7 798 |
2 041 |
507 |
10 346 |
|
Wynik z tytułu prowizji i opłat |
3 044 |
874 |
(14) |
3 904 |
|
Wynik pozostały |
(201) |
235 |
163 |
197 |
|
Przychody z tytułu dywidend |
- |
15 |
- |
15 |
|
Wynik na operacjach finansowych |
(104) |
(2) |
4 |
(102) |
|
Wynik z pozycji wymiany |
11 |
109 |
62 |
182 |
|
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania instrumentów finansowych |
(7) |
105 |
83 |
181 |
|
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto |
(127) |
34 |
14 |
(79) |
|
Przychody/koszty na rzecz klientów wewnętrznych |
26 |
(26) |
- |
- |
|
Wynik na działalności biznesowej |
10 641 |
3 151 |
656 |
14 448 |
|
Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
(971) |
(1 203) |
- |
(2 174) |
|
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych |
(85) |
(238) |
(72) |
(395) |
|
Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
(6 552) |
- |
- |
(6 552) |
|
Koszty działania, w tym: |
(4 893) |
(1 053) |
(37) |
(5 983) |
|
amortyzacja |
(830) |
(149) |
- |
(979) |
|
wynik z tytułu obciążeń regulacyjnych |
(567) |
(175) |
(36) |
(778) |
|
Podatek od niektórych instytucji finansowych |
(742) |
(313) |
- |
(1 055) |
|
Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
- |
- |
- |
16 |
|
Wynik segmentu (brutto) |
(2 602) |
343 |
547 |
(1 696) |
|
Podatek dochodowy (obciążenie podatkowe) |
- |
- |
- |
(865) |
|
Zysk/(strata) netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli) |
|
|
|
(2 561) |
|
Zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli |
- |
- |
- |
(4) |
|
Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej |
(2 602) |
343 |
547 |
(2 557) |
|
Aktywa i zobowiązania wg segmentów |
Segment detaliczny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Centrum transferowe i pozostały |
Działalność ogółem Grupy Kapitałowej |
|
31.12.2020 |
||||
|
Aktywa |
180 552 |
118 624 |
74 929 |
374 113 |
|
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia |
- |
291 |
- |
291 |
|
Aktywa niealokowane |
- |
- |
- |
2 562 |
|
Suma aktywów |
180 552 |
118 915 |
74 929 |
376 966 |
|
Zobowiązania |
245 577 |
54 982 |
35 930 |
336 489 |
|
Zobowiązania niealokowane |
- |
- |
- |
565 |
|
Suma zobowiązań |
245 577 |
54 982 |
35 930 |
337 055 |
|
Rachunek zysków i strat wg segmentów |
Działalność kontynuowana |
|||
|
Segment detaliczny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Centrum transferowe i pozostały |
Działalność ogółem Grupy Kapitałowej |
|
|
2019 |
||||
|
Wynik z tytułu odsetek |
8 640 |
1 575 |
75 |
10 290 |
|
Wynik z tytułu prowizji i opłat |
2 986 |
766 |
(21) |
3 731 |
|
Wynik pozostały |
170 |
255 |
97 |
522 |
|
Przychody z tytułu dywidend |
- |
14 |
- |
14 |
|
Wynik na operacjach finansowych |
75 |
149 |
(49) |
175 |
|
Wynik z pozycji wymiany |
11 |
28 |
65 |
104 |
|
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania instrumentów finansowych |
(9) |
84 |
70 |
145 |
|
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto |
67 |
6 |
11 |
84 |
|
Przychody/koszty na rzecz klientów wewnętrznych |
26 |
(26) |
- |
- |
|
Wynik na działalności biznesowej |
11 796 |
2 596 |
151 |
14 543 |
|
Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
(851) |
(297) |
- |
(1 148) |
|
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych |
(53) |
(17) |
(43) |
(113) |
|
Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
(451) |
- |
- |
(451) |
|
Koszty działania, w tym: |
(5 068) |
(1 033) |
80 |
(6 021) |
|
amortyzacja |
(802) |
(120) |
- |
(922) |
|
wynik z tytułu obciążeń regulacyjnych |
(504) |
(114) |
81 |
(537) |
|
Podatek od niektórych instytucji finansowych |
(703) |
(316) |
(3) |
(1 022) |
|
Udział w zyskach i stratach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
- |
- |
- |
31 |
|
Wynik segmentu (brutto) |
4 670 |
933 |
185 |
5 819 |
|
Podatek dochodowy (obciążenie podatkowe) |
- |
- |
- |
(1 787) |
|
Zysk/(strata) netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli) |
4 670 |
933 |
185 |
4 032 |
|
Zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli |
- |
- |
- |
1 |
|
Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej |
4 670 |
933 |
185 |
4 031 |
|
Aktywa i zobowiązania wg segmentów |
Segment detaliczny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Centrum transferowe i pozostały |
Działalność ogółem Grupy Kapitałowej |
|
31.12.2019 |
||||
|
Aktywa |
183 815 |
129 540 |
31 917 |
345 272 |
|
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia |
- |
377 |
- |
377 |
|
Aktywa niealokowane |
- |
- |
- |
2 248 |
|
Suma aktywów |
183 815 |
129 917 |
31 917 |
347 897 |
|
Zobowiązania |
208 660 |
59 002 |
37 963 |
305 625 |
|
Zobowiązania niealokowane |
- |
- |
- |
694 |
|
Suma zobowiązań |
208 660 |
59 002 |
37 963 |
306 319 |
14. Przychody i koszty z tytułu odsetek
Zasady rachunkowości
Przychody i koszty z tytułu odsetek obejmują odsetki, w tym premię i dyskonto z tytułu instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz instrumentów wycenianych do wartości godziwej. W przychodach odsetkowych ujmowane są przychody odsetkowe od pochodnych instrumentów zabezpieczających. W przychodach i kosztach odsetkowych ujmowane są również rozliczane w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej opłaty i prowizje otrzymane i zapłacone, wchodzące w skład wyceny instrumentu finansowego, w tym koszty premii pracowników w części dotyczącej bezpośrednio sprzedaży produktów kredytowych.
Przychody i koszty z tytułu odsetek ujmowane są na zasadzie memoriałowej i z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, która dyskontuje oszacowane przyszłe przepływy pieniężne w ciągu całego oczekiwanego okresu życia składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego do wartości bilansowej brutto składnika aktywów lub do zamortyzowanego kosztu zobowiązania finansowego, za wyjątkiem:
• aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. aktywa POCI). Przychody odsetkowe od tych aktywów oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej, skorygowanej o ryzyko kredytowe rozpoznane dla całego cyklu życia aktywa,
• składników aktywów finansowych niebędących nabytymi lub udzielonymi składnikami aktywów finansowych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe, które następnie stały się składnikami aktywów finansowych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. Przychody odsetkowe od tych aktywów oblicza się od wartości bilansowej netto przy zastosowaniu pierwotnej efektywnej stopy procentowej z momentu rozpoznania przesłanki utraty wartości tego aktywa.
Wyliczenie efektywnej stopy procentowej obejmuje wszelkie płacone i otrzymywane przez strony umowy prowizje, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie i dyskonta stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej.
W przychodach odsetkowych ujęty został również efekt rozliczenia wyceny do wartości godziwej aktywów finansowych przejętych w ramach połączeń jednostek zależnych oraz wpływ orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego prawa konsumenta do obniżenia kosztu kredytu w przypadku spłaty kredytu przed terminem określonym w umowie kredytowej (nota „Sprawy sporne”) poprzez pomniejszenie przychodów odsetkowych , jako szacowana różnica pomiędzy wartością nierozliczonej prowizji według efektywnej stopy procentowej na dzień przewidywanej wcześniejszej spłaty kredytu oraz rozliczenia liniowego prowizji zgodnie, z którym Bank dokonuje zwrotu prowizji. Oszacowanie opiera się na historycznych terminach przedpłat oraz ich prawdopodobieństwach.
• Przychody i koszty z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami i pożyczkami
Z uwagi na fakt, iż Grupa Kapitałowa oferuje produkty ubezpieczeniowe wraz z kredytami i pożyczkami oraz produktami leasingowymi i brak jest możliwości zakupu w Grupie Kapitałowej identycznego co do formy prawnej, warunków i treści ekonomicznej produktu ubezpieczeniowego bez zakupu kredytu, pożyczki czy produktu leasingowego, opłaty uzyskiwane przez Grupę Kapitałową z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych traktowane są jako integralna część wynagrodzenia z tytułu oferowanych instrumentów finansowych.
Otrzymane oraz należne Grupie Kapitałowej wynagrodzenie z tytułu oferowania produktów ubezpieczeniowych dla produktów bezpośrednio powiązanych z instrumentami finansowymi jest rozliczane metodą efektywnej stopy procentowej i ujmowane w przychodzie odsetkowym oraz, w części odpowiadającej za wykonanie usługi pośrednictwa, jeżeli ubezpieczycielem jest spółka z Grupy Kapitałowej, jest rozliczane liniowo w okresie trwania produktu ubezpieczeniowego i ujmowane w przychodzie prowizyjnym.
Podział wynagrodzenia na część prowizyjną oraz odsetkową dokonywany jest w proporcji wartości godziwej instrumentu finansowego oraz wartości godziwej usługi pośrednictwa w stosunku do sumy obu tych wartości zgodnie z modelem względnej wartości godziwej uwzględniającym szereg parametrów, w tym m.in. średnią efektywną stopę procentową instrumentu finansowego, średni kontraktowy i ekonomiczny (rzeczywisty) okres kredytowania lub leasingu, średnią wysokość składki ubezpieczeniowej, okres polisy ubezpieczeniowej, prowizję niezależnego agenta ubezpieczeniowego.
Wycena wartości godziwej instrumentu finansowego opiera się na podejściu dochodowym, opartym na przeliczeniu przyszłych przepływów pieniężnych na ich wartość bieżącą przy zastosowaniu stopy dyskonta, składającej się ze stopy wolnej od ryzyka ustalonej w odniesieniu do średniej z ostatniego roku kalendarzowego stopy rentowności obligacji skarbowych o 5-letnich i 10-letnich okresach zapadalności, premii z tytułu ryzyka ustalonej w odniesieniu do rocznych kosztów ryzyka kredytowego oraz pozostałej ponad premię za ryzyko kredytowe, odzwierciedlającej wszystkie inne czynniki, które uczestnicy rynku uwzględniliby w danych okolicznościach w wycenie do wartości godziwej.
Natomiast wycena wartości godziwej usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego opiera się na podejściu rynkowym polegającym na wykorzystaniu cen i innych informacji generowanych przez identyczne lub porównywalne transakcje rynkowe.
Koszty bezpośrednio związane ze sprzedażą produktów ubezpieczeniowych są rozliczane w analogiczny sposób do rozliczania przychodów, tj. jako element zamortyzowanego kosztu instrumentu finansowego lub jednorazowo.
Grupa Kapitałowa dokonuje okresowego oszacowania kwoty wynagrodzenia, które będzie w przyszłości podlegało zwrotowi w związku z wcześniejszym zakończeniem umowy ubezpieczeniowej na podstawie danych historycznych dotyczących pobranych składek i dokonanych zwrotów. Rezerwa na przyszłe zwroty alokowana jest do instrumentu finansowego oraz do usługi ubezpieczeniowej zgodnie z modelem względnej wartości godziwej.
Grupa Kapitałowa dokonuje weryfikacji prawidłowości przyjętych parametrów wykorzystywanych w modelu względnej wartości godziwej oraz wysokości współczynnika rezerwy na zwroty każdorazowo po powzięciu informacji o istotnych zmianach w tym zakresie, nie rzadziej niż raz w roku.
informacje finansowe
|
2020 |
2019 |
|
|
Kredyty i inne należności od banków |
34 |
97 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
773 |
324 |
|
Dłużne papiery wartościowe: |
1 794 |
1 595 |
|
wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
537 |
305 |
|
wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
1 234 |
1 253 |
|
wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
23 |
37 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (z wyłączeniem należności z tytułu leasingu finansowego) |
8 520 |
9 877 |
|
wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
7 930 |
8 928 |
|
wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
- |
- |
|
wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
590 |
949 |
|
Należności z tytułu leasingu finansowego |
660 |
732 |
|
Zobowiązania wobec klientów (z wyłączeniem kredytów i pożyczek otrzymanych) |
20 |
12 |
|
Razem |
11 801 |
12 637 |
|
w tym: przychody z tytułu odsetek od instrumentów finansowych z utratą wartości |
208 |
268 |
|
|
|
|
|
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej od instrumentów finansowych wycenianych |
10 415 |
11 327 |
|
według zamortyzowanego kosztu |
9 181 |
10 074 |
|
do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
1 234 |
1 253 |
|
Przychody o charakterze zbliżonym do odsetek od instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
1 386 |
1 310 |
|
Razem |
11 801 |
12 637 |
|
PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK WEDŁUG SEGMENTÓW |
2020 |
|||
|
Segment detaliczny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Centrum transferowe i pozostały |
Razem |
|
|
Kredyty i inne należności od banków |
- |
18 |
16 |
34 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
- |
- |
773 |
773 |
|
Dłużne papiery wartościowe |
14 |
735 |
1 045 |
1 794 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (z wyłączeniem należności z tytułu leasingu finansowego) |
6 921 |
1 599 |
- |
8 520 |
|
Należności z tytułu leasingu finansowego |
489 |
171 |
- |
660 |
|
Zobowiązania wobec klientów (z wyłączeniem kredytów i pożyczek otrzymanych) |
- |
20 |
- |
20 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
7 424 |
2 543 |
1 834 |
11 801 |
|
PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK WEDŁUG SEGMENTÓW |
2019 |
|||
|
Segment detaliczny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Centrum transferowe i pozostały |
Razem |
|
|
Kredyty i inne należności od banków |
- |
58 |
39 |
97 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
- |
- |
324 |
324 |
|
Dłużne papiery wartościowe |
18 |
1 094 |
483 |
1 595 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (z wyłączeniem należności z tytułu leasingu finansowego) |
8 034 |
1 843 |
- |
9 877 |
|
Należności z tytułu leasingu finansowego |
545 |
187 |
- |
732 |
|
Zobowiązania wobec klientów (z wyłączeniem kredytów i pożyczek otrzymanych) |
- |
12 |
- |
12 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
8 597 |
3 194 |
846 |
12 637 |
|
KOSZTY Z TYTUŁU ODSETEK |
2020 |
2019 |
|
Zobowiązania wobec banków |
(15) |
(11) |
|
Lokaty międzybankowe |
(9) |
(20) |
|
Kredyty i pożyczki otrzymane |
(31) |
(44) |
|
Leasing |
(20) |
(26) |
|
Zobowiązania wobec klientów |
(865) |
(1 640) |
|
Emisja papierów wartościowych |
(439) |
(516) |
|
Zobowiązania podporządkowane |
(76) |
(90) |
|
|
|
|
|
Razem |
(1 455) |
(2 347) |
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Oprocentowanie środków na rachunku rezerwy obowiązkowej |
0,1% |
0,5% |
Grupa Kapitałowa może wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń pieniężnych na podstawie dyspozycji złożonej do Narodowego Banku Polskiego, musi jednak zapewnić utrzymanie średniego miesięcznego salda na tym rachunku w odpowiedniej wysokości wynikającej z deklaracji rezerwy obowiązkowej.
|
Średnie w okresie sprawozdawczym oprocentowanie kredytów i pożyczek udzielonych klientom |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Przedsiębiorstwa niefinansowe: |
2,23% |
3,48% |
|
w tym bez kredytów o charakterze bieżącym |
2,34% |
3,65% |
|
w tym odnawialne i w rachunku bieżącym |
1,99% |
3,19% |
|
Gospodarstwa domowe: |
3,61% |
5,45% |
|
w tym na cele mieszkaniowe |
2,21% |
3,74% |
|
w tym na cele konsumpcyjne |
6,97% |
9,40% |
|
w tym na cele pozostałe |
3,76% |
5,30% |
|
w tym odnawialne i w rachunku bieżącym |
6,09% |
7,84% |
15. Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat
Zasady rachunkowości
Przychody z tytułu prowizji i opłat niepodlegających rozliczeniu metodą efektywnej stopy procentowej ujmuje się w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie, która odzwierciedla wynagrodzenie, do którego – zgodnie z oczekiwaniem Grupy Kapitałowej– będzie uprawniona w zamian za te dobra lub usługi, zgodnie z pięciostopniowym modelem ujmowania przychodów.
Do przychodów prowizyjnych zaliczane są jednorazowo opłaty pobierane przez Grupę Kapitałową za wykonanie czynności niezwiązane bezpośrednio z powstaniem składnika aktywów finansowych, a także rozliczane liniowo opłaty za świadczenie usług przez Grupę Kapitałową. Do przychodów prowizyjnych zalicza się także opłaty i prowizje rozliczane w czasie metodą liniową, otrzymane od udzielonych kredytów i pożyczek o nieustalonych harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, dla których nie można ustalić efektywnej stopy procentowej.
Dla każdego zobowiązania do wykonania świadczenia Grupa Kapitałowa ustala w momencie zawarcia umowy, czy będzie spełniać zobowiązanie do wykonania świadczenia w miarę upływu czasu czy też spełni je w określonym momencie.
Zasady rachunkowości dotyczące ujęcia przychodów prowizyjnych z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami i pożyczkami opisane zostały w nocie „Przychody i koszty z tytułu odsetek”.
W pozycji przychody z tytułu prowizji ujmowany jest również:
• wynik na działalności ubezpieczeniowej w linii „oferowanie produktów ubezpieczeniowych”, który obejmuje przychody z tytułu składki, koszty działalności ubezpieczeniowej, odszkodowania wraz ze zmianą rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz wpływ udziału reasekuratora w przedmiotowych pozycjach,
• wynik z tytułu leasingu operacyjnego, najmu krótkoterminowego, wynik na świadczeniu usług zarzadzania flotą w linii „leasing operacyjny i zarządzanie flotą”. Przychody obejmują przede wszystkim opłaty za korzystanie z przedmiotów leasingu, najmu krótkoterminowego oraz wynik netto na usługach zarządzania flotą (w tym serwis, wymiana opon, zapewnienie samochodów zastępczych). Przychody z tytułu leasingu operacyjnego ujęte zostały łącznie z kosztami amortyzacji rzeczowego majątku trwałego oddanego w leasing operacyjny,
• marża kursowa uwzględniona w kursach walut oferowanych klientom Banku w ramach świadczenia usług kupna/sprzedaży walut obcych w linii „marże na transakcjach wymiany walut”.
informacje finansowe
|
PRZYCHODY Z TYTUŁU PROWIZJI I OPŁAT |
2020 |
2019 |
|
Kredyty, ubezpieczenia, leasing operacyjny i zarządzanie flotą |
1 237 |
1 192 |
|
udzielanie kredytów i pożyczek |
726 |
711 |
|
oferowanie produktów ubezpieczeniowych |
411 |
386 |
|
leasing operacyjny i zarządzanie flotą |
100 |
95 |
|
Fundusze inwestycyjne, emerytalne i działalność maklerska |
720 |
740 |
|
obsługa funduszy inwestycyjnych oraz OFE (w tym opłaty za zarządzanie) |
412 |
545 |
|
obsługa i sprzedaż produktów inwestycyjno-ubezpieczeniowych |
34 |
43 |
|
prowadzenie działalności maklerskiej |
274 |
152 |
|
Karty |
1 325 |
1 340 |
|
Marże na transakcjach wymiany walut |
476 |
370 |
|
Rachunki bankowe i pozostałe |
1 195 |
1 172 |
|
obsługa rachunków bankowych |
900 |
838 |
|
operacje kasowe |
71 |
75 |
|
obsługa masowych operacji zagranicznych |
73 |
99 |
|
zlecenia klientowskie |
53 |
48 |
|
usługi powiernicze |
6 |
6 |
|
inne |
92 |
106 |
|
|
|
|
|
Razem, w tym: |
4 953 |
4 814 |
|
z tytułu przychodów od instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
4 203 |
3 890 |
|
KOSZTY Z TYTUŁU PROWIZJI I OPŁAT |
2020 |
2019 |
|
Kredyty i ubezpieczenia |
(132) |
(164) |
|
prowizje poniesione na rzecz podmiotów zewnętrznych za sprzedaż produktów |
(33) |
(46) |
|
kontrola inwestycji budowlanych i wycena nieruchomości |
(36) |
(46) |
|
opłaty na rzecz Biura Informacji Kredytowej |
(16) |
(18) |
|
obsługa kredytów |
(47) |
(54) |
|
Fundusze inwestycyjne, emerytalne i działalność maklerska |
(49) |
(34) |
|
Karty |
(744) |
(775) |
|
Rachunki bankowe i pozostałe |
(124) |
(110) |
|
usługi rozliczeniowe |
(35) |
(29) |
|
prowizje za usługi operacyjne banków |
(7) |
(11) |
|
wysyłka SMS |
(41) |
(33) |
|
sprzedaż produktów bankowych |
(7) |
(11) |
|
obsługa masowych operacji zagranicznych |
(13) |
(10) |
|
inne |
(21) |
(16) |
|
|
|
|
|
Razem |
(1 049) |
(1 083) |
|
WYNIK Z TYTUŁU LEASINGU OPERACYJNEGO ORAZ ZARZĄDZANIA FLOTĄ |
2020 |
2019 |
|
Przychody z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą |
367 |
269 |
|
Koszty z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą |
(74) |
(47) |
|
Koszty amortyzacji rzeczowego majątku trwałego oddanego w leasing operacyjny |
(193) |
(127) |
|
Wynik z tytułu leasingu operacyjnego oraz zarządzania flotą |
100 |
95 |
|
PRZYCHODY Z TYTUŁU PROWIZJI I OPŁAT WEDŁUG SEGMENTÓW |
2020 |
|
|
|
|
Segment detaliczny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Centrum transferowe i pozostały |
Razem |
|
|
Kredyty, ubezpieczenia, leasing operacyjny i zarządzanie flotą |
953 |
284 |
- |
1 237 |
|
udzielanie kredytów i pożyczek |
478 |
248 |
- |
726 |
|
oferowanie produktów ubezpieczeniowych |
396 |
15 |
- |
411 |
|
leasing operacyjny i zarządzanie flotą |
79 |
21 |
- |
100 |
|
Fundusze inwestycyjne, emerytalne i działalność maklerska |
508 |
212 |
- |
720 |
|
obsługa funduszy inwestycyjnych oraz OFE (w tym opłaty za zarządzanie) |
381 |
31 |
- |
412 |
|
obsługa i sprzedaż produktów inwestycyjno-ubezpieczeniowych |
34 |
- |
- |
34 |
|
prowadzenie działalności maklerskiej |
93 |
181 |
- |
274 |
|
Karty |
1 278 |
47 |
- |
1 325 |
|
Marże na transakcjach wymiany walut |
319 |
157 |
- |
476 |
|
Rachunki bankowe i pozostałe |
943 |
252 |
- |
1 195 |
|
obsługa rachunków bankowych |
764 |
136 |
- |
900 |
|
operacje kasowe |
43 |
28 |
- |
71 |
|
obsługa masowych operacji zagranicznych |
40 |
33 |
- |
73 |
|
zlecenia klientowskie |
29 |
24 |
- |
53 |
|
usługi powiernicze |
- |
6 |
- |
6 |
|
inne |
67 |
25 |
- |
92 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
4 001 |
952 |
- |
4 953 |
|
PRZYCHODY Z TYTUŁU PROWIZJI I OPŁAT WEDŁUG SEGMENTÓW |
2019 |
|
|
|
|
Segment detaliczny |
Segment korporacyjny i inwestycyjny |
Centrum transferowe i pozostały |
Razem |
|
|
Kredyty, ubezpieczenia, leasing operacyjny i zarządzanie flotą |
926 |
266 |
- |
1 192 |
|
udzielanie kredytów i pożyczek |
479 |
232 |
- |
711 |
|
oferowanie produktów ubezpieczeniowych |
373 |
13 |
- |
386 |
|
leasing operacyjny i zarządzanie flotą |
74 |
21 |
- |
95 |
|
Fundusze inwestycyjne, emerytalne i działalność maklerska |
582 |
158 |
- |
740 |
|
obsługa funduszy inwestycyjnych oraz OFE (w tym opłaty za zarządzanie) |
492 |
53 |
- |
545 |
|
obsługa i sprzedaż produktów inwestycyjno-ubezpieczeniowych |
43 |
- |
- |
43 |
|
prowadzenie działalności maklerskiej |
47 |
105 |
- |
152 |
|
Karty |
1 286 |
54 |
- |
1 340 |
|
Marże na transakcjach wymiany walut |
212 |
158 |
- |
370 |
|
Rachunki bankowe i pozostałe |
961 |
211 |
- |
1 172 |
|
obsługa rachunków bankowych |
742 |
96 |
- |
838 |
|
operacje kasowe |
45 |
30 |
- |
75 |
|
obsługa masowych operacji zagranicznych |
64 |
35 |
- |
99 |
|
zlecenia klientowskie |
27 |
21 |
- |
48 |
|
usługi powiernicze |
- |
6 |
- |
6 |
|
inne |
83 |
23 |
- |
106 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
3 967 |
847 |
- |
4 814 |
16. Przychody z tytułu dywidend
Zasady rachunkowości
Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w dniu ustalenia praw udziałowców/akcjonariuszy do ich otrzymania, jeżeli Grupa Kapitałowa jest uprawniona do otrzymania dywidendy, istnieje prawdopodobieństwo, że Grupa uzyska korzyści ekonomiczne związane z dywidendą oraz wysokość dywidendy można wycenić w wiarygodny sposób.
informacje finansowe
|
PRZYCHODY Z TYTUŁU DYWIDEND |
2020 |
2019 |
|
od aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu |
- |
1 |
|
od instrumentów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
15 |
13 |
|
|
|
|
|
Razem |
15 |
14 |
17. Wynik na operacjach finansowych
Zasady rachunkowości
Wynik na operacjach finansowych zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia instrumentów finansowych zaliczonych do aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz efekt ich wyceny do wartości godziwej. W pozycji ujmowana jest również część nieefektywna zabezpieczenia zmienności przepływów pieniężnych dla strategii zabezpieczających, w których instrumentem zabezpieczającym są kontrakty IRS, a także zyski i straty na instrumencie zabezpieczającym oraz na pozycji zabezpieczanej związane z zabezpieczanym ryzykiem (zabezpieczenie wartości godziwej).
informacje finansowe
|
WYNIK NA OPERACJACH FINANSOWYCH |
2020 |
2019 |
|
Instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu, w tym: |
43 |
93 |
|
Instrumenty pochodne |
29 |
96 |
|
Instrumenty finansowe nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym: |
(148) |
80 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(157) |
(58) |
|
Rachunkowość zabezpieczeń |
3 |
2 |
|
Razem |
(102) |
175 |
|
w tym wpływ zmiennych makroekonomicznych na portfel kredytowy |
48 |
- |
18. Wynik z pozycji wymiany
Zasady rachunkowości
Wynik z pozycji wymiany obejmuje dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane, wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań walutowych oraz z wyceny do wartości godziwej walutowych instrumentów pochodnych (FX forward, FX swap, CIRS oraz opcje walutowe). W pozycji tej ujmowana jest również część nieefektywna zabezpieczenia zmienności przepływów pieniężnych dla strategii zabezpieczających, w których instrumentem zabezpieczającym są kontrakty CIRS.
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe dla kredytów, pożyczek i innych należności wyrażonych w walutach obcych, które są tworzone w złotych, podlegają aktualizacji wraz ze zmianą wartości wyceny aktywów walutowych, na które są tworzone. Efekt tej aktualizacji wynikający z różnic kursowych ujmowany jest w wyniku z pozycji wymiany.
|
|
2020 |
2019 |
|
Wynik z pozycji wymiany |
182 |
104 |
19. Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
Zasady rachunkowości
Zaprzestanie ujmowania instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite oraz według zamortyzowanego kosztu dotyczy najczęściej przypadków ich sprzedaży lub modyfikacji istotnej (nota „Modyfikacje – zmiana kontraktowych przepływów pieniężnych”).
20. Pozostałe przychody i koszty operacyjne
Zasady rachunkowości
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zalicza się przychody i koszty niezwiązane bezpośrednio z działalnością bankową. Pozostałe przychody operacyjne obejmują głównie zyski ze sprzedaży inwestycji mieszkaniowych, sprzedaży/likwidacji składników rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i aktywów do zbycia otrzymanych odszkodowań, kar, grzywien, przychodów z tytułu dzierżawy/najmu nieruchomości. Natomiast na pozostałe koszty operacyjne składają się głównie koszty utworzenia rezerwy na zwroty kosztów dla klientów z tytułu dokonanych przedterminowych spłat kredytów konsumenckich i hipotecznych przed wyrokiem TSUE (nota „Rezerwy”), straty ze sprzedaży/likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i aktywów przejętych za długi oraz koszty przekazanych darowizn.
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zalicza się również w spółkach Grupy Kapitałowej odpowiednio przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, jak również koszty ich wytworzenia.
W pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych ujmowane są również utworzenia i rozwiązania rezerw na sprawy sporne, z wyłączeniem spraw spornych dotyczących kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych i pozostałych rezerw.
informacje finansowe
|
POZOSTAŁE PRZYCHODY OPERACYJNE |
2020 |
2019 |
|
Przychody netto ze sprzedaży produktów i usług |
85 |
106 |
|
Zyski ze sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz aktywów do zbycia |
49 |
45 |
|
Otrzymane odszkodowania, kary i grzywny |
25 |
23 |
|
Przychody uboczne |
11 |
12 |
|
Odzyskane należności przedawnione, umorzone, nieściągalne |
4 |
6 |
|
Rozwiązanie rezerwy na potencjalny zwrot klientom prowizji i opłat |
- |
58 |
|
Rozwiązanie rezerwy na przyszłe płatności |
4 |
1 |
|
Rozwiązanie rezerwy na sprawy sporne z wyłączeniem spraw spornych dotyczących spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
5 |
7 |
|
Zysk na okazyjnym nabyciu* |
- |
102 |
|
Inne |
67 |
45 |
|
|
|
|
|
Razem |
250 |
405 |
* dotyczy nabycia 27 maja 2019 roku przez Grupę Kapitałową spółki Prime Car Management S.A. i jej spółek zależnych
|
POZOSTAŁE KOSZTY OPERACYJNE |
2020 |
2019 |
|
Koszty sprzedanych produktów i usług |
(13) |
(22) |
|
Straty na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz aktywów do zbycia |
(45) |
(34) |
|
Przekazane odszkodowania, kary i grzywny |
- |
- |
|
Koszty przekazanych darowizn |
(27) |
(23) |
|
Koszty uboczne |
(15) |
(14) |
|
Utworzenie rezerwy na potencjalny zwrot klientom prowizji i opłat |
(106) |
(127) |
|
Utworzenie rezerwy na przyszłe płatności |
(1) |
(1) |
|
Utworzenie rezerwy na sprawy sporne z wyłączeniem spraw spornych dotyczących spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
(59) |
(8) |
|
Inne |
(63) |
(92) |
|
|
|
|
|
Razem |
(329) |
(321) |
W pozycji „Utworzenie rezerwy na sprawy sporne z wyłączeniem spraw spornych dotyczących kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych”, Grupa Kapitałowa ujęła koszt w wysokości 41 milionów PLN nałożonej przez UOKiK kary z tytułu stosowania przez Bank we wzorcach umów z klientami klauzul dotyczących sposobu ustalania kursów kupna i sprzedaży walut obcych (szerzej opisane w nocie „Sprawy sporne”).
21. Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe
Zasady rachunkowości
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe są ujmowane w sprawozdaniu finansowym w następujący sposób:
• Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu: odpis pomniejsza wartość bilansową brutto aktywa finansowego; zmiany wysokości odpisów odnoszone są do rachunku zysków i strat;
• Zobowiązania pozabilansowe o charakterze finansowym oraz gwarancje finansowe: odpis prezentowany jest jako rezerwa po stronie zobowiązań; zmiany wysokości rezerw odnoszone są do rachunku zysków i strat;
• Instrumenty finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite: wartość bilansowa aktywa ujętego w wartości godziwej nie jest dodatkowo pomniejszana o wysokość odpisów; zmiana wyceny jest każdorazowo rozdzielana jednak na komponent związany z utratą wartości – ujmowany w rachunku wyników i komponent związany z pozostałymi zmianami wyceny do wartości godziwej – ujmowany w innych dochodach całkowitych;
• Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: nie rozpoznaje się odpisów na oczekiwane straty kredytowe.
Szacunki i oceny
W obszarze utraty wartości Grupa Kapitałowa opiera się na koncepcji strat oczekiwanych.
Model utraty wartości ma zastosowanie do aktywów finansowych, które nie są wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, obejmujących:
• dłużne instrumenty finansowe obejmujące zaangażowania o charakterze kredytowym oraz papiery wartościowe,
• należności leasingowe,
• inne aktywa finansowe,
• zobowiązania pozabilansowe finansowe oraz gwarancyjne.
Dla inwestycji kapitałowych nie są rozpoznawane oczekiwane straty kredytowe.
Utrata wartości jest mierzona jako 12 miesięczne albo dożywotnie oczekiwane straty kredytowe dla danego aktywa finansowego.
Horyzont pomiaru oczekiwanej straty zależy od tego, czy od momentu początkowego ujęcia aktywa nastąpił znaczący wzrost ryzyka kredytowego. Ze względu na to kryterium aktywa finansowe alokowane są do 3 faz (ang. stage):
Faza 1 – ekspozycje, dla których ryzyko kredytowe nie jest istotnie wyższe niż na moment początkowego ujęcia i nie rozpoznaje się w odniesieniu do nich przesłanek utraty wartości,
Faza 2 – ekspozycje których ryzyko kredytowe jest istotnie wyższe od poziomu ryzyka kredytowego na moment początkowego ujęcia ekspozycji, ale nie rozpoznaje się w odniesieniu do nich przesłanki utraty wartości,
Faza 3 – aktywa w odniesieniu do których rozpoznaje się przesłankę utraty wartości (w tym aktywa udzielone lub zakupione z rozpoznaną przesłanką utraty wartości).
• Istotny wzrost ryzyka kredytowego
Istotny wzrost ryzyka kredytowego określa się z uwzględnieniem poziomu prawdopodobieństwa niewypłacalności oraz jego zmian w stosunku do poziomu z momentu początkowego ujęcia kredytu.
W celu oceny istotnego wzrostu ryzyka kredytowego dla ekspozycji hipotecznych oraz pozostałych ekspozycji detalicznych Grupa Kapitałowa stosuje model oparty na kalkulacji marginalnego PD, czyli prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w określonym miesiącu. Prawdopodobieństwo to uzależnione zostało od czasu, który upłynął od momentu uruchomienia ekspozycji. Dzięki temu możliwe jest odwzorowanie charakterystycznego dla ekspozycji wobec osób fizycznych zróżnicowania jakości kredytowej w czasie życia ekspozycji. Krzywe marginalnego PD wyznaczone zostały na podstawie danych historycznych na poziomie homogenicznych portfeli, wydzielonych z uwzględnieniem m.in. rodzaju produktu, roku udzielenia, waluty kredytu oraz jakości kredytowej na moment udzielenia. Indywidualne przypisanie marginalnego PD do poszczególnych ekspozycji uzyskiwane jest poprzez skalowanie krzywej wyznaczonej na poziomie portfela do indywidulnej oceny ekspozycji/klienta uzyskiwanej z modeli aplikacyjnych (wykorzystujących dane z wniosków kredytowych) oraz behawioralnych. Grupa Kapitałowa identyfikuje przesłankę istotnego wzrostu ryzyka kredytowego dla danej ekspozycji w oparciu o porównanie indywidualnych krzywych prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w horyzoncie trwania ekspozycji na datę początkowego ujęcia oraz na datę raportową. Dla każdej daty raportowej porównywane są tylko te części oryginalnej i obecnej krzywej prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, które odpowiadają okresowi począwszy od daty raportowej do zapadalności ekspozycji. Porównanie opiera się na wartościach średniego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w horyzoncie życia kredytu w analizowanym okresie korygowanego o bieżące oraz prognozowane wskaźniki makroekonomiczne.
Rezultat tego porównania, określany mianem statystyki α, odnoszony jest do wartości progowej, powyżej której wzrost ryzyka kredytowego uznaje się za istotny. Wartość progowa ustalana jest w oparciu o historyczne powiązania pomiędzy wartościami statystyki α, a wystąpieniem stanu niewykonania zobowiązania (default). W procesie tym minimalizuje się prawdopodobieństwo:
• zaklasyfikowania do zbioru ekspozycji kredytowych ze znaczącym wzrostem poziomu ryzyka kredytowego (na podstawie statystyki) ekspozycji kredytowej, w przypadku której w badanym okresie nie wystąpiło zdarzenie niewykonania zobowiązania (błąd typu I)
• niezaklasyfikowania do zbioru ekspozycji kredytowych ze znaczącym wzrostem poziomu ryzyka kredytowego (na podstawie statystyki) ekspozycji kredytowej, w przypadku której w badanym okresie wystąpiło zdarzenie niewykonania zobowiązania (błąd typu II).
Według danych obowiązujących na koniec 2020 roku przesłanką istotnego pogorszenia jakości kredytowej jest co najmniej 2,6-krotny wzrost parametru PD w porównaniu do wartości na moment rozpoznania w księgach Grupy Kapitałowej w przypadku ekspozycji hipotecznych oraz co najmniej 2,5-krotny wzrost w przypadku pozostałych ekspozycji detalicznych (bez zmian wobec końca 2019 roku).
W odniesieniu do ekspozycji kredytowych, w przypadku których aktualne ryzyko niewypłacalności nie przekracza poziomu uwzględnionego w cenie udzielonego finansowania, wyniki porównania krzywych prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania na datę początkowego ujęcia oraz na datę raportową nie stanowią o rozpoznaniu znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego.
W celu oceny znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego dla klientów instytucjonalnych Grupa Kapitałowa stosuje model oparty na łańcuchach Markowa. Na podstawie danych historycznych konstruowane są macierze prawdopodobieństw migracji klientów pomiędzy poszczególnymi klasami ryzyka określonymi na podstawie modeli ratingowych oraz scoringowych Grupy. Migracje te wyznaczane są w obrębie homogenicznych portfeli, wydzielonych z uwzględnieniem m.in. metodyki oceny klienta oraz segmentu klienta.
W dacie początkowego ujęcia ekspozycji kredytowej ustala się indywidualną dla każdej klasy ryzyka oraz portfela najwyższą akceptowalną wartość prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, której przekroczenie identyfikowane jest jako istotny wzrost ryzyka kredytowego. Wartość ta wyznaczana jest na podstawie średniego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania dla gorszych klas ryzyka niż klasa ryzyka z daty początkowego ujęcia eskpozycji kredytowej, ważonego prawdopodobieństwem przejścia do tych klas ryzyka w danym horyzoncie czasowym.
Według danych obowiązujących na koniec 2020 roku i 2019 roku minimalne wartości pogorszenia klasy ryzyka będącego przesłanką istotnego wzrostu ryzyka kredytowego w relacji do aktualnej klasy ryzyka prezentowały się następująco:
|
Klasy ryzyka |
Zakres PD |
Minimalny zakres pogorszenia klasy ryzyka będący przesłanką istotnego ryzyka wzrostu ryzyka kredytowego1 |
|
A-B |
0,0 – 0,90% |
3 klasy |
|
C |
0,90 – 1,78% |
3 klasy |
|
D |
1,78 – 3,55% |
2 klasy |
|
E |
3,55-7,07% |
1 klasa |
|
F |
7,07-14,07% |
1 klasa |
|
G |
14,07-99,99% |
nie dotyczy2 |
1 wartości uśrednione (zakresy ustalane osobno na homogenicznych grupach klientów)
2 pogorszenie klasy ryzyka jest bezpośrednią przesłanką utraty wartości
W celu identyfikacji pozostałych przesłanek istotnego wzrostu ryzyka kredytowego Grupa Kapitałowa wykorzystuje pełną dostępną informację jakościową i ilościową, w tym:
• działania restrukturyzacyjne wprowadzające dla dłużnika udogodnienia wymuszone jego trudną sytuacją finansową (ang. forbearance),
• opóźnienie w spłacie materialnie istotnej kwoty kapitału lub odsetek dłuższe niż 30 dni,
• zidentyfikowane sygnały wczesnego ostrzegania w ramach procesu monitoringu świadczące o istotnym wzroście ryzyka kredytowego,
• istotne podwyższenie wskaźnika LTV,
• ocenę analityka w ramach procesu analizy zindywidualizowanej,
• kwarantanna w Fazie 2 ekspozycji, dla których w ciągu minionych 3 miesięcy ustała przesłanka utraty wartości,
• złożenie wniosku o upadłość konsumencką przez któregokolwiek z współkredytobiorców,
• transfer ekspozycji kredytowej do zarządzania przez jednostki restrukturyzacyjno-windykacyjne Grupy Kapitałowej,
• Kredyty z utratą wartości i definicja niewykonania zobowiązania
Przesłanką utraty wartości ekspozycji kredytowej jest w szczególności:
• opóźnienie w spłacie materialnie istotnej kwoty kapitału lub odsetek dłuższe niż 90 dni,
• pogorszenie się w okresie kredytowania sytuacji ekonomiczno-finansowej dłużnika, wyrażające się zaklasyfikowaniem do klasy ratingowej lub klasy ryzyka wskazującej na istotne zagrożenie dla spłaty zadłużenia (rating H),
• zawarcie umowy restrukturyzacyjnej lub zastosowanie ulgi w spłacie wierzytelności wymuszone względami ekonomicznymi lub prawnymi wynikającymi z trudności finansowych klienta (do czasu uznania wierzytelności za uzdrowioną),
• wnioskowanie o ogłoszenie upadłości dłużnika, postawienie go w stan likwidacji lub wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego,
• ogłoszenie upadłości konsumenckiej przez któregokolwiek z współkredytobiorców.
Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych nr 575/2013 (rozporządzenie CRR) Grupa Kapitałowa definiuje stan niewykonania zobowiązania (ang. default) jeżeli ocenia, że dłużnik nie jest w stanie spłacić zobowiązania kredytowego bez sięgania do realizacji zabezpieczeń lub materialne przeterminowanie ekspozycji przekracza 90 dni. Przesłanki stanu niewykonania zobowiązania są tożsame z przesłankami utraty wartości ekspozycji.
• Obliczanie oczekiwanej straty kredytowej
Model kalkulacji oczekiwanej straty kredytowej oparty jest na zastosowaniu szczegółowej segmentacji portfela kredytowego uwzględniającej następujące charakterystyki na poziomie produktu oraz klienta:
• rodzaj produktu kredytowego,
• waluta produktu,
• rok udzielenia,
• ocena ryzyka niewypłacalności klienta,
• segment biznesowy klienta,
• metoda oceny ryzyka klienta.
W celu obliczenia oczekiwanej straty kredytowej Grupa Kapitałowa stosuje metodę zindywidualizowaną oraz metodę portfelową.
Metoda zindywidualizowana jest stosowana w przypadku identyfikacji przesłanki utraty wartości ekspozycji znaczących indywidualnie. Oczekiwaną stratę kredytową z ekspozycji ustala się jako różnicę pomiędzy jej wartością bilansową brutto (w przypadku pozabilansowej ekspozycji kredytowej - wartością jej równoważnika bilansowego), a wartością bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych, ustalonych z uwzględnieniem możliwych scenariuszy dotyczących realizacji umowy i zarządzania ekspozycją kredytową ważonych prawdopodobieństwem ich realizacji.
Metoda portfelowa jest stosowana dla ekspozycji, które nie są indywidualnie znaczące oraz w przypadku braku identyfikacji przesłanki utraty wartości.
W metodzie portfelowej strata oczekiwana wyznaczana jest jako iloczyn parametrów ryzyka kredytowego: prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania (PD), poziomu straty w momencie niewykonania zobowiązania (LGD) oraz wartości ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (EAD), przy czym każdy z powyższych parametrów ma postać wektora o wymiarze liczby miesięcy pokrywających horyzont szacowania straty kredytowej.
W odniesieniu do ekspozycji detalicznych bez harmonogramu spłat Grupa Kapitałowa wyznacza ten horyzont w oparciu o dane behawioralne na podstawie historycznych obserwacji. Strata oczekiwana zarówno w całym okresie trwania ekspozycji, jak i w okresie 12 miesięcy jest sumą strat oczekiwanych w poszczególnych okresach zdyskontowanych efektywną stopą procentową. W celu wyznaczenia wartości aktywa na moment niewykonania zobowiązania w danym okresie Grupa Kapitałowa koryguje parametr określający wielkość ekspozycji na moment niewykonania zobowiązania o przyszłe spłaty wynikające z harmonogramu oraz potencjalne nadpłaty i niedopłaty.
W obliczeniach oczekiwanych strat kredytowych uwzględnia się szacunki dotyczące przyszłych warunków makroekonomicznych. W zakresie analizy portfelowej, wpływ scenariuszy makroekonomicznych jest uwzględniany w wysokości poszczególnych parametrów ryzyka. Metodyka kalkulacji parametrów ryzyka obejmuje badanie zależności wysokości tych parametrów od warunków makroekonomicznych w oparciu o dane historyczne. Na potrzeby kalkulacji straty oczekiwanej wykorzystuje się trzy scenariusze makroekonomiczne opracowane na podstawie własnych prognoz – bazowy z prawdopodobieństwem 75% oraz dwa scenariusze alternatywne, z prawdopodobieństwem 5% (optymistyczny) i 20% (pesymistyczny). Zakres prognozowanych wskaźników obejmuje wskaźnik dynamiki PKB, stopę bezrobocia, stopę WIBOR 3M, stopę LIBOR CHF 3M, kurs CHF/PLN, indeks cen nieruchomości oraz stopę referencyjną NBP. Ostateczna strata oczekiwana jest średnią ważoną prawdopodobieństwem scenariuszy ze strat oczekiwanych odpowiadających poszczególnym scenariuszom. Grupa Kapitałowa zapewnia zgodność scenariuszy makroekonomicznych stosowanych na potrzeby kalkulacji parametrów ryzyka ze scenariuszami makroekonomicznymi wykorzystywanymi w procesach budżetowania ryzyka kredytowego. Scenariusz bazowy opiera się na bazowych prognozach makroekonomicznych. Prognozy są przygotowywane na podstawie modeli ilościowych przy uwzględnieniu korekt z tytułu występowania zdarzeń jednorazowych.
Scenariusze skrajne dotyczą przypadków tzw. szoku wewnętrznego, w związku z czym tzw. zmienne zewnętrzne (stopy procentowe za granicą) nie ulegają zmianie względem scenariusza bazowego. Scenariusze skrajne opracowywane są na podstawie analizy statystycznej i ekonometrycznej, tj. nie odzwierciedlają podlegających opisowi zdarzeń, ale prognozowaną ścieżkę. Identyfikowane są dwa scenariusze: optymistyczny i pesymistyczny. Udział scenariuszy dla ścieżki PKB, który mieści się między scenariuszem optymistycznym i pesymistycznym określony jest jako prawdopodobieństwo scenariusza bazowego. Przyjmując takie założenie prognozowana jest dynamika PKB przy założeniu zmiennego w czasie potencjalnego tempa wzrostu polskiej gospodarki obliczanego przy wykorzystaniu danych kwartalnych dostarczanych przez Główny Urząd Statystyczny. Po wyznaczeniu skrajnych ścieżek dynamiki PKB estymowane są wartości innych zmiennych makroekonomicznych wykorzystywanych w scenariuszach (stopa bezrobocia, indeks cen nieruchomości).
Stopa bezrobocia obliczana jest na podstawie wyznaczonej ilościowo zależności od różnicy między dynamiką PKB, a potencjalnym tempem wzrostu gospodarczego. Wynik podlega korekcie ze względu na zachodzące w polskiej gospodarce istotne zmiany strukturalne, których nie obejmuje model ilościowy, w szczególności:
• starzenia się polskiego społeczeństwa (i pojawienia się niezaspokojonego popytu na pracę, co ograniczać będzie skalę wzrostu stopy bezrobocia w sytuacji spowolnienia wzrostu gospodarczego)
• osiągnięcia przez polski rynek pracy stanu bliskiego pełnemu zatrudnieniu (ze względu na ograniczenia podażowe przestrzeń do dalszego spadku stopy bezrobocia jest coraz mniejsza),
• napływu migrantów (tylko częściowo uwzględnionego w oficjalnych statystykach).
Poziom indeksu cen nieruchomości wyznaczany jest na podstawie zmian PKB przy uwzględnieniu uwarunkowań podażowych i popytowych na rynku w oparciu o dane i trendy prezentowane przez NBP w ramach publikacji „Informacja o cenach mieszkań i sytuacji na rynku nieruchomości mieszkaniowych i komercyjnych w Polsce” oraz własne analizy Grupy. Prognozy dla stawek depozytowych WIBOR i LIBOR opracowywane są głównie w oparciu o założenia dotyczące kształtowania się stóp procentowych banków centralnych. Kurs CHF/PLN jest kursem krzyżowym kursów EUR/PLN i EUR/CHF. Jego prognozy są kombinacją prognoz tych dwóch kursów. Prognozy EUR/PLN i EUR/CHF są przygotowywane w oparciu o analizę makroekonomiczną (bieżącą i historyczną) bazującą na metodach ekonometrycznych, a także w oparciu o analizę techniczną rynków finansowych.
Zarówno proces oceny istotnego wzrostu ryzyka kredytowego, jak i proces kalkulacji straty oczekiwanej realizowany jest w trybie miesięcznym na poziomie indywidualnej ekspozycji. Wykorzystuje się w nim dedykowane środowisko obliczeniowe umożliwiające dystrybucję wyników do jednostek wewnętrznych Grupy Kapitałowej.
Grupa Kapitałowa wyodrębniła portfel aktywów finansowych o niskim ryzyku kredytowym, klasyfikując do niego instrumenty finansowe, dla których średnia długoterminowa stopa niewypłacalności nie przekracza prawdopodobieństwa niewypłacalności ustalonego przez agencję ratingową dla najgorszej klasy ratingu inwestycyjnego. Do portfela tego zalicza w szczególności ekspozycje wobec banków, rządów, jednostek samorządu terytorialnego oraz wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych.
informacje finansowe
|
WYNIK Z TYTUŁU ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE |
NOTA |
2020 |
2019 |
|
Należności od banków |
28 |
1 |
- |
|
Dłużne papiery wartościowe |
31 |
(37) |
(3) |
|
- wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|
(17) |
(9) |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
|
(20) |
6 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
33 |
(1 780) |
(1 104) |
|
- wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|
- |
1 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
|
(1 780) |
(1 105) |
|
Inne aktywa finansowe |
38 |
- |
1 |
|
Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje |
43 |
(358) |
(42) |
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
(2 174) |
(1 148) |
|
w tym wpływ zmiennych makroekonomicznych na portfel kredytowy |
|
(1 175) |
- |
kalkulacja szacunków
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia szacowanych przepływów pieniężnych dla portfela kredytów i pożyczek Grupy Kapitałowej, w przypadku których utrata wartości została rozpoznana w oparciu o indywidualną analizę przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu spłat i odzysków z zabezpieczeń, czyli ekspozycji objętych metodą zindywidualizowaną oraz wpływ zwiększenia/zmniejszenia wysokości parametrów portfelowych dla portfela kredytów i pożyczek Grupy Kapitałowej ocenianych metodą portfelową przedstawia poniższa tabela:
|
SZACUNKOWA ZMIANA POZIOMU ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE OD KREDYTÓW I POŻYCZEK NA SKUTEK REALIZACJI SCENARIUSZY POGORSZENIA BĄDŹ POPRAWY PARAMETRÓW RYZYKA, W TYM:1 |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
scenariusz +10% |
scenariusz -10% |
scenariusz +10% |
scenariusz -10% |
|
|
zmiany wartości bieżącej szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych dla portfela kredytów i pożyczek Grupy Kapitałowej z rozpoznaną indywidualnie utratą wartości ocenianych metodą zindywidualizowaną |
(198) |
260 |
(235) |
308 |
|
zmiany prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania |
187 |
(207) |
157 |
(164) |
|
zmiany stóp odzysku |
(492) |
493 |
(424) |
426 |
1 in plus – wzrost odpisów na oczekiwane straty kredytowe, in minus – spadek odpisów na oczekiwane straty kredytowe
Poniższa tabela prezentuje oszacowanie wrażliwości poziomu odpisów na oczekiwane straty na warunki makroekonomiczne, wyliczone jako zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla ekspozycji bez utraty wartości w wyniku realizacji poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych na 31 grudnia 2020 roku i na 31 grudnia 2019 roku. Przed rozpoczęciem Pandemii COVID19, Grupa Kapitałowa stosowała model w którym najsilniejsza statystycznie była zależność zmian poziomu odpisów od zmian stóp procentowych, stąd scenariusz optymistyczny w roku 2019 miał negatywny wpływ na poziom odpisów.
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
|
optymistyczny |
pesymistyczny |
optymistyczny |
pesymistyczny |
|
szacunkowa zmiana poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe dla ekspozycji bez utraty wartości na skutek realizacji poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych (w mln PLN) |
(619) |
488 |
69 |
(89) |
Poniższe tabele prezentują przyjęte prognozy głównych wskaźników makroekonomicznych wraz z przyjętymi dla nich prawdopodobieństwami realizacji.
|
scenariusz na 31.12.2020 |
Bazowy |
optymistyczny |
pesymistyczny |
|
prawdopodobieństwo |
75% |
5% |
20% |
|
|
średnia z okresu 4Q2020-3Q2022 |
średnia z okresu 4Q2020-3Q2022 |
średnia z okresu 4Q2020-3Q2022 |
|
Dynamika PKB r/r |
1,9 |
5,7 |
(1,9) |
|
Stopa bezrobocia |
5,2 |
4,5 |
6,5 |
|
WIBOR 3M |
0,4 |
2,1 |
(0,2) |
|
Indeks zmian cen nieruchomości |
100,6 |
102,9 |
97,3 |
|
CHF/PLN |
4 |
3,8 |
4,4 |
|
scenariusz na 31.12.2019 |
Bazowy |
optymistyczny |
pesymistyczny |
|
Prawdopodobieństwo |
80% |
10% |
10% |
|
|
średnia z okresu 4Q2019-3Q2021 |
średnia z okresu 4Q2019-3Q2021 |
średnia z okresu 4Q2019-3Q2021 |
|
Dynamika PKB r/r |
3,9 |
5,7 |
2,1 |
|
Stopa bezrobocia |
3,3 |
2,5 |
4,5 |
|
WIBOR 3M |
1,7 |
2,7 |
0,9 |
|
Indeks zmian cen nieruchomości |
112,1 |
120,7 |
91,5 |
|
CHF/PLN |
4,0 |
3,7 |
4,2 |
22. Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
|
WYNIK Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH |
NOTA |
2020 |
2019 |
|
Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny |
35.1 |
4 |
- |
|
Rzeczowe aktywa trwałe |
35.2 |
(58) |
(15) |
|
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży |
36 |
(4) |
- |
|
Wartości niematerialne |
35.3 |
(153) |
(51) |
|
Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia |
37 |
(93) |
(5) |
|
Inne aktywa niefinansowe, w tym zapasy |
38 |
(91) |
(42) |
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
(395) |
(113) |
23. Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych
|
|
2020 |
2019 |
|
Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
(6 552) |
(451) |
|
- potencjalnych przyszłych ugód i spraw sądowych |
(6 139) |
(310) |
|
- toczących się postępowań |
(414) |
(141) |
|
WPŁYW RYZYKA PRAWNEGO DOTYCZĄCEGO KREDYTÓW HIPOTECZNYCH W WALUTACH WYMIENIALNYCH |
Wartość bilansowa brutto kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych przed uwzględnieniem kosztu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
Koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
Wartość bilansowa brutto kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych uwzględniająca koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
|
31 GRUDNIA 2020 ROKU |
|||
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom - korekta pomniejszająca wartość bilansową kredytów, z tytułu: |
21 983 |
6 617 |
15 366 |
|
- potencjalnych przyszłych ugód i spraw sądowych |
21 203 |
6 122 |
15 081 |
|
- toczących się postępowań |
780 |
495 |
285 |
|
Rezerwy |
|
426 |
|
|
- potencjalnych przyszłych ugód i spraw sądowych |
|
351 |
|
|
- toczących się postępowań |
|
75 |
|
|
RAZEM |
21 983 |
7 043 |
15 366 |
|
WPŁYW RYZYKA PRAWNEGO DOTYCZĄCEGO KREDYTÓW HIPOTECZNYCH W WALUTACH WYMIENIALNYCH |
Wartość bilansowa brutto kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych przed uwzględnieniem kosztu ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
Koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
Wartość bilansowa brutto kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych uwzględniająca koszt ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
|
31 GRUDNIA 2019 ROKU |
|||
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom - korekta pomniejszająca wartość bilansową kredytów, z tytułu: |
21 832 |
422 |
21 410 |
|
- potencjalnych przyszłych spraw sądowych |
21 595 |
281 |
21 314 |
|
- toczących się postępowań |
237 |
141 |
96 |
|
Rezerwy |
|
29 |
|
|
- potencjalnych przyszłych spraw sądowych |
|
29 |
|
|
- toczących się postępowań |
|
0 |
|
|
RAZEM |
21 832 |
451 |
21 410 |
Grupa Kapitałowa na 31 grudnia 2020 roku ujęła w sprawozdaniu finansowym wpływ ryzyka prawnego dotyczącego portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych udzielonych gospodarstwom domowym.
W odniesieniu do istniejących spraw spornych na 31 grudnia 2020 roku, Grupa Kapitałowa pomniejszyła wartość bilansową brutto kredytów hipotecznych o 495 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku – 141 milionów PLN). Dla kontraktów czynnych Grupa Kapitałowa, odzwierciedlając zmienione, szacowane przepływy pieniężne wynikające z umów, skorygowała wartość bilansową brutto kredytów hipotecznych, zgodnie z MSSF 9 o oczekiwany wpływ potencjalnych ugód i spraw spornych, obniżając ich wartość o 6 122 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku – 281 milionów PLN).
Dla kontraktów kredytowych, dla których powstało zobowiązanie Grupy Kapitałowej skutkujące przyszłym wypływem środków pieniężnych, Grupa Kapitałowa utworzyła rezerwę na potencjalne ugody i sprawy sporne w wysokości 351 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku – 29 milionów PLN) oraz na toczące się postępowania w wysokości 75 milionów PLN.
Dodatkowe informacje dotyczące portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych Grupa przedstawiła w nocie „Sprawy sporne” i „Zarządzanie ryzykiem walutowych kredytów hipotecznych dla osób prywatnych”.
kalkulacja szacunków
Grupa zidentyfikowała ryzyko, że planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych w walutach obcych mogą być nie w pełni odzyskiwalne i / lub powstanie zobowiązanie skutkujące przyszłym wypływem środków pieniężnych. Grupa pomniejsza wartość bilansową brutto kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych w walutach obcych i/lub tworzy rezerwy na ryzyko prawne zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe oraz MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. Koszt ryzyka prawnego został oszacowany z uwzględnieniem szeregu założeń, które istotnie wpływają na kwotę szacunku ujętą w sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej.
Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych, zostały oszacowane przy zastosowaniu metody statystycznej, uwzględniającej wpływ charakterystyk klientów, jako suma iloczynów:
• prawdopodobieństw wystąpienia określonych rozstrzygnięć sporów sądowych i kwoty straty dla różnych scenariuszy rozstrzygnięć sporów przy uwzględnieniu aktualnej oraz oczekiwanej liczby spraw sądowych w horyzoncie, w którym Grupa Kapitałowa narażona jest na takie ryzyko, oraz
• prawdopodobieństwa zaakceptowania ugody przez klienta i kwoty straty z tytułu ugody.
Grupa Kapitałowa szacuje również prawdopodobieństwa negatywnych rozstrzygnięć dla zgłoszonych i potencjalnych roszczeń. Prawdopodobieństwa te różnią się odpowiednio dla kredytów hipotecznych indeksowanych oraz denominowanych walutach obcych. Przy ocenie tych prawdopodobieństw Grupa Kapitałowa korzysta ze wsparcia zewnętrznych kancelarii prawnych. W opinii Grupy Kapitałowej na poziom szacowanych kosztów ryzyka prawnego mają wpływ również takie czynniki jak: czas prowadzenia postępowań sądowych (również oszacowany w oparciu o relatywnie krótką, niespełniającą warunków stosowania metod ilościowych, statystykę) oraz rosnące koszty niezbędne dla rozpoczęcia postępowania sądowego i wsparcia procesowego.
Grupa Kapitałowa przeprowadziła analizę wrażliwości modelu na zmianę kluczowych parametrów:
|
ANALIZA WRAŻLIWOŚCI MODELU NA ZMIANĘ KLUCZOWYCH PARAMETRÓW |
Wzrost kosztów ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
|
wzrost o 1.p.p liczby pozwów |
65 |
|
spadek o 1 p.p. prawdopodobieństwa wygranej Banku w sądzie |
14 |
|
wzrost o 1 % średniej ważonej straty |
13 |
|
spadek o 1 p.p. liczby ugód |
27 |
24. Koszty działania
Zasady rachunkowości
|
Świadczenia pracownicze |
Świadczenia pracownicze obejmują obok kosztów wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu rezerw na świadczenia emerytalno – rentowe, które szczegółowo opisano w nocie „Rezerwy”) także koszty z tytułu pracowniczego programu emerytalnego stanowiącego program określonych składek oraz programu zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze, którego część ujmowana jest jako zobowiązanie z tytułu płatności na bazie akcji rozliczonych w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2 Płatności w formie akcji (szczegółowo program zmiennych wynagrodzeń został opisany w nocie „Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego PKO Banku Polskiego SA”). Grupa Kapitałowa tworzy również w ciężar kosztów wynagrodzeń rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odszkodowań i odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom, z którymi zostaje rozwiązany stosunek pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, a także rozliczenia okresowe z tytułu kosztów przypadających na bieżący okres, które poniesione zostaną w przyszłym okresie, w tym z tytułu premii oraz z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych po uwzględnieniu wszystkich pozostających do wykorzystania zaległych dni urlopów. |
|
Koszty rzeczowe |
Koszty rzeczowe obejmują koszty utrzymania majątku trwałego, koszty obsługi informatycznej i telekomunikacyjnej, koszty działalności administracyjnej, koszty promocji i reklamy, ochrony mienia oraz koszty szkoleń. Opłaty leasingowe w odniesieniu do umów leasingu krótkoterminowego i niskocennego ujmowane są jako koszty w rachunku zysków i strat metodą liniową w okresie trwania leasingu. |
|
składki i wpłaty na bfg |
Zgodnie z KIMSF 21 „Opłaty publiczne” - opłaty ponoszone przez Grupę Kapitałową na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego są ujmowane w rachunku zysków i strat w momencie zajścia zdarzenia obligującego. Grupa Kapitałowa wnosi składki na fundusz gwarancyjny banków (kwartalnie) i fundusz przymusowej restrukturyzacji banków (raz do roku). Składki na fundusz gwarancyjny i przymusowej restrukturyzacji nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. |
|
Opłaty na rzecz KNF |
Opłaty ponoszone przez Grupę Kapitałową na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego zgodnie z KIMSF 21 „Opłaty publiczne” ujmowane są w rachunku zysków i strat w momencie zajścia zdarzenia obligującego. Obie opłaty (opłata na pokrycie kosztów nadzoru bankowego oraz opłata na pokrycie kosztów nadzoru nad rynkiem kapitałowym) wnoszone są raz do roku. Opłaty na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego stanowią koszt uzyskania przychodu. |
|
Zryczałtowany podatek dochodowy |
Ustawą z 23 października 2018 roku o zmianie m.in. ustaw o podatkach dochodowych wprowadzono możliwość alternatywnego do poboru podatku u źródła opodatkowania 3% podatkiem niektórych odsetek wypłacanych na rzecz nierezydentów. W związku z powyższym, 29 marca 2019 roku Bank złożył w urzędzie skarbowym zawiadomienie o wyborze 3% formy opodatkowania w odniesieniu do: • odsetek od pożyczek, które wypłacane są przez Bank na rzecz PKO Finance AB z siedzibą w Szwecji (wybór opodatkowania zgodnie z ustawą dotyczy lat 2014-2022) oraz • odsetek od euroobligacji wyemitowanych przez Bank przed 1 stycznia 2019 roku. |
|
Pozostałe podatki i opłaty |
Podatek od nieruchomości, wpłaty dokonywane na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz opłaty komunalne i administracyjne. |
informacje finansowe
|
KOSZTY DZIAŁANIA |
2020 |
2019 |
|
|
|
|
|
Świadczenia pracownicze |
(2 973) |
(3 215) |
|
Koszty rzeczowe, w tym: |
(1 253) |
(1 347) |
|
wynajmu |
(96) |
(78) |
|
informatyczne |
(349) |
(321) |
|
Amortyzacja |
(979) |
(922) |
|
rzeczowe aktywa trwałe, w tym: |
(541) |
(531) |
|
aktywa z tytułu prawa do użytkowania |
(229) |
(206) |
|
informatyczne |
(100) |
(124) |
|
nieruchomości inwestycyjne |
(1) |
(2) |
|
wartości niematerialne, w tym: |
(438) |
(391) |
|
informatyczne |
(409) |
(358) |
|
Wynik z tytułu obciążeń regulacyjnych |
(778) |
(537) |
|
|
|
|
|
Razem |
(5 983) |
(6 021) |
|
ŚWIADCZENIA PRACOWNICZE |
2020 |
2019 |
|
Wynagrodzenia, w tym: |
(2 494) |
(2 693) |
|
koszty składek pracowniczego programu emerytalnego |
(66) |
(66) |
|
koszty restrukturyzacji |
(16) |
(32) |
|
Ubezpieczenia, w tym: |
(409) |
(432) |
|
składki na świadczenia emerytalne i rentowe |
(355) |
(363) |
|
Inne świadczenia na rzecz pracowników |
(70) |
(90) |
|
|
|
|
|
Razem |
(2 973) |
(3 215) |
|
WYNIK Z TYTUŁU OBCIĄŻEŃ REGULACYJNYCH |
2020 |
2019 |
|
Składka i wpłaty na Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), w tym: |
(668) |
(509) |
|
na fundusz przymusowej restrukturyzacji |
(318) |
(348) |
|
na fundusz gwarancyjny banków |
(350) |
(161) |
|
Opłaty na rzecz KNF |
(36) |
(41) |
|
Zryczałtowany podatek dochodowy, w tym: |
(7) |
81 |
|
podatek potrącony u źródła 20% |
- |
138 |
|
zryczałtowany podatek dochodowy 3% |
(7) |
(57) |
|
Pozostałe podatki i opłaty |
(67) |
(68) |
|
|
|
|
|
Razem |
(778) |
(537) |
Z uwagi na to, że w odniesieniu do odsetek wypłacanych PKO Finance AB za lata 2017-2018 Bank dokonywał poboru 20% podatku u źródła, 12 lutego 2019 roku Bank złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektami deklaracji. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie, co nastąpiło bez wydawania decyzji w tym przedmiocie. Organ podatkowy poinformował Bank o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty, wnosząc o przekazanie dyspozycji co do sposobu zaliczenia kwoty nadpłaty.
Korekta 20% podatku potrąconego u źródła in plus 138 milionów PLN oraz rozpoznanie podatku 3% od odsetek naliczonych za lata 2014-2018 w wysokości 50 milionów PLN stanowią zdarzenia jednorazowe. Możliwość opodatkowania odsetek od pożyczek wypłacanych PKO Finance AB 3% podatkiem wynika z art. 21 ustawy z dnia 23 października 2018 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 poz. 2193 z późn. zm.). Grupa Kapitałowa dokonała płatności podatku za okres od stycznia 2014 roku do czerwca 2019 roku w ustawowym terminie tj. do 31 lipca 2019 roku.
25. Podatek od niektórych instytucji finansowych
1 lutego 2016 roku weszła w życie ustawa z 15 stycznia 2016 roku o podatku od niektórych instytucji finansowych, która objęła m.in. banki oraz zakłady ubezpieczeń. Podstawę opodatkowania stanowi nadwyżka sumy aktywów Banku ponad 4 miliardy PLN, wynikająca z zestawienia obrotów i sald na koniec każdego miesiąca. W przypadku zakładów ubezpieczeń w ramach jednej grupy kapitałowej, podstawę opodatkowania ustala się dla tych zakładów łącznie jako nadwyżkę sumy aktywów ponad 2 miliardy PLN. Banki są uprawnione do pomniejszenia podstawy opodatkowania m.in. o wartość funduszy własnych, a także o wartość skarbowych papierów wartościowych. Dodatkowo banki obniżają podstawę opodatkowania o wartość aktywów nabytych od NBP, stanowiących zabezpieczenie kredytu refinansowego udzielonego przez NBP. Zakłady ubezpieczeń natomiast są uprawnione do obniżenia podstawy opodatkowania o wartość aktywów zgromadzonych w ramach umów o prowadzenie Pracowniczego Programu Kapitałowego, o których mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 roku o pracowniczych planach kapitałowych.
Stawka podatku dla wszystkich podatników wynosi 0,0366% miesięcznie, a podatek jest płacony miesięcznie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy. Zapłacony podatek nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych.
|
PODATEK OD NIEKTÓRYCH INSTYTUCJI FINANSOWYCH |
2020 |
2019 |
|
|
|
|
|
PKO Bank Polski SA |
(958) |
(931) |
|
PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA |
(5) |
(5) |
|
PKO Bank Hipoteczny SA |
(89) |
(83) |
|
PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA |
(3) |
(3) |
|
|
|
|
|
Razem |
(1 055) |
(1 022) |
26. Podatek dochodowy
Zasady rachunkowości
Podatek dochodowy ujmowany jest jako podatek bieżący oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy bieżący ujmowany jest w rachunku zysków i strat. Podatek dochodowy odroczony w zależności od źródła pochodzenia różnic przejściowych ujmowany jest w rachunku zysków i strat lub w innych dochodach całkowitych.
Podatek dochodowy bieżący obliczany jest na podstawie zysku księgowego brutto skorygowanego o przychody, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie są zaliczane do przychodów podatkowych, przychody podatkowe niebędące przychodami księgowymi, koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów i koszty podatkowe niebędące kosztami księgowymi, zgodnie z właściwymi przepisami prawa podatkowego. Pozycje te obejmują głównie przychody i koszty z tytułu odsetek naliczonych do otrzymania i zapłacenia, odpisy na oczekiwane straty kredytowe oraz rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe.
Spółki Grupy Kapitałowej są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych. Wartość ustalonego bieżącego zobowiązania Spółek przekazywana jest na rzecz właściwych dla nich miejscowo urzędów administracji podatkowej.
Ostateczne uregulowanie zobowiązania poszczególnych Spółek Grupy Kapitałowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2020 rok nastąpi z zachowaniem terminów przewidzianych przepisami właściwego dla nich prawa podatkowego.
W myśl zasad dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, kontrola prawidłowości rozliczeń z tytułu podatków może być przeprowadzona w okresie 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin złożenia odpowiedniej deklaracji podatkowej.
• Podatek dochodowy odroczony
Podatek dochodowy odroczony ujmowany jest w wysokości różnicy pomiędzy wartością podatkową aktywów i zobowiązań a ich wartością bilansową dla celów raportowania finansowego. Grupa tworzy rezerwy oraz aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Zmiana stanu rezerw oraz aktywów z tytułu podatku dochodowego odroczonego zaliczana jest do obowiązkowych obciążeń wyniku finansowego z wyjątkiem skutków wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite oraz wyceny instrumentów zabezpieczających odnoszonych na inne dochody całkowite, w przypadku których zmiany stanu rezerw oraz aktywów z tytułu podatku dochodowego odroczonego są ujmowane w innych dochodach całkowitych. Przy ustalaniu odroczonego podatku dochodowego uwzględnia się wartość aktywów i rezerw na odroczony podatek na początek i koniec okresu sprawozdawczego.
Wartość bilansowa składników aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego i ulega stosownemu obniżeniu, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa wykorzystana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na koniec okresu sprawozdawczego lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na koniec okresu sprawozdawczego.
Grupa Kapitałowa dla spółek działających na terytorium Polski stosuje dla odroczonego podatku dochodowego stawkę podatkową w wysokości 19%, dla spółek działających na terytorium Ukrainy w wysokości 18%, a dla spółek działających na terytorium Szwecji w wysokości 21,4%.
Grupa Kapitałowa kompensuje ze sobą aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego z rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku i odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.
informacje finansowe
• obciążenie podatkowe
|
|
2020 |
2019 |
|
Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat |
(865) |
(1 787) |
|
Bieżące obciążenie podatkowe |
(1 407) |
(1 544) |
|
Odroczony podatek dochodowy z tytułu różnic przejściowych |
542 |
(243) |
|
Obciążenie podatkowe wykazane w innych dochodach całkowitych z tytułu różnic przejściowych |
(244) |
(40) |
|
|
|
|
|
Razem |
(1 109) |
(1 827) |
• uzgodnienie efektywnej stopy podatkowej
|
UZGODNIENIE EFEKTYWNEJ STOPY PODATKOWEJ |
2020 |
2019 |
|
Wynik finansowy brutto przed opodatkowaniem |
(1 696) |
5 819 |
|
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce wynoszącej 19% |
322 |
(1 106) |
|
Efekt innych stawek podatkowych jednostek zagranicznych |
1 |
1 |
|
Wpływ trwałych różnic pomiędzy wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym: |
(1 193) |
(687) |
|
odpisy aktualizujące wartość inwestycji w jednostki podporządkowane niestanowiące kosztów uzyskania przychodów |
(17) |
- |
|
odpisy na oczekiwane straty kredytowe od ekspozycji kredytowych i papierów wartościowych niestanowiące kosztów uzyskania przychodów |
(51) |
(31) |
|
składka i wpłaty na BFG |
(127) |
(97) |
|
podatek od instytucji finansowych |
(200) |
(194) |
|
odpis w związku ze stwierdzoną utratą wartości goodwill Nordea Bank Polska SA |
(28) |
- |
|
koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
(769) |
(85) |
|
podatek z tytułu różnic kursowych na terytorium Szwecji |
- |
(274) |
|
3% zryczałtowany podatek dochodowy od odsetek na rzecz nierezydentów |
- |
(11) |
|
pozostałe różnice trwałe |
(1) |
5 |
|
Wpływ innych różnic pomiędzy wynikiem finansowym brutto a dochodem do opodatkowania podatkiem dochodowym, w tym ulga na nowe technologie i darowizny |
8 |
5 |
|
|
|
|
|
Podatek dochodowy wykazany w rachunku zysków i strat |
(865) |
(1 787) |
|
|
|
|
|
Efektywna stopa podatkowa (w %) |
(51,04)% |
30,71% |
• aktywa z tytułu podatku odroczonego netto
|
REZERWA i AKTYWA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO 2020 |
Wartość na początek okresu |
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT |
INNE DOCHODY CAŁKOWITE |
Wartość na koniec okresu |
|
Odsetki naliczone od należności (kredytów) |
220 |
37 |
- |
257 |
|
Odsetki skapitalizowane od kredytów mieszkaniowych w sytuacji normalnej |
24 |
(24) |
- |
- |
|
Odsetki od papierów wartościowych |
115 |
34 |
- |
149 |
|
Wycena papierów wartościowych |
113 |
(5) |
194 |
302 |
|
Wycena pochodnych instrumentów finansowych |
55 |
(17) |
52 |
90 |
|
Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych |
218 |
(40) |
- |
178 |
|
Przychód do opodatkowania z tytułu rozwiązania odpisu IBNR stanowiącego w przeszłości koszty uzyskania przychodów w związku z wdrożeniem MSSF 9 |
65 |
(13) |
- |
52 |
|
Koszty zapłacone z góry |
200 |
(97) |
- |
103 |
|
Podatek z tytułu różnic kursowych na terytorium Szwecji |
274 |
5 |
- |
279 |
|
Pozostała wartość dodatnich różnic przejściowych |
13 |
19 |
- |
32 |
|
Rezerwa brutto z tytułu podatku odroczonego |
1 297 |
(101) |
246 |
1 442 |
|
|
|
|
|
|
|
Odsetki naliczone od zobowiązań |
86 |
(41) |
- |
45 |
|
Wycena pochodnych instrumentów finansowych |
9 |
(4) |
1 |
6 |
|
Wycena papierów wartościowych |
1 |
- |
- |
1 |
|
Rezerwa na świadczenia pracownicze |
86 |
(1) |
1 |
86 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
998 |
285 |
- |
1 283 |
|
Wycena kredytów do wartości godziwej |
118 |
13 |
- |
131 |
|
Prowizje do rozliczenia w czasie metodą liniową i efektywną stopą procentową |
900 |
(60) |
- |
840 |
|
Pozostała wartość ujemnych różnic przejściowych |
50 |
3 |
- |
53 |
|
Wpływ ryzyka prawnego dotyczącego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
- |
476 |
|
476 |
|
Rezerwa na koszty do poniesienia |
39 |
15 |
- |
54 |
|
Strata podatkowa z lat ubiegłych |
14 |
(9) |
- |
5 |
|
Premia od papierów wartościowych |
- |
40 |
- |
40 |
|
Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych, w tym przedmiotów leasingu |
869 |
(276) |
- |
593 |
|
Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego |
3 170 |
441 |
2 |
3 613 |
|
|
|
|
|
|
|
Łączny efekt różnic przejściowych |
1 873 |
542 |
(244) |
2 171 |
|
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
370 |
(244) |
246 |
372 |
|
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej) |
2 243 |
298 |
2 |
2 543 |
|
REZERWA i AKTYWA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO 2019 |
Wartość na początek okresu |
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT |
INNE DOCHODY CAŁKOWITE |
EFEKT PRZEJĘCIA I OBJĘCIA KONTROLĄ JEDNOSTEK ZALEŻNYCH |
Wartość na koniec okresu |
|
Odsetki naliczone od należności (kredytów) |
244 |
(24) |
- |
- |
220 |
|
Odsetki skapitalizowane od kredytów mieszkaniowych w sytuacji normalnej |
40 |
(16) |
- |
- |
24 |
|
Odsetki od papierów wartościowych |
80 |
35 |
- |
- |
115 |
|
Wycena papierów wartościowych |
100 |
14 |
(1) |
- |
113 |
|
Wycena pochodnych instrumentów finansowych |
23 |
(7) |
39 |
- |
55 |
|
Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych |
306 |
(88) |
- |
- |
218 |
|
Przychód do opodatkowania z tytułu rozwiązania odpisu IBNR stanowiącego w przeszłości koszty uzyskania przychodów w związku z wdrożeniem MSSF 9 |
78 |
(13) |
- |
- |
65 |
|
Koszty zapłacone z góry |
165 |
35 |
- |
- |
200 |
|
Podatek z tytułu różnic kursowych na terytorium Szwecji |
- |
274 |
- |
- |
274 |
|
Pozostała wartość dodatnich różnic przejściowych |
5 |
8 |
- |
- |
13 |
|
Rezerwa brutto z tytułu podatku odroczonego |
1 041 |
218 |
38 |
- |
1 297 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Odsetki naliczone od zobowiązań |
99 |
(13) |
- |
- |
86 |
|
Wycena pochodnych instrumentów finansowych |
142 |
(123) |
(10) |
- |
9 |
|
Wycena papierów wartościowych |
12 |
(17) |
6 |
- |
1 |
|
Rezerwa na świadczenia pracownicze |
84 |
- |
2 |
- |
86 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
1 126 |
(128) |
- |
- |
998 |
|
Wycena kredytów do wartości godziwej |
17 |
101 |
- |
- |
118 |
|
Prowizje do rozliczenia w czasie metodą liniową i efektywną stopą procentową |
800 |
100 |
- |
- |
900 |
|
Pozostała wartość ujemnych różnic przejściowych |
12 |
38 |
- |
- |
50 |
|
Rezerwa na koszty do poniesienia |
36 |
3 |
- |
- |
39 |
|
Strata podatkowa z lat ubiegłych |
14 |
- |
- |
- |
14 |
|
Różnica pomiędzy wartością bilansową i podatkową rzeczowego majątku trwałego i wartości niematerialnych, w tym przedmiotów leasingu |
782 |
14 |
- |
73 |
869 |
|
Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego |
3 124 |
(25) |
(2) |
73 |
3 170 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Łączny efekt różnic przejściowych |
2 083 |
(243) |
(40) |
73 |
1 873 |
|
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (prezentowana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej) |
52 |
280 |
38 |
- |
370 |
|
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej) |
2 135 |
37 |
(2) |
73 |
2 243 |
• Podatkowa grupa kapitałowa
Na podstawie umowy z 5 listopada 2018 roku PKO Bank Polski SA łącznie z dwoma spółkami zależnymi: PKO Bankiem Hipotecznym SA oraz PKO Leasing SA utworzył Podatkową Grupę Kapitałową Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej („PGK PKO Banku Polskiego SA”). Umowa ta została zarejestrowana przez Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie.
Podatkowa grupa kapitałowa jest instytucją prawa podatkowego przewidzianą przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jej utworzenie oznacza konsolidację dochodów spółek wchodzących w jej skład dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym oraz umożliwia skorzystanie z innych zapewniających w szczególności ułatwienia operacyjne, przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, które dedykowane są podatkowym grupom kapitałowym.
PKO Bank Polski SA jest w PGK PKO Banku Polskiego SA spółką dominującą. PGK PKO Banku Polskiego SA została powołana na okres 3 lat podatkowych od 1 stycznia 2019 roku.
• Polityka podatkowa
Zarząd oświadcza, że w sferze podatków działa w sposób odpowiedzialny, przez co rozumie wywiązywanie się ze społecznej odpowiedzialności za terminowe płacenie podatków w kwotach adekwatnych do zakresu i efektów prowadzonej działalności. Realizując obowiązki podatkowe Bank uwzględnia aktualne regulacje przepisów krajowego prawa podatkowego, normy europejskie oraz umowy międzynarodowe (Bank przestrzega przepisów prawa podatkowego we wszystkich krajach, w których prowadzi działalność operacyjną).
Stosowanie przepisów podatkowych Grupa Kapitałowa dokonuje z uwzględnieniem interpretacji organów podatkowych oraz wytycznych władz podatkowych. W celu odpowiedzialnego realizowania obowiązków podatkowych w Banku funkcjonuje szereg wewnętrznych procedur, a za realizację obowiązków podatkowych odpowiadają wyspecjalizowane jednostki Banku, w tym Departament Podatków.
Departament Podatków funkcjonuje w Obszarze Finansów i Rachunkowości i jego głównymi celami (zgodnie z przepisami wewnętrznymi Banku) jest zapewnianie terminowego i rzetelnego wykonywania obowiązków podatkowych Banku jako podatnika oraz zrównoważonej pozycji podatkowej Banku i Grupy Kapitałowej. Zgodnie z art. z 22a ust. 6 pkt 4 lit. b ustawy Prawo bankowe, w Zarządzie Banku zostały przyporządkowane kompetencje w zakresie nadzoru nad Obszarem Finansów i Rachunkowości, który, zgodnie z Regulaminem organizacyjnymi Banku, nadzoruje Wiceprezes Zarządu Rafał Kozłowski. Zgodnie ze statutem Banku, członkowie Zarządu sprawują nadzór nad podporządkowanymi im obszarami działania oraz podejmują decyzje w sprawach zwykłego zarządu w zakresie nadzorowanych przez nich obszarów działania. Ponadto w Banku funkcjonuje system zarządzania, który stanowi zbiór zasad i mechanizmów odnoszących się do procesów decyzyjnych zachodzących w Banku oraz do oceny prowadzonej przez Bank działalności. W ramach ww. systemu zarządzania, w Banku funkcjonuje w szczególności system zarządzania ryzykiem. Zarząd Banku projektuje, wprowadza oraz zapewnia jego działanie. Zasady funkcjonowania systemu zarządzania, w tym systemu zarządzania ryzykiem oraz systemu kontroli wewnętrznej określone są w regulacjach wewnętrznych Banku.
Zarząd oświadcza, że podejście Banku do podatków jest transparentne. Bank utrzymuje stałą relację z krajowymi organami podatkowymi, opartą o przejrzystość i wzajemne zaufanie w ramach obowiązujących przepisów prawa podatkowego. Wszelkie kontakty z organami podatkowymi Bank podejmuje w sposób profesjonalny, uprzejmy i terminowy. Niezależnie, Bank podejmuje wszelkie starania do regularnego przedstawiania zrozumiałej i przejrzystej komunikacji (publicznej i wewnętrznej) w kwestii podejścia do poszczególnych aspektów rozliczeń podatkowych, w terminach i zakresie w jakim jest to wymagane przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, Zarząd oświadcza, że Bank jest zobowiązany płacić nie tylko podatek dochodowy od osób prawnych, ale także inne podatki, takie jak m. in. podatek od towarów i usług, podatek od nieruchomości, podatek od niektórych instytucji finansowych. Bank, jako płatnik, dokonuje również poboru i odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot wypłacanych pracownikom, klientom i kontrahentom. W stosunku do przychodów osiąganych przez klientów i kontrahentów zagranicznych, Bank dokonuje poboru i odprowadzenia, do krajowych organów podatkowych, podatków u źródła.
Zarząd oświadcza, że Bank konsekwentnie unika aktywności, które wymagałyby zastosowania struktur przeznaczonych do agresywnego planowania podatkowego lub unikania opodatkowania (w tym wykorzystania rajów podatkowych) oraz unika rozwiązań, które w oczywisty sposób nie byłyby zgodne z intencjami ustawodawcy lub duchem prawa (zasadą uczciwości podatkowej).
Powyższe zobowiązania dotyczą również rozliczeń podatkowych dokonywanych w każdym kraju, w którym Bank prowadzi działalność gospodarczą.
Podatek dochodowy od osób prawnych zapłacony od dochodów osiągniętych przez Grupę Kapitałową PKO Banku Polskiego SA (GKB) w 2020 r. wg kraju prowadzenia działalności operacyjnej:
|
|
Podatek dochodowy od osób prawnych 2020 |
|
Grupa Kapitałowa |
1 407 |
|
Polska |
1 388 |
|
Szwecja |
1 |
|
Ukraina |
18 |
Systemy podatkowe krajów, w których Bank i podmioty Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA mają siedzibę lub oddziały, podlegają częstym zmianom legislacyjnym, m.in. w związku z działaniami służącymi uszczelnieniu systemu podatkowego na poziomie zarówno krajowym, jak i międzynarodowym.
Ponadto, rozumienie niektórych przepisów prawa podatkowego, z uwagi na ich niejednoznaczny charakter, może skutkować w praktyce indywidualnymi, niejednolitymi interpretacjami organów podatkowych, różniącymi się od interpretacji dokonywanej przez podatników, a spory w tym zakresie mogą być rozstrzygane wyłącznie w drodze orzecznictwa krajowych lub europejskich sądów. W związku z powyższym nie można wykluczyć, iż organy podatkowe zastosują interpretację przepisów prawa podatkowego odmienną od zaimplementowanej w praktyce przez Bank lub podmioty Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA mogącą wywierać znaczący, niekorzystny wpływ na ich działalność i sytuację finansową, pomimo systematycznie podejmowanych przez nie różnorodnych, dopuszczalnych prawem działań na rzecz zminimalizowania tego ryzyka.
W związku z wątpliwościami dotyczącymi opodatkowania na terytorium Szwecji różnic kursowych od udzielonych Bankowi pożyczek oraz zobowiązań z tytułu emisji, PKO Finance AB, której walutą sprawozdawczą jest EUR, wystąpiła o indywidualną interpretację do Szwedzkiej Rady ds. Interpretacji Podatkowych (Skatterättsnämnden). PKO Finance AB pożycza Bankowi środki pozyskane z wyemitowanych obligacji rozpoznając równolegle należności z tytułu pożyczek oraz zobowiązania z tytułu emisji.
Zmiany kursów walutowych wpływają symetrycznie na wycenę tych należności i zobowiązań, gdyż różnicom kursowym z wyceny udzielonych pożyczek odpowiadają przeciwstawne różnice kursowe z wyceny zobowiązań od wyemitowanych obligacji.
Zgodnie z otrzymaną 14 marca 2019 roku interpretacją spółka, dla której walutą sprawozdawczą jest EUR, powinna opodatkować w dacie zapadalności różnice kursowe EUR/SEK od udzielonych pożyczek oraz równocześnie nie ma możliwości ujęcia w dacie wymagalności kosztu podatkowego z tytułu różnic kursowych od zobowiązań spółki z tytułu emisji obligacji. Interpretacja Rady, w przypadku jej utrzymania przez szwedzki Naczelny Sąd Administracyjny (Högsta förvaltningsdomstolen), oznaczałaby stosowanie na terytorium Szwecji odmiennego podejścia wobec spółek raportujących w EUR w porównaniu do spółek raportujących w SEK, które posiadają możliwość uwzględnienia w rozliczeniach podatkowych również różnic kursowych od zobowiązań, co wpływałoby na wzrost ryzyka ekonomicznego oraz uniemożliwiało efektywne zabezpieczenie ryzyka walutowego. W ocenie Grupy Kapitałowej takie podejście byłoby sprzeczne z art. 63 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) dotyczącym konieczności zapewnienia swobodnego przepływu kapitału w UE lub art. 49 i 54 TFUE dotyczącymi swobody przedsiębiorczości. 3 kwietnia 2019 roku spółka wystąpiła do szwedzkiego Naczelnego Sądu Administracyjnego z odwołaniem od interpretacji Rady, a 1 lipca 2019 roku przekazała do niego rozbudowaną argumentację do odwołania. W opinii z 23 sierpnia 2019 roku szwedzki urząd podatkowy (Skatteverket) ustosunkował się negatywnie to odwołania spółki. Spółka podtrzymała swoje stanowisko w przekazanej 25 września 2019 roku do szwedzkiego Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedzi do opinii. Dodatkowo 10 października 2019 roku spółka przekazała do szwedzkiego Naczelnego Sądu Administracyjnego uzupełnienie do odwołania, w którym m.in. podkreśliła znaczenie rozstrzygnięcia sprawy dla działających na terytorium Szwecji spółek raportujących w Euro.
5 maja 2020 szwedzki Naczelny Sąd Administracyjny oddalił z powodów formalnych odwołanie PKO Finance AB, co skutkuje wygaśnięciem obowiązywania interpretacji z 14 marca 2019 roku. 13 maja 2020 roku spółka PKO Finance AB otrzymała dwie decyzje szwedzkiego organu podatkowego, które potwierdziły prawidłowość jej rozliczeń podatkowych za lata 2015 i 2016. PKO Finance AB przyjęła w nich symetryczne rozliczenie różnic kursowych od udzielonych i zapadłych pożyczek oraz zobowiązań z tytułu emisji euroobligacji. Decyzje te są korzystne dla Grupy Kapitałowej, jednakże są niespójne z dotychczasową praktyką interpretacyjną tego organu.
Zgodnie z KIMSF 23 „Niepewność co do traktowania podatkowego dochodu”, Grupa Kapitałowa dokonała osądu co do niepewnego traktowania podatkowego dochodu osiąganego na terytorium Szwecji z tytułu różnic kursowych od udzielonych Bankowi pożyczek oraz zobowiązań z tytułu emisji. Grupa Kapitałowa odzwierciedliła efekt niepewności stosując metodę najbardziej prawdopodobnej kwoty.
Na 31 grudnia 2020 roku wartość rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynosiła 279 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku 274 miliony PLN). Grupa analizuje wpływ decyzji szwedzkiego organu podatkowego na opodatkowanie różnic kursowych PKO Finance AB, co może doprowadzić do zmiany tego osądu w kolejnych okresach raportowych.
27. Kasa, środki w Banku Centralnym
Zasady rachunkowości
Pozycja „Kasa, środki w Banku Centralnym” obejmuje gotówkę ujmowaną w wartości nominalnej oraz środki na rachunku bieżącym i lokaty w Banku Centralnym wyceniane według zamortyzowanego kosztu, a w przypadku braku harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej również ewentualne odsetki od tych środków.
informacje finansowe
|
KASA, ŚRODKI W BANKU CENTRALNYM |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Rachunek bieżący w Banku Centralnym |
10 777 |
|
|
Gotówka |
3 406 |
3 900 |
|
Razem |
7 474 |
14 677 |
28. Należności od banków
Zasady rachunkowości
Zasady klasyfikacji i wyceny opisane zostały w nocie „Opis ważniejszych zasad rachunkowości”. W przypadku należności, dla których nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, należność wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
informacje finansowe
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
|
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
2 557 |
4 093 |
|
Lokaty w bankach |
1 311 |
2 995 |
|
Rachunki bieżące |
887 |
997 |
|
Udzielone kredyty i pożyczki |
358 |
99 |
|
Środki pieniężne w drodze |
1 |
2 |
|
Wartość brutto |
2 557 |
4 093 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
- |
(1) |
|
Wartość netto |
2 557 |
4 092 |
Na 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku wszystkie należności od banków znajdowały się w Fazie 1.
|
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
2020 |
2019 |
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|
|
|
Wartość na początek okresu |
4 093 |
7 662 |
|
Udzielone lub nabyte instrumenty finansowe |
3 211 |
2 372 |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
2 |
40 |
|
Spłaty |
(4 911) |
(6 177) |
|
Zaprzestania ujmowania instrumentów, w tym sprzedaże |
- |
(8) |
|
Inne zmiany |
162 |
204 |
|
Wartość na koniec okresu |
2 557 |
4 093 |
|
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
2020 |
2019 |
|
Wartość na początek okresu |
(1) |
(1) |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(1) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
2 |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
- |
(1) |
|
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
do 1 miesiąca |
2 554 |
3 988 |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
- |
78 |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
1 |
- |
|
od 1 roku do 5 lat |
2 |
26 |
|
|
|
|
|
Razem |
2 557 |
4 092 |
29. Rachunkowość zabezpieczeń
strategia zarządzania ryzykiem
Grupa Kapitałowa stosuje rachunkowość zabezpieczeń do zabezpieczania ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego. Transakcje zabezpieczające zawiera się w celu ograniczenia ryzyka poniesienia strat w wyniku niekorzystnych zmian kursów walut i stóp procentowych. Zabezpieczaniu podlegają przepływy pieniężne związane z zawartymi transakcjami oraz wartość godziwa posiadanych aktywów.
Ryzyko stopy procentowej obejmuje w szczególności:
• ryzyko związane z niedopasowaniem częstotliwości i terminów zmiany oprocentowania (przeszacowania) aktywów i zobowiązań oraz pozycji pozabilansowych (ryzyko niedopasowania terminów przeszacowania),
• ryzyko wynikające ze zmian nachylenia i kształtu krzywej dochodowości (ryzyko krzywej dochodowości),
• ryzyko wynikające z niedoskonałego dopasowania stawek referencyjnych stosowanych w produktach bankowych do zmian stóp rynkowych lub niedoskonałych mechanizmów transmisji zmian stóp rynkowych na oprocentowanie tych produktów (ryzyko bazowe),
• ryzyko wynikające z opcji, w tym opcji wbudowanych dotyczących np. ograniczenia oprocentowania kredytów (ryzyko opcji).
Ryzyko walutowe w Grupie Kapitałowej powstaje w wyniku operacji przeprowadzanych w ramach:
• podstawowej działalności biznesowej,
• działalności handlowej,
• zawieranych przez Grupę Kapitałową umów generujących ryzyko walutowe.
Ryzykiem walutowym powstającym w działalności Grupy Kapitałowej, w spółkach, w których jest to niezbędne, zarządzają wyspecjalizowane jednostki, na podstawie otrzymanych danych na temat otwartych pozycji walutowych w ramach własnej działalności.
W Grupie Kapitałowej funkcjonuje system wartości progowych i limitów przypisanych poszczególnym rodzajom ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego, których celem jest określenie maksymalnego, dopuszczalnego poziomu ryzyka, zapewniającego niedopuszczenie do przekroczenia strategicznych limitów tolerancji.
zasady rachunkowości
Grupa Kapitałowa podjęła decyzję o dalszym stosowaniu przepisów MSR 39 i nie zastosowała standardu MSSF 9 w zakresie rachunkowości zabezpieczeń.
• Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Zmiany wartości godziwej pochodnego instrumentu zabezpieczającego wyznaczonego jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmowane są bezpośrednio w innych dochodach całkowitych w części stanowiącej efektywną część zabezpieczenia. Część nieefektywną zabezpieczenia ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Wynik na operacjach finansowych” lub „Wynik z pozycji wymiany”.
Kwoty odniesione bezpośrednio na inne dochody całkowite przenoszone są do rachunku zysków i strat w tym samym okresie lub okresach, w których zabezpieczana planowana transakcja wywiera wpływ na rachunek zysków i strat. Odsetki i różnice kursowe wykazywane są w rachunku zysków i strat odpowiednio w pozycjach „Wynik z tytułu odsetek” oraz „Wynik z pozycji wymiany”.
Testy efektywności obejmują wycenę transakcji zabezpieczających po pomniejszeniu o wartość odsetek naliczonych oraz różnice kursowe od nominału transakcji zabezpieczających (w przypadku transakcji CIRS).
Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych i retrospektywnych testów efektywności. Testy wykonywane są z częstotliwością miesięczną.
• Zabezpieczenie wartości godziwej
Zmiany wartości godziwej pochodnego instrumentu zabezpieczającego wyznaczonego jako zabezpieczenie wartości godziwej ujmowane są w pozycji „Wynik na operacjach finansowych ” z wyłączeniem komponentu odsetkowego. Komponent odsetkowy prezentuje się w tej samej linii, co przychody odsetkowe z tytułu pozycji zabezpieczanej, tj. w pozycji „Wynik z tytułu odsetek”.
Zmianę korekty wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej ujmuje się w pozycji „Wynik na operacjach finansowych”.
Część korekty wyceny do wartości godziwej niepodlegającą zabezpieczeniu rozpoznaje się:
• w przypadku pozycji zabezpieczanej będącej składnikiem aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych, kwalifikowanych jako wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, ujmuje się w przychodach lub kosztach w wyniku z operacji finansowych;
• w przypadku pozycji zabezpieczanej będącej składnikiem aktywów finansowych, wycenianym do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, ujmuje się w innych dochodach całkowitych, gdzie prezentowana jest zmiana wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Testy efektywności obejmują wycenę transakcji zabezpieczających po pomniejszeniu o wartość odsetek naliczonych.
Efektywność zabezpieczenia jest weryfikowana poprzez zastosowanie prospektywnych i retrospektywnych testów efektywności. Testy wykonywane są z częstotliwością miesięczną.
rodzaje strategii zabezpieczających stosowanych przez Grupę Kapitałową
Na 31 grudnia 2020 roku Grupa Kapitałowa posiadała aktywne powiązania w ramach:
• 6 strategii zabezpieczających zmienność przepływów pieniężnych,
• 4 strategii zabezpieczających zmienność wartości godziwej.
W 2020 roku Grupa Kapitałowa wprowadziła nowe strategie zabezpieczające:
• „Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej papieru wartościowego w PLN o stałym oprocentowaniu, wycenianego do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS”,
• „Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w walutach wymienialnych o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych i ryzyka walutowego oraz zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych zobowiązań finansowych w walucie wymienialnej, wynikającej z ryzyka walutowego, z wykorzystaniem transakcji CIRS.”
W 2020 roku Grupa Kapitałowa rozwiązała, na skutek zaprzestania ujmowania instrumentu zabezpieczanego, dwa powiązania w ramach strategii zabezpieczającej „Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w walutach wymienialnych o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych i ryzyka walutowego oraz zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych zobowiązania finansowego w walucie wymienialnej o stałym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka walutowego, z wykorzystaniem transakcji CIRS”. Łączny wpływ zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń w ramach ww. powiązań na inne dochody całkowite wyniósł minus 33 miliony PLN przy jednoczesnym zwiększeniu wyniku odsetkowego o tę kwotę.
W 2020 roku Grupa Kapitałowa rozwiązała na skutek unieważnienia powiązanie zabezpieczające w ramach strategii zabezpieczającej „Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej papieru wartościowego w PLN o stałym oprocentowaniu, wycenianego do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS”. Wpływ zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń w ramach ww. powiązania na rachunek wyników wyniósł minus 7,7 milionów PLN.
W 2020 roku Grupa Kapitałowa rozwiązała, na skutek niespełnienia testu prospektywnego w zakresie wystarczalności nominału, powiązanie zabezpieczające w ramach strategii zabezpieczającej „Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w EUR o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji IRS”. Wpływ zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń w ramach ww. powiązania na rachunek wyników wyniósł 0,6 miliona PLN.
W 2020 roku Grupa Kapitałowa rozwiązała, na skutek zaprzestania ujmowania pozycji zabezpieczanej, powiązania zabezpieczające w ramach strategii zabezpieczających:
• Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w CHF o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych i ryzyka walutowego oraz zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych lokat negocjowanych w PLN, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych, z wykorzystaniem transakcji CIRS;
• Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w walutach wymienialnych o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych i ryzyka walutowego oraz zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych zobowiązania finansowego w walucie wymienialnej o stałym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka walutowego, z wykorzystaniem transakcji CIRS;
• Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w walutach wymienialnych o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych i ryzyka walutowego oraz zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych zobowiązania finansowego w walucie wymienialnej o stałym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka walutowego, z wykorzystaniem transakcji CIRS;
• Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych kredytów w walutach wymienialnych o zmiennym oprocentowaniu, wynikającej z ryzyka zmian stóp procentowych i ryzyka walutowego oraz zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych zobowiązań finansowych w walucie wymienialnej, wynikającej z ryzyka walutowego, z wykorzystaniem transakcji CIRS.
Łączny wpływ zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń w ramach ww. powiązań na inne dochody całkowite wyniósł minus 213 miliony PLN przy jednoczesnym zwiększeniu wyniku odsetkowego i wyniku z pozycji wymiany o tę kwotę.
W odniesieniu do pozostałych strategii nie wprowadzono zmian w 2020 roku.
W 2019 roku Grupa Kapitałowa wprowadziła dwie nowe strategie zabezpieczające stanowiące zabezpieczenie wartości godziwej.
W poniższych tabelach zaprezentowano podsumowanie rodzajów strategii stosowanych przez Grupę Kapitałową.
|
Rodzaj strategii zabezpieczającej |
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych (nr strategii: 1,2,3,4,5,6,7,9,13) |
|
|
Zabezpieczane ryzyko |
ryzyko walutowe i ryzyko stopy procentowej |
ryzyko stopy procentowej |
|
Instrument zabezpieczający |
transakcje CIRS float – float transakcje CIRS fixed - float |
transakcje IRS fixed - float |
|
Pozycja zabezpieczana |
• portfel kredytów o zmiennym oprocentowaniu w walutach obcych i • portfel krótkoterminowych lokat negocjowanych w PLN łącznie z ich odnawianiem w przyszłości. Grupa desygnując pozycję zabezpieczaną zastosowała rozwiązania MSR39 WS 99C w wersji przyjętej przez Unię Europejską lub • zobowiązanie finansowe o stałym oprocentowaniu w walutach obcych lub • portfel produktów bankowych regularnego oszczędzania o zmiennym oprocentowaniu w PLN lub • zobowiązanie finansowe w walutach obcych |
portfel kredytów w PLN lub innych walutach indeksowanych do stopy zmiennej |
|
źródła nieefektywności zabezpieczenia |
• marża na instrumencie zabezpieczającym • różnice w dyskoncie pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego • korekta CVA/DVA instrumentu zabezpieczającego |
• zmiana parametrów rynkowych pomiędzy momentem zawarcia transakcji zabezpieczającej a zawiązaniem powiązania zabezpieczającego • różnice w dyskoncie pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego • korekta CVA/DVA instrumentu zabezpieczającego
|
|
|
Okres, w którym oczekuje się wystąpienia przepływów pieniężnych oraz kiedy należy oczekiwać wywarcia przez nie wpływu na wyniki: styczeń 2021 – październik 2026 |
Okres, w którym oczekuje się wystąpienia przepływów pieniężnych oraz kiedy należy oczekiwać wywarcia przez nie wpływu na wyniki: styczeń 2021 – maj 2030 |
|
Rodzaj strategii zabezpieczającej |
Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej (nr strategii: 8,10,11,12) |
|
Zabezpieczane ryzyko |
ryzyko stopy procentowej |
|
Instrument zabezpieczający |
transakcje IRS fixed - float |
|
Pozycja zabezpieczana |
komponent ryzyka stopy procentowej kredytu lub papieru wartościowego w walucie wymienialnej lub w PLN o stałym oprocentowaniu odpowiadający rynkowej stopie IRS |
|
źródła nieefektywności zabezpieczenia |
• zmiana parametrów rynkowych pomiędzy momentem ustalenia warunków pozycji zabezpieczanej a momentem zawarcia transakcji zabezpieczającej • korekta CVA/DVA instrumentu zabezpieczającego • różnica pomiędzy wartością bieżącą zmiennej nogi transakcji IRS a wartością bieżącą nominału papieru wartościowego |
|
POZYCJA ZABEZPIECZANA 31.12.2020 |
WARTOŚĆ BILANSOWA POZYCJI ZABEZPIECZANEJ |
POZYCJA W SPRAWOZDANIU Z SYTUACJI FINANSOWEJ |
ZMIANA WARTOŚCI GODZIWEJ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ |
STRATEGIA NR |
|
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych |
||||
|
Kredyty w CHF |
525 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
280 |
1 |
|
Lokaty negocjowane w PLN |
1 939 |
Zobowiązania wobec klientów |
||
|
Kredyty w CHF |
400 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(2) |
3 |
|
Kredyty w PLN |
2 963 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(287) |
9 |
|
Zobowiązanie finansowe w EUR |
699 |
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych |
||
|
Kredyty w PLN |
66 008 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(399) |
2 |
|
Kredyty w EUR |
75 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
15 |
6 |
|
Lokaty negocjowane w PLN |
328 |
Zobowiązania wobec klientów |
||
|
Kredyty w EUR |
1 228 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(9) |
3; 4 |
|
Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej |
||||
|
Papier wartościowy w EUR |
30 |
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
1 |
10 |
|
Papier wartościowy w EUR |
102 |
Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
1 |
11 |
|
Papier wartościowy w USD |
158 |
Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
5 |
11 |
|
Kredyty w EUR |
174 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
1 |
8 |
|
Papier wartościowy w PLN |
535 |
Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
17 |
12 |
|
Razem |
|
|
(377) |
|
|
POZYCJA ZABEZPIECZANA 31.12.2019 |
WARTOŚĆ BILANSOWA POZYCJI ZABEZPIECZANEJ |
POZYCJA W SPRAWOZDANIU Z SYTUACJI FINANSOWEJ |
ZMIANA WARTOŚCI GODZIWEJ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ |
STRATEGIA NR |
|
|
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych |
|||||
|
Kredyty w CHF |
1 025 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
391 |
1 |
|
|
Lokaty negocjowane w PLN |
3 653 |
Zobowiązania wobec klientów |
|||
|
Kredyty w CHF |
3 385 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
96 |
5 |
|
|
Zobowiązanie finansowe w USD |
875 |
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
|||
|
Zobowiązanie finansowe w EUR |
2 301 |
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
|||
|
Kredyty w CHF |
225 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
7 |
7 |
|
|
Produkty regularnego oszczędzania w PLN |
872 |
Zobowiązania wobec klientów |
|||
|
Kredyty w CHF |
400 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(2) |
3 |
|
|
Kredyty w PLN |
2 964 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(67) |
9 |
|
|
Zobowiązanie finansowe w EUR |
699 |
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
|||
|
Kredyty w PLN |
40 783 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(58) |
2 |
|
|
Kredyty w EUR |
100 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(10) |
6 |
|
|
Lokaty negocjowane w PLN |
437 |
Zobowiązania wobec klientów |
|||
|
Kredyty w EUR |
1 224 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(7) |
3;4 |
|
|
Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej |
|||||
|
Papier wartościowy w EUR |
30 |
Papiery wartościowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
- |
10 |
|
|
Papier wartościowy w EUR |
44 |
Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
- |
11 |
|
|
Papier wartościowy w USD |
134 |
Papiery wartościowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
(1) |
11 |
|
|
Kredyty w EUR |
183 |
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
1 |
8 |
|
|
Razem |
|
|
350 |
|
|
|
Instrument pochodny zabezpieczający 2020-12-31 |
Wartość nominalna instrumentów pochodnych zabezpieczających |
Średnia marża ważona nominałem / Średnia stała stopa procentowa ważona nominałem |
Wartość bilansowa (wartość godziwa instrumentów zabezpieczających) |
Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat / Korekta wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej |
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego od momentu desygnacji |
Numer strategii |
||
|
Aktywa |
Zobowiązania |
|||||||
|
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych |
||||||||
|
CIRS CHF/PLN |
float CHF |
525 |
-0,0108% |
- |
293 |
(1) |
(277) |
1; 7 |
|
float PLN |
1 939 |
0,0000% |
||||||
|
IRS PLN |
fixed –float PLN |
66 008 |
1,7924% |
598 |
8 |
3 |
406 |
2 |
|
IRS CHF |
fixed –float CHF |
400 |
-0,4425% |
6 |
- |
- |
1 |
3 |
|
IRS EUR |
fixed –float EUR |
1 228 |
-0,1479% |
22 |
6 |
- |
8 |
3; 4 |
|
CIRS EUR/PLN |
float EUR |
75 |
0,0000% |
- |
17 |
(1) |
(14) |
6 |
|
float PLN |
328 |
-0,0500% |
||||||
|
CIRS PLN/EUR |
float PLN |
2 963 |
0,0000% |
332 |
21 |
3 |
290 |
9 |
|
fixed EUR |
699 |
0,6177% |
||||||
|
Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej |
||||||||
|
IRS EUR |
fixed –float EUR |
306 |
-0,2837% |
- |
13 |
13 |
(8) |
8; 10; 11 |
|
IRS USD |
fixed –float USD |
158 |
-0,3465% |
- |
2 |
17 |
(1) |
11 |
|
IRS PLN |
fixed –float PLN |
535 |
1,3735% |
- |
20 |
17 |
(17) |
12 |
|
Razem |
|
|
|
958 |
378 |
51 |
389 |
|
|
Instrument pochodny zabezpieczający 31.12.2019 |
Wartość nominalna instrumentów pochodnych zabezpieczających |
Średnia marża ważona nominałem / Średnia stała stopa procentowa ważona nominałem |
Wartość bilansowa (wartość godziwa instrumentów zabezpieczających) |
Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat / Korekta wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej |
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego od momentu desygnacji |
Numer strategii |
||
|
Aktywa |
Zobowiązania |
|||||||
|
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych |
||||||||
|
CIRS CHF/PLN |
float CHF |
1 250 |
0,0024% |
14 |
378 |
1 |
(379) |
1;7 |
|
float PLN |
4 524 |
0,0000% |
||||||
|
IRS PLN |
fixed –float PLN |
40 783 |
2,2972% |
239 |
8 |
2 |
63 |
2 |
|
IRS CHF |
fixed –float CHF |
400 |
-0,4425% |
8 |
- |
- |
2 |
3 |
|
IRS EUR |
fixed –float EUR |
1 224 |
-0,1699% |
15 |
2 |
- |
6 |
3;4 |
|
CIRS CHF/USD |
float CHF |
818 |
0,0000% |
189 |
- |
(2) |
124 |
5 |
|
fixed USD |
875 |
2,4315% |
||||||
|
CIRS CHF/EUR |
float CHF |
2 567 |
0,0000% |
86 |
186 |
(16) |
(220) |
5 |
|
fixed EUR |
2 301 |
0,2958% |
||||||
|
CIRS EUR/PLN |
float EUR |
100 |
0,0000% |
11 |
- |
- |
11 |
6 |
|
float PLN |
437 |
-0,0277% |
||||||
|
CIRS PLN/EUR |
float PLN |
2 964 |
0,0000% |
79 |
8 |
(7) |
67 |
9 |
|
fixed EUR |
699 |
0,6177% |
||||||
|
Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej |
||||||||
|
IRS EUR |
fixed –float EUR |
257 |
-0,1874% |
1 |
6 |
4 |
(1) |
8;10;11 |
|
IRS USD |
fixed –float USD |
134 |
1,5702% |
3 |
1 |
(2) |
1 |
11 |
|
Razem |
|
|
|
645 |
589 |
(20) |
(326) |
|
informacje finansowe
|
WARTOŚĆ BILANSOWA INSTRUMENTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
Aktywa |
Zobowiązania |
Aktywa |
Zobowiązania |
|
|
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych |
958 |
324 |
641 |
582 |
|
ryzyka stopy procentowej - IRS |
626 |
14 |
262 |
10 |
|
ryzyka walutowego i ryzyka stopy procentowej - CIRS |
332 |
310 |
379 |
572 |
|
Zabezpieczenie wartości godziwej |
- |
54 |
4 |
7 |
|
ryzyka stopy procentowej - IRS |
- |
54 |
4 |
7 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
958 |
378 |
645 |
589 |
Zabezpieczenie zmienności przepływów pieniężnych
|
ZMIANA INNYCH DOCHODÓW CAŁKOWITYCH Z TYTUŁU ZABEZPIECZEŃ PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ORAZ NIEEFEKTYWNA CZĘŚĆ ZABEZPIECZENIA PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH |
2020 |
2019 |
|
Inne dochody całkowite na początek okresu netto |
232 |
22 |
|
Wpływ w okresie na inne dochody całkowite brutto |
174 |
259 |
|
Zyski/straty odniesione na inne dochody całkowite w okresie |
911 |
187 |
|
Kwota przeniesiona z innych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat: |
(737) |
72 |
|
- przychody odsetkowe |
(780) |
(324) |
|
- wynik z pozycji wymiany |
43 |
396 |
|
Efekt podatkowy |
(51) |
(49) |
|
Inne dochody całkowite na koniec okresu netto |
355 |
232 |
|
|
|
|
|
Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat, w tym kwota odniesiona na: |
4 |
(20) |
|
Wynik z pozycji wymiany |
1 |
(22) |
|
Wynik na operacjach finansowych |
3 |
2 |
Zabezpieczenie zmienności wartości godziwej
|
ZABEZPIECZENIE RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wycena do wartości godziwej instrumentu pochodnego zabezpieczającego - IRS |
(54) |
(3) |
|
IRS fixed - float |
(54) |
(3) |
|
Korekta do wartości godziwej instrumentu zabezpieczanego z tytułu zabezpieczanego ryzyka |
46 |
2 |
|
Papiery wartościowe |
5 |
1 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
4 |
4 |
|
Papiery wartościowe FVOCI - korekta wartości godziwej ujęta w OCI |
37 |
(3) |
|
WARTOŚĆ NOMINALNA INSTRUMENTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH W PODZIALE NA TERMINY REALIZACJI (w walutach oryginalnych) |
do 1 miesiąca |
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy |
powyżej 3 miesięcy do 1 roku |
powyżej 1 roku do 5 lat |
Powyżej 5 lat |
Razem |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
|
|
|
Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie przepływów pieniężnych |
||||||
|
Zabezpieczane ryzyko: ryzyka stopy procentowej |
||||||
|
IRS PLN fixed - float |
2 150 |
1 520 |
12 728 |
49 315 |
295 |
66 008 |
|
IRS EUR fixed - float |
- |
- |
500 |
723 |
4 |
1 227 |
|
IRS CHF fixed - float |
- |
- |
400 |
- |
- |
400 |
|
Zabezpieczane ryzyko: ryzyka walutowego i ryzyka stopy procentowej |
||||||
|
CIRS float CHF/float PLN |
||||||
|
float CHF |
- |
- |
500 |
25 |
- |
525 |
|
float PLN |
- |
- |
1 842 |
97 |
- |
1 939 |
|
CIRS float EUR/float PLN |
||||||
|
float EUR |
- |
75 |
- |
- |
- |
75 |
|
float PLN |
- |
328 |
- |
- |
- |
328 |
|
CIRS float PLN/fixed EUR |
||||||
|
float PLN |
- |
- |
434 |
2 530 |
- |
2 964 |
|
fixed EUR |
- |
- |
100 |
599 |
- |
699 |
|
Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie wartości godziwej |
||||||
|
Zabezpieczane ryzyko: ryzyka stopy procentowej |
||||||
|
IRS USD fixed - float |
- |
- |
- |
158 |
- |
158 |
|
IRS EUR fixed - float |
- |
- |
82 |
188 |
36 |
306 |
|
IRS PLN fixed - float |
- |
- |
- |
- |
535 |
535 |
|
WARTOŚĆ NOMINALNA INSTRUMENTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH W PODZIALE NA TERMINY REALIZACJI (w walutach oryginalnych) |
do 1 miesiąca |
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy |
powyżej 3 miesięcy do 1 roku |
powyżej 1 roku do 5 lat |
Powyżej 5 lat |
Razem |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie przepływów pieniężnych |
||||||
|
Zabezpieczane ryzyko: ryzyka stopy procentowej |
||||||
|
IRS PLN fixed - float |
500 |
4 700 |
25 492 |
10 031 |
60 |
40 783 |
|
IRS EUR fixed - float |
- |
- |
700 |
524 |
- |
1 224 |
|
IRS CHF fixed - float |
- |
- |
- |
400 |
- |
400 |
|
Zabezpieczane ryzyko: ryzyka walutowego i ryzyka stopy procentowej |
||||||
|
CIRS float CHF/float PLN |
||||||
|
float CHF |
- |
50 |
425 |
750 |
25 |
1 250 |
|
float PLN |
- |
169 |
1 456 |
2 811 |
88 |
4 524 |
|
CIRS fixed USD/float CHF |
||||||
|
fixed USD |
- |
- |
- |
875 |
- |
875 |
|
float CHF |
- |
- |
- |
817 |
- |
817 |
|
CIRS float EUR/float PLN |
||||||
|
float EUR |
25 |
- |
- |
75 |
- |
100 |
|
float PLN |
108 |
- |
- |
329 |
- |
437 |
|
CIRS float PLN/fixed EUR |
||||||
|
float PLN |
- |
- |
- |
2 964 |
- |
2 964 |
|
fixed EUR |
- |
- |
- |
699 |
- |
699 |
|
CIRS fixed EUR/float CHF |
||||||
|
fixed EUR |
- |
- |
- |
2 301 |
- |
2 301 |
|
float CHF |
- |
- |
- |
2 567 |
- |
2 567 |
|
Typ zabezpieczenia: Zabezpieczenie wartości godziwej |
||||||
|
Zabezpieczane ryzyko: ryzyka stopy procentowej |
||||||
|
IRS USD fixed - float |
- |
- |
- |
134 |
- |
134 |
|
IRS EUR fixed - float |
- |
- |
- |
209 |
48 |
257 |
Kalkulacja szacunków
|
SZACUNKOWA ZMIANA WYCENY POCHODNYCH INSTRUMENTÓW ZABEZPIECZAJĄCYCH PRZY PRZESUNIĘCIU RÓWNOLEGŁYM KRZYWYCH DOCHODOWOŚCI: |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
scenariusz +50bp |
scenariusz -50bp |
scenariusz +50bp |
scenariusz -50bp |
|
|
IRS |
(531) |
537 |
(190) |
191 |
|
CIRS |
(119) |
121 |
(167) |
170 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
(650) |
658 |
(357) |
361 |
30. Pozostałe instrumenty pochodne
Zasady rachunkowości
W ramach swojej działalności Grupa Kapitałowa wykorzystuje pochodne instrumenty finansowe służące do celów zarządzania ryzykiem związanym z prowadzoną działalnością. Najczęściej wykorzystywanymi instrumentami pochodnymi w działalności Grupy Kapitałowej są: IRS, CIRS, FX Swap, opcje, commodity swap, FRA, Forward i Futures. Pochodne instrumenty finansowe ujmowane są w wartości godziwej począwszy od dnia zawarcia transakcji. Instrument pochodny jest prezentowany w pozycji „Pozostałe instrumenty pochodne” jako aktywo, jeśli jego wartość godziwa jest dodatnia albo zobowiązanie jeżeli jego wartość godziwa jest ujemna.
Grupa Kapitałowa zalicza zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych niezakwalifikowanych do rachunkowości zabezpieczeń oraz wynik z rozliczenia tych instrumentów do wyniku na instrumentach finansowych albo do wyniku z pozycji wymiany, w zależności od rodzaju instrumentu.
Szacunki i oceny
Wartość godziwą nieopcyjnych instrumentów pochodnych wyznacza się stosując modele wyceny bazujące na zdyskontowanych przepływach pieniężnych możliwych do otrzymania z danego instrumentu finansowego. Stosowane przez Grupę Kapitałową techniki wyceny nieopcyjnych instrumentów pochodnych opierają się na krzywych dochodowości konstruowanych na podstawie dostępnych danych rynkowych (stawki depozytów na rynku międzybankowym, kwotowania transakcji IRS). Opcje wyceniane są przy użyciu modeli wyceny opcji. Zmienne oraz założenia używane do wyceny obejmują, w miarę dostępności, dane pochodzące z możliwych do obserwacji rynków.
Wartość godziwa instrumentów pochodnych uwzględnia własne ryzyko kredytowe DVA (debit value adjustment), jak i ryzyko kredytowe kontrahenta CVA (credit value adjustment). Proces kalkulacji korekt CVA i DVA obejmuje wybór metody wyznaczenia spreadu na ryzyko kredytowe kontrahenta lub Grupy Kapitałowej (np. metoda ceny rynkowej oparta na płynnych notowaniach cen instrumentów dłużnych wyemitowanych przez kontrahenta, metoda spreadu implikowanego z kontraktów Credit Default Swap), oszacowanie prawdopodobieństwa niewypłacalności kontrahenta lub Grupy Kapitałowej oraz stopy odzysku, a także wyliczenie wysokości korekt CVA i DVA.
informacje finansowe
|
POZOSTAŁE INSTRUMENTY POCHODNE - RODZAJ KONTRAKTU |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
Aktywa |
Zobowiązania |
Aktywa |
Zobowiązania |
|
|
IRS |
3 178 |
3 405 |
1 523 |
1 624 |
|
CIRS |
652 |
978 |
151 |
145 |
|
FX Swap |
358 |
314 |
217 |
186 |
|
Opcje |
260 |
383 |
312 |
336 |
|
Commodity swap |
411 |
408 |
287 |
283 |
|
FRA |
4 |
3 |
1 |
1 |
|
Forward |
312 |
293 |
304 |
348 |
|
Futures |
- |
- |
- |
1 |
|
Commodity Forward |
326 |
320 |
- |
- |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
5 501 |
6 104 |
2 795 |
2 924 |
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
wartość korekty z tytułu CVA i DVA |
(16) |
(9) |
|
WARTOŚCI NOMINALNE INSTRUMENTÓW BAZOWYCH (RAZEM KUPNO I SPRZEDAŻ) pozostałe instrumenty pochodne |
||||||
|
31.12.2020 |
do 1 miesiąca |
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy |
powyżej 3 miesięcy do 1 roku |
powyżej 1 roku do 5 lat |
powyżej 5 lat |
Razem |
|
IRS |
13 198 |
14 716 |
77 592 |
232 784 |
38 398 |
376 688 |
|
Zakup |
6 599 |
7 358 |
38 796 |
116 392 |
19 199 |
188 344 |
|
Sprzedaż |
6 599 |
7 358 |
38 796 |
116 392 |
19 199 |
188 344 |
|
CIRS |
- |
- |
13 662 |
37 161 |
7 546 |
58 369 |
|
Zakup |
- |
- |
6 831 |
18 577 |
3 772 |
29 180 |
|
Sprzedaż |
- |
- |
6 831 |
18 584 |
3 774 |
29 189 |
|
FX Swap |
27 650 |
12 919 |
9 428 |
5 373 |
- |
55 370 |
|
Zakup walut |
13 893 |
6 457 |
4 674 |
2 697 |
- |
27 721 |
|
Sprzedaż walut |
13 757 |
6 462 |
4 754 |
2 676 |
- |
27 649 |
|
Opcje |
5 154 |
9 685 |
25 008 |
10 345 |
1 |
50 193 |
|
Zakup |
2 589 |
4 838 |
12 435 |
5 170 |
- |
25 032 |
|
Sprzedaż |
2 565 |
4 847 |
12 573 |
5 175 |
1 |
25 161 |
|
FRA |
- |
- |
17 829 |
819 |
- |
18 648 |
|
Zakup |
- |
- |
8 678 |
581 |
- |
9 259 |
|
Sprzedaż |
- |
- |
9 151 |
238 |
- |
9 389 |
|
Forward |
6 513 |
14 387 |
18 566 |
7 954 |
47 |
47 467 |
|
Zakup walut |
3 271 |
7 168 |
9 281 |
3 985 |
23 |
23 728 |
|
Sprzedaż walut |
3 242 |
7 219 |
9 285 |
3 969 |
24 |
23 739 |
|
Inne, w tym Commodity swap i Futures (w tym na indeks giełdowy) |
701 |
1 299 |
3 661 |
1 133 |
434 |
7 228 |
|
Zakup |
351 |
650 |
1 832 |
567 |
233 |
3 633 |
|
Sprzedaż |
350 |
649 |
1 829 |
566 |
201 |
3 595 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
53 216 |
53 006 |
165 746 |
295 569 |
46 426 |
613 963 |
|
WARTOŚCI NOMINALNE INSTRUMENTÓW BAZOWYCH (RAZEM KUPNO I SPRZEDAŻ) pozostałe instrumenty pochodne |
||||||
|
31.12.2019 |
do 1 miesiąca |
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy |
powyżej 3 miesięcy do 1 roku |
powyżej 1 roku do 5 lat |
powyżej 5 lat |
Razem |
|
IRS |
7 204 |
40 152 |
187 598 |
206 124 |
39 435 |
480 513 |
|
Zakup |
3 602 |
20 076 |
93 799 |
103 062 |
19 718 |
240 257 |
|
Sprzedaż |
3 602 |
20 076 |
93 799 |
103 062 |
19 717 |
240 256 |
|
CIRS |
1 386 |
406 |
4 248 |
70 580 |
7 554 |
84 174 |
|
Zakup |
694 |
191 |
2 019 |
38 160 |
3 772 |
44 836 |
|
Sprzedaż |
692 |
215 |
2 229 |
32 420 |
3 782 |
39 338 |
|
FX Swap |
21 328 |
8 336 |
13 663 |
5 211 |
- |
48 538 |
|
Zakup walut |
10 659 |
4 161 |
6 846 |
2 639 |
- |
24 305 |
|
Sprzedaż walut |
10 669 |
4 175 |
6 817 |
2 572 |
- |
24 233 |
|
Opcje |
6 263 |
12 743 |
37 545 |
11 845 |
1 |
68 397 |
|
Zakup |
3 108 |
6 432 |
18 576 |
5 849 |
- |
33 965 |
|
Sprzedaż |
3 155 |
6 311 |
18 969 |
5 996 |
1 |
34 432 |
|
FRA |
- |
- |
22 211 |
1 000 |
- |
23 211 |
|
Zakup |
- |
- |
12 397 |
500 |
- |
12 897 |
|
Sprzedaż |
- |
- |
9 814 |
500 |
- |
10 314 |
|
Forward |
7 601 |
13 160 |
24 650 |
12 634 |
- |
58 045 |
|
Zakup walut |
3 795 |
6 588 |
12 316 |
6 305 |
- |
29 004 |
|
Sprzedaż walut |
3 806 |
6 572 |
12 334 |
6 329 |
- |
29 041 |
|
Inne, w tym Commodity swap i Futures (w tym na indeks giełdowy) |
824 |
1 348 |
1 924 |
614 |
- |
4 710 |
|
Zakup |
518 |
683 |
962 |
307 |
- |
2 470 |
|
Sprzedaż |
306 |
665 |
962 |
307 |
- |
2 240 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
44 606 |
76 145 |
291 839 |
308 008 |
46 990 |
767 588 |
Kalkulacja szacunków
Grupa Kapitałowa przeprowadziła symulację w celu ustalenia możliwego wpływu zmian krzywych dochodowości na wycenę transakcji.
|
SZACUNKOWA ZMIANA WYCENY POZOSTAŁYCH INSTRUMENTÓW POCHODNYCH PRZY PRZESUNIĘCIU RÓWNOLEGŁYM KRZYWYCH DOCHODOWOŚCI O: |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
scenariusz +50bp |
scenariusz -50bp |
scenariusz +50bp |
scenariusz -50bp |
|
|
IRS |
(523) |
528 |
(182) |
183 |
|
CIRS |
(159) |
161 |
(219) |
222 |
|
pozostałe instrumenty |
(4) |
4 |
(2) |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
(686) |
693 |
(403) |
407 |
31. Papiery wartościowe
Zasady rachunkowości
Klasyfikacja i wycena papierów wartościowych do kategorii jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Opis ważniejszych zasad rachunkowości”.
W pozycji papiery wartościowe zaprezentowano również korektę z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej dla papierów wartościowych stanowiących pozycję zabezpieczaną (nota „Rachunkowość zabezpieczeń”).
informacje finansowe
|
przeznaczone do obrotu |
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Razem |
|
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
|
|
Dłużne papiery wartościowe |
1 151 |
978 |
73 511 |
46 522 |
122 162 |
|
obligacje skarbowe PLN |
684 |
430 |
52 930 |
29 647 |
83 691 |
|
obligacje skarbowe walutowe |
4 |
367 |
2 872 |
39 |
3 282 |
|
bony skarbowe |
349 |
- |
500 |
- |
849 |
|
obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa |
- |
- |
8 702 |
9 887 |
18 589 |
|
obligacje komunalne PLN |
15 |
- |
4 649 |
5 060 |
9 724 |
|
obligacje komunalne walutowe |
- |
- |
- |
- |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
99 |
181 |
3 835 |
1 518 |
5 633 |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
- |
- |
23 |
371 |
394 |
|
Kapitałowe papiery wartościowe |
27 |
1 488 |
- |
- |
1 515 |
|
udziały i akcje w innych jednostkach – nienotowane na giełdach |
- |
451 |
- |
- |
451 |
|
akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach |
25 |
135 |
- |
- |
160 |
|
jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru |
2 |
902 |
- |
- |
904 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
1 178 |
2 466 |
73 511 |
46 522 |
123 677 |
|
Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej |
- |
- |
- |
5 |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
1 178 |
2 466 |
73 511 |
46 527 |
123 682 |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE |
przeznaczone do obrotu |
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Razem |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
Dłużne papiery wartościowe |
1 095 |
493 |
63 807 |
13 454 |
78 849 |
|
bony pieniężne NBP |
- |
- |
1 000 |
- |
1 000 |
|
obligacje skarbowe PLN |
982 |
301 |
51 541 |
7 406 |
60 230 |
|
obligacje skarbowe walutowe |
2 |
- |
2 520 |
60 |
2 582 |
|
obligacje komunalne PLN |
15 |
- |
5 232 |
4 563 |
9 810 |
|
obligacje korporacyjne PLN |
95 |
192 |
3 514 |
1 083 |
4 884 |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
1 |
- |
- |
342 |
343 |
|
Kapitałowe papiery wartościowe |
17 |
1 706 |
- |
- |
1 723 |
|
udziały i akcje w innych jednostkach – nienotowane na giełdach |
- |
436 |
- |
- |
436 |
|
akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach |
15 |
150 |
- |
- |
165 |
|
jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru |
2 |
1 120 |
- |
- |
1 122 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
1 112 |
2 199 |
63 807 |
13 454 |
80 572 |
|
Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej |
- |
- |
- |
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
1 112 |
2 199 |
63 807 |
13 455 |
80 573 |
W pozycji obligacje skarbowe PLN i walutowe ujmuje się obligacje Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej. Na 31 grudnia 2020 roku i 2019 roku pozycja obligacje skarbowe walutowe obejmuje również obligacje Skarbu Państwa Ukrainy odpowiednio w kwocie 820 milionów PLN i 492 miliony PLN.
31.1. Papiery wartościowe - podział aktywów finansowych według faz
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) 31.12.2020 |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Wartość brutto |
73 000 |
68 |
457 |
73 525 |
438 |
|
obligacje skarbowe PLN |
52 930 |
- |
- |
52 930 |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
2 872 |
- |
- |
2 872 |
- |
|
bony skarbowe |
500 |
- |
- |
500 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa |
8 702 |
- |
- |
8 702 |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
4 582 |
67 |
- |
4 649 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
3 391 |
1 |
457 |
3 849 |
438 |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
23 |
- |
- |
23 |
- |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
- |
- |
(14) |
(14) |
(14) |
|
obligacje korporacyjne PLN |
- |
- |
(14) |
(14) |
(14) |
|
Wartość netto |
73 000 |
68 |
443 |
73 511 |
424 |
|
obligacje skarbowe PLN |
52 930 |
- |
- |
52 930 |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
2 872 |
- |
- |
2 872 |
- |
|
bony skarbowe |
500 |
- |
- |
500 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa |
8 702 |
- |
- |
8 702 |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
4 582 |
67 |
- |
4 649 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
3 391 |
1 |
443 |
3 835 |
424 |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
23 |
- |
- |
23 |
- |
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Wartość brutto |
46 330 |
228 |
- |
46 558 |
- |
|
obligacje skarbowe PLN |
29 647 |
- |
- |
29 647 |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
39 |
- |
- |
39 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa |
9 889 |
- |
- |
9 889 |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
5 052 |
24 |
- |
5 076 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
1 331 |
204 |
- |
1 535 |
- |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
372 |
- |
- |
372 |
- |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
(20) |
(16) |
- |
(36) |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa |
(2) |
- |
- |
(2) |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
(16) |
- |
- |
(16) |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
(1) |
(16) |
- |
(17) |
- |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
(1) |
- |
- |
(1) |
- |
|
Wartość netto |
46 310 |
212 |
- |
46 522 |
- |
|
obligacje skarbowe PLN |
29 647 |
- |
- |
29 647 |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
39 |
- |
- |
39 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa |
9 887 |
- |
- |
9 887 |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
5 036 |
24 |
- |
5 060 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
1 330 |
188 |
- |
1 518 |
- |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
371 |
- |
- |
371 |
- |
|
Papiery wartościowe razem |
|||||
|
Wartość brutto |
119 330 |
296 |
457 |
120 083 |
438 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
(20) |
(16) |
(14) |
(50) |
(14) |
|
Wartość netto |
119 310 |
280 |
443 |
120 033 |
424 |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) 31.12.2019 |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Wartość brutto |
63 290 |
59 |
463 |
63 812 |
463 |
|
bony pieniężne NBP |
1 000 |
- |
- |
1 000 |
- |
|
obligacje skarbowe PLN |
51 541 |
- |
- |
51 541 |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
2 520 |
- |
- |
2 520 |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
5 232 |
- |
- |
5 232 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
2 997 |
59 |
463 |
3 519 |
463 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
- |
- |
(5) |
(5) |
(5) |
|
obligacje korporacyjne PLN |
- |
- |
(5) |
(5) |
(5) |
|
Wartość netto |
63 290 |
59 |
458 |
63 807 |
458 |
|
bony pieniężne NBP |
1 000 |
- |
- |
1 000 |
- |
|
obligacje skarbowe PLN |
51 541 |
- |
- |
51 541 |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
2 520 |
- |
- |
2 520 |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
5 232 |
- |
- |
5 232 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
2 997 |
59 |
458 |
3 514 |
458 |
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Wartość brutto |
13 450 |
20 |
4 |
13 474 |
- |
|
obligacje skarbowe PLN |
7 406 |
- |
- |
7 406 |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
61 |
- |
- |
61 |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
4 574 |
- |
- |
4 574 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
1 063 |
20 |
4 |
1 087 |
- |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
346 |
- |
- |
346 |
- |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
(16) |
- |
(4) |
(20) |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
(1) |
- |
- |
(1) |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
(11) |
- |
- |
(11) |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
- |
- |
(4) |
(4) |
- |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
(4) |
- |
- |
(4) |
- |
|
Wartość netto |
13 434 |
20 |
- |
13 454 |
- |
|
obligacje skarbowe PLN |
7 406 |
- |
- |
7 406 |
- |
|
obligacje skarbowe walutowe |
60 |
- |
- |
60 |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
4 563 |
- |
- |
4 563 |
- |
|
obligacje korporacyjne PLN |
1 063 |
20 |
- |
1 083 |
- |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
342 |
- |
- |
342 |
- |
|
Papiery wartościowe razem |
|
|
|
|
|
|
Wartość brutto |
76 740 |
79 |
467 |
77 286 |
463 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
(16) |
- |
(9) |
(25) |
(5) |
|
Wartość netto |
63 290 |
59 |
463 |
63 812 |
463 |
31.2. papiery wartościowe - Zmiany wartości bilansowej brutto w okresie
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|
|
|
|
|
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
63 290 |
59 |
463 |
63 812 |
463 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
8 |
(8) |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(14) |
14 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(19) |
- |
19 |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
68 610 |
4 |
- |
68 614 |
- |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
953 |
- |
1 |
954 |
1 |
|
Spłaty |
(61 602) |
(1) |
(23) |
(61 626) |
(23) |
|
Modyfikacje nieistotne |
2 |
- |
- |
2 |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(2 134) |
- |
- |
(2 134) |
- |
|
Spisania |
- |
- |
(2) |
(2) |
(2) |
|
Inne zmiany |
3 906 |
- |
(1) |
3 905 |
(1) |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
73 000 |
68 |
457 |
73 525 |
438 |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|
|
|
|
|
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
13 450 |
20 |
4 |
13 474 |
- |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
12 |
(12) |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(105) |
105 |
- |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
33 844 |
- |
- |
33 844 |
- |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
130 |
1 |
- |
131 |
- |
|
Spłaty |
(1 859) |
(6) |
- |
(1 865) |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(25) |
- |
- |
(25) |
- |
|
Spisania |
- |
- |
(3) |
(3) |
- |
|
Inne zmiany |
883 |
120 |
(1) |
1 002 |
- |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
46 330 |
228 |
- |
46 558 |
- |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|
|
|
|
|
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
51 709 |
388 |
471 |
52 568 |
471 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
295 |
(295) |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(10) |
10 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
- |
(26) |
26 |
- |
26 |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
217 981 |
22 |
- |
218 003 |
- |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłatą transz |
315 |
- |
- |
315 |
- |
|
Spłaty |
(209 656) |
(22) |
(11) |
(209 689) |
(11) |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(196) |
(17) |
- |
(213) |
- |
|
Spisania |
- |
- |
3 |
3 |
3 |
|
Inne zmiany |
2 852 |
(1) |
(26) |
2 825 |
(26) |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
63 290 |
59 |
463 |
63 812 |
463 |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|
|
|
|
|
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
8 437 |
59 |
3 |
8 499 |
- |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
48 |
(48) |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(18) |
18 |
- |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
12 400 |
8 |
- |
12 408 |
- |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
25 |
- |
- |
25 |
- |
|
Spłaty |
(8 053) |
(8) |
- |
(8 061) |
- |
|
Modyfikacje nieistotne |
1 |
- |
- |
1 |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(116) |
(8) |
- |
(124) |
- |
|
Inne zmiany |
726 |
(1) |
1 |
726 |
- |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
13 450 |
20 |
4 |
13 474 |
- |
31.3. papiery wartościowe - Zmiany wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe w okresie
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|
|
|
|
|
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Wartość na początek okresu |
- |
- |
(5) |
(5) |
(5) |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(19) |
- |
- |
(19) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
8 |
- |
(8) |
- |
(8) |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
2 |
- |
- |
2 |
- |
|
Spisania |
- |
- |
2 |
2 |
2 |
|
Inne korekty |
9 |
- |
(3) |
6 |
(3) |
|
Wartość na koniec okresu |
- |
- |
(14) |
(14) |
(14) |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|
|
|
|
|
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Wartość na początek okresu |
(16) |
- |
(4) |
(20) |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
4 |
(4) |
- |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(6) |
- |
- |
(6) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
1 |
(16) |
- |
(15) |
- |
|
Spisania |
- |
- |
3 |
3 |
- |
|
Inne korekty |
(3) |
4 |
1 |
2 |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
(20) |
(16) |
- |
(36) |
- |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|
|
|
|
|
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Wartość na początek okresu |
- |
- |
(10) |
(10) |
(10) |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(12) |
- |
- |
(12) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
9 |
(15) |
6 |
- |
6 |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
3 |
- |
- |
3 |
- |
|
Spisania |
- |
- |
(3) |
(3) |
(3) |
|
Inne korekty |
- |
15 |
2 |
17 |
2 |
|
Wartość na koniec okresu |
- |
- |
(5) |
(5) |
(5) |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|
|
|
|
|
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Wartość na początek okresu |
(15) |
(8) |
(3) |
(26) |
- |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(8) |
8 |
- |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(4) |
- |
- |
(4) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
10 |
- |
- |
10 |
- |
|
Inne korekty |
1 |
- |
(1) |
- |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
(16) |
- |
(4) |
(20) |
- |
• pozostałe informacje
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
odpis nieobniżający wartości godziwej papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
30 |
21 |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
przeznaczone do obrotu |
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Razem |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
|
|
bez określonego terminu - kapitałowe papiery wartościowe |
27 |
1 488 |
- |
- |
1 515 |
|
do 1 miesiąca |
1 |
2 |
214 |
6 |
223 |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
351 |
- |
569 |
51 |
971 |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
543 |
46 |
9 561 |
854 |
11 004 |
|
od 1 roku do 5 lat |
180 |
701 |
43 642 |
33 572 |
78 095 |
|
powyżej 5 lat |
76 |
229 |
19 525 |
12 039 |
31 869 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
1 178 |
2 466 |
73 511 |
46 522 |
123 677 |
|
PAPIERY WARTOŚCIOWE WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
przeznaczone do obrotu |
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Razem |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
bez określonego terminu - kapitałowe papiery wartościowe |
17 |
1 706 |
- |
- |
1 723 |
|
do 1 miesiąca |
115 |
- |
1 247 |
- |
1 362 |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
3 |
- |
105 |
10 |
118 |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
331 |
47 |
2 215 |
403 |
2 996 |
|
od 1 roku do 5 lat |
150 |
228 |
44 804 |
8 693 |
53 875 |
|
powyżej 5 lat |
496 |
218 |
15 436 |
4 348 |
20 498 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
1 112 |
2 199 |
63 807 |
13 454 |
80 572 |
32. Transakcje z przyrzeczeniem odkupu i sprzedaży
Zasady rachunkowości
Transakcje zakupu papierów wartościowych z przyrzeczeniem odsprzedaży są wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Różnica między ceną zakupu i odkupu (sprzedaży) stanowi przychód odsetkowy i podlega rozliczaniu w czasie według efektywnej stopy procentowej przez okres trwania umowy.
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu są to transakcje sprzedaży papierów wartościowych z udzielonym przyrzeczeniem odkupu w umownym terminie i po określonej cenie. Papiery wartościowe będące składnikiem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie są wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych kategorii papierów wartościowych. Różnica między ceną sprzedaży i odkupu stanowi koszt odsetkowy i rozliczana jest w czasie trwania umowy z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.
informacje finansowe
|
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wartość brutto |
- |
1 081 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
- |
- |
|
Wartość netto |
- |
1 081 |
Na 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku wszystkie transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży znajdowały się w Fazie 1.
|
ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
2020 |
2019 |
|
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
1 081 |
51 |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
- |
1 085 |
|
Spłaty |
(1 081) |
(51) |
|
Inne zmiany |
- |
(4) |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
- |
1 081 |
33. Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Zasady rachunkowości
Do pozycji kredyty i pożyczki udzielone klientom zalicza się należności z tytułu kredytów i pożyczek, należności z tytułu leasingu finansowego.
Klasyfikacja i wycena kredytów i pożyczek udzielonych klientom do poszczególnych kategorii wyceny jest dokonywana zgodnie z zasadami określenia modelu biznesowego i oceny charakterystyki wynikających z umowy przepływów pieniężnych, o których mowa w nocie „Opis ważniejszych zasad rachunkowości”.
Umowa leasingu finansowego ujmowana jest jako należność w kwocie równej bieżącej wartości umownych opłat leasingowych powiększonej o ewentualną niegwarantowaną wartość końcową przypisaną leasingodawcy, ustalonej na dzień rozpoczęcia leasingu. Opłaty leasingowe z tytułu leasingu finansowego są dzielone między przychody z tytułu odsetek i zmniejszenie salda należności w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy procentowej od pozostałej do spłaty należności.
W pozycji kredyty i pożyczki udzielone klientom zaprezentowano również korektę z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej dla kredytów stanowiących pozycję zabezpieczaną (nota „Rachunkowość zabezpieczeń”).
Dodatkowo Grupa Kapitałowa ujmuje wpływ:
• ryzyka prawnego dotyczącego potencjalnych spraw spornych dla portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych oraz istniejących spraw spornych dotyczących ekspozycji kredytowych ujętych na datę bilansową w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
• potencjalnych zwrotów kosztów dla klientów z tytułu przewidywanej przedterminowej spłaty w przyszłości czynnych kredytów konsumenckich i hipotecznych
korygując wartość bilansową brutto kredytów mieszkaniowych oraz konsumenckich wycenianych według zamortyzowanego kosztu.
Informacje finansowe
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM 31.12.2020 |
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
wyceniane wg zamortyzowanego kosztu |
Razem |
|
bankowości detalicznej i prywatnej |
5 895 |
133 391 |
139 286 |
|
na nieruchomości |
7 |
110 352 |
110 359 |
|
konsumpcyjne |
5 888 |
22 932 |
28 820 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
- |
107 |
107 |
|
firm i przedsiębiorstw |
46 |
29 883 |
29 929 |
|
na nieruchomości |
- |
5 674 |
5 674 |
|
gospodarcze |
46 |
12 478 |
12 524 |
|
należności z tytułu faktoringu |
- |
144 |
144 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
- |
11 587 |
11 587 |
|
korporacyjne |
68 |
53 316 |
53 384 |
|
na nieruchomości |
- |
292 |
292 |
|
gospodarcze |
68 |
46 483 |
46 551 |
|
należności z tytułu faktoringu |
- |
1 484 |
1 484 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
- |
5 057 |
5 057 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
6 009 |
216 590 |
222 599 |
|
Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej |
4 |
- |
4 |
|
Razem |
6 013 |
216 590 |
222 603 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM 31.12.2019 |
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
wyceniane wg zamortyzowanego kosztu |
Razem |
|
bankowości detalicznej i prywatnej |
8 138 |
134 051 |
142 189 |
|
na nieruchomości |
15 |
112 397 |
112 412 |
|
konsumpcyjne |
8 123 |
21 539 |
29 662 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
- |
115 |
115 |
|
firm i przedsiębiorstw |
54 |
30 700 |
30 754 |
|
na nieruchomości |
- |
5 769 |
5 769 |
|
gospodarcze |
54 |
13 314 |
13 368 |
|
należności z tytułu faktoringu |
- |
192 |
192 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
- |
11 425 |
11 425 |
|
korporacyjne |
94 |
57 165 |
57 259 |
|
na nieruchomości |
- |
282 |
282 |
|
gospodarcze |
94 |
50 980 |
51 074 |
|
należności z tytułu faktoringu |
- |
1 119 |
1 119 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
- |
4 784 |
4 784 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
8 286 |
221 916 |
230 202 |
|
Korekta z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej |
4 |
- |
4 |
|
Razem |
8 290 |
221 916 |
230 206 |
33.1. Kredyty i pożyczki udzielone klientom - podział aktywów finansowych według faz
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) 2020 |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Wartość brutto |
182 300 |
33 249 |
9 865 |
225 414 |
270 |
|
kredyty na nieruchomości |
102 746 |
13 702 |
1 953 |
118 401 |
85 |
|
kredyty gospodarcze |
44 346 |
13 689 |
5 450 |
63 485 |
57 |
|
kredyty konsumpcyjne |
20 240 |
2 855 |
1 447 |
24 542 |
53 |
|
należności z tytułu faktoringu |
1 532 |
94 |
23 |
1 649 |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
13 436 |
2 909 |
992 |
17 337 |
75 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
(602) |
(2 061) |
(6 161) |
(8 824) |
(39) |
|
kredyty na nieruchomości |
(58) |
(621) |
(1 404) |
(2 083) |
(27) |
|
kredyty gospodarcze |
(289) |
(931) |
(3 304) |
(4 524) |
(6) |
|
kredyty konsumpcyjne |
(209) |
(426) |
(975) |
(1 610) |
(4) |
|
należności z tytułu faktoringu |
(2) |
- |
(19) |
(21) |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
(44) |
(83) |
(459) |
(586) |
(2) |
|
Wartość netto |
181 698 |
31 188 |
3 704 |
216 590 |
231 |
|
kredyty na nieruchomości |
102 688 |
13 081 |
549 |
116 318 |
58 |
|
kredyty gospodarcze |
44 057 |
12 758 |
2 146 |
58 961 |
51 |
|
kredyty konsumpcyjne |
20 031 |
2 429 |
472 |
22 932 |
49 |
|
należności z tytułu faktoringu |
1 530 |
94 |
4 |
1 628 |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
13 392 |
2 826 |
533 |
16 751 |
73 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom razem |
|
|
|
|
|
|
Wartość brutto |
182 300 |
33 249 |
9 865 |
225 414 |
270 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
(602) |
(2 061) |
(6 161) |
(8 824) |
(39) |
|
Wartość netto |
181 698 |
31 188 |
3 704 |
216 590 |
231 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) 2019 |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Wartość brutto |
- |
- |
1 |
1 |
1 |
|
kredyty konsumpcyjne |
- |
- |
1 |
1 |
1 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
- |
- |
(1) |
(1) |
(1) |
|
kredyty konsumpcyjne |
- |
- |
(1) |
(1) |
(1) |
|
Wartość netto |
- |
- |
- |
- |
- |
|
kredyty konsumpcyjne |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|
|
|
|
|
|
Wartość brutto |
204 589 |
14 823 |
9 725 |
229 137 |
386 |
|
kredyty na nieruchomości |
112 498 |
5 806 |
2 110 |
120 414 |
92 |
|
kredyty gospodarcze |
57 503 |
4 837 |
5 506 |
67 846 |
166 |
|
kredyty konsumpcyjne |
19 801 |
1 722 |
1 236 |
22 759 |
48 |
|
należności z tytułu faktoringu |
1 198 |
81 |
51 |
1 330 |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
13 589 |
2 377 |
822 |
16 788 |
80 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
(619) |
(1 142) |
(5 460) |
(7 221) |
(66) |
|
kredyty na nieruchomości |
(55) |
(527) |
(1 384) |
(1 966) |
(32) |
|
kredyty gospodarcze |
(363) |
(314) |
(2 875) |
(3 552) |
2 |
|
kredyty konsumpcyjne |
(164) |
(231) |
(825) |
(1 220) |
(34) |
|
należności z tytułu faktoringu |
(2) |
- |
(17) |
(19) |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
(35) |
(70) |
(359) |
(464) |
(2) |
|
Wartość netto |
203 970 |
13 681 |
4 265 |
221 916 |
320 |
|
kredyty na nieruchomości |
112 443 |
5 279 |
726 |
118 448 |
60 |
|
kredyty gospodarcze |
57 140 |
4 523 |
2 631 |
64 294 |
168 |
|
kredyty konsumpcyjne |
19 637 |
1 491 |
411 |
21 539 |
14 |
|
należności z tytułu faktoringu |
1 196 |
81 |
34 |
1 311 |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
13 554 |
2 307 |
463 |
16 324 |
78 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom razem |
|
|
|
|
|
|
Wartość brutto |
204 589 |
14 823 |
9 726 |
229 138 |
387 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
(619) |
(1 142) |
(5 461) |
(7 222) |
(67) |
|
Wartość netto |
203 970 |
13 681 |
4 265 |
221 916 |
320 |
33.2. Kredyty i pożyczki udzielone klientom - zmiana wartości bilansowej brutto
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Kredyty konsumpcyjne |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
- |
- |
1 |
1 |
1 |
|
Spłaty |
- |
- |
(1) |
(1) |
(1) |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
- |
- |
- |
- |
- |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty na nieruchomości |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
112 498 |
5 806 |
2 110 |
120 414 |
92 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
1 896 |
(1 893) |
(3) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(11 358) |
11 490 |
(132) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(83) |
(198) |
281 |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
2 366 |
83 |
39 |
2 488 |
4 |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
9 584 |
128 |
65 |
9 777 |
1 |
|
Spłaty |
(11 613) |
(619) |
(126) |
(12 358) |
(12) |
|
Modyfikacje nieistotne |
77 |
(1) |
(2) |
74 |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(402) |
(27) |
(7) |
(436) |
(7) |
|
Spisania |
(11) |
1 |
(22) |
(32) |
- |
|
Inne zmiany1 |
(208) |
(1 068) |
(250) |
(1 526) |
7 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
102 746 |
13 702 |
1 953 |
118 401 |
85 |
1 Obejmuje zmiany wartości bilansowej brutto wykazane w nocie 23 Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych.
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty gospodarcze |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
57 503 |
4 837 |
5 506 |
67 846 |
166 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
554 |
(532) |
(22) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(6 337) |
6 623 |
(286) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(379) |
564 |
(185) |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
9 934 |
1 974 |
370 |
12 278 |
18 |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
9 838 |
1 115 |
201 |
11 154 |
27 |
|
Spłaty |
(25 919) |
(1 521) |
(708) |
(28 148) |
(157) |
|
Modyfikacje nieistotne |
52 |
(31) |
(16) |
5 |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(359) |
(84) |
(39) |
(482) |
(29) |
|
Spisania |
(139) |
2 |
(76) |
(213) |
2 |
|
Zmiana modelu biznesowego |
- |
(1) |
(6) |
(7) |
- |
|
Inne zmiany |
(402) |
743 |
711 |
1 052 |
29 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
44 346 |
13 689 |
5 450 |
63 485 |
57 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty konsumpcyjne |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
19 801 |
1 722 |
1 236 |
22 759 |
48 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
507 |
(495) |
(12) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(1 794) |
1 830 |
(36) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(361) |
(227) |
588 |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
8 193 |
321 |
77 |
8 591 |
16 |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
983 |
138 |
99 |
1 220 |
3 |
|
Spłaty |
(7 418) |
(286) |
(125) |
(7 829) |
(15) |
|
Modyfikacje nieistotne |
(9) |
(5) |
(2) |
(16) |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(118) |
(5) |
(48) |
(171) |
(39) |
|
Spisania |
(204) |
- |
(84) |
(288) |
(19) |
|
Zmiana modelu biznesowego |
(6) |
(6) |
(54) |
(66) |
- |
|
Inne zmiany |
666 |
(132) |
(192) |
342 |
59 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
20 240 |
2 855 |
1 447 |
24 542 |
53 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Należności z tytułu leasingu finansowego |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
13 589 |
2 377 |
822 |
16 788 |
80 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
24 |
(23) |
(1) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(187) |
191 |
(4) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(12) |
(9) |
21 |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
5 438 |
371 |
56 |
5 865 |
4 |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłatą transz |
54 |
- |
- |
54 |
- |
|
Spłaty |
(2 951) |
(343) |
(131) |
(3 425) |
(9) |
|
Modyfikacje nieistotne |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(1 039) |
(244) |
(87) |
(1 370) |
- |
|
Spisania |
- |
(1) |
(37) |
(38) |
- |
|
Inne zmiany |
(1 480) |
590 |
353 |
(537) |
- |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
13 436 |
2 909 |
992 |
17 337 |
75 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Należności z tytułu faktoringu |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
1 198 |
81 |
51 |
1 330 |
- |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
17 |
(15) |
(2) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(6) |
9 |
(3) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
7 |
- |
(7) |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
974 |
60 |
4 |
1 038 |
- |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłatą transz |
(173) |
18 |
(4) |
(159) |
- |
|
Spłaty |
(483) |
(60) |
(16) |
(559) |
- |
|
Inne zmiany |
(2) |
1 |
- |
(1) |
- |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
1 532 |
94 |
23 |
1 649 |
- |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Kredyty konsumpcyjne |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
- |
- |
1 |
1 |
1 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
- |
- |
1 |
1 |
1 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty na nieruchomości |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
106 561 |
5 960 |
2 260 |
114 781 |
103 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
2 434 |
(2 427) |
(7) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(2 858) |
2 955 |
(97) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(89) |
(254) |
343 |
- |
3 |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
7 034 |
24 |
3 |
7 061 |
1 |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
10 226 |
210 |
114 |
10 550 |
2 |
|
Spłaty |
(11 898) |
(1 492) |
(208) |
(13 598) |
(8) |
|
Modyfikacje nieistotne |
78 |
(1) |
(3) |
74 |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(290) |
(19) |
(122) |
(431) |
(9) |
|
Spisania |
- |
(12) |
(189) |
(201) |
- |
|
Inne zmiany |
1 300 |
862 |
16 |
2 178 |
- |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
112 498 |
5 806 |
2 110 |
120 414 |
92 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty gospodarcze |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
51 965 |
5 304 |
6 556 |
63 825 |
423 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
1 061 |
(1 046) |
(15) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(1 538) |
1 648 |
(110) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(224) |
(341) |
565 |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
11 566 |
371 |
535 |
12 472 |
150 |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
10 968 |
778 |
296 |
12 042 |
- |
|
Spłaty |
(15 857) |
(1 826) |
(1 226) |
(18 909) |
(403) |
|
Modyfikacje nieistotne |
10 |
2 |
(1) |
11 |
1 |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(580) |
(49) |
(388) |
(1 017) |
(5) |
|
Spisania |
- |
(7) |
(714) |
(721) |
- |
|
Inne zmiany |
132 |
3 |
8 |
143 |
- |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
57 503 |
4 837 |
5 506 |
67 846 |
166 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty konsumpcyjne |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
23 664 |
1 786 |
1 831 |
27 281 |
54 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
233 |
(225) |
(8) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(886) |
910 |
(24) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(288) |
(169) |
457 |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
11 931 |
456 |
104 |
12 491 |
3 |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
1 572 |
97 |
122 |
1 791 |
3 |
|
Spłaty |
(9 093) |
(384) |
(172) |
(9 649) |
(7) |
|
Modyfikacje nieistotne |
(6) |
(2) |
(7) |
(15) |
- |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(161) |
(66) |
(126) |
(353) |
(11) |
|
Spisania |
- |
(10) |
(383) |
(393) |
- |
|
Zmiana modelu biznesowego |
(7 296) |
(835) |
(822) |
(8 953) |
- |
|
Inne zmiany |
131 |
164 |
264 |
559 |
6 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
19 801 |
1 722 |
1 236 |
22 759 |
48 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Należności z tytułu leasingu finansowego |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
11 477 |
2 719 |
790 |
14 986 |
94 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
746 |
(726) |
(20) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(793) |
833 |
(40) |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
9 |
(312) |
303 |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
6 599 |
745 |
109 |
7 453 |
3 |
|
Spłaty |
(2 749) |
(630) |
(140) |
(3 519) |
(16) |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
(980) |
(251) |
(40) |
(1 271) |
- |
|
Spisania |
- |
- |
(126) |
(126) |
- |
|
Inne zmiany |
(720) |
(1) |
(14) |
(735) |
(1) |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
13 589 |
2 377 |
822 |
16 788 |
80 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Należności z tytułu faktoringu |
|||||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
673 |
399 |
13 |
1 085 |
- |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(37) |
37 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
(10) |
10 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
(39) |
(1) |
40 |
- |
- |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
402 |
- |
- |
402 |
- |
|
Wykorzystanie limitu lub wypłata transz |
261 |
(332) |
(1) |
(72) |
- |
|
Spłaty |
(52) |
(32) |
- |
(84) |
- |
|
Inne zmiany |
- |
- |
(1) |
(1) |
- |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
1 198 |
81 |
51 |
1 330 |
- |
33.3. Kredyty i pożyczki udzielone klientom - Zmiany wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Kredyty konsumpcyjne |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
- |
- |
(1) |
(1) |
(1) |
|
Inne zmiany |
- |
- |
1 |
1 |
1 |
|
Wartość na koniec okresu |
- |
- |
- |
- |
- |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|
||||
|
Kredyty na nieruchomości |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(55) |
(527) |
(1 384) |
(1 966) |
(32) |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(5) |
5 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
323 |
(347) |
24 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
27 |
86 |
(113) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(8) |
- |
- |
(8) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
65 |
(73) |
43 |
35 |
8 |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
8 |
2 |
6 |
16 |
5 |
|
Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto) |
(3) |
(14) |
(15) |
(32) |
- |
|
Spisania |
- |
(1) |
33 |
32 |
- |
|
Inne korekty |
(410) |
248 |
2 |
(160) |
(8) |
|
Wartość na koniec okresu |
(58) |
(621) |
(1 404) |
(2 083) |
(27) |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty gospodarcze |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(363) |
(314) |
(2 875) |
(3 552) |
2 |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(10) |
10 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
397 |
(418) |
21 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
119 |
126 |
(245) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(85) |
(39) |
(86) |
(210) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
252 |
(538) |
(493) |
(779) |
6 |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
7 |
5 |
18 |
30 |
7 |
|
Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto) |
(4) |
(9) |
(37) |
(50) |
- |
|
Aktualizacja stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto) |
(1) |
1 |
(2) |
(2) |
- |
|
Spisania |
- |
(2) |
216 |
214 |
(2) |
|
Inne korekty |
(601) |
247 |
179 |
(175) |
(19) |
|
Wartość na koniec okresu |
(289) |
(931) |
(3 304) |
(4 524) |
(6) |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty konsumpcyjne |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(164) |
(231) |
(825) |
(1 220) |
(34) |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(8) |
8 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
253 |
(259) |
6 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
181 |
153 |
(334) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(67) |
(7) |
(31) |
(105) |
(8) |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
63 |
(302) |
(304) |
(543) |
10 |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
4 |
1 |
24 |
29 |
20 |
|
Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto) |
1 |
(3) |
(11) |
(13) |
- |
|
Aktualizacja stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto) |
3 |
- |
(4) |
(1) |
2 |
|
Spisania |
- |
- |
288 |
288 |
19 |
|
Inne korekty |
(475) |
214 |
216 |
(45) |
(13) |
|
Wartość na koniec okresu |
(209) |
(426) |
(975) |
(1 610) |
(4) |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Należności z tytułu leasingu finansowego |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(35) |
(70) |
(359) |
(464) |
(2) |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
- |
1 |
(1) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(27) |
(25) |
(75) |
(127) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
6 |
(9) |
(102) |
(105) |
- |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
13 |
20 |
52 |
85 |
- |
|
Spisania |
- |
- |
35 |
35 |
- |
|
Inne korekty |
(1) |
- |
(9) |
(10) |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
(44) |
(83) |
(459) |
(586) |
(2) |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2020 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Należności z tytułu faktoringu |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(1) |
- |
(17) |
(18) |
- |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(2) |
- |
2 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
4 |
- |
(4) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(1) |
- |
(1) |
(2) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
(2) |
- |
- |
(2) |
- |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
1 |
- |
2 |
3 |
- |
|
Inne korekty |
(1) |
- |
(1) |
(2) |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
(2) |
- |
(19) |
(21) |
- |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
|||||
|
Kredyty konsumpcyjne |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
|
|
|
|
|
|
Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto) |
- |
- |
(1) |
(1) |
(1) |
|
Wartość na koniec okresu |
- |
- |
(1) |
(1) |
(1) |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty na nieruchomości |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(54) |
(538) |
(1 420) |
(2 012) |
(41) |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(5) |
5 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
205 |
(213) |
8 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
32 |
92 |
(124) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(4) |
- |
(1) |
(5) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
(189) |
126 |
(39) |
(102) |
15 |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
2 |
- |
2 |
4 |
- |
|
Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto) |
- |
(1) |
- |
(1) |
- |
|
Spisania |
- |
12 |
189 |
201 |
(2) |
|
Inne korekty |
(42) |
(10) |
1 |
(51) |
(4) |
|
Wartość na koniec okresu |
(55) |
(527) |
(1 384) |
(1 966) |
(32) |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty gospodarcze |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(317) |
(319) |
(3 342) |
(3 978) |
(56) |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(13) |
13 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
101 |
(107) |
6 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
63 |
59 |
(122) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(110) |
(17) |
(76) |
(203) |
(1) |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
(59) |
58 |
(178) |
(179) |
59 |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
22 |
2 |
30 |
54 |
5 |
|
Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto) |
(3) |
(4) |
(17) |
(24) |
(1) |
|
Aktualizacja stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto) |
- |
- |
(3) |
(3) |
- |
|
Spisania |
- |
7 |
714 |
721 |
- |
|
Inne korekty |
(47) |
(6) |
113 |
60 |
(4) |
|
Wartość na koniec okresu |
(363) |
(314) |
(2 875) |
(3 552) |
2 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Kredyty konsumpcyjne |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(160) |
(311) |
(1 240) |
(1 711) |
(30) |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(2) |
2 |
- |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
104 |
(107) |
3 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
139 |
89 |
(228) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(72) |
(6) |
(29) |
(107) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
(205) |
(90) |
(201) |
(496) |
23 |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
6 |
23 |
10 |
39 |
1 |
|
Zmiany wynikające z modyfikacji bez zaprzestania ujmowania (netto) |
- |
(1) |
4 |
3 |
- |
|
Aktualizacja stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto) |
2 |
(1) |
1 |
2 |
- |
|
Spisania |
- |
10 |
383 |
393 |
- |
|
Zmiana modelu biznesowego |
45 |
106 |
599 |
750 |
- |
|
Inne korekty |
(21) |
55 |
(127) |
(93) |
(28) |
|
Wartość na koniec okresu |
(164) |
(231) |
(825) |
(1 220) |
(34) |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Należności z tytułu leasingu finansowego |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(34) |
(80) |
(375) |
(489) |
(4) |
|
Transfer z fazy 2 i 3 do fazy 1 |
(20) |
16 |
4 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 3 do fazy 2 |
4 |
(12) |
8 |
- |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
- |
24 |
(24) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(25) |
(35) |
(67) |
(127) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
5 |
16 |
(83) |
(62) |
- |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
20 |
29 |
59 |
108 |
2 |
|
Aktualizacja stosowanej metody dokonywania oszacowań (netto) |
- |
- |
1 |
1 |
- |
|
Spisania |
- |
- |
126 |
126 |
- |
|
Inne korekty |
15 |
(28) |
(8) |
(21) |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
(35) |
(70) |
(359) |
(464) |
(2) |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM - ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
Razem |
w tym POCI |
|
2019 |
|||||
|
Wycena: wg zamortyzowanego kosztu |
|||||
|
Należności z tytułu faktoringu |
|
|
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
(1) |
(1) |
(12) |
(14) |
- |
|
Transfer z fazy 1 i 2 do fazy 3 |
2 |
4 |
(6) |
- |
- |
|
Zwiększenia w związku z utworzeniem i nabyciem |
(1) |
- |
- |
(1) |
- |
|
Zmiany ryzyka kredytowego (netto) |
(3) |
(3) |
- |
(6) |
- |
|
Inne korekty |
1 |
- |
1 |
2 |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
(2) |
- |
(17) |
(19) |
- |
• pozostałe informacje
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Razem |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
do 1 miesiąca |
1 032 |
9 076 |
10 108 |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
675 |
8 355 |
9 030 |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
2 572 |
28 883 |
31 455 |
|
od 1 roku do 5 lat |
1 624 |
75 695 |
77 319 |
|
powyżej 5 lat |
107 |
94 581 |
94 688 |
|
|
|
|
|
|
Razem |
6 010 |
216 590 |
222 600 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM WEDŁUG TERMINÓW ZAPADALNOŚCI (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
Razem |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
do 1 miesiąca |
1 954 |
9 012 |
10 966 |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
678 |
7 538 |
8 216 |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
2 829 |
30 693 |
33 522 |
|
od 1 roku do 5 lat |
2 467 |
71 423 |
73 890 |
|
powyżej 5 lat |
358 |
103 250 |
103 608 |
|
|
|
|
|
|
Razem |
8 286 |
221 916 |
230 202 |
• Przeklasyfikowanie kredytów z kategorii wycenianych w zamortyzowanym koszcie do kategorii wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
W trzecim kwartale 2019 roku Grupa Kapitałowa przeklasyfikowała część portfela kredytów konsumpcyjnych o wartości bilansowej netto 8 204 milionów PLN z kategorii wycenianych według zamortyzowanego kosztu do kategorii wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Reklasyfikacja dotyczyła produktów: pożyczki gotówkowej, kart kredytowych i kredytów odnawialnych, które w zapisach umownych zawierały mnożnik w formule oprocentowania. Wpływ reklasyfikacji na wynik netto na dzień przeklasyfikowania wyniósł 0.
Przyczyną reklasyfikacji było brak spełnienia przez te umowy, zgodnie z MSSF 9, kryterium klasyfikacyjnego do kategorii innej niż wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat związanego z występowaniem w umowach tych produktów zapisów zawierających mnożnik w formule oprocentowania.
34. Należności i zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej
zasady rachunkowości
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej są to należności z tytułu reasekuracji i udział reasekuratora w rezerwach techniczno – ubezpieczeniowych dotychczas prezentowane w pozycji „Inne aktywa”.
Należności z tytułu reasekuracji obejmują należności od reasekuratorów, brokerów reasekuracyjnych wynikające z zawartych umów reasekuracji biernej. Należności z tytułu reasekuracji są wyceniane w kwocie wymaganej zapłaty pomniejszonej o odpisy aktualizujące.
Udział reasekuratora w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych wyznaczany jest w oparciu o stan rezerw brutto oraz warunki określone w umowach reasekuracyjnych. Tym samym, podobnie jak w przypadku rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, większość udziału reasekuratora w rezerwach jest wyznaczana w oparciu o metody indywidualne. W przypadku udziału reasekuratora wyznaczanego na poziomie danych zagregowanych, stosowana jest granulacja obliczeń umożliwiająca właściwe uwzględnienie parametrów umowy reasekuracyjnej, np. zdefiniowanie umowy reasekuracyjnej na poziomie roku szkodowego lub roku polisowego. Udział reasekuratora w rezerwach techniczno-ubezpieczeniowych wyznaczany jest w sposób adekwatny i ostrożny.
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej obejmują rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe na pokrycie bieżących i przyszłych roszczeń oraz kosztów, jakie mogą wynikać z zawartych umów ubezpieczenia, tj.: z tytułu składek, na ryzyka niewygasłe, na niewypłacone odszkodowania lub świadczenia, na premie i rabaty dla ubezpieczonych, ubezpieczeń na życie oraz inne, a także począwszy od roku 2020 – odroczone prowizje reasekuracyjne oraz zobowiązania z tytułu reasekuracji dotychczas prezentowane w pozycji „Pozostałe zobowiązania”.
Rezerwy techniczno – ubezpieczeniowe tworzy się na pokrycie bieżących i przyszłych roszczeń oraz kosztów, jakie mogą wynikać z zawartych umów ubezpieczenia. Rezerwy obejmują zarówno zdarzenia, które miały miejsce w przeszłości, ale nie zostały jeszcze rozliczone, jak również zdarzenia, które będą miały miejsce w przyszłości. W większości przypadków rezerwy tworzone są metodą indywidualną na poziomie poszczególnych polis lub szkód, a wyjątek stanowi m.in. rezerwa IBNR, która wyznaczana jest na poziomie homogenicznych grup ryzyka. Wszystkie rezerwy obliczane są przy zastosowaniu klasycznych metod aktuarialnych. Rezerwy uwzględniają nie tylko oczekiwane wypłaty odszkodowań i świadczeń oraz kosztów, ale także wszelkie inne przepływy pieniężne wynikające z zawartych umów ubezpieczenia, np. premie i rabaty. Rezerwy tworzone są w sposób adekwatny i ostrożny w taki sposób, aby zawierały pewien margines ryzyka.
Prowizje reasekuracyjne w części przypadającej na przyszłe okresy sprawozdawcze są rozliczane w czasie na zasadach obowiązujących przy tworzeniu rezerwy składek na udziale reasekuratora.
Zobowiązania z tytułu reasekuracji obejmują zobowiązania bieżące wobec reasekuratorów wynikających z rozliczeń dokonywanych na podstawie umów reasekuracji biernej. Zobowiązania z tytułu reasekuracji ujmowane są w wartości nominalnej i wyceniane wg kwoty wymaganej na dzień bilansowy.
Informacje finansowe
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Udział reasekuratorów w rezerwach techniczno - ubezpieczeniowych |
752 |
799 |
|
Należności z tytułu reasekuracji |
46 |
59 |
|
Razem |
798 |
858 |
Na 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku wszystkie należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej znajdowały się w Fazie 1.
|
NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DZIAŁALNOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ - ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
2020 |
2019 |
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
858 |
672 |
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
- |
186 |
|
Spłaty |
(60) |
- |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
798 |
858 |
|
ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DZIAŁALNOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Rezerwy techniczno - ubezpieczeniowe |
1 025 |
|
|
Odroczone prowizje reasekuracyjne |
641 |
688 |
|
Zobowiązania z tytułu reasekuracji |
48 |
64 |
|
Razem |
1 740 |
1 777 |
35. Wartości niematerialne, rzeczowe aktywa trwałe oraz rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny
Zasady rachunkowości
Oprogramowanie - Nabyte licencje na oprogramowanie komputerowe są ujmowane w wysokości poniesionych kosztów nabycia i przygotowania do użytkowania, z uwzględnieniem umorzeń i odpisów z tytułu utraty wartości.
Wartość firmy - Wartość firmy powstała na nabyciu spółek zależnych jest wykazywana w pozycji „Wartości niematerialne”, a wartość firmy powstała na nabyciu spółek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć jest wykazywana w pozycji „Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia”. Test na utratę wartości przeprowadza się co najmniej na koniec każdego roku.
Relacje z klientami oraz value in force - W wyniku rozliczenia transakcji nabycia zidentyfikowane zostały dwa składniki wartości niematerialnych, które zostały ujęte odrębnie od wartości firmy, tj. relacje z klientami oraz value in force, stanowiące wartość obecną przyszłych zysków z zawartych umów ubezpieczenia. Powyższe składniki wartości niematerialnych podlegają amortyzacji metodą degresywną opartą o tempo konsumowania korzyści ekonomicznych wynikających z ich użytkowania.
Pozostałe wartości niematerialne - Pozostałe wartości niematerialne nabywane przez Grupę Kapitałową wykazuje się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie i łączną kwotę odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości.
Koszty prac rozwojowych - Koszty zakończonych prac rozwojowych zalicza się do wartości niematerialnych w związku z oczekiwanym uzyskaniem korzyści ekonomicznych oraz spełnieniem określonych warunków, tj. jeżeli istnieje możliwość i zamiar ukończenia oraz użytkowania wytwarzanego składnika, dostępne są stosowne środki techniczne i finansowe służące ukończeniu prac i użytkowania wytwarzanego składnika oraz istnieje możliwość wiarygodnego ustalenia wysokości nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować wytworzeniu składników wartości niematerialnych.
rzeczowe aktywa trwałe - Wyceniane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, po pomniejszeniu o umorzenie oraz odpisy z tytułu utraty wartości.
nieruchomości inwestycyjne - Wycenia się według zasad stosowanych do rzeczowych aktywów trwałych.
nakłady - Wartość bilansową rzeczowych aktywów trwałych powiększa się o dodatkowe nakłady poniesione w okresie ich użytkowania.
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania wykazywane są w ramach tej samej pozycji, w ramach której przedstawione zostałyby odpowiednie bazowe składniki aktywów, gdyby były własnością Grupy Kapitałowej.
• Odpisy amortyzacyjne
Rozpoczęcie amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz nieruchomości inwestycyjnych następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dany środek przyjęto do użytkowania, z zastrzeżeniem aktywów z tytułu prawa do użytkowania, dla których rozpoczęcie amortyzacji następuje w tym samym miesiącu, w którym je przyjęto, a jej zakończenie nie później niż z chwilą:
• zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową danego składnika aktywów, lub
• zakończenia okresu leasingu, lub
• przeznaczenia go do likwidacji, lub
• sprzedaży, lub
• stwierdzenia jego niedoboru, lub
• ustalenia w wyniku weryfikacji, że przewidywana wartość końcowa składnika aktywa przewyższa jego wartość bilansową (netto) z uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji wartości końcowej składnika aktywów (wartości „rezydualnej”), tj. kwoty netto, którą Grupa Kapitałowa spodziewa się uzyskać na zakończenie okresu użytkowania, po odliczeniu oczekiwanych kosztów zbycia.
Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się metodą liniową, polegającą na systematycznym, równomiernym rozłożeniu wartości początkowej środka trwałego, prawa do użytkowania oraz wartości niematerialnej na ustalony okres amortyzacji, bez względu na możliwość wystąpienia okresów ich niewykorzystywania.
Dla niefinansowych aktywów trwałych przyjmuje się, że wartość końcowa wynosi zero, chyba że istnieje zobowiązanie strony trzeciej do ich odkupienia lub gdy będzie istniał pod koniec użytkowania składnika aktywny rynek i można określić jego wartość na tym rynku.
Koszty związane z nabyciem lub wytworzeniem budynków dzieli się na istotne części składowe tego budynku (komponenty) w przypadku, gdy części składowe posiadają różne okresy użytkowania lub gdy każda z nich dostarcza Grupie Kapitałowej korzyści w inny sposób. Każda część składowa budynku amortyzowana jest odrębnie. Nie amortyzuje się wartości niematerialnych o nieokreślonym okresie użytkowania, które podlegają corocznemu testowi na utratę wartości.
• Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości w przypadku ośrodków wypracowujących środki pieniężne w pierwszej kolejności redukują wartość firmy przypadającą na te ośrodki wypracowujące środki pieniężne (grupę ośrodków), a następnie obniżają proporcjonalnie wartość bilansową innych aktywów w ośrodku (grupie ośrodków).
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwróceniu. Dla pozostałych aktywów odpis podlega odwróceniu, jeżeli nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może być odwrócony tylko do poziomu, przy którym wartość bilansowa aktywa nie przekracza wartości bilansowej, która pomniejszona o kwotę amortyzacji, zostałaby wyznaczona, jeżeli nie zostałby ujęty odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości.
W przypadku, gdy istnieją przesłanki, że nastąpiła utrata wartości majątku wspólnego, czyli aktywów, które nie wypracowują środków pieniężnych niezależnie od innych aktywów lub zespołów aktywów oraz nie można ustalić wartości odzyskiwalnej pojedynczego składnika aktywów zaliczanego do majątku wspólnego, Grupa Kapitałowa ustala wartość odzyskiwalną na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik należy.
Szacunki i oceny
• Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych, w tym oddanych w leasing operacyjny i wartości niematerialnych oraz nieruchomości inwestycyjnych
Przy szacowaniu długości okresu użytkowania poszczególnych rodzajów rzeczowych aktywów trwałych, w tym oddanych w leasing operacyjny wartości niematerialnych oraz nieruchomości inwestycyjnych uwzględniane są następujące czynniki:
• oczekiwane zużycie fizyczne szacowane w oparciu o dotychczasowe przeciętne okresy użytkowania, odzwierciedlające tempo zużycia fizycznego, intensywność wykorzystania, itp.,
• utrata przydatności z przyczyn technologicznych lub rynkowych,
• prawne i inne ograniczenia dotyczące wykorzystania składnika aktywów,
• oczekiwane wykorzystanie składnika aktywów,
• inne okoliczności mające wpływ na okres użytkowania tego rodzaju aktywów.
W przypadku, gdy okres korzystania ze składnika aktywów wynika z tytułów umownych, okres użytkowania odpowiada okresowi wynikającemu z tych tytułów umownych. W sytuacji, gdy szacowany okres użytkowania jest krótszy niż okres wynikający z tytułów umownych, przyjmuje się szacowany okres użytkowania. Co najmniej raz w roku weryfikowana jest przyjęta metoda amortyzacji oraz okresy użytkowania.
Okresy amortyzacyjne stosowane w Grupie Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA:
|
Środki trwałe |
Okresy użytkowania |
|
Budynki, lokale, spółdzielcze prawa do lokalu (w tym nieruchomości inwestycyjne) |
od 25 do 60 lat |
|
Ulepszenia w obcych środkach trwałych (budynkach, lokalach) |
od 1 do 11 lat |
|
Maszyny, urządzenia techniczne, narzędzia i przyrządy |
od 2 do 15 lat |
|
Zespoły komputerowe |
od 2 do 10 lat |
|
Środki transportu |
od 3 do 5 lat |
|
Wartości niematerialne |
Okresy użytkowania |
|
Oprogramowanie |
od 1 do 20 lat |
|
Pozostałe wartości niematerialne |
od 2 do 20 lat |
• Odpisy z tytułu utraty wartości
Każdorazowo na koniec okresu sprawozdawczego Grupa Kapitałowa ocenia istnienie przesłanek, które wskazują, czy nastąpiła utrata wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych, aktywów z tytułu prawa do użytkowania (lub ośrodków wypracowujących środki pieniężne). W momencie rozpoznania takich przesłanek oraz corocznie w przypadku wartości niematerialnych niepodlegających amortyzacji i wartości firmy dokonuje się oszacowania wartości odzyskiwalnej, stanowiącej wyższą z dwóch kwot: wartość godziwą pomniejszoną o koszty sprzedaży lub wartość użytkową składnika aktywów trwałych (lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne), a w przypadku gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, Grupa Kapitałowa ujmuje w rachunku zysków i strat odpis z tytułu utraty wartości. Oszacowanie powyższych wartości wymaga przyjęcia założeń dotyczących m.in. przyszłych prognozowanych przepływów pieniężnych, które Grupa Kapitałowa może uzyskać z tytułu dalszego użytkowania lub sprzedaży danego składnika aktywów trwałych (lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne). Przyjęcie odmiennych założeń dotyczących wyceny przyszłych przepływów pieniężnych może mieć wpływ na wartość bilansową niektórych składników aktywów trwałych.
Informacje finansowe
35.1. Rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny
|
RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE ODDANE W LEASING OPERACYJNY |
Grunty i budynki |
Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny |
Inne, w tym środki transportu |
Ogółem |
|
2020 |
|
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
19 |
8 |
1 652 |
1 679 |
|
Nabycie |
- |
- |
462 |
462 |
|
Likwidacja i sprzedaż |
- |
(7) |
(577) |
(584) |
|
Inne |
(6) |
1 |
8 |
3 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
13 |
2 |
1 545 |
1 560 |
|
|
||||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu |
(2) |
(6) |
(364) |
(372) |
|
Amortyzacja okresu |
- |
- |
(192) |
(192) |
|
Likwidacja i sprzedaż |
- |
6 |
169 |
175 |
|
Inne |
- |
(1) |
(1) |
(2) |
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu |
(2) |
(1) |
(388) |
(391) |
|
|
||||
|
Odpisy aktualizujące na początek okresu |
(2) |
- |
(5) |
(7) |
|
Utworzenie w okresie |
(1) |
- |
- |
(1) |
|
Rozwiązania w okresie |
- |
- |
5 |
5 |
|
Inne |
2 |
- |
- |
2 |
|
Odpisy aktualizujące na koniec okresu |
(1) |
- |
- |
(1) |
|
|
||||
|
Wartość bilansowa netto na początek okresu |
15 |
2 |
1 283 |
1 300 |
|
Wartość bilansowa netto na koniec okresu |
10 |
1 |
1 157 |
1 168 |
|
RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE ODDANE W LEASING OPERACYJNY |
Grunty i budynki |
Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny |
Inne, w tym środki transportu |
Ogółem |
|
2019 |
|
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
27 |
9 |
657 |
693 |
|
Objęcie kontrolą jednostki zależnej |
- |
- |
1 019 |
1 019 |
|
Inne |
(8) |
(1) |
(24) |
(33) |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
19 |
8 |
1 652 |
1 679 |
|
|
||||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu |
(2) |
(5) |
(126) |
(133) |
|
Amortyzacja okresu |
- |
(2) |
(125) |
(127) |
|
Objęcie kontrolą jednostki zależnej |
- |
- |
(258) |
(258) |
|
Inne |
- |
- |
146 |
146 |
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu |
(2) |
(7) |
(363) |
(372) |
|
|
||||
|
Odpisy aktualizujące na początek okresu |
(2) |
- |
(4) |
(6) |
|
Inne |
- |
- |
(1) |
(1) |
|
Odpisy aktualizujące na koniec okresu |
(2) |
- |
(5) |
(7) |
|
|
||||
|
Wartość bilansowa netto na początek okresu |
23 |
4 |
527 |
554 |
|
Wartość bilansowa netto na koniec okresu |
15 |
2 |
1 283 |
1 300 |
35.2. Rzeczowe aktywa trwałe
|
RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE |
Grunty i budynki |
Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny |
Środki trwałe w budowie |
Inne, w tym środki transportu |
Ogółem |
w tym aktywa z tytułu prawa użytkowania |
|
2020 |
|
|
|
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
3 561 |
1 1657 |
221 |
803 |
6 241 |
1 094 |
|
Nabycie |
377 |
21 |
281 |
79 |
758 |
373 |
|
Transfery z nakładów |
60 |
118 |
(208) |
31 |
1 |
- |
|
Likwidacja i sprzedaż |
(51) |
(59) |
- |
(48) |
(158) |
(10) |
|
Inne |
(140) |
(22) |
(5) |
(31) |
(197) |
3 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
3 807 |
1 715 |
289 |
834 |
6 645 |
1 460 |
|
|
||||||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu |
(1 300) |
(1 259) |
(1) |
(488) |
(3 048) |
(208) |
|
Amortyzacja okresu |
(336) |
(140) |
- |
(65) |
(541) |
(229) |
|
Likwidacja i sprzedaż |
46 |
58 |
- |
47 |
151 |
6 |
|
Inne |
37 |
9 |
1 |
8 |
55 |
- |
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu |
(1 553) |
(1 332) |
- |
(498) |
(3 383) |
(431) |
|
|
||||||
|
Odpisy aktualizujące na początek okresu |
(46) |
(1) |
(4) |
(1) |
(52) |
(1) |
|
Utworzenie w okresie |
(62) |
(1) |
- |
- |
(63) |
(4) |
|
Rozwiązania w okresie |
5 |
- |
- |
- |
5 |
- |
|
Inne |
6 |
1 |
1 |
1 |
9 |
- |
|
Odpisy aktualizujące na koniec okresu |
(97) |
(1) |
(3) |
- |
(101) |
(5) |
|
|
||||||
|
Wartość bilansowa netto na początek okresu |
2 215 |
397 |
216 |
314 |
3 141 |
885 |
|
Wartość bilansowa netto na koniec okresu |
2 157 |
382 |
286 |
336 |
3 161 |
1 024 |
|
RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE |
Grunty i budynki |
Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny |
Środki trwałe w budowie |
Inne, w tym środki transportu |
Ogółem |
w tym aktywa z tytułu prawa użytkowania |
|
2019 |
|
|
|
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
3 413 |
1 635 |
165 |
796 |
6 009 |
959 |
|
Nabycie |
136 |
42 |
273 |
479 |
930 |
127 |
|
Transfery z nakładów |
58 |
117 |
(214) |
39 |
- |
- |
|
Likwidacja i sprzedaż |
(55) |
(144) |
- |
(514) |
(713) |
(9) |
|
Objęcie kontrolą jednostki zależnej |
22 |
2 |
- |
10 |
34 |
18 |
|
Inne |
(13) |
4 |
(3) |
(7) |
(19) |
(1) |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
3 561 |
1 656 |
221 |
803 |
6 241 |
1 094 |
|
|
||||||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu |
(1 048) |
(1 222) |
- |
(471) |
(2 741) |
- |
|
Amortyzacja okresu |
(296) |
(170) |
(1) |
(64) |
(531) |
(206) |
|
Likwidacja i sprzedaż |
34 |
142 |
- |
197 |
373 |
- |
|
Objęcie kontrolą jednostki zależnej |
(4) |
(2) |
- |
(3) |
(9) |
(1) |
|
Utrata kontroli nad jednostką zależną |
(2) |
- |
- |
- |
(2) |
- |
|
Inne |
16 |
(6) |
- |
(147) |
(138) |
- |
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu |
(1 300) |
(1 258) |
(1) |
(488) |
(3 047) |
(207) |
|
|
||||||
|
Odpisy aktualizujące na początek okresu |
(36) |
(1) |
(3) |
(3) |
(43) |
- |
|
Utworzenie w okresie |
(14) |
- |
- |
(1) |
(15) |
(1) |
|
Inne |
4 |
- |
(1) |
3 |
6 |
- |
|
Odpisy aktualizujące na koniec okresu |
(46) |
(1) |
(4) |
(1) |
(52) |
(1) |
|
|
||||||
|
Wartość bilansowa netto na początek okresu |
2 329 |
412 |
162 |
322 |
3 225 |
959 |
|
Wartość bilansowa netto na koniec okresu |
2 215 |
397 |
216 |
314 |
3 142 |
886 |
|
RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE z tytułu prawa użytkowania |
Grunty i budynki |
Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny |
Środki trwałe w budowie |
Inne, w tym środki transportu |
Ogółem |
|
2020 |
|
|
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
1 067 |
1 |
- |
26 |
1 094 |
|
Nabycie |
372 |
- |
- |
- |
372 |
|
Likwidacja i sprzedaż |
(10) |
(1) |
- |
- |
(11) |
|
Inne |
5 |
- |
- |
- |
5 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
1 434 |
- |
- |
26 |
1 460 |
|
|
|||||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu |
(207) |
- |
- |
- |
(207) |
|
Amortyzacja okresu |
(229) |
- |
- |
- |
(229) |
|
Likwidacja i sprzedaż |
6 |
- |
- |
- |
6 |
|
Inne |
(1) |
- |
- |
- |
(1) |
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu |
(431) |
- |
- |
- |
(431) |
|
|
|||||
|
Odpisy aktualizujące na początek okresu |
(1) |
- |
- |
- |
(1) |
|
Utworzenie w okresie |
(4) |
- |
- |
- |
(4) |
|
Odpisy aktualizujące na koniec okresu |
(5) |
|
- |
- |
(5) |
|
|
|||||
|
Wartość bilansowa netto na początek okresu |
859 |
1 |
- |
26 |
886 |
|
Wartość bilansowa netto na koniec okresu |
998 |
- |
- |
26 |
1 025 |
|
RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE z tytułu prawa użytkowania |
Grunty i budynki |
Maszyny i urządzenia, w tym sprzęt informatyczny |
Środki trwałe w budowie |
Inne, w tym środki transportu |
Ogółem |
|
2019 |
|
|
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
926 |
|
|
33 |
959 |
|
Nabycie |
126 |
1 |
|
|
127 |
|
Likwidacja i sprzedaż |
(8) |
|
|
(1) |
(9) |
|
Objecie kontrolą jednostki zależnej |
18 |
|
|
|
18 |
|
Inne |
5 |
|
|
(6) |
(1) |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
1 067 |
1 |
- |
26 |
1 094 |
|
|
|||||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu |
|
|
|
|
|
|
Amortyzacja okresu |
(206) |
|
|
- |
(206) |
|
Utrata kontroli na jednostką zależną |
(1) |
|
|
|
(1) |
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu |
(207) |
|
|
|
(207) |
|
|
|||||
|
Odpisy aktualizujące na początek okresu |
|
|
|
|
|
|
Utworzenie w okresie |
(1) |
|
|
|
(1) |
|
Odpisy aktualizujące na koniec okresu |
(1) |
|
|
|
(1) |
|
|
|||||
|
Wartość bilansowa netto na początek okresu |
926 |
- |
- |
33 |
959 |
|
Wartość bilansowa netto na koniec okresu |
859 |
1 |
- |
26 |
886 |
35.3. Wartości niematerialne
|
WARTOŚCI NIEMATERIALNE |
Oprogramowanie |
Wartość firmy |
Przyszłe zyski z zawartych umów ubezpieczeniowych |
Relacje z klientami |
Inne, w tym nakłady |
z tego na oprogramowanie |
Ogółem |
|||
|
2020 |
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
5 552 |
1 438 |
141 |
157 |
479 |
346 |
7 767 |
|||
|
Nabycie |
44 |
- |
- |
- |
580 |
580 |
624 |
|||
|
Transfery z nakładów |
537 |
- |
- |
- |
(537) |
(537) |
- |
|||
|
Inne |
4 |
(1) |
- |
1 |
47 |
44 |
51 |
|||
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
6 137 |
1 437 |
141 |
158 |
569 |
433 |
8 442 |
|||
|
|
||||||||||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu |
(4 039) |
- |
(100) |
(91) |
(85) |
- |
(4 315) |
|||
|
Amortyzacja okresu |
(409) |
- |
(10) |
(13) |
(6) |
- |
(438) |
|||
|
Inne |
8 |
- |
- |
(1) |
- |
- |
7 |
|||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu |
(4 440) |
- |
(110) |
(105) |
(91) |
- |
(4 746) |
|||
|
|
||||||||||
|
Odpisy aktualizujące na początek okresu |
(19) |
(238) |
- |
- |
(17) |
(10) |
(274) |
|||
|
Utworzenie w okresie |
- |
(147) |
- |
- |
(6) |
- |
(153) |
|||
|
Inne |
1 |
1 |
- |
- |
10 |
10 |
12 |
|||
|
Odpisy aktualizujące na koniec na koniec okresu |
(18) |
(384) |
- |
- |
(13) |
- |
(415) |
|||
|
|
||||||||||
|
Wartość bilansowa netto na początek okresu |
1 494 |
1 200 |
41 |
66 |
377 |
336 |
3 178 |
|||
|
Wartość bilansowa netto na koniec okresu |
1 679 |
1 053 |
31 |
53 |
465 |
433 |
3 281 |
|||
|
WARTOŚCI NIEMATERIALNE |
Oprogramowanie |
Wartość firmy |
Przyszłe zyski z zawartych umów ubezpieczeniowych |
Relacje z klientami |
Inne, w tym nakłady |
z tego na oprogramowanie |
Ogółem |
|
2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
5 206 |
1 438 |
141 |
150 |
410 |
283 |
7 345 |
|
Nabycie |
31 |
- |
- |
- |
370 |
370 |
401 |
|
Transfery z nakładów |
305 |
- |
- |
- |
(305) |
(305) |
- |
|
Likwidacja i sprzedaż |
(6) |
- |
- |
- |
(1) |
(1) |
(7) |
|
Inne |
16 |
- |
- |
7 |
5 |
-1 |
28 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
5 552 |
1 438 |
141 |
157 |
479 |
346 |
7 767 |
|
|
|||||||
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu |
(3 686) |
- |
(90) |
(77) |
(76) |
- |
(3 929) |
|
Amortyzacja okresu |
(358) |
- |
(10) |
(14) |
(9) |
- |
(391) |
|
Likwidacja i sprzedaż |
5 |
- |
- |
- |
- |
- |
5 |
|
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu |
(4 039) |
- |
(100) |
(91) |
(85) |
- |
(4 315) |
|
|
|||||||
|
Odpisy aktualizujące na początek okresu |
(18) |
(187) |
- |
- |
(16) |
(10) |
(221) |
|
Utworzenie w okresie |
(1) |
(51) |
- |
- |
(1) |
(1) |
(53) |
|
Rozwiązanie w okresie |
- |
- |
- |
- |
2 |
- |
2 |
|
Inne |
- |
- |
- |
- |
(2) |
1- |
(2) |
|
Odpisy aktualizujące na koniec na koniec okresu |
(19) |
(238) |
- |
- |
(17) |
(10) |
(274) |
|
|
|||||||
|
Wartość bilansowa netto na początek okresu |
1 502 |
1 251 |
51 |
73 |
318 |
273 |
3 195 |
|
Wartość bilansowa netto na koniec okresu |
1 494 |
1 200 |
41 |
66 |
377 |
336 |
3 178 |
Istotną wartością niematerialną z punktu widzenia Banku są nakłady poniesione na Zintegrowany System Informatyczny (ZSI). Łączna wartość nakładów poniesionych na ZSI w latach 2004–2020 wyniosła 1 525 milionów PLN.
Wartość bilansowa netto Zintegrowanego Systemu Informatycznego (ZSI) na 31 grudnia 2020 roku wynosiła 616 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku wynosiła 590 milionów PLN). Przewidywany okres eksploatacji systemu został określony na 24 lata. Na 31 grudnia 2020 roku pozostały okres użytkowania wynosi 10 lat.
• Wartość firmy
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
|
Nordea Bank Polska SA |
863 |
|
|
PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA |
91 |
91 |
|
PKO Leasing Pro SA |
- |
31 |
|
Raiffeisen - Leasing Polska SA i jej spółki zależne (PKO Leasing SA) |
57 |
57 |
|
PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA |
150 |
150 |
|
Aktywa przejęte od spółki CFP sp. z o.o. |
8 |
8 |
|
Razem |
1 053 |
1 200 |
|
Wartość firmy |
Test na utratę wartości - metoda |
|
Nordea Bank Polska SA |
Test na utratę wartości przeprowadza się poprzez porównanie wartości bilansowej ośrodków wypracowujących środki pieniężne („CGU”) z ich wartością odzyskiwalną. Wyróżniono dwa CGU, do którego przypisano wartość firmy powstałą z nabycia Nordea Bank Polska SA – detaliczny i korporacyjny, pokrywające się z segmentami działalności. Wartość rezydualna CGU została skalkulowana poprzez ekstrapolację projekcji przepływów pieniężnych poza okres prognozy przy zastosowaniu stopy wzrostu przyjętej na poziomie 2,7%. Prognozy przepływów pieniężnych w teście na utratę wartości obejmują okres 10 lat i opierają się na założeniach zawartych w planach finansowych Banku na 2021 rok z uwzględnieniem wpływu COVID-19, obniżek stóp procentowych na bieżącą i prognozowaną sytuację makroekonomiczną oraz wpływu podjęcia przez NWZ decyzji w zakresie ugód dotyczących walutowych kredytów mieszkaniowych. Do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych Grupa zastosowała stopę dyskonta w wysokości 8,13%, uwzględniającą stopę wolną od ryzyka oraz premię za ryzyko. Wartość firmy Nordea Bank Polska S.A w wysokości 747 milionów PLN dotyczy segmentu detalicznego. Na 31 grudnia 2020 roku test wykazuje nadwyżkę wartości odzyskiwalnej nad wartością bilansową CGU detalicznego. Analiza wrażliwości z punktu widzenia stopy dyskonta wskazuje, że nadwyżka ta uległaby zmniejszeniu do zera przy jej wzroście do 10,11%. 30 czerwca 2020 roku, w wyniku przeprowadzonego testu na utratę wartości firmy powstałej przy przejęciu Nordea Bank Polska SA, Grupa dokonała odpisu dla CGU korporacyjnego w wysokości 117 milionów PLN. Głównymi czynnikami wpływającymi na dokonanie odpisu były wybuch pandemii COVID-19 oraz jej skutki (wzrost kosztów ryzyka kredytowego i oczekiwana niższa aktywność gospodarcza) i obniżki stóp procentowych w połączeniu z wysokim poziomem obciążeń regulacyjnych (podatek od niektórych instytucji finansowych i koszty opłat na rzecz BFG), które spowodowały istotne zmniejszenie przewidywanej dochodowości działalności bankowej. |
|
PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA |
Test w oparciu o metodę zdyskontowanych dywidend na podstawie opracowanej przez spółkę 3-letniej prognozy finansowej, z uwzględnieniem wartości rezydualnej Nie stwierdzono utraty wartości wartości firmy. |
|
PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA |
Test w oparciu o wartość bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych dla Banku z uwzględnieniem wartości rezydualnej. Przepływy pieniężne oszacowano na podstawie przygotowanej przez spółkę 10-letniej prognozy finansowej. Nie stwierdzono utraty wartości wartości firmy. |
|
PKO Leasing Pro SA |
Wartość firmy z nabycia spółki została przypisana do całej spółki PKO Leasing SA jako jednostki bezpośrednio nadrzędnej, która w ramach połączenia przejęła aktywa spółki PKO Leasing Pro SA. Test został opracowany w oparciu o wartość bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez spółkę, oszacowanych na podstawie przygotowanej przez spółkę prognozy finansowej na 5 lat z jednoczesnym uwzględnieniem wygaszania działalności po tym okresie. Model wyceny uwzględnił wpływ obniżek stóp procentowych NBP dokonanych przez Radę Polityki Pieniężnej (RPP) (łącznie o 140 pb) oraz wpływ pandemii COVID-19 na projekcje finansowe, w tym zwłaszcza oczekiwany wzrost kosztu ryzyka kredytowego. Wartość odzyskiwalna ośrodka wypracowującego środki pieniężne, z którym ta wartość firmy była związana, tj. klientów pochodzących z przejętej spółki PKO Leasing Pro S.A., została wyceniona niżej niż wartość bilansowa. W wyniku testu przeprowadzonego w czerwcu 2020 roku Grupa dokonała odpisu w wysokości 31 milionów PLN. |
|
Raiffeisen-Leasing Polska SA wraz z jej spółkami zależnymi (PKO Leasing SA) |
Wartość firmy z nabycia tych spółek została przypisana do wyodrębnionej ewidencyjnie części aktywów Grupy Kapitałowej PKO Leasing SA, będących aktywami nabytej Grupy Kapitałowej Raiffeisen-Leasing Polska SA. Test został przeprowadzony metodą zdyskontowanych dywidend na podstawie opracowanej przez spółkę 5-letniej prognozy finansowej, z uwzględnieniem wartości rezydualnej. Nie stwierdzono utraty wartości wartości firmy. |
W wyżej opisanych testach na utratę wartości do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych zastosowano stopę dyskonta w wysokości 7,555% (z wyjątkiem Nordea Bank Polska SA), uwzględniającą stopę wolną od ryzyka równą rentowności 10-letnich obligacji skarbowych z dnia na jaki wykonywana jest wycena oraz premię za ryzyko rynkowe i współczynnik ryzyka ustalone dla przedsięwzięć PKO Banku Polskiego SA.
Metody wyceny i okresy prognozy zostały dostosowane do specyfiki działalności wycenianych aktywów lub spółek.
kalkulacja szacunków
Wpływ zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych podlegających amortyzacji z grupy grunty i budynki przedstawia poniższa tabela:
|
ZMIANA DŁUGOŚCI OKRESU UŻYTKOWANIA DLA SKŁADNIKÓW MAJĄTKOWYCH PODLEGAJĄCYCH AMORTYZACJI Z GRUPY GRUNTY I BUDYNKI |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
scenariusz +10 lat |
scenariusz -10 lat |
scenariusz +10 lat |
scenariusz -10 lat |
|
|
Koszty amortyzacji |
206 |
(36) |
245 |
|
36. Aktywa przeznaczone do sprzedaży
Zasady rachunkowości
Jako przeznaczone do sprzedaży klasyfikowane są jedynie aktywa dostępne do natychmiastowej sprzedaży w bieżącym stanie, których sprzedaż jest wysoce prawdopodobna, tzn. zdecydowano o sprzedaży danego składnika aktywów, rozpoczęto aktywny program znalezienia nabywcy i zakończenia planu zbycia. Ponadto, taki składnik aktywów jest oferowany do sprzedaży po cenie, która jest racjonalna w odniesieniu do jego bieżącej wartości godziwej i oczekuje się, że sprzedaż zostanie zakończona w okresie jednego roku od dnia zaklasyfikowania składnika aktywów do tej kategorii.
Aktywa te ujmowane są w kwocie niższej z dwóch: wartości bilansowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia tych aktywów. Odpisy aktualizujące wartość aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży ujmowane są w rachunku zysków i strat za okres, w którym dokonano tych odpisów. W stosunku do aktywów zaklasyfikowanych do tej kategorii nie nalicza się amortyzacji.
Gdy kryteria klasyfikacji do tej grupy nie są dłużej spełnione, Grupa Kapitałowa dokonuje reklasyfikacji aktywów z aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży do odpowiedniej kategorii aktywów. Aktywa wycofane z aktywów przeznaczonych do sprzedaży wycenia się w niższej z dwóch wartości: 1) wartości bilansowej sprzed momentu zaklasyfikowania do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży, pomniejszonej o amortyzację, która zostałaby ujęta, gdyby składnik aktywów (lub grupa do zbycia) nie został zakwalifikowany jako przeznaczony do sprzedaży, 2) wartości odzyskiwalnej na dzień podjęcia decyzji o zaniechaniu sprzedaży.
|
AKTYWA TRWAŁE PRZEZNACZONE DO SPRZEDAŻY |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Grunty i budynki |
128 |
13 |
|
Inne |
1 |
- |
|
Razem brutto |
129 |
13 |
|
Odpisy z tytułu utraty wartości |
(3) |
(1) |
|
|
|
|
|
Razem |
126 |
12 |
|
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży- ZMIANY DOTYCZĄCE ODPISÓW |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wartość na początek okresu |
(1) |
- |
|
Utworzenie w okresie |
(4) |
- |
|
Inne |
2 |
(1) |
|
Wartość na koniec okresu |
(3) |
(1) |
37. Inwestycje w jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia
• Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o.
Bank posiada udziały spółki uprawniające do 34% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, a drugim wspólnikiem spółki jest EVO Payments International Acquisition GmbH z siedzibą w Niemczech.
Zgodnie podpisaną przez wspólników umową regulującą zasady współpracy decyzje dotyczące istotnej działalności spółki wymagają zgody obu wspólników.
Wspólnicy mają prawo do powołania swoich przedstawicieli w Radzie Nadzorczej: w przypadku Rady Nadzorczej składającej się z 5 członków PKO Bank Polski SA ma prawo do powołania 2 członków (w przypadku 7 członków PKO - 3 członków). Bank ma 2 przedstawicieli w Radzie Nadzorczej spółki składającej się z 7 osób oraz wskazuje członka niezależnego. Decyzje zastrzeżone do kompetencji Rady Nadzorczej dotyczące istotnej działalności wymagają zgody co najmniej jednego przedstawiciela PKO Banku Polskiego SA i jednego przedstawiciela drugiego wspólnika.
• Bank Pocztowy SA
PKO Bank Polski SA jest znaczącym inwestorem – posiada 25% +10 głosów na walnym zgromadzeniu spółki. Drugim udziałowcem spółki jest Poczta Polska SA. Bank poprzez swoich reprezentantów w Radzie Nadzorczej i Walnym Zgromadzeniu spółki uczestniczy w procesie tworzenia polityki, w tym uczestniczy w decyzjach dotyczących dywidend i innych sposobach podziału zysku.
• „Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o.
PKO Bank Polski SA posiada 33,33% głosów na Zgromadzeniu Wspólników spółki. Bank posiada 2 przedstawicieli w Radzie Nadzorczej spółki, przy 4-osobowym składzie Rady Nadzorczej. Pozostali udziałowcy mają po 1 reprezentancie w Radzie Nadzorczej. Bank poprzez swoich reprezentantów w Radzie Nadzorczej i Zgromadzeniu Wspólników spółki uczestniczy w procesie tworzenia polityki, w tym uczestniczy w decyzjach dotyczących dywidend i innych sposobach podziału zysku.
• Operator Chmury Krajowej sp. z o.o.
Bank posiada udziały spółki uprawniające do 50% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, a drugim wspólnikiem spółki jest Polski Fundusz Rozwoju SA.
Zgodnie z Aktem Założycielskim spółki:
a) każdy ze wspólników posiada osobiste uprawnienie do powoływania i odwoływania członków Zarządu oraz Rady Nadzorczej, przy czym Bank i PFR mają prawo powołać równą liczbę członków każdego z wymienionych organów,
b) dodatkowo Bankowi przysługuje wyłączne prawo powoływania Prezesa Zarządu, natomiast PFR przysługuje wyłączne prawo powoływania Przewodniczącego Rady Nadzorczej,
wszelkie kluczowe decyzje dotyczące działalności spółki wymagają jednomyślnej uchwały Rady Nadzorczej lub jednomyślnej uchwały Zgromadzenia Wspólników.
• BSafer sp. z o.o.
PKO VC – fizan (podmiot zależny PKO Bank Polski SA) posiada udziały spółki uprawniające do 35,06% głosów na Zgromadzeniu Wspólników, a drugim większościowym wspólnikiem spółki jest Michał Pilch 59,740%
Zgodnie z Umową Spółki decyzje dotyczące istotnej działalności Spółki (tj. działalności, która ma znaczący wpływ na wysokość zwrotów wypracowywanych przez Spółkę, gdzie przez zwroty rozumie się np. dywidendę, podwyższenie lub obniżenie kapitału zakładowego Spółki, uchwalenie lub zwrot dopłat, wartość udziałów Spółki w bilansie wspólnika) zostały zastrzeżone do kompetencji Zgromadzenia Wspólników i wymagają zgody obu wspólników.
Informacje finansowe
|
JEDNOSTKI STOWARZYSZONE |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Bank Pocztowy SA |
88 |
|
|
Cena nabycia |
184 |
184 |
|
Zmiana w udziale w aktywach netto |
85 |
78 |
|
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości |
(269) |
(174) |
|
„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o. |
- |
- |
|
Cena nabycia |
2 |
2 |
|
Zmiana w udziale w aktywach netto |
4 |
4 |
|
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości |
(6) |
(6) |
|
Razem |
- |
88 |
|
WSPÓLNE PRZEDSIĘWZIĘCIA |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o. |
- |
|
|
Cena nabycia |
18 |
17 |
|
Zmiana w udziale w aktywach netto |
(18) |
(14) |
|
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości |
- |
(3) |
|
Grupa Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o. |
271 |
250 |
|
Wartość udziału na dzień objęcia współkontrolą |
197 |
197 |
|
Zmiana w udziale w aktywach netto |
74 |
53 |
|
Operator Chmury Krajowej sp. z o.o. |
20 |
39 |
|
Wartość udziału na dzień objęcia współkontrolą |
43 |
43 |
|
Zmiana w udziale w aktywach netto |
(23) |
(4) |
|
Razem |
291 |
289 |
|
ZMIANA WARTOŚCI INWESTYCJI W JEDNOSTKACH STOWARZYSZONYCH |
2020 |
2019 |
|
Wartość inwestycji w jednostkach stowarzyszonych na początek okresu |
88 |
|
|
Udział w zyskach i stratach |
- |
5 |
|
Wynik z tytułu odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości |
(95) |
(5) |
|
Udział w zmianie pozostałych dochodach całkowitych |
7 |
- |
|
Wartość inwestycji w jednostkach stowarzyszonych na koniec okresu |
- |
88 |
|
ZMIANA WARTOŚCI INWESTYCJI WE WSPÓLNYCH PRZEDSIĘWZIĘCIACH |
2020 |
2019 |
|
Wartość inwestycji we wspólnych przedsięwzięciach na początek okresu |
256 |
|
|
Zmiana kwalifikacji udziałów z podmiotów zależnych do wspólnych przedsięwzięć |
- |
43 |
|
Udział w zyskach i stratach |
16 |
26 |
|
Wynik z tytułu odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości |
3 |
- |
|
Dywidenda |
(17) |
(36) |
|
Pozostałe |
1 |
- |
|
Wartość inwestycji we wspólnych przedsięwzięciach na koniec okresu |
292 |
289 |
|
ODPISY Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI - UZGODNIENIE RUCHU |
2020 |
2019 |
|
Wartość na początek okresu |
183 |
178 |
|
Utworzenie w okresie |
95 |
5 |
|
Rozwiązanie w okresie |
(3) |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
275 |
183 |
Grupa przeprowadziła test na utratę wartości posiadanych akcji Banku Pocztowego S.A. Wycena została przeprowadzona metodą zdyskontowanych dywidend. Model wyceny uwzględnił wpływ obniżek stóp procentowych NBP dokonanych przez RPP w marcu i kwietniu 2020 roku (łącznie o 100 pb) oraz wpływ pandemii COVID-19 na projekcje finansowe, w tym zwłaszcza oczekiwany wzrost kosztu ryzyka kredytowego.
Bank Pocztowy S.A. prowadzi działalność w modelu agencyjnym z Pocztą Polską (jego dominującym akcjonariuszem) oraz w oparciu o sieć własną w segmencie detalicznym i instytucjonalnym. Model agencyjny z Pocztą Polską jest stale dochodowy, podczas gdy sieć własna Banku Pocztowego S.A. nie jest rentowna. Obniżki stóp procentowych NBP oraz wzrost kosztu ryzyka w następstwie COVID-19 dodatkowo pogłębią jej nierentowność.
Pomimo dochodowego modelu agencyjnego prowadzonego z Pocztą Polską wynik testu na utratę wartości posiadanych przez Grupę Kapitałową akcji Banku Pocztowego S.A. skutkował dokonaniem dalszego odpisu na zaangażowanie kapitałowe Grupy Kapitałowej w Bank Pocztowy S.A. w wysokości 95 milionów PLN.
Na 31 grudnia 2020 roku oraz na 31 grudnia 2019 roku jednostka dominująca nie posiadała udziału w zobowiązanych warunkowych jednostek stowarzyszonych nabytych wspólnie z innym inwestorem.
Skrócone informacje o jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach
Poniżej przedstawiono podsumowanie danych finansowych odrębnie dla każdego wspólnego przedsięwzięcia oraz każdej jednostki stowarzyszonej Grupy Kapitałowej. Wykazane kwoty pochodzą ze sprawozdań finansowych poszczególnych jednostek sporządzonych zgodnie z MSSF lub polskimi standardami rachunkowości (PSR). W przypadku jednostek posiadających spółki zależne prezentowane dane pochodzą ze skonsolidowanych sprawozdań finansowych tych jednostek. Dane za rok 2019 pochodzą ze zaudytowanych sprawozdań finansowych.
|
Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o. (wg MSSF) |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Aktywa obrotowe |
339 |
296 |
|
Aktywa trwałe |
189 |
197 |
|
Zobowiązania krótkoterminowe |
174 |
208 |
|
Zobowiązania długoterminowe |
35 |
22 |
|
|
01.01-31.12.2020 |
01.01-31.12.2019 |
|
Przychody |
530 |
553 |
|
Zysk (strata) za okres obrotowy |
104 |
107 |
|
Pozostałe dochody całkowite |
4 |
2 |
|
Całkowite dochody razem |
108 |
109 |
|
Otrzymane dywidendy od jednostki zakwalifikowanej jako wspólne przedsięwzięcie |
17 |
36 |
|
„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o. (wg PSR) |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Aktywa obrotowe |
6 |
8 |
|
Aktywa trwałe |
75 |
77 |
|
Zobowiązania krótkoterminowe |
29 |
38 |
|
Zobowiązania długoterminowe |
54 |
39 |
|
|
01.01-31.12.2020 |
01.01-31.12.2019 |
|
Przychody |
9 |
25 |
|
Zysk (strata) za okres obrotowy |
(10) |
1 |
|
Bank Pocztowy SA (wg MSSF, dane publikowane przez spółkę) |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Aktywa ogółem |
9 170 |
8 008 |
|
Zobowiązania ogółem |
8 537 |
7 395 |
|
|
01.01-31.12.2020 |
01.01-31.12.2019 |
|
Przychody |
355 |
432 |
|
Zysk (strata) za okres obrotowy |
(9) |
19 |
|
Pozostałe dochody całkowite |
29 |
(7) |
|
Całkowite dochody razem |
20 |
12 |
|
„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o. (wg PSR) |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Aktywa obrotowe |
34 |
31 |
|
Aktywa trwałe |
- |
- |
|
Zobowiązania krótkoterminowe |
5 |
4 |
|
Zobowiązania długoterminowe |
11 |
8 |
|
|
01.01-31.12.2020 |
01.01-31.12.2019 |
|
Przychody |
2 |
2 |
|
Zysk (strata) za okres obrotowy |
- |
- |
|
Operator Chmury Krajowej sp. z o.o. (wg PSR) |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Aktywa obrotowe |
63 |
92 |
|
Aktywa trwałe |
65 |
32 |
|
Zobowiązania krótkoterminowe |
54 |
18 |
|
Zobowiązania długoterminowe |
17 |
10 |
|
|
01.01-31.12.2020 |
01.01-31.12.2019 |
|
Przychody |
50 |
11 |
|
Zysk (strata) za okres obrotowy |
(39) |
(24) |
|
BSafer sp. z o.o. (w tysiącach PLN) |
31.12.2020 |
|
Aktywa obrotowe |
344 |
|
Aktywa trwałe |
74 |
|
Zobowiązania krótkoterminowe |
38 |
|
Zobowiązania długoterminowe |
387 |
|
|
01.01-31.12.2020 |
|
Przychody |
439 |
|
Zysk (strata) za okres obrotowy |
(467) |
38. Inne aktywa
Zasady rachunkowości
Aktywa finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, obejmującej również ewentualne odsetki od tych aktywów, z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Aktywa niefinansowe wycenia się zgodnie z zasadami wyceny obowiązującymi dla poszczególnych kategorii aktywów ujętych w tej pozycji.
informacje finansowe
|
INNE AKTYWA |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Inne aktywa finansowe |
1 937 |
1 766 |
|
Rozrachunki z tytułu transakcji zrealizowanych przy użyciu kart |
1 222 |
1 301 |
|
Rozliczenie instrumentów finansowych |
164 |
73 |
|
Należności z tytułu rozliczeń gotówkowych |
159 |
193 |
|
Należności i rozliczenia z tytułu obrotu papierami wartościowymi |
9 |
3 |
|
Rozliczenia z tytułu sprzedaży walutowych znaków pieniężnych |
7 |
- |
|
Należności od odbiorców |
210 |
146 |
|
Pozostałe |
166 |
50 |
|
Inne aktywa niefinansowe |
866 |
947 |
|
Zapasy |
130 |
141 |
|
Aktywa do zbycia |
141 |
140 |
|
Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów |
131 |
186 |
|
Należności z tytułu podatku VAT |
358 |
270 |
|
Rozrachunki z budżetem z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego |
- |
115 |
|
Pozostałe |
107 |
95 |
|
|
|
|
|
Razem |
2 804 |
2 713 |
|
INNE AKTYWA FINANSOWE |
Faza 1 |
Faza 3 |
Razem |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
Wartość brutto |
1 937 |
138 |
2 075 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
- |
(138) |
(138) |
|
Wartość netto |
1 938 |
- |
1 937 |
|
|
|
|
|
|
INNE AKTYWA FINANSOWE |
Faza 1 |
Faza 3 |
Razem |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
Wartość brutto |
1 766 |
84 |
1 850 |
|
Odpisy na oczekiwane straty kredytowe |
- |
(84) |
(84) |
|
Wartość netto |
1 766 |
- |
1 766 |
|
INNE AKTYWA FINANSOWE- ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 3 |
Razem |
|
2020 |
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
84 |
1 850 |
|
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
1 821 |
2 |
1 823 |
|
Spłaty |
(1 648) |
(2) |
(1 650) |
|
Inne zmiany |
(2) |
54 |
52 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
1 937 |
138 |
2 075 |
|
INNE AKTYWA FINANSOWE- ZMIANA WARTOŚCI BILANSOWEJ BRUTTO W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 3 |
Razem |
|
2019 |
|
|
|
|
Wartość bilansowa brutto na początek okresu |
89 |
2 242 |
|
|
Udzielenie lub nabycie instrumentów finansowych |
2 435 |
- |
2 435 |
|
Spłaty |
(2 825) |
- |
(2 825) |
|
Zaprzestanie ujmowania, w tym sprzedaż |
- |
(5) |
(5) |
|
Spisania |
- |
(3) |
(3) |
|
Inne zmiany |
3 |
3 |
6 |
|
Wartość bilansowa brutto na koniec okresu |
1 766 |
84 |
1 850 |
|
INNE AKTYWA FINANSOWE- ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 3 |
Razem |
|
2020 |
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
- |
(84) |
(84) |
|
Inne korekty |
- |
(54) |
(54) |
|
Wartość na koniec okresu |
- |
(138) |
(138) |
|
INNE AKTYWA FINANSOWE- ZMIANY WARTOŚCI ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE W OKRESIE |
Faza 1 |
Faza 3 |
Razem |
|
2019 |
|
|
|
|
Wartość na początek okresu |
- |
(89) |
(89) |
|
Zmniejszenia w związku z zaprzestaniem ujmowania |
- |
2 |
2 |
|
Spisania |
- |
3 |
3 |
|
Wartość na koniec okresu |
- |
(84) |
(84) |
|
INNE AKTYWA - ZAPASY |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Towary |
121 |
135 |
|
Materiały |
19 |
16 |
|
Odpisy aktualizujące wartość zapasów |
(10) |
(10) |
|
|
|
|
|
Razem |
130 |
141 |
|
Inne aktywa niefinansowe- ZMIANY DOTYCZĄCE ODPISÓW |
2020 |
2019 |
|
Wartość na początek okresu |
(189) |
(11) |
|
Utworzenie w okresie |
(93) |
- |
|
Spisania aktywów i rozliczenia |
11 |
- |
|
Rozwiązanie w okresie |
2 |
- |
|
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych |
1 |
- |
|
Wartość na koniec okresu |
(268) |
(11) |
• Zarządzanie majątkiem przejętym za wierzytelności – pozycja „aktywa do zbycia”
Przejęty w toku działań restrukturyzacyjnych lub windykacyjnych majątek przeznaczany jest do sprzedaży lub na potrzeby Grupy Kapitałowej. Informacja o przejętych składnikach majątkowych analizowana jest pod kątem możliwości wykorzystania majątku na wewnętrzne potrzeby Grupy Kapitałowej. W latach zakończonych odpowiednio 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku majątek przejęty w toku działań restrukturyzacyjnych i windykacyjnych w całości przeznaczony został do sprzedaży. Podejmowane przez Grupę Kapitałową działania mają na celu sprzedaż aktywów w możliwie najkrótszym czasie. Podstawowym trybem postępowania przy sprzedaży majątku jest przetarg nieograniczony, w uzasadnionych przypadkach sprzedaż następuje w innym trybie uzależnionym od specyfiki sprzedawanego majątku.
39. Zobowiązania wobec banku centralnego i banków
Zasady rachunkowości
Zasady klasyfikacji i wyceny opisane zostały w nocie „Opis ważniejszych zasad rachunkowości”.
informacje finansowe
|
ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: |
- |
317 |
|
Zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji w papierach wartościowych |
- |
317 |
|
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
2 626 |
1 818 |
|
Depozyty banków |
1 383 |
786 |
|
Rachunki bieżące |
1 178 |
915 |
|
Inne depozyty z rynku pieniężnego |
65 |
117 |
|
|
|
|
|
Razem |
2 626 |
2 135 |
|
ZOBOWIĄZANIA WOBEC BANKÓW WEDŁUG OKRESÓW SPŁATY |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: |
- |
317 |
|
do 1 miesiąca |
- |
317 |
|
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu: |
2 626 |
1 818 |
|
do 1 miesiąca |
2 626 |
1 730 |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
- |
88 |
|
|
|
|
|
Razem |
2 626 |
2 135 |
40. Zobowiązania wobec klientów
zasady rachunkowości
Zasady klasyfikacji i wyceny opisane zostały w nocie „Opis ważniejszych zasad rachunkowości”.
Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych obejmują zobowiązania z tytułu produktów unit-linked, produktu „bezpieczny kapitał", produktów strukturyzowanych oraz polisolokat.
|
ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW |
Zobowiązania wobec gospodarstw domowych |
Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych |
Zobowiązania wobec jednostek budżetowych |
Razem |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
|
Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
1 216 |
- |
- |
1 216 |
|
Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych |
1 216 |
- |
- |
1 216 |
|
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
223 691 |
43 705 |
13 744 |
281 140 |
|
Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N, w tym: |
174 525 |
42 224 |
13 706 |
230 455 |
|
rachunki oszczędnościowe i inne środki oprocentowane |
53 631 |
16 059 |
7 322 |
77 012 |
|
Depozyty terminowe |
48 354 |
798 |
18 |
49 170 |
|
Pozostałe zobowiązania |
494 |
683 |
20 |
1 197 |
|
Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych |
318 |
- |
- |
318 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
224 907 |
43 705 |
13 744 |
282 356 |
Grupa Kapitałowa zdecydowała się na wyodrębnienie linii zobowiązań z tytułu produktów ubezpieczeniowych wycenianych według wartości godziwej i zaprezentowanie w niej rezerw techniczno-ubezpieczeniowych dla ubezpieczeń na życie, gdzie ryzyko lokaty (inwestycyjne) ponosi ubezpieczający. Wycena tych rezerw bazuje na wartości korespondujących aktywów wycenianych do wartości godziwej. Dane porównywalne zostały odpowiednio skorygowane.
|
ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW |
Zobowiązania wobec gospodarstw domowych |
Zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych |
Zobowiązania wobec jednostek budżetowych |
Razem |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
1 353 |
46 |
- |
1 399 |
|
Zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji w papierach wartościowych |
- |
46 |
- |
46 |
|
Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych |
1 353 |
- |
- |
1 353 |
|
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
193 769 |
49 648 |
11 354 |
254 771 |
|
Środki na rachunkach bieżących i depozyty O/N, w tym: |
127 520 |
40 381 |
10 997 |
178 898 |
|
rachunki oszczędnościowe i inne środki oprocentowane |
45 177 |
16 799 |
- |
61 976 |
|
Depozyty terminowe |
65 535 |
8 435 |
331 |
74 301 |
|
Pozostałe zobowiązania |
393 |
832 |
26 |
1 251 |
|
Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych |
321 |
- |
- |
321 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
195 122 |
49 694 |
11 354 |
256 170 |
|
ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW WEDŁUG OKRESÓW SPŁATY |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: |
1 216 |
1 399 |
|
do 1 miesiąca |
- |
45 |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
- |
1 |
|
od 1 roku do 5 lat |
2 |
2 |
|
powyżej 5 lat |
1 214 |
1 351 |
|
|
|
|
|
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu: |
281 140 |
254 771 |
|
do 1 miesiąca |
240 938 |
197 229 |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
11 146 |
16 865 |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
17 941 |
29 290 |
|
od 1 roku do 5 lat |
3 420 |
5 510 |
|
powyżej 5 lat |
7 695 |
5 877 |
|
|
|
|
|
Razem |
282 356 |
256 170 |
|
ZOBOWIĄZANIA WOBEC KLIENTÓW WEDŁUG SEGMENTU KLIENTA |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
bankowości detalicznej i prywatnej |
197 003 |
174 091 |
|
korporacyjne |
41 095 |
49 918 |
|
firm i przedsiębiorstw |
42 712 |
30 476 |
|
pozostałe zobowiązania (w tym zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych) |
1 546 |
1 685 |
|
|
|
|
|
Razem |
282 356 |
256 170 |
|
ŚREDNIE W OKRESIE SPRAWOZDAWCZYM OPROCENTOWANIE ZOBOWIĄZAŃ WOBEC KLIENTÓW |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Przedsiębiorstwa niefinansowe: |
0,00% |
0,87% |
|
w tym depozyty terminowe: |
0,38% |
1,10% |
|
w tym depozyty w rachunku bieżącym i jednodniowe: |
0,00% |
0,84% |
|
Gospodarstwa domowe: |
0,07% |
0,53% |
|
w tym depozyty terminowe: |
0,22% |
0,95% |
|
w tym depozyty w rachunku bieżącym i jednodniowe: |
0,02% |
0,29% |
41. Otrzymane finansowanie
|
OTRZYMANE FINANSOWANIE |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Otrzymane kredyty i pożyczki od: |
2 267 |
2 779 |
|
banków |
875 |
750 |
|
międzynarodowych instytucji finansowych |
1 379 |
2 029 |
|
innych instytucji finansowych |
13 |
- |
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych: |
32 098 |
31 148 |
|
hipoteczne listy zastawne wyemitowane przez PKO Bank Hipoteczny SA |
17 201 |
16 198 |
|
obligacje wyemitowane przez PKO Bank Hipoteczny SA |
4 036 |
3 947 |
|
obligacje wyemitowane przez PKO Bank Polski SA |
4 020 |
4 769 |
|
obligacje wyemitowane przez PKO Finance AB |
3 294 |
4 057 |
|
obligacje wyemitowane przez Grupę Kapitałową PKO Leasing SA |
3 496 |
2 132 |
|
obligacje wyemitowane przez KREDOBANK SA |
51 |
45 |
|
Zobowiązania podporządkowane |
2 716 |
2 730 |
|
|
|
|
|
Razem |
37 081 |
36 657 |
41.1. Otrzymane kredyty i pożyczki
|
OTRZYMANE KREDYTY I POŻYCZKI WEDŁUG OKRESÓW SPŁATY |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
do 1 miesiąca |
116 |
- |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
98 |
- |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
438 |
512 |
|
od 1 roku do 5 lat |
1 615 |
2 267 |
|
powyżej 5 lat |
- |
- |
|
|
|
|
|
RAZEM |
2 267 |
2 779 |
Kredyty i pożyczki otrzymane od banków
|
Data otrzymania |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
10.06.2019 |
150 |
PLN |
13.06.2021 |
150 |
150 |
|
27.12.2018 |
100 |
PLN |
28.12.2020 |
- |
100 |
|
04.12.2019 |
500 |
PLN |
04.12.2023 |
406 |
500 |
|
08.05.2020 |
600 |
UAH |
25.04.2025 |
80 |
- |
|
12.06.2020 |
50 |
UAH |
06.06.2025 |
7 |
- |
|
11.09.2020 |
450 |
UAH |
05.09.2025 |
60 |
- |
|
09.10.2020 |
600 |
UAH |
03.10.2025 |
79 |
- |
|
11.12.2020 |
600 |
UAH |
05.12.2025 |
79 |
- |
|
31.12.20201 |
14 |
PLN |
31.12.2020 |
14 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
875 |
750 |
1kredyt bieżący od Narodowego Banku Polskiego - przekroczenie na rachunku NOSTRO
Kredyty i pożyczki otrzymane od Międzynarodowych Organizacji Finansowych
|
Data otrzymania kredytu i pożyczki przez Grupę Kapitałową |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
28.12.2006 |
5 |
EUR |
30.04.2022 |
- |
21 |
|
28.12.2006 |
97 |
PLN |
30.04.2020 |
- |
97 |
|
28.12.2006 |
7 |
CHF |
30.04.2020 |
- |
28 |
|
23.12.2010 |
75 |
EUR |
23.12.2020 |
- |
64 |
|
25.09.2013 |
75 |
EUR |
25.09.2023 |
208 |
256 |
|
11.06.2015 |
132 |
PLN |
31.07.2021 |
20 |
46 |
|
11.06.2015 |
42 |
PLN |
30.09.2020 |
- |
6 |
|
11.06.2015 |
10 |
EUR |
30.09.2020 |
- |
6 |
|
11.06.2015 |
10 |
EUR |
31.03.2021 |
2 |
11 |
|
11.06.2015 |
20 |
EUR |
30.04.2021 |
9 |
26 |
|
25.09.2015 |
15 |
EUR |
30.11.2020 |
- |
16 |
|
25.09.2015 |
25 |
EUR |
30.09.2021 |
22 |
47 |
|
25.09.2015 |
43 |
PLN |
30.11.2020 |
- |
11 |
|
16.03.2016 |
175 |
PLN |
01.12.2020 |
- |
34 |
|
18.03.2016 |
66 |
EUR |
15.03.2021 |
43 |
120 |
|
28.10.2016 |
20 |
EUR |
31.12.2021 |
19 |
34 |
|
28.10.2016 |
20 |
EUR |
31.01.2022 |
23 |
39 |
|
28.09.2017 |
50 |
EUR |
30.11.2022 |
115 |
159 |
|
28.11.2018 |
50 |
EUR |
30.11.2022 |
173 |
213 |
|
13.04.2018 |
40 |
EUR |
31.01.2022 |
98 |
130 |
|
23.10.2018 |
646 |
PLN |
23.10.2023 |
647 |
649 |
|
10.10.2019 |
100 |
UAH |
08.10.2021 |
- |
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
1 379 |
2 029 |
Kredyty i pożyczki otrzymane od innych instytucji finansowych
|
Data otrzymania |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
10.10.2019 |
100 |
UAH |
08.10.2021 |
13 |
- |
41.2. Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych
|
ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU EMISJI WEDŁUG OKRESÓW SPŁATY |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu: |
|
|
|
do 1 miesiąca |
819 |
796 |
|
od 1 miesiąca do 3 miesięcy |
1 917 |
802 |
|
od 3 miesięcy do 1 roku |
10 431 |
2 366 |
|
od 1 roku do 5 lat |
18 870 |
24 410 |
|
powyżej 5 lat |
61 |
2 774 |
|
|
|
|
|
Razem |
32 098 |
31 148 |
Obligacje wyemitowane przez PKO Bank Polski S.A.
W 2020 roku Grupa Kapitałowa dokonała wcześniejszego częściowego wykupu wyemitowanych obligacji (termin wykupu 25 lipca 2021 roku) na kwotę 250 milionów EUR. Pozostająca w obiegu wartość nominalna tej emisji na 31 grudnia 2020 roku to 500 milionów EUR.
|
Data emisji |
Rodzaj oprocentowania |
Oprocentowanie |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
25.07.2017 |
stałe |
0,75 |
500 |
EUR |
25.07.2021 |
2 314 |
3 200 |
|
02.11.2017 |
stałe |
0,30 |
400 |
CHF |
02.11.2021 |
1 706 |
1 569 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
|
|
4 020 |
4 769 |
Obligacje wyemitowane przez PKO Bank Hipoteczny S.A.
|
Data emisji |
Rodzaj oprocentowania |
Oprocentowanie (indeks + marża) |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
21.12.2018 |
zerokuponowe |
- |
350 |
PLN |
21.02.2020 |
- |
351 |
|
05.02.2019 |
zerokuponowe |
- |
102 |
PLN |
05.02.2020 |
- |
102 |
|
10.07.2019 |
zmienne |
WIBOR6M+ 0,30 |
162 |
PLN |
10.01.2020 |
- |
163 |
|
11.07.2019 |
zmienne |
WIBOR3M +0,60 |
43 |
PLN |
12.07.2021 |
43 |
46 |
|
23.07.2019 |
zerokuponowe |
- |
634 |
PLN |
23.01.2020 |
- |
633 |
|
23.08.2019 |
zerokuponowe |
- |
200 |
PLN |
21.02.2020 |
- |
200 |
|
28.08.2019 |
zmienne |
WIBOR3M +0,60 |
43 |
PLN |
30.08.2021 |
43 |
44 |
|
02.10.2019 |
zerokuponowe |
- |
900 |
PLN |
01.04.2020 |
- |
895 |
|
17.10.2019 |
zmienne |
WIBOR3M +0,60 |
40 |
PLN |
18.10.2021 |
40 |
40 |
|
06.11.2019 |
zerokuponowe |
- |
727 |
PLN |
08.05.2020 |
- |
722 |
|
06.12.2019 |
zerokuponowe |
- |
738 |
PLN |
08.06.2020 |
- |
731 |
|
18.12.2019 |
zmienne |
WIBOR3M +0,60 |
28 |
PLN |
20.12.2021 |
28 |
20 |
|
05.02.2020 |
zerokuponowe |
- |
25 |
PLN |
03.02.2021 |
24 |
- |
|
24.02.2020 |
zmienne |
- |
350 |
PLN |
24.02.2021 |
350 |
- |
|
23.07.2020 |
zerokuponowe |
- |
820 |
PLN |
20.01.2021 |
819 |
- |
|
24.08.2020 |
zerokuponowe |
- |
555 |
PLN |
08.03.2021 |
554 |
- |
|
11.09.2020 |
zerokuponowe |
- |
350 |
PLN |
29.03.2021 |
350 |
- |
|
08.10.2020 |
zerokuponowe |
- |
330 |
PLN |
22.06.2021 |
329 |
- |
|
28.10.2020 |
zerokuponowe |
- |
296 |
PLN |
20.04.2021 |
296 |
- |
|
27.11.2020 |
stałe |
0,60 |
50 |
PLN |
02.06.2021 |
50 |
- |
|
07.12.2020 |
zerokuponowe |
- |
887 |
PLN |
21.05.2021 |
886 |
- |
|
17.12.2020 |
zmienne |
WIBOR3M +0,28 |
224 |
PLN |
17.03.2022 |
224 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
|
|
4 036 |
3 947 |
Obligacje wyemitowane przez PKO Finance AB
W 2020 roku Grupa Kapitałowa przeprowadziła transakcję wcześniejszego częściowego wykupu, od podmiotów trzecich, obligacji wyemitowanych przez PKO Finance AB (termin wykupu 26 września 2022 roku) na kwotę 195 milionów USD. Wykupione obligacje pozostają w posiadaniu PKO Banku Polskiego S.A., przy czym Grupa Kapitałowa zastrzegła sobie prawo ich odsprzedania lub przedstawienia ich do umorzenia w przyszłości. Obligacje są nadal notowane na rynku regulowanym prowadzonym przez luksemburską giełdę papierów wartościowych. Pozostająca w obiegu wartość nominalna tej emisji na 31 grudnia 2020 roku to 805 milionów USD.
|
Data emisji |
Rodzaj oprocentowania |
Oprocentowanie |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
25.07.2012 |
stałe |
4,00 |
50 |
EUR |
25.07.2022 |
234 |
215 |
|
26.09.2012 |
stałe |
4,63 |
805 |
USD |
26.09.2022 |
3 060 |
3 842 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
|
|
3 294 |
4 057 |
Obligacje wyemitowane przez Grupę Kapitałową PKO Leasing SA
|
Data emisji |
Rodzaj oprocentowania |
Oprocentowanie (indeks + marża) |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
01.12.20141 |
zmienne |
WIBOR 3M + marża |
146 |
PLN |
02.10.2025 |
- |
147 |
|
30.08.2019 |
zmienne |
WIBOR 6M + marża |
150 |
PLN |
28.02.2020 |
- |
149 |
|
26.09.20191 |
zmienne |
WIBOR 3M + marża |
2 475 |
PLN |
28.12.2029 |
2 475 |
1 836 |
|
28.08.2020 |
zmienne |
WIBOR 6M + marża |
324 |
PLN |
26.02.2021 |
323 |
- |
|
02.12.2020 |
zmienne |
WIBOR 6M + marża |
395 |
PLN |
01.06.2021 |
394 |
- |
|
23.12.2020 |
zmienne |
WIBOR 3M + marża |
305 |
PLN |
23.03.2021 |
304 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
|
|
3 496 |
2 132 |
1 Obligacje wyemitowane w ramach transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych przejęte przez Grupę Kapitałową PKO Leasing S.A. w ramach nabycia Raiffeisen-Leasing Polska S.A. oraz wyemitowane w ramach transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych przeprowadzonej we wrześniu 2019 roku. Zabezpieczeniem spłaty obligacji są należności leasingowe będące przedmiotem sekurytyzacji (patrz nota „Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności”).
Obligacje wyemitowane przez KREDOBANK S.A.
|
Data emisji |
Rodzaj oprocentowania |
Oprocentowanie (indeks + marża) |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
01.12.2017 |
stałe |
15,12 |
132 |
UAH |
26.11.2022 |
18 |
3 |
|
13.07.2018 |
zmienne |
UIRD1 6M + 2,25 |
250 |
UAH |
28.12.2022 |
33 |
42 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
|
|
51 |
45 |
1 Ukrainian Index of Retail Deposit Rates
Listy zastawne wyemitowane przez PKO Bank Hipoteczny SA
|
Data emisji |
Rodzaj oprocentowania |
Oprocentowanie (indeks + marża) |
Wartość nominalna |
Waluta |
Termin zapadalności |
Wartość bilansowa na 31.12.2020 |
Wartość bilansowa na 31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11.12.2015 |
zmienne |
WIBOR3M +0,75 |
18 |
PLN |
11.12.2020 |
- |
18 |
|
27.04.2016 |
zmienne |
WIBOR3M +0,65 |
500 |
PLN |
28.04.2021 |
501 |
487 |
|
17.06.2016 |
zmienne |
WIBOR3M +0,59 |
500 |
PLN |
18.06.2021 |
500 |
500 |
|
24.10.2016 |
stałe |
0,125 |
500 |
EUR |
24.06.2022 |
2 306 |
2 126 |
|
02.02.2017 |
stałe |
0,820 |
25 |
EUR |
02.02.2024 |
116 |
107 |
|
30.03.2017 |
stałe |
0,625 |
500 |
EUR |
24.01.2023 |
2 319 |
2 139 |
|
28.04.2017 |
zmienne |
WIBOR3M +0,69 |
500 |
PLN |
18.05.2022 |
500 |
500 |
|
22.06.2017 |
stałe |
2,69 |
265 |
PLN |
10.09.2021 |
267 |
266 |
|
27.09.2017 |
stałe |
0,75 |
500 |
EUR |
27.08.2024 |
2 309 |
2 130 |
|
27.10.2017 |
zmienne |
WIBOR3M +0,60 |
500 |
PLN |
27.06.2023 |
500 |
499 |
|
02.11.2017 |
stałe |
0,47 |
54 |
EUR |
03.11.2022 |
249 |
230 |
|
22.03.2018 |
stałe |
0,75 |
500 |
EUR |
24.01.2024 |
2320 |
2139 |
|
27.04.2018 |
zmienne |
WIBOR3M +0,49 |
698 |
PLN |
25.04.2024 |
698 |
698 |
|
18.05.2018 |
zmienne |
WIBOR3M +0,32 |
100 |
PLN |
29.04.2022 |
100 |
100 |
|
27.07.2018 |
zmienne |
WIBOR3M +0,62 |
500 |
PLN |
25.07.2025 |
500 |
499 |
|
24.08.2018 |
stałe |
3,4875 |
60 |
PLN |
24.08.2028 |
61 |
61 |
|
26.10.2018 |
zmienne |
WIBOR3M +0,66 |
230 |
PLN |
28.04.2025 |
230 |
231 |
|
28.01.2019 |
stałe |
0,25 |
500 |
EUR |
23.11.2021 |
2306 |
2126 |
|
01.03.2019 |
stałe |
0,25 |
100 |
EUR |
23.11.2021 |
461 |
426 |
|
08.03.2019 |
stałe |
0,125 |
100 |
EUR |
24.06.2022 |
461 |
424 |
|
10.06.2019 |
zmienne |
WIBOR3M +0,60 |
245 |
PLN |
30.09.2024 |
247 |
244 |
|
02.12.2019 |
zmienne |
WIBOR3M +0,51 |
250 |
PLN |
02.12.2024 |
250 |
248 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
|
|
17 201 |
16 198 |
41.3. Zobowiązania podporządkowane
|
Rodzaj zobowiązania |
Rodzaj oprocentowania |
Wartość nominalna |
Waluta |
Okres |
Wartość bilansowa |
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|||||
|
Obligacje podporządkowane |
3,34 |
1 700 |
PLN |
28.08.2017 - 28.08.2027 |
1 710 |
1 719 |
|
Obligacje podporządkowane |
3,29 |
1 000 |
PLN |
05.03.2018 - 06.03.2028 |
1 006 |
1 011 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
|
|
|
|
2 716 |
2 730 |
42. Pozostałe zobowiązania
Zasady rachunkowości
Zobowiązania ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej ewentualne odsetki od tych zobowiązań, natomiast rezerwy na przyszłe płatności w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Zobowiązania niefinansowe wycenia się zgodnie z zasadami wyceny obowiązującymi dla poszczególnych kategorii zobowiązań ujętych w tej pozycji.
informacje finansowe
|
POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Inne zobowiązania finansowe |
3 011 |
3 217 |
|
Koszty do zapłacenia |
559 |
567 |
|
Rozliczenia międzybankowe |
276 |
461 |
|
Zobowiązania w zakresie działalności inwestycyjnej i gospodarki własnej |
379 |
251 |
|
Zobowiązania wobec dostawców |
132 |
204 |
|
Zobowiązania i rozliczenia z tytułu obrotu papierami wartościowymi |
247 |
586 |
|
Rozliczenia instrumentów finansowych |
38 |
22 |
|
Zobowiązania z tytułu działalności dewizowej |
245 |
201 |
|
Zobowiązania z tytułu kart płatniczych |
31 |
20 |
|
Zobowiązania z tytułu leasingu |
1 090 |
894 |
|
Pozostałe |
14 |
11 |
|
Inne zobowiązania niefinansowe |
1 692 |
1 475 |
|
Przychody pobierane z góry |
663 |
454 |
|
Zobowiązanie z tytułu podatku od niektórych instytucji finansowych |
87 |
86 |
|
Zobowiązania z tytułu składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny, utrzymywane w formie zobowiązań do zapłaty |
590 |
394 |
|
na fundusz przymusowej restrukturyzacji |
308 |
217 |
|
na fundusz gwarancyjny banków |
282 |
177 |
|
Rozliczenia publiczno-prawne |
83 |
158 |
|
Pozostałe |
269 |
383 |
|
|
|
|
|
Razem |
4 703 |
4 692 |
W pozycji „Zobowiązania z tytułu składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny” zawarte zostały zobowiązania do zapłaty z tytułu składek wnoszonych na rzecz BFG (patrz nota „Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań oraz przeniesione aktywa finansowe”).
Na 31 grudnia 2020 roku oraz na 31 grudnia 2019 roku Grupa Kapitałowa nie posiadała zobowiązań w przypadku których nie wywiązywałaby się z płatności wynikających z zawartych umów.
43. Rezerwy
Zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny
• rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne, z wyłączeniem spraw spornych dotyczących kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych
Rezerwy na sprawy sporne obejmują sprawy sporne z kontrahentami, klientami oraz instytucjami zewnętrznymi (np. UOKiK), które tworzone są na podstawie oceny prawdopodobieństwa przegrania przez Grupę Kapitałową sprawy sądowej (sprawy sporne szczegółowo zostały opisane w nocie „Sprawy sporne”).
Rezerwy na sprawy sporne tworzone są w wysokości oczekiwanych wypływów korzyści ekonomicznych.
• rezerwa na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia
Rezerwa na wynikające z Kodeksu pracy odprawy emerytalne i rentowe tworzona jest indywidualnie dla każdego pracownika na podstawie wyceny aktuarialnej. Podstawę do wyznaczania wartości rezerw na świadczenia pracownicze stanowią przepisy wewnętrzne Grupy Kapitałowej.
Wycena rezerw na świadczenia pracownicze dokonywana jest z zastosowaniem technik i założeń aktuarialnych. W kalkulacji rezerwy uwzględniono wszystkie odprawy emerytalne i rentowe, które mogą być w przyszłości wypłacone. Rezerwę utworzono na podstawie listy osób zawierającej wszystkie niezbędne dane o pracownikach, ze szczególnym uwzględnieniem stażu pracy, wieku oraz płci. Naliczone rezerwy są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia.
• rezerwy na niewykorzystane urlopy
Rezerwa na niewykorzystane urlopy tworzona jest w wysokości oczekiwanego wypływu środków, bez uwzględniania dyskontowania, na podstawie pozostających do wykorzystania zaległych dni urlopów wypoczynkowych przysługujących pracownikom Banku oraz średniego miesięcznego wynagrodzenia.
• rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne
Rezerwę na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne tworzy się w wysokości oczekiwanych strat kredytowych (szczegóły patrz nota „Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe”).
W analizie portfelowej przy ustalaniu rezerwy wykorzystuje się parametry portfelowe oszacowane z wykorzystaniem metod statystycznych na bazie historycznych obserwacji ekspozycji o takiej samej charakterystyce, określające marginalne prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanki utraty wartości, średni poziom wykorzystania zobowiązania pozabilansowego oraz poziom oczekiwanej straty w przypadku wystąpienia przesłanki utraty wartości w kolejnych miesiącach z przedziału czasowego od daty sprawozdawczej do horyzontu w kalkulacji oczekiwanej straty.
W odniesieniu do ekspozycji indywidualnie znaczących podlegających ocenie metodą zindywidualizowaną rezerwę ustala się indywidualnie - jako różnicę pomiędzy oczekiwaną wartością bilansowej ekspozycji kredytowej, która powstanie z udzielonego zobowiązania pozabilansowego w dacie wystąpienia zadłużenia przeterminowanego uznawanego za przesłankę utraty wartości, a wartością bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych uzyskanych z tej ekspozycji.
• Rezerwy na potencjalne sprawy sporne przeciwko bankowi dotyczące spłaconych kredytów hipotecznych w walucie wymienialnej
Rezerwy opisane zostały w nocie „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych”.
Rezerwy na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich
Na wartość rezerw na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich wpływa wskaźnik przedpłacanych kredytów konsumenckich, oczekiwana liczba reklamacji klientów w zakresie zwrotu kosztów dla kredytów przedpłaconych przed datą bilansową oraz średnia wartość zwrotu.
• inne rezerwy
Inne rezerwy obejmują głównie rezerwy na potencjalne roszczenia z tytułu sprzedaży wierzytelności, które opisano w nocie „Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności”.
Rezerwy na przyszłe płatności są wyceniane w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Wszystkie rezerwy tworzone są w ciężar rachunku zysków i strat, oprócz zysków i strat aktuarialnych odnoszonych do innych dochodów całkowitych.
W przypadku gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej przed opodatkowaniem, która odzwierciedla aktualne oceny rynkowe co do wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem.
Informacje finansowe
|
ZA ROK ZAKOŃCZONY 31.12.2020 |
Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne |
Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne, z wyłączeniem spraw spornych dotyczących spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
Rezerwy na sprawy sporne przeciwko bankowi dotyczące spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
Rezerwy na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych |
Rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia |
Restrukturyzacja |
Rezerwa na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe |
Inne rezerwy, w tym rezerwy na sprawy sporne pracownicze |
Razem |
|
Wartość na początek okresu |
269 |
52 |
29 |
104 |
57 |
41 |
99 |
30 |
681 |
|
Zwiększenia, w tym zwiększenia istniejących rezerw |
358 |
59 |
398 |
106 |
14 |
16 |
29 |
119 |
1 099 |
|
Wykorzystane kwoty |
- |
(4) |
- |
(187) |
(1) |
(5) |
(9) |
(4) |
(210) |
|
Niewykorzystane kwoty rozwiązane w okresie |
- |
(5) |
- |
- |
(7) |
(13) |
(22) |
(2) |
(49) |
|
Inne zmiany i reklasyfikacje |
2 |
- |
(1) |
1 |
- |
- |
(1) |
(20) |
(19) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Wartość na koniec okresu |
629 |
102 |
426 |
24 |
63 |
39 |
96 |
123 |
1 502 |
|
Rezerwa krótkoterminowa |
538 |
6 |
- |
23 |
7 |
39 |
95 |
3 |
711 |
|
Rezerwa długoterminowa |
91 |
96 |
426 |
1 |
56 |
- |
1 |
120 |
791 |
|
ZA ROK ZAKOŃCZONY 31.12.2019 |
Rezerwy na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne |
Rezerwy na nierozstrzygnięte sprawy sporne, z wyłączeniem spraw spornych dotyczących kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
Rezerwy na sprawy sporne przeciwko bankowi dotyczące spłaconych kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
Rezerwy na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych |
Rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia |
Restrukturyzacja |
Rezerwa na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe |
Inne rezerwy, w tym rezerwy na sprawy sporne pracownicze |
Razem |
|
Wartość na początek okresu |
227 |
54 |
- |
- |
50 |
24 |
100 |
91 |
546 |
|
Objęcie kontrolą jednostki zależnej |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
2 |
2 |
|
Zwiększenia, w tym zwiększenia istniejących rezerw |
289 |
8 |
29 |
127 |
4 |
33 |
25 |
4 |
519 |
|
Wykorzystane kwoty |
- |
(3) |
- |
(23) |
(1) |
(15) |
(8) |
(4) |
(54) |
|
Niewykorzystane kwoty rozwiązane w okresie |
(247) |
(7) |
- |
- |
(2) |
(1) |
(21) |
(63) |
(341) |
|
Inne zmiany i reklasyfikacje |
- |
- |
- |
- |
6 |
- |
3 |
- |
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Wartość na koniec okresu |
269 |
52 |
29 |
104 |
57 |
41 |
99 |
30 |
681 |
|
Rezerwa krótkoterminowa |
226 |
2 |
29 |
104 |
7 |
41 |
99 |
6 |
514 |
|
Rezerwa długoterminowa |
43 |
50 |
- |
- |
50 |
- |
- |
24 |
167 |
Kalkulacja szacunków
Grupa Kapitałowa dokonała aktualizacji szacunków rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia na 31 grudnia 2020 roku wykorzystując kalkulacje przeprowadzone przez zewnętrznego niezależnego aktuariusza. Naliczone rezerwy są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia.
|
ELEMENTY WPŁYWAJĄCE NA WYSOKOŚĆ REZERWY: |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
przyjęta stopa dyskonta finansowego |
1,20% |
2,00% |
|
średni ważony współczynnik mobilności pracowniczej |
9,19% |
9,36% |
|
średni pozostały okres zatrudnienia w latach |
7,68 |
7,80 |
|
dziesięcioletni średni zakładany roczny wzrost podstaw kalkulacji odpraw emerytalno-rentowych |
2,53% |
2,26% |
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia stopy dyskonta finansowego oraz planowanych wzrostów podstawy rezerwy o 1 p.p. na zmniejszenie/zwiększenie wartości rezerwy na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia na 31 grudnia 2020 roku oraz na 31 grudnia 2019 roku przedstawiają poniższe tabele:
|
SZACUNKOWA ZMIANA REZERWY na emerytury i inne zobowiązania z tytułu zdefiniowanych świadczeń po okresie zatrudnienia |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
scenariusz +1pp |
scenariusz -1pp |
scenariusz +1pp |
scenariusz -1pp |
|
|
|
|
|
|
|
|
Stopa dyskonta finansowego |
6 |
(4) |
5 |
|
|
Planowane wzrosty podstaw |
6 |
(5) |
6 |
(4) |
Grupa Kapitałowa dokonała analizy wrażliwości szacunków rezerwy na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych przed datą bilansową na 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku na zmiany liczby reklamacji oraz średniej kwoty zwrotów dla klienta.
|
SZACUNKOWA ZMIANA REZERWY |
Zmiana liczby reklamacji |
Zmiana średniej kwoty zwrotu |
||
|
-10% |
10% |
-10% |
10% |
|
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
|
Rezerwa na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych |
(2) |
2 |
(2) |
2 |
|
SZACUNKOWA ZMIANA REZERWY |
Zmiana liczby reklamacji |
Zmiana średniej kwoty zwrotu |
||
|
-10% |
10% |
-10% |
10% |
|
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
Rezerwa na zwrot kosztów dla klientów z tytułu przedterminowej spłaty kredytów konsumenckich i hipotecznych |
(10) |
10 |
(10) |
10 |
44. Kapitał własny i akcjonariat Banku
Zasady rachunkowości
Kapitały własne stanowią kapitały i fundusze tworzone zgodnie z przepisami prawa.
Podział na poszczególne pozycje opisane poniżej wynika z Kodeksu spółek handlowych, ustawy Prawo bankowe oraz wymogów MSR 1.7, MSR 1.78.e, MSR 1.54.q-r i MSR 1.79.b.
Pozycje kapitałów własnych jednostek zależnych inne niż kapitał zakładowy w części w jakiej jednostka dominująca jest właścicielem jednostki zależnej dodaje się do odpowiednich pozycji kapitałów własnych jednostki dominującej. Do kapitałów własnych Grupy Kapitałowej włącza się tylko te części kapitałów własnych jednostek zależnych, które powstały po dniu nabycia udziałów lub akcji przez jednostkę dominującą. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w Polsce podziałowi i dystrybucji podlegają jedynie kapitały własne jednostki dominującej i poszczególnych spółek zależnych – ustalone na podstawie jednostkowych sprawozdań finansowych.
Składniki kapitałów własnych:
• Kapitał zakładowy stanowi kapitał jednostki dominującej i wykazany jest w wysokości zgodnej ze statutem oraz wpisem do rejestru przedsiębiorców według wartości nominalnej.
• Kapitał zapasowy tworzony jest zgodnie ze statutami Spółek Grupy Kapitałowej z corocznych odpisów z zysku netto, dokonywanych dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego i przeznaczony jest na pokrycie strat bilansowych, jakie mogą wyniknąć w związku z działalnością Spółek Grupy Kapitałowej. Kapitał zapasowy może być także przeznaczony na inne cele, w szczególności na podwyższenie kapitału zakładowego.
• Fundusz ogólnego ryzyka bankowego w PKO Banku Polskim SA tworzony jest zgodnie z ustawą Prawo bankowe z odpisów z zysku netto i przeznaczony jest na niezidentyfikowane ryzyka działalności Banku.
• Kapitały rezerwowe są tworzone z odpisów z zysku netto. Kapitały rezerwowe przeznaczone są na pokrycie mogących powstać strat bilansowych lub na nabycie akcji własnych w celu umorzenia.
• Udziały niekontrolujące stanowią tę część kapitałów w jednostce zależnej, której nie można bezpośrednio lub pośrednio przyporządkować do jednostki dominującej.
• Skumulowane inne dochody całkowite obejmują skutki wyceny aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite z uwzględnieniem odpisów na oczekiwane straty kredytowe od tych aktywów, efektywną część zabezpieczenia przepływów pieniężnych w ramach rachunkowości zabezpieczeń, jak również zyski i straty aktuarialne. Od powyższych pozycji w innych dochodach całkowitych rozpoznana jest wartość podatku odroczonego. Ponadto pozycja obejmuje udział jednostki dominującej w innych dochodach całkowitych jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć oraz różnice kursowe powstałe z przeliczenia na walutę polską wyniku finansowego netto jednostek zagranicznych po kursie stanowiącym średnią arytmetyczną średnich kursów walutowych na dzień kończący każdy miesiąc okresu obrotowego ogłoszonych przez Narodowy Bank Polski.
Informacje finansowe
Akcjonariat Banku
Według informacji posiadanych na 31 grudnia 2020 roku akcjonariat Banku jest następujący:
|
NAZWA PODMIOTU |
liczba akcji |
liczba głosów % |
Wartość nominalna 1 akcji |
Udział w kapitale podstawowym % |
|
Na 31 grudnia 2020 roku |
|
|
|
|
|
Skarb Państwa |
367 918 980 |
29,43 |
1 zł |
29,43 |
|
Nationale Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny1 |
107 198 023 |
8,58 |
1 zł |
8,58 |
|
Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny1 |
93 610 319 |
7,49 |
1 zł |
7,49 |
|
Pozostali akcjonariusze2 |
681 272 678 |
54,50 |
1 zł |
54,50 |
|
Razem |
1 250 000 000 |
100,00 |
--- |
100,00 |
|
Na 31 grudnia 2019 |
|
|
|
|
|
Skarb Państwa |
367 918 980 |
29,43 |
1 zł |
29,43 |
|
Nationale Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny1 |
94 500 000 |
7,56 |
1 zł |
7,56 |
|
Aviva Otwarty Fundusz Emerytalny1 |
88 010 319 |
7,04 |
1 zł |
7,04 |
|
Pozostali akcjonariusze2 |
699 570 701 |
55,97 |
1 zł |
55,97 |
|
Razem |
1 250 000 000 |
100,00 |
--- |
100,00 |
1 Wyliczenia według stanów posiadania akcji na koniec danego roku publikowanych przez PTE w informacjach rocznych o strukturze aktywów funduszu i kursu z Ceduły Giełdowej.
2 w tym Bank Gospodarstwa Krajowego, który na 31.12.2020 roku posiadał 24.487.297 akcji, co stanowi 1,96% udziału w liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu.
Ze wszystkich akcji PKO Banku Polskiego SA wynikają te same prawa i obowiązki. Żadna z akcji nie jest uprzywilejowana (z 1 akcji wynika 1 głos), w szczególności w zakresie prawa głosu czy dywidendy. Statut PKO Banku Polskiego SA ogranicza prawa głosu przysługujące akcjonariuszom dysponującym powyżej 10% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu i zakazuje wykonywania więcej niż 10% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu przez takich akcjonariuszy. Powyższe ograniczenie nie dotyczy:
• akcjonariuszy, którzy w dniu podjęcia uchwały Walnego Zgromadzenia wprowadzającej ograniczenie prawa głosu byli uprawnieni z akcji reprezentujących więcej niż 10% ogólnej liczby głosów w Banku (tj. Skarb Państwa i BGK),
• akcjonariuszy, którzy są uprawnieni z akcji imiennych serii A (Skarb Państwa) oraz
• akcjonariuszy działających wspólnie z akcjonariuszami, o których mowa w tiret drugim na podstawie porozumienia dotyczącego wspólnego wykonywania prawa głosu z akcji. Ponadto, ograniczenie praw głosu wygasa, kiedy udział Skarbu Państwa w kapitale zakładowym Banku spadnie poniżej 5%.
Zgodnie z § 6 ust. 2 Statutu PKO Banku Polskiego SA zamiana akcji imiennych serii A na akcje na okaziciela oraz przeniesienie tych akcji wymaga zgody wyrażonej w uchwale Rady Ministrów. Zamiana na akcje na okaziciela lub przeniesienie akcji imiennych serii A po uzyskaniu powyższej zgody powoduje wygaśnięcie ograniczeń przewidzianych w zdaniu poprzednim w stosunku do akcji będących przedmiotem zamiany na akcje na okaziciela lub przeniesienia, w zakresie w jakim zgoda została udzielona.
Zgodnie z treścią art. 13 ust.1 pkt 26 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 roku o zasadach zarządzania mieniem państwowym (poza ustawowo przewidzianymi wyjątkami) nie mogą być zbyte akcje PKO Banku Polskiego SA należące do Skarbu Państwa.
Akcje Banku są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.
Struktura kapitału akcyjnego PKO Banku Polskiego SA:
|
Seria |
Rodzaj akcji |
Ilość akcji |
Wartość nominalna 1 akcji |
Wartość serii według wartości nominalnej |
|
Seria A |
akcje zwykłe imienne |
312 500 000 |
1 zł |
312 500 000 |
|
Seria A |
akcje zwykłe na okaziciela |
197 500 000 |
1 zł |
197 500 000 |
|
Seria B |
akcje zwykłe na okaziciela |
105 000 000 |
1 zł |
105 000 000 |
|
Seria C |
akcje zwykłe na okaziciela |
385 000 000 |
1 zł |
385 000 000 |
|
Seria D |
akcje zwykłe na okaziciela |
250 000 000 |
1 zł |
250 000 000 |
|
Razem |
- - - |
1 250 000 000 |
- - - |
1 250 000 000 |
W 2020 roku i w 2019 roku nie wystąpiły zmiany w wysokości kapitału zakładowego PKO Banku Polskiego SA. Wyemitowane akcje PKO Banku Polskiego SA nie są uprzywilejowane i są w pełni opłacone.
45. Dywidendy i podział zysku
26 sierpnia 2020 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Bank podjęło uchwałę o zatrzymaniu całości zysku netto osiągniętego przez Bank w latach poprzednich:
• w odniesieniu do zysku za rok 2019 - przeznaczenie na kapitał rezerwowy kwoty 2 155 113 PLN oraz pozostawienie jako niepodzielonej kwoty 3 832 348 976 PLN,
• pozostawienie wciąż niepodzielonego zysku z lat wcześniejszych w kwocie 1 667 651 024 PLN.
Uchwała była zgodna z zaleceniem Komisji Nadzoru Finansowego przekazanym do Banku 26 marca 2020 roku.
16 grudnia 2020 roku KNF przyjęła stanowisko w sprawie polityki dywidendowej banków komercyjnych w 2021 roku. Biorąc pod uwagę:
• istotną niepewność co do dalszego rozwoju wydarzeń związanych z pandemią COVID-19,
• przejściowy charakter rozwiązań wykorzystywanych przez banki do poprawy sytuacji kapitałowej w okresie pandemii,
• utrzymujące się ostrożne stanowiska nadzorcze w Unii Europejskiej w zakresie ograniczeń dywidendowych oraz innych form obniżania zasobów kapitałowych,
• zmianę wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego wydłużającą moratoria
KNF uznała za konieczne wstrzymanie wypłaty dywidendy przez banki komercyjne w pierwszym półroczu 2021 roku oraz niepodejmowanie innych działań, w szczególności pozostających poza zakresem bieżącej działalności biznesowej i operacyjnej, mogących skutkować obniżeniem bazy kapitałowej bez uprzedniej konsultacji z organem nadzoru. Dotyczy to ewentualnych wypłat dywidendy z niepodzielonego zysku lat ubiegłych oraz wykupu akcji własnych. Komisja oczekuje, że ewentualna realizacja takich operacji każdorazowo poprzedzona będzie uprzednią konsultacją z organem nadzoru i uzależniona od ich pozytywnego wyniku.
Stanowisko KNF w sprawie polityki dywidendowej banków komercyjnych w drugiej połowie 2021 roku będzie przedstawione odrębnie po dokonaniu analizy sytuacji finansowej sektora bankowego w pierwszym półroczu.
PKO Bank Polski S.A. 14 stycznia 2021 roku otrzymał indywidualne zalecenie KNF, w którym KNF zaleciła Bankowi:
• wstrzymanie wypłaty dywidendy w pierwszym półroczu 2021 roku (w tym także niepodzielonego zysku z lat ubiegłych),
• niepodejmowanie w pierwszym półroczu 2021 roku, bez uprzedniej konsultacji z organem nadzoru, innych działań pozostających poza zakresem bieżącej działalności biznesowej i operacyjnej, mogących skutkować obniżeniem bazy kapitałowej, w tym wykupów akcji własnych.
Zarząd Banku oraz Rada Nadzorcza Banku podjęły uchwały, iż w granicach swoich kompetencji będą sprawowały nadzór nad realizacją powyższego zalecenia KNF.
Zgodnie z art. 395 § 2 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych decyzja dotycząca podziału zysku pozostaje w kompetencjach Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku.
46. Leasing
Zasady rachunkowości
• LEASING – LEASINGODAWCA
Grupa Kapitałowa występuje jako leasingodawca w odniesieniu do umów leasingu dotyczących użytkowania środków transportu, budynków, w tym powierzchni biurowych, oraz maszyn i urządzeń. Grupa Kapitałowa prowadzi działalność leasingową poprzez spółki z Grupy Kapitałowej PKO Leasing SA oraz KREDOBANK SA.
Grupa Kapitałowa jako leasingodawca klasyfikuje leasing do leasingu operacyjnego lub leasingu finansowego.
Umowa leasingu jest zaliczana do leasingu operacyjnego, jeżeli nie następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów. W przypadku tym Grupa Kapitałowa ujmuje opłaty leasingowe jako przychód metodą liniową.
Umowa leasingu jest zaliczana do leasingu finansowego, jeżeli następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów. Grupa Kapitałowa klasyfikuje umowy do leasingu finansowego, w odniesieniu do których spełniony został co najmniej jeden z warunków lub spełnione zostały wszystkie następujące warunki:
• na mocy leasingu następuje przeniesienie na leasingobiorcę własności bazowego składnika aktywów przed końcem okresu leasingu,
• leasingobiorca ma opcję zakupienia bazowego składnika aktywów za cenę, która według przewidywań będzie na tyle niższa od wartości godziwej ustalonej na dzień, gdy opcja zakupienia składnika będzie mogła zostać zrealizowana, że w dacie początkowej można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji,
• okres leasingu stanowi większą część ekonomicznego okresu użytkowania bazowego składnika aktywów, nawet jeżeli tytuł prawny nie ulega przeniesieniu,
• wartość bieżąca opłat leasingowych w dacie początkowej wynosi zasadniczo prawie tyle, ile wynosi łączna wartość godziwa bazowego składnika aktywów, za który w przypadku subleasingu przyjmuje się wartość aktywa z tytułu prawa do użytkowania wynikającego z głównej umowy leasingu, oraz
• bazowy składnik aktywów ma na tyle specjalistyczny charakter, że tylko leasingobiorca może z niego korzystać bez dokonywania większych modyfikacji.
W dacie rozpoczęcia leasingu finansowego Grupa Kapitałowa jako leasingodawca w leasingu finansowym prezentuje należności w kwocie równej inwestycji leasingowej netto, tj. inwestycji leasingowej brutto zdyskontowanej stopą procentową leasingu.
Jako inwestycję leasingową brutto rozumie się sumę:
• opłat leasingowych należnych leasingodawcy wynikających z leasingu finansowego, oraz
• ewentualnej niegwarantowanej wartości końcowej przypisanej leasingodawcy.
Stopa procentowa leasingu stosowana przez Grupę Kapitałową to stopa, która powoduje, że wartość bieżąca opłat leasingowych oraz niegwarantowanej wartości końcowej równa się sumie wartości godziwej bazowego składnika aktywów oraz wszelkich początkowych kosztów bezpośrednich poniesionych przez Grupę Kapitałową.
• LEASING – LEASINGOBIORCA
MSSF 16 eliminuje z punktu widzenia leasingobiorcy klasyfikację leasingu na leasing operacyjny i leasing finansowy, wprowadzając jeden model ujęcia i wyceny..
Do umów leasingu lub umów zawierających leasing Grupa Kapitałowa kwalifikuje umowy, zgodnie z którymi:
• uzyskuje prawo do używania zidentyfikowanego składnika aktywów, a prawo dostawcy do podstawienia alternatywnego składnika aktywów nie jest znaczące, oraz
• posiada prawo do uzyskania zasadniczo wszystkich korzyści ekonomicznych z użytkowania prawa przez cały okres użytkowania, oraz
• posiada prawo do kierowania użytkowaniem zidentyfikowanego składnika aktywów przez cały okres użytkowania, gdy:
• Grupa Kapitałowa posiada prawo do kierowania tym, w jaki sposób i w jakim celu wykorzystuje się składnik aktywów przez cały okres użytkowania, lub
• podjęto wcześniej odpowiednie decyzje dotyczącego tego, w jaki sposób i w jakim celu wykorzystuje się składnik aktywów.
Grupa Kapitałowa stosuje wyłączenia i nie ujmuje aktywów z tytułu prawa do użytkowania i zobowiązań w odniesieniu do:
• leasingów krótkoterminowych, do których Grupa Kapitałowa zalicza umowy bez możliwości zakupu składnika aktywów, zawarte na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy od momentu rozpoczęcia umowy, w szczególności umowy zawarte na czas nieokreślony z krótkim (do 12 miesięcy) terminem wypowiedzenia, bez znaczących kar, przez które rozumie się w szczególności poniesione nakłady z tytułu inwestycji w obcym środku trwałym oraz koszty zmiany lokalizacji,
• leasingów niskocennych (składnik aktywów ma wartość mniejszą niż 20 000 PLN, ustalaną w oparciu o wartość nowego składnika aktywów bez względu na wiek składnika aktywów objętego leasingiem), z wyłączeniem umów najmu powierzchni.
Zobowiązanie z tytułu leasingu Grupa Kapitałowa wycenia początkowo w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie.
Na wartość zobowiązania z tytułu leasingu wpływają:
• stałe opłaty pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,
• zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem indeksu lub stawki obowiązujących na datę rozpoczęcia,
• kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,
• cena wykonania opcji kupna, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo powyżej 50%, że Grupa Kapitałowa skorzysta z opcji kupna,
• kary pieniężne z tytułu wypowiedzenia umowy leasingu, jeżeli umowa leasingu przewiduje opcję wypowiedzenia przez Grupę Kapitałową jako leasingobiorcę.
Grupa Kapitałowa do opłat leasingowych nie zalicza zmiennych opłat uzależnionych od czynników zewnętrznych.
Po początkowym ujęciu Grupa Kapitałowa wycenia zobowiązania z tytułu leasingu w zamortyzowanym koszcie.
Aktualizację wyceny zobowiązania z tytułu leasingu Grupa Kapitałowa ujmuje jako korektę składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania. W przypadku gdy w wyniku aktualizacji wyceny wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania została zmniejszona do zera i ma miejsce dalsze zmniejszenie wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, pozostałą kwotę aktualizacji wyceny Grupa Kapitałowa ujmuje jako zysk lub stratę.
Składniki aktywów z tytułu prawa do użytkowania podlegają przez Grupę Kapitałową początkowej wycenie według kosztu, który obejmuje:
• kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
• wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe,
• wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez Grupę Kapitałową.
Po początkowym ujęciu Grupa Kapitałowa wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania pomniejszając jego wartość początkową o odpisy amortyzacyjne (umorzenie metodą liniową) i odpis z tytułu utraty wartości oraz koryguje z tytułu aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu.
Grupa Kapitałowa do zdyskontowania przyszłych płatności leasingowych stosuje stopy dyskonta:
• skalkulowane na bazie krzywych rentowności odzwierciedlających koszt finansowania w danej walucie,
• pokrywające tenor najdłuższej umowy leasingowej podlegającej wycenie i odzwierciedlające – dla danej waluty – stałą rynkową stopę procentową oraz koszt finansowania Grupy Kapitałowej (tenory umów leasingowych mieszczą się w przedziale od 1 roku do 99 lat),
• odczytane z krzywej dla terminu zapadalności odpowiadającego połowie terminu zapadalności umowy leasingowej.
Wartość krańcowej stopy pożyczkowej dla umów leasingowych Grupa Kapitałowa aktualizuje w okresach kwartalnych.
Grupa Kapitałowa stosuje te same stopy dyskontowe do portfela umów leasingu samochodów oraz nieruchomości, w tym praw wieczystego użytkowania gruntów z uwzględnieniem wpływu zabezpieczenia umowy leasingowej na stosowaną stawkę dyskontową.
Opłaty leasingowe w odniesieniu do umów leasingu krótkoterminowego i niskocennego Grupa Kapitałowa ujmuje jako koszt metodą liniową w trakcie okresu leasingu. Różnice pomiędzy kwotami zapłaconymi i wynikającymi z liniowego rozliczenia kosztów ujmowane są jako czynne lub bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.
informacje finansowe:
• LEASINGOBIORCA
|
LEASINGOBIORCA - KWOTY DOTYCZĄCE LEASINGU UJĘTE W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT |
2020 |
2019 |
|
Koszty związane z krótkoterminowymi umowami leasingowymi |
(5) |
(12) |
|
Koszty związane z umowami leasingowymi aktywów o niskiej wartości, które nie są umowami krótkoterminowymi, koszty z tytułu podatku od towarów i usług niepodlegającego odliczeniu oraz koszty opłat eksploatacyjnych |
(72) |
(66) |
|
|
|
|
|
Razem |
(77) |
(78) |
• LEASINGODAWCA - LEASING OPERACYJNY
|
ŁĄCZNA KWOTA PRZYSZŁYCH OPŁAT LEASINGOWYCH Z TYTUŁU NIEODWOŁALNEGO LEASINGU OPERACYJNEGO - LEASINGODAWCA |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Dla okresu: |
|
|
|
do 1 roku |
259 |
247 |
|
od 1 do 2 lat |
161 |
141 |
|
od 2 do 3 lat |
76 |
62 |
|
od 3 do 4 lat |
15 |
17 |
|
od 4 do 5 lat |
3 |
2 |
|
powyżej 5 lat |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
Razem |
516 |
471 |
Dla umów leasingu operacyjnego, gdzie Grupa Kapitałowa jest leasingodawcą, przeciętny okres trwania umowy wynosi z reguły do 36 miesięcy. Leasingobiorca ponosi koszty serwisu oraz ubezpieczeń.
Aktywa oddane w leasing na podstawie leasingu operacyjnego przedstawiono w nocie „Wartości niematerialne i rzeczowe aktywa trwałe oraz rzeczowe aktywa trwałe oddane w leasing operacyjny”.
• LEASINGODAWCA - LEASING FINANSOWY
|
WARTOŚĆ KWOT INWESTYCJI LEASINGOWYCH BRUTTO ORAZ MINIMALNYCH OPŁAT LEASINGOWYCH NALEŻNYCH |
Inwestycja leasingowa brutto |
w tym: |
Niezrealizowane przychody |
Inwestycja leasingowa netto |
|
|
Niezdyskontowane opłaty leasingowe |
Niezdyskontowane niegwarantowane wartości końcowe przypadające leasingodawcy |
||||
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
|
|
Należności leasingowe brutto: |
X |
X |
X |
X |
X |
|
do 1 roku |
7 264 |
7 113 |
151 |
(511) |
6 753 |
|
od 1 roku do 2 lat |
4 893 |
4 781 |
112 |
(306) |
4 587 |
|
od 2 do 3 lat |
3 285 |
3 233 |
52 |
(158) |
3 127 |
|
od 3 do 4 lat |
1 791 |
1 763 |
27 |
(69) |
1 721 |
|
od 4 do 5 lat |
795 |
789 |
7 |
(24) |
772 |
|
powyżej 5 lat |
390 |
388 |
2 |
(13) |
377 |
|
Razem brutto |
18 418 |
18 067 |
351 |
(1 081) |
17 337 |
|
Odpisy na oczekiwane straty |
(586) |
(586) |
- |
- |
(586) |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem netto |
17 832 |
17 481 |
351 |
(1 081) |
16 751 |
|
WARTOŚĆ KWOT INWESTYCJI LEASINGOWYCH BRUTTO ORAZ MINIMALNYCH OPŁAT LEASINGOWYCH NALEŻNYCH |
Inwestycja leasingowa brutto |
w tym: |
Niezrealizowane przychody |
Inwestycja leasingowa netto |
|
|
Niezdyskontowane opłaty leasingowe |
Niezdyskontowane niegwarantowane wartości końcowe przypadające leasingodawcy |
||||
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
Należności leasingowe brutto: |
|
|
|
|
|
|
do 1 roku |
7 165 |
6 999 |
166 |
(627) |
6 538 |
|
od 1 roku do 2 lat |
4 862 |
4 687 |
175 |
(378) |
4 484 |
|
od 2 do 3 lat |
3 209 |
3 094 |
115 |
(196) |
3 013 |
|
od 3 do 4 lat |
1 725 |
1 693 |
32 |
(88) |
1 637 |
|
od 4 do 5 lat |
795 |
783 |
12 |
(32) |
763 |
|
powyżej 5 lat |
374 |
373 |
1 |
(21) |
353 |
|
Razem brutto |
18 130 |
17 629 |
501 |
(1 342) |
16 788 |
|
Odpisy na oczekiwane straty |
(464) |
(464) |
- |
- |
(464) |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem netto |
17 666 |
17 165 |
501 |
(1 342) |
16 324 |
47. Zobowiązania warunkowe oraz pozabilansowe zobowiązania otrzymane i udzielone
Zasady rachunkowości
W momencie początkowego ujęcia umowę gwarancji finansowej wycenia się w wartości godziwej. W kolejnych okresach, na dzień bilansowy gwarancje finansowe wyceniane są w kwocie wyższej z dwóch:
• kwocie odpisu na oczekiwane straty kredytowe, lub
• kwocie rozpoznanej w momencie początkowym prowizji, amortyzowanej w czasie zgodnie z MSSF 15.
Informacje finansowe
• Programy papierów wartościowych objęte subemisją (maksymalne zobowiązanie Grupy kapitałowej do objęcia papierów wartościowych)
Na dzień 31 grudnia 2020 nie zostały zawarte umowy objęte subemisją.
|
Emitent papierów wartościowych z gwarancją objęcia emisji Stan na 31.12.2019 |
Rodzaj gwarantowanych papierów wartościowych |
Maksymalne zobowiązanie do objęcia papierów wartościowych |
Okres obowiązywania umowy |
|
Spółka C |
obligacje korporacyjne |
36 |
31.12.2022 |
Wszystkie umowy dotyczą Umów Organizacji, Prowadzenia i Obsługi Programu Emisji Obligacji. Wszystkie papiery wartościowe objęte przez Grupę Kapitałową subemisją zaliczają się do papierów z nieograniczoną zbywalnością, nienotowanych na giełdach i nieznajdujących się w regulowanym obrocie pozagiełdowym.
• Zobowiązania umowne
|
WARTOŚĆ ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH DOTYCZĄCYCH |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
wartości niematerialnych |
28 |
|
|
rzeczowych aktywów trwałych |
76 |
29 |
|
Razem |
103 |
57 |
• Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne
|
UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE I GWARANCYJNE 31.12.2020 |
FAZA 1 |
FAZA 2 |
FAZA 3 |
Razem |
Rezerwy według MSSF 9 |
Wartość netto |
||||
|
Wartość nominalna |
Rezerwa |
Wartość nominalna |
Rezerwa |
Wartość nominalna |
Rezerwa |
|||||
|
Linie i limity kredytowe |
52 047 |
(83) |
6 811 |
(228) |
119 |
(29) |
58 977 |
(340) |
58 637 |
|
|
na nieruchomości |
4 280 |
(9) |
148 |
(5) |
3 |
(1) |
4 431 |
(15) |
4 416 |
|
|
gospodarcze |
36 923 |
(58) |
5 031 |
(186) |
106 |
(25) |
42 060 |
(269) |
41 791 |
|
|
konsumpcyjne |
8 897 |
(16) |
1 415 |
(37) |
10 |
(3) |
10 322 |
(56) |
10 266 |
|
|
z tytułu faktoringu |
1 798 |
- |
217 |
- |
- |
- |
2 015 |
- |
2 015 |
|
|
z tytułu leasingu finansowego |
149 |
- |
- |
- |
- |
- |
149 |
- |
149 |
|
|
Pozostałe |
3 001 |
(29) |
- |
- |
- |
- |
3 001 |
(29) |
2 972 |
|
|
Razem udzielone zobowiązania finansowe, w tym: |
55 048 |
(112) |
6 811 |
(228) |
119 |
(29) |
61 978 |
(369) |
61 609 |
|
|
zobowiązania nieodwołalne |
21 966 |
(46) |
2 883 |
(94) |
42 |
(10) |
24 891 |
(150) |
24 741 |
|
|
POCI |
- |
- |
- |
- |
20 |
- |
20 |
- |
20 |
|
|
|
||||||||||
|
gwarancje w obrocie krajowym i zagranicznym |
6 304 |
(4) |
1 635 |
(88) |
336 |
(162) |
8 275 |
(254) |
8 021 |
|
|
dla podmiotów finansowych |
960 |
- |
- |
- |
- |
- |
960 |
- |
960 |
|
|
dla podmiotów niefinansowych |
5 296 |
(4) |
1 635 |
(88) |
336 |
(162) |
7 267 |
(254) |
7 013 |
|
|
dla podmiotów budżetowych |
48 |
- |
- |
- |
- |
- |
48 |
- |
48 |
|
|
obligacje komunalne krajowe (podmioty budżetowe) |
166 |
- |
- |
- |
- |
- |
166 |
- |
166 |
|
|
akredytywy |
1 422 |
(1) |
77 |
(4) |
13 |
(1) |
1 512 |
(6) |
1 506 |
|
|
dla podmiotów finansowych |
196 |
- |
- |
- |
- |
- |
196 |
- |
196 |
|
|
dla podmiotów niefinansowych |
1 226 |
(1) |
77 |
(4) |
13 |
(1) |
1 316 |
(6) |
1 310 |
|
|
gwarancja zapłaty dla podmiotów finansowych |
40 |
- |
- |
- |
- |
- |
40 |
- |
40 |
|
|
Razem udzielone gwarancje i poręczenia, w tym: |
7 932 |
(5) |
1 712 |
(92) |
349 |
(163) |
9 993 |
(260) |
9 733 |
|
|
zobowiązania nieodwołalne |
4 320 |
(4) |
1 635 |
(88) |
336 |
(162) |
6 291 |
(254) |
6 037 |
|
|
gwarancje dobrego wykonania umowy |
1 681 |
(1) |
998 |
(54) |
182 |
(135) |
2 861 |
(190) |
2 671 |
|
|
POCI |
- |
- |
- |
- |
1 |
- |
1 |
- |
1 |
|
|
Razem udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne |
62 980 |
(117) |
8 523 |
(320) |
468 |
(192) |
71 971 |
(629) |
71 342 |
|
|
UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE I GWARANCYJNE 31.12.2019 |
FAZA 1 |
FAZA 2 |
FAZA 3 |
Razem |
Rezerwy według MSSF 9 |
Wartość netto |
|||
|
Wartość nominalna |
Rezerwa |
Wartość nominalna |
Rezerwa |
Wartość nominalna |
Rezerwa |
|
|
|
|
|
Linie i limity kredytowe |
48 365 |
(91) |
2 812 |
(77) |
183 |
(28) |
51 360 |
(196) |
51 164 |
|
na nieruchomości |
5 244 |
(16) |
309 |
(12) |
7 |
(2) |
5 560 |
(30) |
5 530 |
|
gospodarcze |
32 873 |
(61) |
1 155 |
(35) |
168 |
(23) |
34 196 |
(119) |
34 077 |
|
konsumpcyjne |
8 410 |
(14) |
1 348 |
(30) |
8 |
(3) |
9 766 |
(47) |
9 719 |
|
z tytułu faktoringu |
1 551 |
- |
- |
- |
- |
- |
1 551 |
- |
1 551 |
|
z tytułu leasingu finansowego |
287 |
- |
- |
- |
- |
- |
287 |
- |
287 |
|
Pozostałe |
4 005 |
(13) |
3 |
- |
- |
- |
4 008 |
(13) |
3 995 |
|
Razem udzielone zobowiązania finansowe, w tym: |
52 370 |
(104) |
2 815 |
(77) |
183 |
(28) |
55 368 |
(209) |
55 159 |
|
zobowiązania nieodwołalne |
20 684 |
(29) |
1 974 |
(47) |
98 |
(11) |
22 756 |
(87) |
22 669 |
|
POCI |
- |
- |
- |
- |
67 |
- |
67 |
- |
67 |
|
|
|||||||||
|
gwarancje w obrocie krajowym i zagranicznym |
9 345 |
(6) |
501 |
(11) |
291 |
(40) |
10 137 |
(57) |
10 080 |
|
dla podmiotów finansowych |
595 |
- |
- |
- |
- |
- |
595 |
- |
595 |
|
dla podmiotów niefinansowych |
8 591 |
(6) |
501 |
(11) |
291 |
(40) |
9 383 |
(57) |
9 326 |
|
dla podmiotów budżetowych |
159 |
- |
- |
- |
- |
- |
159 |
- |
159 |
|
obligacje korporacyjne krajowe |
36 |
- |
- |
- |
- |
- |
36 |
- |
36 |
|
dla podmiotów niefinansowych |
36 |
- |
- |
- |
- |
- |
36 |
- |
36 |
|
obligacje komunalne krajowe (podmioty budżetowe) |
101 |
- |
- |
- |
- |
- |
101 |
- |
101 |
|
akredytywy |
1 188 |
(1) |
- |
- |
13 |
(2) |
1 201 |
(3) |
1 198 |
|
dla podmiotów niefinansowych |
1 188 |
(1) |
- |
- |
13 |
(2) |
1 201 |
(3) |
1 198 |
|
gwarancja zapłaty dla podmiotów finansowych |
35 |
- |
- |
- |
- |
- |
35 |
- |
35 |
|
Razem udzielone gwarancje i poręczenia w tym: |
10 705 |
(7) |
501 |
(11) |
304 |
(42) |
11 510 |
(60) |
11 450 |
|
zobowiązania nieodwołalne |
7 355 |
(5) |
501 |
(11) |
291 |
(40) |
8 147 |
(56) |
8 091 |
|
gwarancje dobrego wykonania umowy |
2 021 |
(1) |
390 |
(1) |
149 |
(12) |
2 560 |
(14) |
2 546 |
|
|
|||||||||
|
Razem udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne |
63 075 |
(111) |
3 316 |
(88) |
487 |
(70) |
66 878 |
(269) |
66 609 |
• zobowiązania udzielone w wartości nominalnej według terminów wymagalności
|
ZOBOWIĄZANIA UDZIELONE WEDŁUG TERMINÓW WYMAGALNOŚCI NA 31.12.2020 |
do 1 miesiąca łącznie |
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie |
powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie |
powyżej 1 roku do 5 lat włącznie |
powyżej 5 lat |
Razem |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
zobowiązania udzielone - finansowe |
10 935 |
5 413 |
19 154 |
18 197 |
8 279 |
61 978 |
|
zobowiązania udzielone - gwarancje i poręczenia |
499 |
1 144 |
3 829 |
2 422 |
2 099 |
9 993 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
11 434 |
6 557 |
22 983 |
20 619 |
10 378 |
71 971 |
|
ZOBOWIĄZANIA UDZIELONE WEDŁUG TERMINÓW WYMAGALNOŚCI NA 31.12.2019 |
do 1 miesiąca łącznie |
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie |
powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie |
powyżej 1 roku do 5 lat włącznie |
powyżej 5 lat |
Razem |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
zobowiązania udzielone - finansowe |
15 936 |
3 567 |
15 086 |
12 000 |
8 779 |
55 368 |
|
zobowiązania udzielone - gwarancje i poręczenia |
161 |
1 653 |
5 185 |
3 176 |
1 335 |
11 510 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
16 097 |
5 220 |
20 271 |
15 176 |
10 114 |
66 878 |
• Pozabilansowe zobowiązania otrzymane
|
POZABILANSOWE ZOBOWIĄZANIA OTRZYMANE WEDŁUG WARTOŚCI NOMINALNEJ |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Finansowe |
147 |
119 |
|
Gwarancyjne |
4 312 |
2 478 |
|
|
|
|
|
Razem |
4 459 |
2 597 |
• Uprawnienie do sprzedaży lub obciążenia zastawem zabezpieczenia ustanowionego na rzecz grupy kapitałowej
Na 31 grudnia 2020 roku oraz na 31 grudnia 2019 roku na rzecz Grupy Kapitałowej Banku nie ustanowiono zabezpieczeń, które Grupa Kapitałowa Banku była uprawniona sprzedać lub obciążyć innym zastawem, w przypadku realizacji wszelkich obowiązków przez właściciela zabezpieczenia.
48. Sprawy sporne
Na 31 grudnia 2020 roku łączna wartość przedmiotu sporu w postępowaniach sądowych (procesach) w toku, w których spółki Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. są pozwanym, wynosiła 2 064 miliony PLN (na 31 grudnia 2019 roku: 1 194 miliony PLN), a łączna wartość przedmiotu sporu w postępowaniach sądowych (procesach) w toku z powództwa spółek Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. na 31 grudnia 2020 roku wynosiła 2 607 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku: 2 527 milionów PLN).
• postępowania sądowe przeciwko bankowi dotyczące kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych
Na 31 grudnia 2020 roku przeciwko Bankowi toczyły się 5 372 postępowania sądowe (na 31 grudnia 2019 roku: 1 645) dotyczące kredytów hipotecznych udzielonych w ubiegłych latach w walucie obcej o łącznej wartości przedmiotu sporu 1 404 miliony PLN (na 31 grudnia 2019 roku: 392 miliony PLN), w tym jedno postępowanie grupowe, w którym liczba umów kredytowych wynosi 72. Przedmiotem wystąpień klientów Banku są przede wszystkim roszczenia o stwierdzenie nieważności całości lub części umowy lub o zapłatę z tytułu zwrotu rzekomo nienależnego świadczenia w związku z abuzywnym charakterem klauzul walutowych. Żadna z klauzul stosowanych przez Bank w umowach nie została wpisana do rejestru klauzul niedozwolonych. Na liczbę pozwów wnoszonych przez klientów przeciwko Bankowi istotny wpływ ma intensywna kampania reklamowa kancelarii prawnych, która zachęca kredytobiorców do zlecania im - za wynagrodzeniem - usług prowadzenia spraw przeciwko bankom.
3 października 2019 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wydał wyrok w sprawie C 260/18 zainicjowanej pytaniami prejudycjalnymi sformułowanymi przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Bank nie był stroną postępowania przed TSUE.
Grupa monitoruje na bieżąco stan orzecznictwa sądowego w sprawach kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty obcej pod kątem kształtowania się i ewentualnych zmian linii orzeczniczych.
Do 31 grudnia 2020 roku w sprawach przeciwko Bankowi sądy wydały 75 prawomocnych orzeczeń (w tym 33 orzeczenia po 3 października 2019 roku). 48 z tych orzeczeń (w tym w 10 orzeczeń wydanych po 3 października 2019 roku) jest dla Banku korzystnych. Bank wnosi skargi kasacyjne do Sądu Najwyższego od prawomocnych orzeczeń niekorzystnych dla Banku.
29 stycznia 2021 roku, w związku z rozbieżnościami w wykładni przepisów prawa w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych i aby zapewnić jednolitość orzecznictwa, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, przedstawił wniosek o rozstrzygnięcie przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego następujących zagadnień prawnych dotyczących tematyki kredytów denominowanych i indeksowanych w walutach obcych (podstawa prawna art. 83 § 1 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym):
1. Czy w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie wiąże konsumenta, możliwe jest przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów?
W razie odpowiedzi przeczącej na powyższe pytanie:
2. Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego do takiej waluty umowa może wiązać strony w pozostałym zakresie?
3. Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej umowa ta może wiązać strony w pozostałym zakresie?
Niezależnie od treści odpowiedzi na pytania 1-3:
4. Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej, w wykonaniu której bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają odrębne roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron, czy też powstaje jedynie jedno roszczenie, równe różnicy spełnionych świadczeń, na rzecz tej strony, której łączne świadczenie miało wyższą wysokość?
5. Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej z powodu niedozwolonego charakteru niektórych jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się od chwili ich wypłaty?
6. Czy, jeżeli w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej którejkolwiek ze stron przysługuje roszczenie o zwrot świadczenia spełnionego w wykonaniu takiej umowy, strona ta może również żądać wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych przez drugą stronę?
Posiedzenie pełnego składu Izby Cywilnej dla rozpoznania ww. wniosku zaplanowane było na 25 marca 2021 roku. Obecnie planowana data posiedzenia to 11 maja 2021 roku.
Na 29 kwietnia 2021 roku zostało zaplanowane wydanie orzeczenia TSUE (C-19/20) w sprawie 5 pytań prejudycjalnych Sądu Okręgowego w Gdańsku. Wyrok TSUE może mieć istotne znaczenie dla wszystkich sporów dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych do CHF, ponieważ pytania Sądu Okręgowego dotyczą miedzy innymi kwestii charakteru wyroku stwierdzającego nieważność umowy i powiązanej z nim kwestii przedawnienia oraz zakresu informowania konsumenta przez sąd o roszczeniach przysługujących bankom w przypadku stwierdzenia nieważności, w tym o roszczeniu o zwrot kapitału i roszczeniu o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.
Kierunki rozstrzygnięć Sądu Najwyższego i orzeczenia TSUE mogą wpłynąć na dokonanie rewizji założeń przyjętych do modelu kalkulacji kosztów ryzyka prawnego portfela kredytów hipotecznych udzielonych w walucie obcej, i tym samym na poziom oszacowanego wpływu tego ryzyka. Z uwagi na brak możliwości przewidzenia kształtu rozstrzygnięć poszczególnych kwestii przez Sąd Najwyższy i TSUE w opinii Zarządu, na moment sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie jest możliwe wiarygodne oszacowanie wartości wpływu stanowiska Sądu Najwyższego i orzeczenia TSUE na poziom kosztów ryzyka prawnego portfela kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych w walutach obcych na 31 grudnia 2020 roku.
Grupa zidentyfikowała ryzyko, że planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych w walutach obcych mogą być nie w pełni odzyskiwalne i / lub powstanie zobowiązanie skutkujące przyszłym wypływem środków pieniężnych. Grupa pomniejsza wartość bilansową brutto kredytów hipotecznych denominowanych i indeksowanych w walutach obcych i/lub tworzy rezerwy na ryzyko prawne zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe oraz MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. Koszt ryzyka prawnego został oszacowany z uwzględnieniem szeregu założeń, które istotnie wpływają na kwotę szacunku ujętą w sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej (szczegóły patrz nota „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych”).
• DZIAŁANIA GRUPY KAPITAŁOWEJ PODEJMOWANE W ZWIĄZKU Z PROPOZYCJĄ PRZEWODNICZĄCEGO KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO ORAZ OCZEKIWANYM POSIEDZENIEM SĄDU NAJWYŻSZEGO W ZAKRESIE KREDYTÓW UDZIELANYCH W WALUTACH OBCYCH.
W grudniu 2020 roku Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego (dalej „Przewodniczący KNF”) przedstawił propozycję, która zmierza do systemowego rozwiązania problemu kredytów mieszkaniowych we frankach szwajcarskich. Rozwiązanie to zakłada, że banki dobrowolnie zaoferują klientom możliwość zawierania ugód, na mocy których klienci rozliczaliby się z bankiem tak, jak gdyby ich kredyty od początku były kredytami złotowymi oprocentowanymi według stawki referencyjnej WIBOR powiększonej o stosowaną historycznie dla takich kredytów marżę.
9 lutego 2021 roku Narodowy Bank Polski wydał komunikat w sprawie ewentualnego zaangażowania w operację przewalutowania mieszkaniowych kredytów walutowych. Zarząd Narodowego Banku Polskiego przychylnie przyjmuje inicjatywy banków zmierzające do ograniczenia ryzyka prawnego walutowych kredytów mieszkaniowych przez porozumienia z kredytobiorcami. W tym kontekście Zarząd NBP rozważa ewentualne zaangażowanie w proces przewalutowania mieszkaniowych kredytów walutowych na złote, na zasadach i według kursów rynkowych.
Grupa Kapitałowa przeanalizowała korzyści i ryzyka związane z możliwymi wariantami postępowania w sprawie walutowych kredytów mieszkaniowych. W ocenie Grupy Kapitałowej osiągnięcie kompromisu i zawarcie ugody jest zarówno, jak i dla jego klientów korzystniejsze niż angażowanie się w długotrwałe procesy sądowe z niepewnym rozstrzygnięciem.
Grupa Kapitałowa przeprowadziła wśród swoich klientów badanie, które pokazało, że około 70 proc. z nich jest zainteresowanych zawarciem z Bankiem ugody. Aktualnie Grupa Kapitałowa prowadzi pilotaż ugód, w ramach którego uczestniczy w mediacjach przy sądzie polubownym przy KNF oraz zawiera ugody przed sądami powszechnymi.
23 kwietnia 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zaakceptowało możliwość oferowania Klientom ugód. W związku, z tym Grupa Kapitałowa szacując koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych ujęła wpływ prognozowanych ugód.
• Postępowania sądowe przeciwko bankowi dotyczące zwrotu prowizji w przypadku przedterminowej spłaty kredytu
Na 31 grudnia 2020 roku przeciwko Bankowi toczyły się 203 postępowania sądowe o łącznej wartości przedmiotu sporu 907 tysięcy PLN, dotyczące zwrotu prowizji w przypadku przedterminowej spłaty przez klienta całości lub części zobowiązania kredytowego (na 31 grudnia 2019 roku: 102 postępowania sądowe o łącznej wartości przedmiotu sporu 640 tysięcy PLN).
Rezerwa na te postępowania na 31 grudnia 2020 roku wynosi 694 tysięcy PLN (na 31 grudnia 2019 roku: 355 tysięcy PLN).
11 września 2019 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C‑383/18 z wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożonym przez Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku. Bank nie był stroną postępowania przed TSUE.
Grupa Kapitałowa dokonała szacunku możliwych przedpłat, które mogą wydarzyć się w przyszłości a dotyczą portfela kredytów konsumenckich i hipotecznych, ujmując ich wpływ jako pomniejszenie wartości bilansowej brutto kredytów konsumpcyjnych i na nieruchomości w wysokości 149 milionów PLN na 31 grudnia 2020 roku. Dodatkowo, Grupa Kapitałowa dokonała oszacowania prawdopodobnych kosztów zaspokojenia reklamacji klientów dotyczących zwrotu prowizji z tytułu dokonanych w przeszłości przedpłat. Zostały one ujęte w saldzie rezerw na 31 grudnia 2020 roku w kwocie 24 miliony PLN i na 31 grudnia 2019 w kwocie 104 miliony PLN (nota „Rezerwy”).
Postępowania prowadzone przed Prezesem urzędu ochrony konkurencji i konsumentów (UOKiK)
Przed Prezesem UOKiK prowadzone są trzy postępowania wszczęte z urzędu przez Prezesa UOKiK:
• Postępowanie wszczęte z urzędu 28 czerwca 2017 roku o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Zarzucane Bankowi naruszenie polega na stosowaniu we wzorcach umów kredytów i pożyczek hipotecznych waloryzowanych/indeksowanych/denominowanych do walut obcych i załącznikach do nich postanowień umownych dotyczących sposobu ustalania kursów kupna i sprzedaży walut obcych, które zdaniem Prezesa UOKiK mogą zostać uznane za niedozwolone w świetle art. 385 § 1 Kodeksu cywilnego. Decyzją z 16 października 2020 roku Prezes UOKiK uznał postanowienia wzorca umowy „Aneks do umowy kredytu mieszkaniowego/pożyczki hipotecznej” w części „Załącznik do aneksu Zasady ustalania spreadu walutowego w PKO BP SA” za postanowienia niedozwolone i zakazał ich wykorzystywania. Dodatkowo Prezes UOKiK nakazał poinformować wszystkich konsumentów będących stronami ocenianych aneksów o uznaniu ich za niedozwolone i skutkach z tego wynikających, najpóźniej w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nakazał złożyć oświadczenie, o treści wskazanej w decyzji, w terminie najpóźniej 1 miesiąca od uprawomocnienia się decyzji, utrzymywanego na stronie internetowej przez okres 4 miesięcy. Ponadto Prezes UOKiK nałożył na Bank karę w wysokości 41 milionów PLN, płatną na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej. W dniu 13 listopada 2020 roku Bank złożył do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie od decyzji UOKiK. Na 31 grudnia 2020 roku Grupa Kapitałowa utrzymywała rezerwę na to postępowanie w wysokości 41 milionów PLN.
• Postępowanie wszczęte z urzędu 26 lipca 2017 roku w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zarzucane Bankowi naruszenie polega na pobieraniu od konsumentów wyższych rat kredytów oraz pożyczek denominowanych do walut obcych niż wynikających z informacji o ryzyku kursowym przedstawianych konsumentom przed zawarciem umów oraz przerzucenia na konsumenta możliwego ryzyka walutowego. Bank ustosunkował się do zarzutów w piśmie z 23 września 2017 roku. Pismem z 14 marca 2019 roku Prezes UOKiK wezwał Bank do udzielenia odpowiedzi na 16 szczegółowych pytań w celu ustalenia okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, na które Bank udzielił odpowiedzi pismem z 10 maja 2019 roku. Na 31 grudnia 2020 roku Prezes UOKiK nie podjął dalszych czynności w sprawie. Na 31 grudnia 2020 roku Grupa Kapitałowa nie utworzyła rezerwy na to postępowanie.
• Postępowanie wszczęte z urzędu 12 marca 2019 roku o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Postępowanie dotyczy klauzul modyfikacyjnych wskazujących okoliczności, w których Bank jest uprawniony do zmiany warunków umownych, w tym wysokości opłat i prowizji. W ocenie Prezesa UOKiK stosowane przez Bank klauzule modyfikacyjne umożliwiają Bankowi jednostronną, nieograniczoną i dowolną możliwość zmiany sposobu wykonania umowy. W konsekwencji Prezes UOKiK stoi na stanowisku, że klauzule stosowane przez Bank kształtują prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy, co uzasadnia stwierdzenie ich abuzywności. Pismem z 31 maja 2019 roku Bank ustosunkował się do zarzutów Prezesa UOKiK. Pismem z 30 grudnia 2020 roku Prezes UOKiK przedłużył termin zakończenia postępowania do 31 marca 2021 roku. Na 31 grudnia 2020 roku Grupa Kapitałowa nie utworzyła rezerwy na to postępowanie.
Postępowanie dotyczące stosowania praktyk ograniczających konkurencję na rynku płatności za pomocą kart płatniczych w Polsce
Bank jest stroną postępowania wszczętego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) postanowieniem z 23 kwietnia 2001 roku na wniosek Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji – Związek Pracodawców przeciwko operatorom systemu płatniczego Visa, Europay oraz bankom – emitentom kart Visa oraz Europay/Eurocard/Mastercard.
Postępowanie dotyczy praktyk ograniczających konkurencję na rynku płatności za pomocą kart płatniczych w Polsce, mających polegać na wspólnym ustalaniu opłaty „interchange” za transakcje dokonane kartami systemu Visa oraz Europay/Eurocard/Mastercard, a także ograniczaniu dostępu do rynku podmiotom zewnętrznym. 29 grudnia 2006 roku UOKiK uznał praktyki polegające na wspólnym ustalaniu opłaty „interchange” za ograniczające konkurencję oraz nakazał ich zaniechania, jednocześnie nakładając m.in. na Bank karę pieniężną w kwocie 16,6 miliona PLN. Bank odwołał się od wyżej wymienionej decyzji Prezesa UOKiK do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK). Wyrokiem z 21 listopada 2013 roku SOKiK zmniejszył karę wymierzoną Bankowi do kwoty 10,4 miliona PLN. Strony postępowania wniosły apelacje. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 6 października 2015 roku przywrócił pierwotną wysokość nałożonych kar pieniężnych określonych w decyzji UOKiK, tj. karę w kwocie 16,6 miliona PLN (kara nałożona na PKO Bank Polski S.A.) i karę w kwocie 4,8 miliona PLN (kara nałożona na Nordea Bank Polska SA. PKO Bank Polski S.A. jest następcą prawnym Nordea Bank Polska SA w drodze połączenia w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych). Kara została zapłacona przez Bank w październiku 2015 roku. Na skutek wniesionej przez Bank skargi kasacyjnej Sąd Najwyższy wyrokiem z 25 października 2017 roku uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kara zapłacona przez Bank została zwrócona Bankowi 21 marca 2018 roku. 23 listopada 2020 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał wyrok,w którym uchylił do ponownego rozpoznania wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 listopada 2013 roku. Na 31 grudnia 2020 roku Grupa Kapitałowa utrzymywała rezerwę na to postępowanie w wysokości 21 milionów PLN.
• Roszczenia odszkodowawcze związane z opłatą interchange
Bankowi doręczono sześć wezwań do wzięcia udziału w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej w sprawach dotyczących opłaty interchange. Po stronie pozwanej występują inne banki. Roszczenia wobec pozwanych banków opiewają na łączną kwotę 783 milionów PLN i dochodzone są tytułem odszkodowania za różnice w wysokości opłat interchange wynikających z zastosowania praktyk ograniczających konkurencję. Ponieważ postępowania te nie toczą się przeciwko Bankowi, ich wartość nie została uwzględniona w łącznej wartości przedmiotu sporu spraw przeciwko Bankowi.
Konsekwencją uznania przez sądy roszczeń za zasadne może być wystąpienie przez pozwanych w odrębnym procesie z roszczeniami regresowymi m.in. przeciwko innym bankom, w tym PKO Bankowi Polskiemu S.A. Na 31 grudnia 2020 roku Bank wstąpił do pięciu postępowań w charakterze interwenienta ubocznego.
• Pozostałe postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających konkurencję
W 2020 roku PKO Bank Hipoteczny S.A. przekazał do Prezesa UOKiK dokumenty i informacje w ramach 2 postępowań wyjaśniających dotyczących zasad odraczania spłat kredytów hipotecznych w ramach tzw. „komercyjnych” oraz „ustawowych wakacji kredytowych” w okresie pandemii oraz PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń S.A. prowadziło korespondencję w zakresie wystąpienia Prezesa UOKiK bez wszczynania postępowania w sprawie sposobu spełnienia świadczeń ubezpieczeniowych z tytułu trwałego i całkowitego inwalidztwa, niezdolności do pracy lub samodzielnej egzystencji. Pozostałe podmioty Grupy Kapitałowej Banku w ww. okresie nie prowadziły żadnych uzgodnień z UOKiK.
• Roszczenia reprywatyzacyjne w stosunku do nieruchomości użytkowanych przez Grupę Kapitałową
Na dzień sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego prowadzone są:
• trzy postępowania, których przedmiotem są roszczenia reprywatyzacyjne. Jedno z tych postępowań jest zawieszone; w drugim postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem korzystnym dla Banku, strona przeciwna wniosła skargę kasacyjną, a Sąd Najwyższy przyjął ją do rozpoznania; w trzecim postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wnioskodawcy przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości Banku, strona przeciwna złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ostateczną decyzję umarzającą postepowanie jako bezprzedmiotowe; skarga ta została przez WSA odrzucona, jednak przeciwnik zaskarżył to postanowienie;
• siedem postępowań, w tym jedno zawieszone w stosunku do nieruchomości pozostałych spółek Grupy Kapitałowej Banku, których przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych lub zwrot nieruchomości.
Zarząd PKO Banku Polskiego SA uważa, że prawdopodobieństwo zaistnienia poważnych roszczeń wobec Grupy Kapitałowej z tytułu powyższych postępowań jest niewielkie.
49. Informacje uzupełniające do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych
• Środki pieniężne oraz ekwiwalenty środków pieniężnych
Na środki pieniężne oraz ekwiwalenty środków pieniężnych składają się gotówka w kasie oraz środki pieniężne na rachunku nostro w Narodowym Banku Polskim, a także należności od banków w rachunku bieżącym oraz inne środki pieniężne o terminie wymagalności do 3 miesięcy licząc od daty nabycia.
|
2020 |
2019 |
|
|
Gotówka, rachunek bieżący w Banku Centralnym |
7 474 |
14 677 |
|
Bieżące należności od banków |
2 083 |
3 768 |
|
Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, w tym |
144 |
236 |
|
- należności od banków |
115 |
224 |
|
- kredyty i pożyczki udzielone klientom |
29 |
12 |
|
|
|
|
|
Razem |
9 701 |
18 681 |
• Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
Środki pieniężne w kwocie 144 miliony PLN (na 31 grudnia 2019 roku: 236 milionów PLN), w tym:
• w kwocie 29 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku 12 milionów PLN) stanowiące zabezpieczenia wykonywanych przez Biuro Maklerskie PKO Banku Polskiego (Biuro Maklerskie PKO BP) operacji papierami wartościowymi są zdeponowane w KDPW_CCP w ramach Funduszu Gwarantowania Rozliczeń Transakcji Giełdowych. Każdy uczestnik bezpośredni, który posiada status uczestnika rozliczającego zobowiązany jest do dokonania wpłaty do funduszu rozliczeniowego gwarantującego rozliczanie transakcji giełdowych objętych tym funduszem. Wysokość wpłat uzależniona jest od wartości obrotu danego uczestnika i jest codziennie aktualizowana przez KDPW_CCP.
• w kwocie 10 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku: 4 miliony PLN) stanowiące środki wpłacone przez uczestników IKE, IKZE, PPE i PSO, które nie zostały do 31 grudnia 2020 roku i odpowiednio 31 grudnia 2019 roku przeliczone przez agenta transferowego na jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych,
• w kwocie 105 milionów PLN (na 31 grudnia 2019 roku: 220 milionów PLN) stanowiące zabezpieczenie transakcji sekurytyzacji.
• Przepływy pieniężne z tytułu odsetek i dywidend otrzymanych i wypłaconych
|
PRZYCHODY Z TYTUŁU ODSETEK OTRZYMANE OD: |
2020 |
2019 |
|
kredytów i innych należności od banków |
73 |
105 |
|
pochodnych instrumentów zabezpieczających |
528 |
418 |
|
dłużnych papierów wartościowych |
1 884 |
1 506 |
|
kredytów i pożyczek udzielonych klientom |
7 486 |
9 538 |
|
|
|
|
|
Razem |
9 971 |
11 567 |
Powyższe kwoty odsetek otrzymanych nie uwzględniają wartości prowizji rozliczanych w czasie z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej, ujmowanych jako przychody odsetkowe.
|
KOSZTY Z TYTUŁU ODSETEK - ZAPŁACONE: |
2020 |
2019 |
|
zobowiązań wobec banków |
(19) |
(58) |
|
zobowiązań wobec klientów |
(1 003) |
(1 709) |
|
kredytów i pożyczek otrzymanych |
(32) |
(44) |
|
leasingu |
(20) |
(26) |
|
dłużnych papierów wartościowych |
(38) |
(91) |
|
emisji papierów wartościowych |
(480) |
(521) |
|
zobowiązań podporządkowanych |
(90) |
(90) |
|
|
|
|
|
Razem |
(1 682) |
(2 539) |
|
PRZYCHODY Z TYTUŁU DYWIDEND – OTRZYMANE
|
2020 |
2019 |
|
od jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
17 |
36 |
|
od aktywów finansowych przeznaczonych do obrotu |
- |
1 |
|
instrumentów finansowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
15 |
13 |
|
|
|
|
|
Razem |
32 |
50 |
• Przepływy z działalności operacyjnej – inne korekty
|
INNE KOREKTY |
2020 |
2019 |
|
Zmiany wynikające z przejęcia jednostek |
- |
(30) |
|
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych |
174 |
210 |
|
Zyski i straty aktuarialne |
(6) |
(7) |
|
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych |
(68) |
50 |
|
Wycena dotycząca udziałów w jednostkach podporządkowanych i inne zmiany |
11 |
(123) |
|
Likwidacja rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych |
(122) |
48 |
|
|
|
|
|
Razem |
(11) |
148 |
• Objaśnienie przyczyn różnic pomiędzy zmianami stanu pozycji skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej oraz zmianami stanu tych pozycji wykazywanymi w działalności operacyjnej skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych
|
(ZYSK) STRATA Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ |
2020 |
2019 |
|
Zyski ze sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz aktywów do zbycia |
(49) |
(45) |
|
Straty na sprzedaży i likwidacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz aktywów do zbycia |
45 |
34 |
|
|
|
|
|
Razem |
(4) |
(11) |
|
ODSETKI I DYWIDENDY |
2020 |
2019 |
|
Wykazywane w działalności inwestycyjnej: |
(1 880) |
(1 505) |
|
dywidendy otrzymane od jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
(17) |
(36) |
|
dywidendy otrzymane od papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu |
- |
(1) |
|
dywidendy otrzymane od papierów wartościowych nieprzeznaczonych do obrotu wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
(15) |
(13) |
|
odsetki otrzymane od papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
(1 367) |
(1 200) |
|
odsetki otrzymane od papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu |
(481) |
(255) |
|
Wykazywane w działalności finansowej: |
602 |
642 |
|
odsetki zapłacone z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych |
480 |
521 |
|
odsetki zapłacone od zobowiązań podporządkowanych |
90 |
90 |
|
odsetki zapłacone od kredytów i pożyczek otrzymanych |
32 |
31 |
|
|
|
|
|
Razem |
(1 278) |
(863) |
|
ZMIANA STANU NALEŻNOŚCI OD BANKÓW |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
1 535 |
3 569 |
|
Zmiany odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
1 |
- |
|
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów |
(1 794) |
(3 599) |
|
|
|
|
|
Razem |
(258) |
(30) |
|
ZMIANA STANU PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
(43 109) |
(16 459) |
|
Zmiany odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
(25) |
11 |
|
Wartość godziwa aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
1 020 |
(36) |
|
Ujęcie nabycia / zbycia papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite w działalności inwestycyjnej |
7 136 |
9 829 |
|
Ujęcie nabycia / zbycia papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu w działalności inwestycyjnej |
33 326 |
4 627 |
|
Razem |
(1 652) |
(2 028) |
|
ZMIANA STANU KREDYTÓW I POŻYCZEK UDZIELONYCH KLIENTOM |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
7 603 |
(15 345) |
|
Zmiany wynikające z przejęcia jednostek |
- |
1 077 |
|
Zmiany odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
(1 602) |
982 |
|
Wyłączenie zmiany stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów |
17 |
2 |
|
|
|
|
|
Razem |
6 018 |
(13 284) |
|
ZMIANA STANU AKTYWÓW TRWAŁYCH PRZEZNACZONYCH DO SPRZEDAŻY |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
(114) |
3 |
|
Zmiany wynikające z wdrożenia MSSF 16 |
- |
1 |
|
Zmiany odpisów na aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży |
(2) |
(1) |
|
|
|
|
|
Razem |
(116) |
3 |
|
ZMIANA STANU INNYCH AKTYWÓW |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
(90) |
69 |
|
Zmiany wynikające z przejęcia jednostek |
- |
76 |
|
Zmiany wynikające z wdrożenia MSSF 16 |
- |
(4) |
|
Zmiany odpisów na inne aktywa i zapasy |
(146) |
(12) |
|
|
|
|
|
Razem |
(236) |
129 |
|
ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ WOBEC BANKÓW I BANKU CENTRALNEGO |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
491 |
384 |
|
Zmiany wynikające z przejęcia jednostek |
- |
(1 301) |
|
|
|
|
|
Razem |
491 |
(917) |
|
ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ WOBEC KLIENTÓW |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
26 186 |
17 447 |
|
|
|
|
|
Razem |
26 186 |
17 447 |
|
ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU OTRZYMANYCH KREDYTÓW I POŻYCZEK |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
(512) |
(1 564) |
|
Ujęcie zaciągnięcia /spłaty kredytów i pożyczek długoterminowych w działalności finansowej, w tym odsetek |
915 |
2 679 |
|
|
|
|
|
Razem |
403 |
1 115 |
|
ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU EMISJI PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
950 |
2 521 |
|
Zmiany wynikające z przejęcia jednostek |
- |
(250) |
|
Ujęcie zaciągnięcia /spłaty zobowiązań z tytułu emisji papierów wartościowych w działalności finansowej |
424 |
(2 414) |
|
|
|
|
|
Razem |
1 374 |
(143) |
|
ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZOBOWIĄZAŃ PODPORZĄDKOWANYCH |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
(14) |
(1) |
|
|
|
|
|
Razem |
(14) |
(1) |
|
ZMIANA STANU SKUMULOWANYCH ODPISÓW NA OCZEKIWANE STRATY KREDYTOWE ORAZ ODPISÓW Z TYTUŁU UTRATY WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH I INNYCH |
2020 |
2019 |
|
Zmiana skumulowanych odpisów i rezerw na oczekiwane straty kredytowe |
2 040 |
(955) |
|
na należności od banków |
(1) |
- |
|
na kredyty i pożyczki udzielone klientom |
1 602 |
(982) |
|
na papiery wartościowe |
25 |
(11) |
|
na inne aktywa finansowe |
54 |
(4) |
|
rezerw na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje |
360 |
42 |
|
Zmiana skumulowanych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i innych rezerw |
831 |
187 |
|
na aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży |
2 |
1 |
|
na rzeczowe aktywa trwałe |
43 |
10 |
|
na wartości niematerialne |
141 |
53 |
|
na inwestycje w jednostki podporządkowane |
92 |
5 |
|
na inne aktywa niefinansowe |
92 |
25 |
|
pozostałych rezerwy |
461 |
93 |
|
|
|
|
|
Razem |
2 871 |
(768) |
|
ZMIANA STANU POZOSTAŁYCH ZOBOWIĄZAŃ |
2020 |
2019 |
|
Zmiana stanu wynikająca z sald bilansowych |
11 |
1 212 |
|
Zmiany wynikające z wdrożenia MSSF 16 |
- |
(956) |
|
Zmiany wynikające z przejęcia jednostek |
- |
(90) |
|
Ujęcie płatności z tytułu leasingu w działalności finansowej |
233 |
221 |
|
|
|
|
|
Razem |
244 |
387 |
• Uzgodnienie pozycji skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej z działalnością finansową skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych
|
2020 |
Wartość na początek okresu |
Ujęte w działalności finansowej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych |
Ujęte w działalności operacyjnej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
|
Wartość na koniec okresu |
|||
|
Zaciągnięcie |
Spłata |
||||||
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
2 779 |
- |
(915) |
403 |
2 267 |
||
|
od banków |
750 |
- |
(194) |
319 |
875 |
||
|
od klientów |
2 029 |
- |
(721) |
84 |
1 392 |
||
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
31 148 |
6 838 |
(7 262) |
1 374 |
32 098 |
||
|
Zobowiązania podporządkowane -obligacje podporządkowane |
2 730 |
- |
- |
(14) |
2 716 |
||
|
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu |
894 |
- |
(233) |
429 |
1 090 |
||
|
|
x |
x |
x |
x |
|
x |
|
|
Razem |
37 551 |
6 838 |
(8 410) |
2 192 |
38 171 |
||
|
2019 |
Wartość na początek okresu |
Ujęte w działalności finansowej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych |
Ujęte w działalności operacyjnej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
|
Wartość na koniec okresu |
|
|
Zaciągnięcie |
Spłata |
||||
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
4 343 |
665 |
(3 353) |
1 124 |
2 779 |
|
od banków |
250 |
650 |
(1 294) |
1 144 |
750 |
|
od klientów |
4 093 |
15 |
(2 059) |
(20) |
2 029 |
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
28 627 |
13 079 |
(10 665) |
107 |
31 148 |
|
Zobowiązania podporządkowane -obligacje podporządkowane |
2 731 |
- |
- |
(1) |
2 730 |
|
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu |
956 |
- |
(221) |
159 |
894 |
|
Razem |
36 657 |
13 744 |
(14 239) |
1 389 |
37 551 |
50. Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
• Transakcje ze Skarbem Państwa
Skarb Państwa posiada 29,43% udziału w kapitale zakładowym Banku.
Na mocy ustawy z 30 listopada 1995 roku o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych oraz zmianie niektórych ustaw, PKO Bank Polski SA otrzymuje środki z budżetu państwa tytułem wykupu odsetek od kredytów mieszkaniowych.
|
TRANSAKCJE ZE SKARBEM PAŃSTWA |
2020 |
2019 |
|
Przychody memoriałowe |
78 |
93 |
|
Przychody otrzymane kasowo |
64 |
75 |
|
Przychody z tytułu przejściowego wykupu przez budżet państwa odsetek od kredytów mieszkaniowych „starego” portfela |
14 |
18 |
Od 1 stycznia 1996 roku Bank jest generalnym dystrybutorem znaków wartościowych, z którego tytułu otrzymuje prowizje od Budżetu Państwa – w 2020 roku i w 2019 roku Bank otrzymał prowizję z tego tytułu poniżej 1 miliona PLN.
Biuro Maklerskie PKO BP pełni funkcję agenta emisji skarbowych obligacji detalicznych na podstawie umowy zawartej 11 lutego 2003 roku z Ministrem Finansów. Biuro Maklerskie PKO BP na podstawie tej umowy otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji agenta emisji - w 2020 roku wynosiło ono 128 milionów PLN, a w 2019 roku wynosiło 83 miliony PLN.
• Istotne transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa
Poniżej zaprezentowano zaangażowanie Grupy Kapitałowej oraz wartość zobowiązań Grupy Kapitałowej w stosunku do 10 jednostek powiązanych ze Skarbem Państwa o największym zaangażowaniu łącznym.
|
ISTOTNE TRANSAKCJE Z JEDNOSTKAMI POWIĄZANYMI ZE SKARBEM PAŃSTWA |
ZAANGAŻOWANIE BILANSOWE, W TYM Z TYTUŁU KREDYTÓW I INSTRUMENTÓW DŁUŻNYCH |
ZAANGAŻOWANIE POZABILANSOWE |
ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DEPOZYTÓW |
|||
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
|
Kontrahent 1 |
- |
- |
- |
2 453 |
793 |
- |
|
Kontrahent 2 |
16 845 |
3 443 |
30 |
350 |
737 |
61 |
|
Kontrahent 3 |
465 |
240 |
2 036 |
3 520 |
98 |
3 686 |
|
Kontrahent 4 |
1 617 |
614 |
714 |
2 291 |
48 |
175 |
|
Kontrahent 5 |
623 |
599 |
1 693 |
1 683 |
63 |
350 |
|
Kontrahent 6 |
129 |
2 021 |
2 046 |
667 |
41 |
122 |
|
Kontrahent 7 |
999 |
467 |
1 156 |
1 080 |
11 |
50 |
|
Kontrahent 8 |
644 |
485 |
950 |
2 132 |
46 |
231 |
|
Kontrahent 9 |
46 |
1 726 |
1 191 |
1 193 |
114 |
94 |
|
Kontrahent 10 |
313 |
167 |
706 |
802 |
- |
6 |
|
|
2020 |
2019 |
|
Przychody z tytułu odsetek i prowizji |
206 |
200 |
|
Koszty z tytułu odsetek i prowizji |
(16) |
(29) |
Odpowiednio na 31 grudnia 2020 roku oraz na 31 grudnia 2019 roku na powyższe należności nie zostały utworzone odpisy na oczekiwane straty kredytowe metodą zindywidualizowaną.
Wszystkie transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa zdaniem Grupy Kapitałowej zawierane są na warunkach rynkowych.
• Transakcje z jednostkami powiązanymi kapitałowo
Transakcje Banku jako jednostki dominującej z jednostkami stowarzyszonymi i wspólnymi przedsięwzięciami zostały przedstawione w tabeli poniżej. Wszystkie opisane poniżej transakcje ze wspólnymi przedsięwzięciami i jednostkami stowarzyszonymi zostały zawarte na warunkach nieodbiegających od warunków rynkowych. Terminy spłat transakcji mieszczą się w przedziale od jednego miesiąca do siedemnastu lat.
|
31.12.2020 Nazwa spółki |
Należności |
w tym kredyty |
Zobowiązania |
Udzielone zobowiązania pozabilansowe |
|
Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o. |
54 |
6 |
168 |
54 |
|
„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o. |
17 |
17 |
4 |
- |
|
Bank Pocztowy SA |
- |
- |
- |
1 |
|
„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o. |
- |
- |
22 |
- |
|
Operator Chmury Krajowej sp. z o.o. |
- |
- |
18 |
767 |
|
Razem wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone |
71 |
23 |
212 |
822 |
|
Za okres zakończony 31.12.2020 Nazwa spółki |
Przychody ogółem |
w tym z tytułu odsetek i prowizji |
Koszty ogółem |
w tym z tytułu odsetek i prowizji |
|
Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o. |
543 |
517 |
92 |
91 |
|
Razem wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone |
543 |
517 |
92 |
91 |
|
31.12.2019 Nazwa spółki |
Należności |
w tym kredyty |
Zobowiązania |
Udzielone zobowiązania pozabilansowe |
|
Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o. |
80 |
26 |
43 |
32 |
|
„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o. |
19 |
19 |
6 |
- |
|
Bank Pocztowy SA |
- |
- |
- |
1 |
|
„Poznański Fundusz Poręczeń Kredytowych" sp. z o.o. |
- |
- |
1 |
- |
|
Operator Chmury Krajowej sp. z o.o. |
- |
- |
59 |
769 |
|
Razem wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone |
99 |
45 |
109 |
802 |
|
Za okres zakończony 31.12.2019 Nazwa spółki |
Przychody ogółem |
w tym z tytułu odsetek i prowizji |
Koszty ogółem |
w tym z tytułu odsetek i prowizji |
|
Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService sp. z o.o. |
508 |
468 |
125 |
125 |
|
„Centrum Obsługi Biznesu" sp. z o.o. |
1 |
1 |
- |
- |
|
Operator Chmury Krajowej sp. z o.o. |
- |
- |
9 |
- |
|
Razem wspólne przedsięwzięcia i jednostki stowarzyszone |
509 |
469 |
134 |
125 |
• Transakcje z jednostkami powiązanymi osobowo
Na 31 grudnia 2020 jednostką powiązaną z Grupą Kapitałową poprzez kluczowy personel kierowniczy PKO Banku Polskiego SA bądź bliskich członków rodziny kluczowego personelu kierowniczego pozostawało siedem podmiotów. Na 31 grudnia 2019 roku było to sześć podmiotów. W roku 2020 i 2019 w Grupie Kapitałowej nie wystąpiły transakcje wzajemne z tymi podmiotami.
51. Świadczenia dla kluczowego personelu kierowniczego PKO Banku Polskiego SA
Zasady rachunkowości
Jako krótkoterminowe świadczenie pracownicze obok wynagrodzenia zasadniczego ujęta została nieodroczona część składnika zmiennego wynagrodzenia w formie gotówkowej.
Jako pozostałe świadczenie długoterminowe ujęta została odroczona część zmiennego składnika wynagrodzeń przyznawana w formie gotówkowej.
Jako płatności na bazie akcji rozliczane w środkach pieniężnych ujmowany jest nieodroczony i odroczony składnik wynagrodzeń przyznawany w formie instrumentu finansowego, tj. akcji fantomowych (których przeliczenie na gotówkę jest dokonywane po dodatkowym okresie retencyjnym) zgodnie z zasadami opisanymi poniżej.
• Zmienne składniki wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze w Grupie Kapitałowej Banku
Zmienne składniki wynagrodzeń przyznawane są w formie: nieodroczonej (w pierwszym roku po roku kalendarzowym stanowiącym okres oceny) i odroczonej (na kolejne trzy lata po pierwszym roku po okresie oceny), przy czym zarówno wynagrodzenie nieodroczone, jak i odroczone jest przyznawane w równych częściach w formie gotówkowej oraz w formie instrumentu finansowego, tj. akcji fantomowych (których przeliczenie na gotówkę jest dokonywane po dodatkowym okresie retencyjnym).
Składnik wynagrodzenia w formie instrumentu finansowego jest przeliczany na akcje fantomowe po przyznaniu danego składnika – z uwzględnieniem mediany średniodziennych cen akcji (Volume Weighted Average Price) Banku na Giełdzie Papierów Wartościowych SA w Warszawie, publikowanych w systemie informacyjnym Thomson Reuters albo Bloomberg - z IV kwartału okresu oceny. Następnie, po okresie retencyjnym i okresie odroczenia, akcje są przeliczane na gotówkę - z uwzględnieniem mediany średniodziennych cen akcji (Volume Weighted Average Price) Banku na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie z III kwartału roku kalendarzowego poprzedzającego wypłatę (Zarząd) oraz III kwartału roku kalendarzowego, w którym dokonywana jest wypłata (pozostałe osoby na stanowiskach kierowniczych), publikowanych w systemie informacyjnym Thomson Reuters albo Bloomberg.
Wynagrodzenie odroczone może podlegać redukcji w przypadku pogorszenia wyników finansowych Banku lub odpowiednio Spółki Grupy, straty Banku/Spółki lub pogorszenia innych zmiennych związanych z efektami pracy w okresie oceny osób zajmujących stanowiska kierownicze oraz wynikami nadzorowanych lub kierowanych przez te osoby jednostek/komórek organizacyjnych, które ujawniły się po okresie oceny.
W wybranych spółkach Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA w 2020 roku również przyznawane są zmienne składniki wynagrodzeń. Zasady zmiennych składników wynagrodzeń dla członków zarządu obowiązywały w: PKO Bank Hipoteczny SA, PKO BP BANKOWY PTE SA, PKO TFI SA, PKO Leasing SA, PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA, PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA, Kredobank SA oraz PKO Faktoring SA. Jednocześnie w spółkach PKO Bank Hipoteczny SA, PKO Towarzystwo Ubezpieczeń SA, PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA i PKO Leasing SA zasadami zmiennych składników wynagrodzeń objęci byli pracownicy na wybranych stanowiskach kierowniczych, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka spółki oraz w spółce PKO TFI SA – wybrani pracownicy, do których zadań należą czynności istotnie wpływające na profil ryzyka spółki lub zarządzanych przez spółkę funduszy inwestycyjnych szerszy opis w rozdziale 10.2 „Zmienne składniki wynagrodzeń członków Zarządu Banku i kluczowych menedżerów o wysokim wpływie na profil ryzyka Banku” sprawozdania Zarządu z działalności Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego S.A. za 2020 rok sporządzonego łącznie ze sprawozdaniem Zarządu z działalności PKO Banku Polskiego S.A.
Informacje finansowe
|
KOSZTY WYNAGRODZEŃ ZARZĄDU I RADY NADZORCZEJ BANKU (w tysiącach PLN) |
2020 |
20191 |
|
Zarząd Banku |
|
|
|
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze |
9 162 |
9 547 |
|
Świadczenia długoterminowe |
1 484 |
1 134 |
|
Płatności na bazie akcji rozliczane w środkach pieniężnych |
3 711 |
2 835 |
|
Świadczenia dla członków Zarządu Banku, którzy przestali pełnić swoje funkcje w poprzednich latach |
- |
172 |
|
Razem |
14 357 |
13 688 |
|
|
|
|
|
Rada Nadzorcza Banku |
|
|
|
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze |
1 388 |
1 340 |
|
Razem |
1 388 |
1 340 |
|
KOSZTY WYNAGRODZEŃ ZARZĄDÓW I RAD NADZORCZYCH SPÓŁEK ZALEŻNYCH (w tysiącach PLN) |
2020 |
20191 |
|
Zarządy Spółek |
|
|
|
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze |
24 108 |
27 097 |
|
Świadczenia długoterminowe |
3 867 |
2 577 |
|
Płatności na bazie akcji rozliczane w środkach pieniężnych |
2 903 |
3 121 |
|
Świadczenia dla członków Zarządów Spółek, którzy przestali pełnić swoje funkcje w poprzednich latach |
538 |
108 |
|
Razem |
31 416 |
32 903 |
|
|
|
|
|
Rady Nadzorcze Spółek |
|
|
|
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze |
1 089 |
1 542 |
|
Razem |
1 089 |
1 542 |
1 Dane za okres porównywalny uwzględniają zmianę proporcji między wynagrodzeniem zmiennym w formie gotówkowej i w formie instrumentu finansowego na rzecz zwiększenia części w formie instrumentu finansowego oraz zmianę proporcji wynagrodzeń zmiennych odroczonych i nieodroczonych na rzecz zwiększenia części wynagrodzenia zmiennego odroczonego.
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE PRZEZ BANK NA RZECZ ZARZĄDU I RADY NADZORCZEJ BANKU (w tysiącach PLN) |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
Rada Nadzorcza Banku |
902 |
376 |
|
Zarząd Banku |
769 |
1 340 |
|
Razem |
1 671 |
1 716 |
Warunki oprocentowania i terminy spłaty należności nie odbiegają od warunków rynkowych i terminów spłaty dla podobnych produktów bankowych.
Bank świadczy na rzecz kluczowego personelu kierowniczego Banku, członków Rady Nadzorczej oraz bliskich członków rodzin tych osób standardowe usługi finansowe obejmujące między innymi prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie depozytów, udzielanie kredytów i inne usługi finansowe. Warunki tych transakcji nie odbiegają od warunków rynkowych.
• zmienne składniki wynagrodzeń
|
REZERWA NA ZMIENNE SKŁADNIKI WYNAGRODZEŃ |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
(za lata 2015-2020) |
(za lata 2014-2019) |
|
|
Zarząd Banku (w tym członkowie Zarządu Banku, którzy przestali pełnić swoje funkcje) |
18 |
18 |
|
Pozostali Risk Takers (osoby zajmujące stanowiska kierownicze bez Zarządu Banku) |
63 |
39 |
|
Spółki Grupy Kapitałowej |
28 |
22 |
|
Razem rezerwa |
109 |
79 |
|
Wynagrodzenie wypłacone w roku |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
(za lata 2015-2020) |
(za lata 2014-2019) |
|
|
- przyznane w formie gotówki |
28 |
21 |
|
Zarząd Banku (w tym członkowie Zarządu Banku, którzy przestali pełnić swoje funkcje) |
3 |
6 |
|
Pozostali Risk Takers (osoby zajmujące stanowiska kierownicze bez Zarządu Banku) |
11 |
9 |
|
Spółki Grupy Kapitałowej |
14 |
6 |
|
- przyznane w formie instrumentu finansowego |
8 |
18 |
|
Zarząd Banku (w tym członkowie Zarządu Banku, którzy przestali pełnić swoje funkcje) |
4 |
4 |
|
Pozostali Risk Takers (osoby zajmujące stanowiska kierownicze bez Zarządu Banku) |
- |
10 |
|
Spółki Grupy Kapitałowej |
4 |
4 |
|
Razem wypłacone |
36 |
39 |
52. Hierarchia wartości godziwej
Zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny
W zależności od kategorii klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych do danego poziomu hierarchii stosuje się różnorodne metody ustalania ich wartości godziwej.
• Poziom 1: Ceny kwotowane na aktywnych rynkach
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio w oparciu o ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej kategorii Grupa Kapitałowa klasyfikuje instrumenty finansowe dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest w oparciu o wartość rynkową będącą ceną kupna:
• dłużne papiery wartościowe wyceniane do fixingu z platformy Bondspot lub serwisów informacyjnych Bloomberg oraz Reuters,
• dłużne i kapitałowe papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, w tym w portfelu Biura Maklerskiego PKO BP,
• instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym.
• Poziom 2: techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których wszystkie znaczące dane wejściowe są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośrednio (bazujące na cenach). Do tej kategorii Grupa Kapitałowa klasyfikuje instrumenty finansowe dla których brak jest aktywnego rynku:
|
Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej |
Metoda (technika) wyceny |
Obserwowalne dane wejściowe |
|
Pochodne instrumenty finansowe – CIRS, IRS, FRA |
Model zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności. |
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji FRA, IRS, basis swap. |
|
Pochodne instrumenty finansowe – opcje walutowe, opcje na stopę procentową, egzotyczne opcje Equity, transakcje FX forward, FX swap |
Model wyceny dla danego typu opcji walutowej. Model zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności dla transakcji FX forward, FX swap. Ceny egzotycznych opcji equity wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane z rynku (ceny rynkowe). |
Krzywe rentowności budowane w oparciu o stawki rynku pieniężnego, rynkowe stawki punktów swapowych, płaszczyzny zmienności dla określonych par walutowych, walutowe kursy fixingowe NBP. W celu wyceny egzotycznych opcji equity wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane są ceny rynkowe tych opcji. |
|
Bony pieniężne NBP |
Metoda krzywej rentowności. |
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o dane rynku pieniężnego oraz rynku transakcji OIS. |
|
Obligacje komunalne EUR |
Przyjęty model wyceny. |
Stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji IRS, rynku transakcji CDS, zmienność rynku opcji stopy procentowej. |
|
Obligacje komunalne PLN |
Model krzywej rentowności oraz marży ryzyka. |
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji IRS. |
|
Obligacje korporacyjne |
Model krzywej rentowności oraz marży ryzyka. |
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji IRS. |
|
Transakcje commodity swap |
Model krzywej cen towarowych. |
Krzywe cen towarowych, krzywe rentowności budowane w oparciu o stawki rynku pieniężnego, rynkowe stawki punktów swapowych. |
|
Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych wycenianych według wartości godziwej |
Rezerwę ubezpieczeń na życie, gdzie ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający w ubezpieczeniach z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym tworzy się indywidualnie dla każdej aktywnej polisy na koniec okresu sprawozdawczego. Rezerwa ta równa jest indywidualnemu stanowi funduszu na dzień, na który tworzone są rezerwy i jest równa liczbie jednostek zgromadzonych w ramach indywidualnego stanu funduszu przemnożonego przez cenę z dnia wyceny. |
Liczba jednostek funduszu, cena jednostki funduszu |
• Poziom 3: Pozostałe techniki wyceny
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne). Do tej kategorii Grupa Kapitałowa zaklasyfikowała instrumenty finansowe, które są wyceniane według wewnętrznych modeli wyceny.
Wartość godziwą papierów wartościowych kapitałowych i dłużnych zaliczonych do aktywów finansowych ustalają zarządzające nimi komórki organizacyjne Centrali, w tym Departament Produktów Skarbowych oraz Dom Maklerski. W projektowanych przez siebie przepisach wewnętrznych określają szczegółowy sposób dokonywania wyceny, w tym określenie źródeł danych pozyskiwanych do wyceny i sposobu jej wyliczenia.
Założenia modelu wartości godziwej dla aktywów finansowych wynikających z udzielonego kredytów, pożyczek lub innych umów o finansowanie będących substytutem kredytu opracowuje Departament Ryzyka Kredytowego. Model wartości godziwej dla ekspozycji kredytowych zatwierdza Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami.
|
Aktywa i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej |
Metoda (technika) wyceny |
czynnik nieobserwowalny |
|
Instrumenty finansowe nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
||
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
Metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych. |
Efektywna marża kredytowa. |
|
Akcje Visa Inc. serii C uprzywilejowane |
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem dyskonta biorącego pod uwagę ograniczoną płynność akcji serii C oraz warunki zamiany akcji serii C na akcje zwykłe. |
Dyskonto uwzględniające ograniczoną płynność akcji serii C oraz warunki zamiany akcji serii C na akcje zwykłe. |
|
Obligacje korporacyjne |
Model krzywej rentowności oraz marż ryzyka. Krzywa rentowności zbudowana jest w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego oraz rynku transakcji IRS. |
Spread kredytowy (marże kredytowe wyznaczane w oparciu o marże pierwotne zmodyfikowane przez kwotowania indeksów kredytowych przypisanych do emitentów na podstawie ich ratingów oraz sektorów działalności). |
|
Akcje Biura Informacji Kredytowej SA |
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki |
Prognozowane wyniki spółki. Stopa dyskontowa. |
|
Udziały w Polskim Standardzie Płatności sp. z o.o. |
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki. |
Prognozowane wyniki spółki. Stopa dyskontowa. |
|
Udziały w Society For Worldwide Interbank Financial Telecommunication |
Wartość rynkowa udziałów oszacowana przez spółkę. |
Wartość rynkowa oszacowana przez spółkę. Stopa dyskontowa. |
|
Akcje Krajowej Izby Rozliczeniowej SA |
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki.
|
Prognozowane wyniki spółki. Stopa dyskontowa. |
|
Udziały w Wałbrzyskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej „Invest-Park” sp z o.o. |
Ustalenie wartości godziwej przez rzeczoznawcę majątkowego metodą skorygowanych aktywów netto. |
Wartość aktywów netto spółki.
|
|
Akcje Wielkopolskiej Gildii Rolno-Ogrodniczej SA |
Ustalenie wartości godziwej przez rzeczoznawcę majątkowego metodą skorygowanych aktywów netto. |
Wartość aktywów netto spółki. |
|
Instrumenty finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
||
|
Obligacje korporacyjne |
Model krzywej rentowności oraz marż ryzyka. Krzywa rentowności zbudowana jest w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego oraz rynku transakcji IRS. |
Spread kredytowy (marże kredytowe wyznaczane w oparciu o marże pierwotne zmodyfikowane przez kwotowania indeksów kredytowych przypisanych do emitentów na podstawie ich ratingów oraz sektorów działalności). |
Informacje finansowe
|
AKTYWA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ 31.12.2020 |
Wartość bilansowa |
Poziom 1 |
Poziom 2 |
Poziom 3 |
|
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach |
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych |
Pozostałe techniki wyceny |
||
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
958 |
- |
958 |
- |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
5 501 |
- |
5 501 |
- |
|
Papiery wartościowe |
77 155 |
68 647 |
7 174 |
1 334 |
|
przeznaczone do obrotu |
1 178 |
824 |
354 |
- |
|
dłużne papiery wartościowe |
1 151 |
797 |
354 |
- |
|
akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach |
25 |
25 |
- |
- |
|
jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru |
2 |
2 |
- |
- |
|
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
2 466 |
1 832 |
26 |
608 |
|
dłużne papiery wartościowe |
978 |
799 |
21 |
158 |
|
akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach |
135 |
135 |
- |
- |
|
udziały i akcje w innych jednostkach – nienotowane na giełdach |
451 |
- |
1 |
450 |
|
jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru |
902 |
898 |
4 |
- |
|
wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite – dłużne papiery wartościowe |
73 511 |
65 991 |
6 794 |
726 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
6 009 |
- |
- |
6 009 |
|
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
6 009 |
- |
- |
6 009 |
|
kredyty na nieruchomości |
7 |
- |
- |
7 |
|
kredyty gospodarcze |
114 |
- |
- |
114 |
|
kredyty konsumpcyjne |
5 888 |
- |
- |
5 888 |
|
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej razem |
89 623 |
68 647 |
13 633 |
7 343 |
|
ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ |
Wartość bilansowa |
Poziom 1 |
Poziom 2 |
Poziom 3 |
|
31.12.2020 |
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach |
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych |
Pozostałe techniki wyceny |
|
|
|
|
|
|
|
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
378 |
- |
378 |
- |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
6 104 |
- |
6 104 |
- |
|
Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych |
1 216 |
- |
1 216 |
- |
|
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej razem |
7 698 |
- |
7 698 |
- |
|
AKTYWA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ 31.12.2019 |
Wartość bilansowa |
Poziom 1 |
Poziom 2 |
Poziom 3 |
|
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach |
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych |
Pozostałe techniki wyceny |
||
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
645 |
- |
645 |
- |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
2 795 |
1 |
2 794 |
- |
|
Papiery wartościowe |
67 118 |
57 089 |
7 206 |
2 823 |
|
przeznaczone do obrotu |
1 112 |
1 112 |
- |
- |
|
dłużne papiery wartościowe |
1 095 |
1 095 |
- |
- |
|
akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach |
15 |
15 |
- |
- |
|
jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru |
2 |
2 |
- |
- |
|
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
2 199 |
1 439 |
144 |
616 |
|
dłużne papiery wartościowe |
493 |
301 |
12 |
180 |
|
akcje w innych jednostkach – notowane na giełdach |
150 |
150 |
- |
- |
|
udziały i akcje w innych jednostkach – nienotowane na giełdach |
436 |
- |
- |
436 |
|
jednostki uczestnictwa w fundusze inwestycyjne oraz certyfikaty inwestycyjne, prawa do akcji, prawa poboru |
1 120 |
988 |
132 |
- |
|
wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite – dłużne papiery wartościowe |
63 807 |
54 538 |
7 062 |
2 207 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
8 286 |
- |
- |
8 286 |
|
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
8 286 |
- |
- |
8 286 |
|
kredyty na nieruchomości |
15 |
- |
- |
15 |
|
kredyty gospodarcze |
148 |
- |
- |
148 |
|
kredyty konsumpcyjne |
8 123 |
- |
- |
8 123 |
|
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej razem |
78 844 |
57 090 |
10 645 |
11 109 |
|
ZOBOWIĄZANIA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ |
Wartość bilansowa |
Poziom 1 |
Poziom 2 |
Poziom 3 |
|
31.12.2019 |
Ceny kwotowane na aktywnych rynkach |
Techniki wyceny oparte na obserwowalnych danych rynkowych |
Pozostałe techniki wyceny |
|
|
|
|
|
|
|
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
589 |
- |
589 |
- |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
2 924 |
- |
2 924 |
- |
|
Zobowiązania z tytułu krótkiej pozycji w papierach wartościowych |
363 |
363 |
- |
- |
|
Zobowiązania z tytułu produktów ubezpieczeniowych |
1 353 |
- |
1 353 |
- |
|
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej razem |
5 229 |
363 |
4 866 |
- |
W 2020 roku nastąpił transfer obligacji korporacyjnych z poziomu 1 do poziomu 3 w kwocie 154 milionów PLN oraz z poziomu 3 do poziomu 2 w kwocie 1 063 milionów PLN na skutek zmiany sposobu wyliczania marży ryzyka. W 2019 roku nastąpił transfer obligacji korporacyjnych w kwocie 1 469 milionów PLN z poziomu 2 do poziomu 3 na skutek zmiany sposobu wyliczania marży ryzyka.
|
WPŁYW PARAMETRÓW ESTYMOWANYCH NA WYCENĘ DO WARTOŚCI GODZIWEJ INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NA POZIOMIE 3 |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
Wartość godziwa według |
Wartość godziwa według |
|||
|
scenariusza pozytywnego |
scenariusza negatywnego |
scenariusza pozytywnego |
scenariusza negatywnego |
|
|
Akcje Visa Inc.1 |
244 |
225 |
199 |
|
|
Pozostałe inwestycje kapitałowe2 |
203 |
183 |
226 |
204 |
|
Obligacje korporacyjne3 |
879 |
876 |
2 392 |
2 382 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom4 |
6 009 |
6 009 |
8 526 |
8 054 |
1 scenariusz zakładający współczynnik z tytułu dyskonta dotyczącego przyszłych warunków zamiany akcj serii C na akcje zwykłe na poziomie odpowiednio 0%/100%
2 scenariusz zakładający zmianę wartości wyceny o +/-5%
3 scenariusz zakładający zmianę spreadu kredytowego o +/- 10%
4 scenariusz zakładający zmianę stopy dyskontowej o +/- 0,5 p.p.
Poniższa tabela prezentuje uzgodnienie zmian w okresie wartości godziwej instrumentów finansowych na poziomie 3.
|
UZGODNIENIE ZMIAN W TRAKCIE OKRESÓW WARTOŚCI GODZIWEJ NA POZIOMIE 3 HIERARCHII WARTOŚCI GODZIWEJ |
2020 |
2019 |
|
Bilans otwarcia na początek okresu |
3 025 |
|
|
Zwiększenie zaangażowania w instrumenty kapitałowe |
4 |
- |
|
Zwiększenie zaangażowania w obligacje korporacyjne i komunalne |
38 |
- |
|
Zmniejszenie zaangażowania w obligacje korporacyjne |
(596) |
(710) |
|
Zwiększenie zaangażowania w kredyty i pożyczki udzielone klientom |
802 |
779 |
|
Zmniejszenie zaangażowania w kredyty i pożyczki udzielone klientom |
(2 770) |
(1 748) |
|
Przeniesienie z poziomu 2 i 1 do poziomu 3 |
154 |
1 469 |
|
Przeniesienie z poziomu 3 do poziomu 2 |
(1 063) |
- |
|
Reklasyfikacja z kategorii wycenianych według zamortyzowanego kosztu do wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
73 |
8 204 |
|
Wynik na operacjach finansowych |
(171) |
108 |
|
Zmiana wyceny ujęta w innych dochodach całkowitych |
2 |
(20) |
|
Różnice kursowe |
2 |
2 |
|
Inne |
(240) |
- |
|
Stan na koniec okresu |
7 344 |
11 109 |
53. Aktywa i zobowiązania finansowe, które w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej
Grupa Kapitałowa jest w posiadaniu instrumentów finansowych, które w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie są prezentowane w wartości godziwej.
Dla wielu instrumentów finansowych wartości rynkowe są niedostępne, stąd wartości godziwe są oszacowane przy zastosowaniu szeregu technik wyceny.
Wszystkie wyliczenia modelowe zawierają pewne uproszczenia i są wrażliwe na przyjmowane założenia. W przypadku pewnych grup instrumentów finansowych, ze względu na brak oczekiwanych istotnych różnic pomiędzy wartością bilansową a wartością godziwą wynikających z charakterystyki tych grup (np. krótkoterminowy charakter, wysoka korelacja z parametrami rynkowymi, unikalność instrumentu) przyjęto, że wartość bilansowa jest w przybliżeniu zgodna z wartością godziwą.
|
Pozycja |
Główne metody i założenia wykorzystywane podczas szacowania wartości godziwych instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej |
|
Należności i zobowiązania od banków |
• lokaty i depozyty międzybankowe – model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami rynku międzybankowego, • depozyty i lokaty międzybankowe o terminie zapadalności do 7 dni lub o zmiennym oprocentowaniu, kredyty lub pożyczki udzielone i zaciągnięte na rynku międzybankowym o zmiennym oprocentowaniu (zmiana oprocentowania maksymalnie co 3 miesiące) wartość godziwa jest równa wartości bilansowej. |
|
Papiery wartościowe |
• obligacje skarbowe – kwotowania rynkowe • obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa - metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych, liczona przy wykorzystaniu krzywych rentowności , ceny udostępniane w serwisach informacyjnych Bloomberg (BVAL - Bloomberg Valuation Service) oraz Refinitiv Eikon • obligacje korporacyjne i komunalne – metoda zdyskontowanych przepływów pieniężnych, liczona przy wykorzystaniu krzywych rentowności i marż kredytowych |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
• bez rozpoznanej utraty wartości: model oparty o szacowanie wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych uwzględniających wysokość marży na ryzyko kredytowe oraz urealnione terminy spłaty wynikające z umów kredytowych. Bieżący poziom marż został wyznaczony dla transakcji zawartych w ostatnim kwartale zakończonym dniem bilansowym na instrumentach o podobnym ryzyku kredytowym. W przypadku kredytów walutowych zastosowano bieżącą marżę dla kredytów w PLN skorygowaną o koszt pozyskania waluty w transakcjach basis-swap. • należności z tytułu leasingu finansowego – model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy zastosowaniu wewnętrznej stopy zwrotu dla transakcji leasingowych tego samego rodzaju zawieranych przez Grupę Kapitałową w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień kończący okres sprawozdawczy, • z rozpoznaną utratą wartości: wartość godziwa jest równa wartości bilansowej, • kredyty i pożyczki udzielone klientom: część portfela kredytów mieszkaniowych („stary” portfel kredytów mieszkaniowych), kredyty z brakiem określonego harmonogramu spłaty, kredyty wymagalne na moment wyceny - wartość godziwa jest równa wartości bilansowej. |
|
Zobowiązania wobec klientów |
• depozyty oraz inne zobowiązania wobec klientów innych niż banki o ustalonym terminie wymagalności, model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami procentowymi właściwymi dla poszczególnych produktów depozytowych. Wartość godziwa obliczana jest dla każdego depozytu oraz zobowiązania, następnie wartości godziwe dla całego portfela depozytowego grupowane są według rodzaju produktu oraz segmentu klienta. • zobowiązania wobec klientów: zobowiązania bez określonego harmonogramu spłaty, inne specyficzne produkty, dla których nie można mówić o istnieniu rynku - wartość godziwa równa się ich wartości bilansowej. |
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
Bank: Model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami rynku międzybankowego albo kwotowania rynkowego. |
|
PKO Bank Hipoteczny SA: • listy zastawne - notowania na giełdzie w Luksemburgu dla listów zastawnych w EUR oraz Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie dla listów zastawnych w PLN, • obligacje Publicznego Programu Emisji Obligacji - notowania na rynku Catalyst, • obligacje Programu Emisji Obligacji oraz indywidualnej umowy - model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami rynku międzybankowego albo kwotowania rynkowego. |
|
|
PKO Finance AB: notowania na giełdzie w Luksemburgu. |
|
|
PKO Leasing SA: Model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych bieżącymi stopami kwotowania rynkowego |
|
|
Zobowiązania podporządkowane |
Model oczekiwanych przepływów pieniężnych zdyskontowanych w oparciu o krzywą rentowności. |
|
Kasa i środki w Banku Centralnym oraz zobowiązania wobec Banku Centralnego |
Wartość godziwa równa się ich wartości bilansowej. |
|
Inne aktywa i zobowiązania finansowe |
Wartość godziwa równa się ich wartości bilansowej. |
|
poziom hierarchii wartości godziwej |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|||
|
wartość bilansowa |
wartość godziwa |
wartość bilansowa |
wartość godziwa |
||
|
Kasa, środki w Banku Centralnym |
nd |
7 474 |
7 474 |
14 677 |
14 677 |
|
Należności od banków |
2 |
2 557 |
2 557 |
4 092 |
4 092 |
|
Papiery wartościowe (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
1, 2, 3 |
46 522 |
47 729 |
13 454 |
13 518 |
|
obligacje skarbowe PLN |
1 |
29 647 |
30 682 |
7 406 |
7 470 |
|
obligacje skarbowe walutowe |
1 |
39 |
39 |
60 |
60 |
|
obligacje korporacyjne PLN zabezpieczone gwarancjami Skarbu Państwa |
1 |
9 887 |
10 015 |
- |
- |
|
obligacje komunalne PLN |
2 |
5 060 |
5 056 |
4 563 |
4 563 |
|
obligacje korporacyjne PLN |
1, 2, 3 |
1 518 |
1 539 |
1 083 |
1 083 |
|
obligacje korporacyjne walutowe |
2 |
371 |
398 |
342 |
342 |
|
Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży |
2 |
- |
- |
1 081 |
1 081 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom (bez korekty z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej) |
3 |
216 590 |
216 993 |
221 916 |
220 927 |
|
kredyty na nieruchomości |
3 |
116 318 |
115 054 |
118 448 |
116 405 |
|
kredyty gospodarcze |
3 |
58 961 |
60 134 |
64 294 |
65 074 |
|
kredyty konsumpcyjne |
3 |
22 932 |
23 386 |
21 539 |
21 809 |
|
należności z tytułu faktoringu |
3 |
1 628 |
1 628 |
1 311 |
1 311 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
3 |
16 751 |
16 791 |
16 324 |
16 328 |
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
3 |
798 |
798 |
858 |
858 |
|
Inne aktywa finansowe |
3 |
1 937 |
1 937 |
1 766 |
1 766 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Zobowiązania wobec banków |
2 |
2 626 |
2 626 |
1 818 |
1 818 |
|
Zobowiązania wobec klientów |
3 |
281 140 |
281 167 |
254 771 |
254 718 |
|
zobowiązania wobec gospodarstw domowych |
3 |
223 691 |
223 689 |
193 769 |
193 716 |
|
zobowiązania wobec podmiotów gospodarczych |
3 |
43 705 |
43 734 |
49 648 |
49 648 |
|
zobowiązania wobec jednostek budżetowych |
3 |
13 744 |
13 744 |
11 354 |
11 354 |
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
3 |
1 740 |
1 740 |
1 777 |
1 777 |
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
3 |
2 267 |
2 267 |
2 779 |
2 779 |
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
1, 2, 3 |
32 098 |
32 584 |
31 148 |
31 595 |
|
Zobowiązania podporządkowane |
2 |
2 716 |
2 768 |
2 730 |
2 730 |
|
Inne zobowiązania finansowe |
3 |
3 011 |
3 011 |
3 217 |
3 217 |
54. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych
Grupa Kapitałowa zawiera porozumienia dotyczące kompensowania, czyli umowy ISDA (International Swaps and Derivatives Association Master Agreements) oraz GMRA (Global Master Repurchase Agreement), które umożliwiają kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych (końcowe potrącenie i rozliczenie transakcji, tzw. close out netting) w przypadku zaistnienia przypadku naruszenia w stosunku do którejś ze stron umowy. Umowy te mają szczególne znaczenie dla ograniczania ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi, gdyż umożliwiają kompensowanie zarówno wymagalnych (redukcja ryzyka rozliczeniowego), jak i niewymagalnych zobowiązań stron (redukcja ryzyka przedrozliczeniowego). Umowy te nie spełniają jednak wymogów określonych w MSR 32, gdyż tytuł kompensaty uwarunkowany jest wystąpieniem określonego zdarzenia w przyszłości (przypadki naruszenia).
Dodatkowym zabezpieczeniem ekspozycji wynikającej z instrumentów pochodnych są depozyty zabezpieczające składane przez kontrahentów w ramach realizacji umów CSA (Credit Support Annex).
|
KOMPENSOWANIE AKTYWA |
Razem aktywa finansowe |
Instrumenty pochodne |
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
Kwoty brutto ujętych aktywów finansowych |
6 464 |
6 464 |
- |
|
Kwoty brutto zobowiązań finansowych, które są kompensowane |
(5) |
(5) |
- |
|
Wartość netto aktywów finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej |
6 459 |
6 459 |
- |
|
Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z: |
1 093 |
1 093 |
- |
|
(i) ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania |
516 |
516 |
- |
|
(ii) zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi) |
577 |
577 |
- |
|
Kwota netto |
5 366 |
5 366 |
- |
|
KOMPENSOWANIE ZOBOWIĄZANIA |
Razem zobowiązania finansowe |
Instrumenty pochodne |
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
Kwoty brutto ujętych zobowiązań finansowych |
6 487 |
6 487 |
- |
|
Kwoty brutto aktywów finansowych, które są kompensowane |
(5) |
(5) |
- |
|
Wartość netto zobowiązań finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej |
6 482 |
6 482 |
- |
|
Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z: |
993 |
993 |
- |
|
(i) ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania |
516 |
516 |
- |
|
(ii) zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi) |
477 |
477 |
- |
|
Kwota netto |
5 489 |
5 489 |
- |
|
KOMPENSOWANIE AKTYWA |
Razem aktywa finansowe |
Instrumenty pochodne |
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
Kwoty brutto ujętych aktywów finansowych |
4 521 |
3 440 |
1 081 |
|
Wartość netto aktywów finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej |
4 521 |
3 440 |
1 081 |
|
Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z: |
2 486 |
2 486 |
- |
|
(i) ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania |
1 744 |
1 744 |
- |
|
(ii) zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi) |
742 |
742 |
- |
|
Kwota netto |
2 035 |
954 |
1 081 |
|
KOMPENSOWANIE ZOBOWIĄZANIA |
Razem zobowiązania finansowe |
Instrumenty pochodne |
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
Kwoty brutto ujętych zobowiązań finansowych |
3 513 |
3 513 |
- |
|
Wartość netto zobowiązań finansowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej |
3 513 |
3 513 |
- |
|
Kwoty objęte egzekwowalnym porozumieniem ramowym lub podobnym porozumieniem dotyczącym kompensowania, w tym związane z: |
2 540 |
2 540 |
- |
|
(i) ujętymi instrumentami finansowymi, które nie spełniają kryteriów kompensowania |
1 744 |
1 744 |
- |
|
(ii) zabezpieczeniami finansowymi (w tym gotówkowymi) |
796 |
796 |
- |
|
Kwota netto |
973 |
973 |
- |
55. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań oraz przeniesione aktywa finansowe
• Zabezpieczenie listów zastawnych PKO Banku Hipotecznego SA
Zabezpieczeniem hipotecznych listów zastawnych są wierzytelności zabezpieczone hipoteką na nieruchomości wpisaną na pierwszym miejscu. Dodatkowo podstawą emisji hipotecznych listów zastawnych mogą być także środki PKO Banku Hipotecznego SA:
• ulokowane w papierach wartościowych emitowanych lub gwarantowanych przez Narodowy Bank Polski, Europejski Bank Centralny, rządy i banki centralne państw członkowskich Unii Europejskiej, Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat,
• ulokowane w Narodowym Banku Polskim,
• posiadane w gotówce.
W rejestrze zabezpieczenia hipotecznych listów zastawnych zostały również ujęte transakcje CIRS oraz FX-Forward zabezpieczające ryzyko walutowe oraz stopy procentowej wyemitowanych listów zastawnych denominowanych w EUR oraz transakcje IRS zabezpieczające ryzyko stopy procentowej wyemitowanych listów zastawnych w PLN, których oprocentowanie jest stałe.
Rejestr zabezpieczenia hipotecznych listów zastawnych w 2020 roku oraz w latach poprzednich nie zawierał papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami (ABS), które nie spełniają wymagań określonych w paragrafie 1 artykułu 80 Wytycznych Europejskiego Banku Centralnego (UE) 2015/510 z 19 grudnia 2014 roku w sprawie implementacji ram prawnych polityki pieniężnej Eurosystemu (EBC/2014/60) (wersja przekształcona).
|
AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE ZOBOWIAZAŃ - AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE HIPOTECZNYCH LISTÓW ZASTAWNYCH |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
wartość nominalna kredytów |
23 107 |
21 662 |
|
wartość nominalna dodatkowego zabezpieczenia w postaci papierów wartościowych wyemitowanych przez Skarb Państwa denominowanych w PLN |
250 |
250 |
• należności stanowiące przedmiot transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych
Szczegółowe informacje znajdują się w nocie „Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności”.
• Zobowiązania z tytułu ujemnej wyceny instrumentów pochodnych
Środki pieniężne na lokatach w bankach zawierają aktywa będące zabezpieczeniem zobowiązań własnych, w tym rozliczenia z tytułu ujemnej wyceny instrumentów pochodnych.
|
AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE ZOBOWIAZAŃ - ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU UJEMNEJ WYCENY INSTRUMENTÓW POCHODNYCH |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Środki pieniężne na lokatach w bankach, będące zabezpieczeniem zobowiązań własnych |
- |
796 |
• Wstępny Depozyt Rozliczeniowy KDPW
Na 31 grudnia 2020 roku Biuro Maklerskie PKO BP nie utrzymywało obligacji w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych.
|
AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE ZOBOWIAZAŃ - WSTĘPNY DEPOZYT ROZLICZENIOWY KDPW |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wartość depozytu |
- |
10 |
|
Wartość nominalna zabezpieczenia |
- |
12 |
|
Rodzaj zabezpieczenia |
- |
obligacje skarbowe |
|
Wartość bilansowa zabezpieczenia |
- |
12 |
• Fundusz Ochrony Środków Gwarantowanych
|
AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE ZOBOWIAZAŃ - FUNDUSZ OCHRONY ŚRODKÓW GWARANTOWANYCH |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wartość funduszu |
1 100 |
1 082 |
|
Wartość nominalna zabezpieczenia |
1 100 |
1 200 |
|
Rodzaj zabezpieczenia |
obligacje skarbowe |
obligacje skarbowe |
|
Termin wykupu zabezpieczenia |
25.04.2024 |
25.01.2024 |
|
Wartość bilansowa zabezpieczenia |
1 201 |
1 206 |
Aktywami stanowiącymi zabezpieczenie funduszu są obligacje skarbowe z terminem wykupu zapewniającym zabezpieczenie wartości bilansowej przez okres określony ustawą z 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. Fundusz jest powiększany lub pomniejszany 1 lipca każdego roku odpowiednio do wysokości sumy stanowiącej podstawę obliczenia kwoty rezerwy obowiązkowej. Środki te traktowane są jako aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań własnych.
|
AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIE ZOBOWIAZAŃ - Środki stanowiące zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty składek wnoszonych do BFG |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wartość składki wnoszonej w formie zobowiązań do zapłaty |
590 |
394 |
|
Wartość nominalna aktywów w które ulokowano środki odpowiadające zobowiązaniom do zapłaty |
728 |
499 |
|
Rodzaj zabezpieczenia |
obligacje skarbowe |
obligacje skarbowe |
|
Termin wykupu zabezpieczenia |
25.01.2024 |
25.01.2024 |
|
Wartość bilansowa zabezpieczenia |
744 |
501 |
Począwszy od 2017 roku wartość składek wnoszonych w formie zobowiązań do zapłaty stanowi 30% składek na rzecz BFG na fundusz gwarantowania depozytów lub fundusz przymusowej restrukturyzacji banków. Aktywami stanowiącymi zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty są obligacje skarbowe zablokowane na rzecz BFG w wysokości zapewniającej utrzymanie stosunku wartości praw majątkowych stanowiących zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty do kwoty zobowiązań do zapłaty na poziomie nie niższym niż 110%. Wartość praw majątkowych stanowiących pokrycie zobowiązań do zapłaty dla celów ustalenia minimalnego poziomu stosunku wartości aktywów do wielkości zobowiązań do zapłaty określa się według wartości ustalonej na podstawie ostatniego kursu fixingowego z danego dnia z elektronicznego rynku skarbowych papierów wartościowych organizowanego przez ministra właściwego do spraw budżetu, przy czym wartość tę powiększa się o odsetki należne na dzień wyceny, chyba że wartość odsetek została uwzględniona w tym kursie.
Środki te traktowane są jako aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań własnych, nie mogą być przedmiotem zastawu, nie mogą być obciążane w jakikolwiek sposób, nie podlegają egzekucji sądowej i administracyjnej ani nie wchodzą do masy upadłości. Wartość środków stanowiących zabezpieczenie zobowiązań do zapłaty składek wnoszonych na rzecz BFG będzie ulegała zwiększeniu w terminach wnoszenia składek na fundusz gwarantowania depozytów (w okresach kwartalnych) oraz na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków (w III kwartale danego roku) w wysokości nie wyższej niż 30% wartości składki ustalonej przez BFG.
Wartość środków może ulec zmniejszeniu w przypadku otrzymania przez Bank wezwania BFG do przekazania w formie pieniężnej środków odpowiadających zobowiązaniom do zapłaty.
• ograniczenia prawa dotyczące tytułu prawnego Grupy Kapitałowej
W latach zakończonych odpowiednio 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku nie występowały wartości niematerialne ani rzeczowe aktywa trwałe, do których tytuł prawny Grupy Kapitałowej podlegał ograniczeniu oraz stanowiące zabezpieczenie zobowiązań.
56. Struktura walutowa aktywów i zobowiązań finansowych
|
STRUKTURA WALUTOWA - aktywa finansowe |
Waluta w przeliczeniu na PLN |
||||||
|
31.12.2020 |
PLN |
CHF |
EUR |
USD |
UAH |
Inne |
Razem |
|
Kasa, środki w Banku Centralnym |
6 515 |
39 |
550 |
136 |
51 |
183 |
7 474 |
|
Należności od banków |
657 |
5 |
1 217 |
224 |
215 |
239 |
2 557 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
931 |
6 |
21 |
- |
- |
- |
958 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
4 971 |
118 |
326 |
80 |
- |
6 |
5 501 |
|
Papiery wartościowe |
119 589 |
- |
2 240 |
1 535 |
318 |
- |
123 682 |
|
- przeznaczone do obrotu |
1 173 |
- |
5 |
- |
- |
- |
1 178 |
|
- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
1 688 |
- |
506 |
272 |
- |
- |
2 466 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
70 616 |
- |
1 419 |
1 158 |
318 |
- |
73 511 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
46 112 |
- |
310 |
105 |
- |
- |
46 527 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
185 329 |
15 049 |
18 905 |
1 543 |
1 440 |
337 |
222 603 |
|
- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
6 009 |
- |
4 |
- |
- |
- |
6 013 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
179 320 |
15 049 |
18 901 |
1 543 |
1 440 |
337 |
216 590 |
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
798 |
- |
- |
- |
- |
- |
798 |
|
Inne aktywa finansowe |
1 817 |
16 |
81 |
10 |
- |
13 |
1 937 |
|
Suma aktywów |
320 607 |
15 233 |
23 340 |
3 528 |
2 024 |
778 |
365 510 |
|
STRUKTURA WALUTOWA - zobowiązania finansowe oraz pozabilansowe |
Waluta w przeliczeniu na PLN |
||||||
|
31.12.2020 |
PLN |
CHF |
EUR |
USD |
UAH |
Inne |
Razem |
|
Zobowiązania wobec banków |
1 280 |
6 |
1 259 |
62 |
1 |
18 |
2 626 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
1 280 |
6 |
1 259 |
62 |
1 |
18 |
2 626 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
340 |
- |
18 |
20 |
- |
- |
378 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
5 525 |
- |
495 |
78 |
- |
6 |
6 104 |
|
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
|
Zobowiązania wobec klientów |
252 241 |
742 |
16 699 |
8 841 |
1 369 |
2 464 |
282 356 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
1 216 |
- |
- |
- |
- |
- |
1 216 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
251 025 |
742 |
16 699 |
8 841 |
1 369 |
2 464 |
281 140 |
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
1 740 |
- |
- |
- |
- |
- |
1 740 |
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
967 |
- |
956 |
26 |
318 |
- |
2 267 |
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
11 875 |
1 706 |
15 406 |
3 060 |
51 |
- |
32 098 |
|
Zobowiązania podporządkowane |
2 716 |
- |
- |
- |
- |
- |
2 716 |
|
Pozostałe zobowiązania finansowe |
2 184 |
3 |
625 |
121 |
32 |
46 |
3 011 |
|
Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje |
530 |
2 |
84 |
7 |
3 |
3 |
629 |
|
Suma zobowiązań |
279 398 |
2 459 |
35 542 |
12 215 |
1 774 |
2 537 |
333 925 |
|
Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne |
60 567 |
135 |
6 547 |
3 785 |
362 |
575 |
71 971 |
|
STRUKTURA WALUTOWA - aktywa finansowe |
Waluta w przeliczeniu na PLN |
||||||
|
31.12.2019 |
PLN |
CHF |
EUR |
USD |
UAH |
Inne |
Razem |
|
Kasa, środki w Banku Centralnym |
13 652 |
43 |
641 |
101 |
47 |
193 |
14 677 |
|
Należności od banków |
755 |
53 |
1 797 |
994 |
191 |
302 |
4 092 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
618 |
8 |
16 |
3 |
- |
- |
645 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
2 499 |
- |
231 |
64 |
- |
1 |
2 795 |
|
Papiery wartościowe |
77 255 |
- |
2 081 |
1 189 |
48 |
- |
80 573 |
|
- przeznaczone do obrotu |
1 109 |
- |
3 |
- |
- |
- |
1 112 |
|
- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
1 807 |
- |
148 |
244 |
- |
- |
2 199 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
61 287 |
- |
1 584 |
888 |
48 |
- |
63 807 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
13 052 |
- |
346 |
57 |
- |
- |
13 455 |
|
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
1 081 |
- |
- |
- |
- |
- |
1 081 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
187 654 |
21 229 |
17 522 |
1 821 |
1 501 |
479 |
230 206 |
|
- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
8 286 |
- |
4 |
- |
- |
- |
8 290 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
179 368 |
21 229 |
17 518 |
1 821 |
1 501 |
479 |
221 916 |
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
858 |
- |
- |
- |
- |
- |
858 |
|
Inne aktywa finansowe |
1 624 |
- |
78 |
20 |
8 |
36 |
1 766 |
|
Suma aktywów |
285 996 |
21 333 |
22 366 |
4 192 |
1 795 |
1 011 |
336 693 |
|
STRUKTURA WALUTOWA - zobowiązania finansowe oraz pozabilansowe |
Waluta w przeliczeniu na PLN |
||||||
|
31.12.2019 |
PLN |
CHF |
EUR |
USD |
UAH |
Inne |
Razem |
|
Zobowiązania wobec banków |
731 |
9 |
583 |
259 |
11 |
542 |
2 135 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
317 |
- |
- |
- |
- |
- |
317 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
414 |
9 |
583 |
259 |
11 |
542 |
1 818 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
581 |
- |
7 |
1 |
- |
- |
589 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
2 590 |
- |
240 |
94 |
- |
- |
2 924 |
|
Zobowiązania wobec klientów |
226 500 |
509 |
17 527 |
7 896 |
1 460 |
2 278 |
256 170 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
1 398 |
- |
- |
- |
- |
- |
1 398 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
225 102 |
509 |
17 527 |
7 896 |
1 460 |
2 278 |
254 772 |
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
1 777 |
- |
- |
- |
- |
- |
1 777 |
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
1 593 |
28 |
1 142 |
- |
16 |
- |
2 779 |
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
10 430 |
1 569 |
15 262 |
3 842 |
45 |
- |
31 148 |
|
Zobowiązania podporządkowane |
2 730 |
- |
- |
- |
- |
- |
2 730 |
|
Pozostałe zobowiązania finansowe |
2 615 |
1 |
415 |
77 |
65 |
44 |
3 217 |
|
Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje |
217 |
2 |
34 |
13 |
2 |
1 |
269 |
|
Suma zobowiązań |
249 764 |
2 118 |
35 210 |
12 182 |
1 599 |
2 865 |
303 738 |
|
Udzielone zobowiązania finansowe i gwarancyjne |
56 564 |
136 |
5 466 |
4 083 |
270 |
359 |
66 878 |
57. Przepływy kontraktowe zobowiązań finansowych grupy kapitałowej, w tym pochodnych instrumentów finansowych
Przepływy kontraktowe zobowiązań finansowych z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych
Kwoty ujawnione obejmują niezdyskontowane przyszłe przepływy zarówno z tytułu nominału, jak i odsetek (jeśli dotyczy) zgodnie z umową za cały okres do momentu wymagalności zobowiązania. W przypadku gdy strona, wobec której Grupa Kapitałowa ma zobowiązanie może dokonać wyboru terminu zapłaty, przyjęto założenie, że pod uwagę brany jest najwcześniejszy termin, wedle którego Grupa Kapitałowa zobowiązana jest do zapłaty zobowiązania. Dla przypadków, gdy Grupa Kapitałowa zobowiązana jest do płatności zobowiązań w ratach, każda rata przypisywana jest do najwcześniejszego okresu, w którym Grupa Kapitałowa może zostać zobowiązana do zapłaty. W przypadku zobowiązań, gdzie rata płatności nie jest stała, przyjęto warunki obowiązujące na dzień sprawozdawczy.
|
PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH GRUPY KAPITAŁOWEJ Z WYŁĄCZENIEM POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH |
Do 1 miesiąca włącznie |
Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie |
Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie |
Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie |
Powyżej 5 lat |
Wartość kontraktowa |
Wartość bilansowa |
|
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Zobowiązania wobec banków |
2 626 |
- |
- |
- |
- |
2 626 |
2 626 |
|
|
Zobowiązania wobec klientów |
240 958 |
11 175 |
17 998 |
3 435 |
9 124 |
282 690 |
282 356 |
|
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
48 |
29 |
575 |
2 067 |
3 |
2 722 |
2 267 |
|
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
- |
- |
541 |
1199 |
- |
1 740 |
1 740 |
|
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
856 |
1 978 |
11 363 |
19 345 |
66 |
33 608 |
32 098 |
|
|
Zobowiązania podporządkowane |
- |
24 |
24 |
235 |
2 878 |
3 161 |
2 716 |
|
|
Zobowiązania z tytułu leasingu |
24 |
40 |
192 |
477 |
405 |
1 138 |
1 090 |
|
|
Pozostałe zobowiązania finansowe |
1 843 |
- |
- |
78 |
- |
1 921 |
1 921 |
|
|
Razem |
246 355 |
13 246 |
30 693 |
26 836 |
12 476 |
329 606 |
326 814 |
|
|
Zobowiązania pozabilansowe: |
||||||||
|
udzielone finansowe |
10 935 |
5 413 |
19 154 |
18 197 |
8 279 |
61 978 |
- |
|
|
udzielone gwarancyjne |
499 |
1 144 |
3 829 |
2 422 |
2 099 |
9 993 |
- |
|
|
PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE ZOBOWIĄZAŃ FINANSOWYCH GRUPY KAPITAŁOWEJ Z WYŁĄCZENIEM POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH |
Do 1 miesiąca włącznie |
Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie |
Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie |
Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie |
Powyżej 5 lat |
Wartość kontraktowa |
Wartość bilansowa |
||
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
|
|
||
|
Zobowiązania wobec banków |
2 124 |
16 |
271 |
- |
- |
2 411 |
2 135 |
||
|
Zobowiązania wobec klientów |
197 828 |
17 260 |
29 592 |
4 267 |
10 521 |
259 468 |
256 170 |
||
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
3 |
- |
520 |
2 297 |
- |
2 820 |
2 779 |
||
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
- |
- |
525 |
1 252 |
- |
1 777 |
1 777 |
||
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
914 |
797 |
2 769 |
27 267 |
811 |
32 558 |
31 148 |
||
|
Zobowiązania podporządkowane |
- |
45 |
45 |
473 |
2 913 |
3 476 |
2 730 |
||
|
Zobowiązania z tytułu leasingu |
19 |
37 |
155 |
495 |
411 |
1 117 |
894 |
||
|
Pozostałe zobowiązania finansowe |
2 323 |
- |
- |
- |
- |
2 323 |
2 323 |
||
|
Razem |
203 211 |
18 155 |
33 877 |
36 051 |
14 656 |
305 950 |
299 956 |
||
|
Zobowiązania pozabilansowe: |
|||||||||
|
udzielone finansowe |
15 936 |
3 567 |
15 086 |
12 000 |
8 779 |
55 368 |
- |
||
|
udzielone gwarancyjne |
161 |
1 653 |
5 185 |
3 176 |
1 335 |
11 510 |
- |
||
• Przepływy kontraktowe zobowiązań z tytułu pochodnych instrumentów finansowych, dla których wycena na dzień bilansowy była ujemna (zobowiązanie) i które rozliczane są w kwotach brutto
Kwoty ujawnione obejmują niezdyskontowane przyszłe przepływy zarówno z tytułu nominału, jak i odsetek (jeśli dotyczy).
|
PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE Z TYTUŁU POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH, DLA KTÓRYCH WYCENA NA DZIEŃ BILANSOWY BYŁA UJEMNA I KTÓRE ROZLICZAJĄ SIĘ W KWOTACH BRUTTO |
Do 1 miesiąca włącznie |
Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie |
Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie |
Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie |
Powyżej 5 lat |
Wartość kontraktowa |
|
31.12.2020 |
||||||
|
wypływy (nominał i odsetki) |
(7 752) |
(9 706) |
(8 042) |
(8 309) |
- |
(33 809) |
|
wpływy (nominał i odsetki) |
8 940 |
9 897 |
8 267 |
10 673 |
- |
37 777 |
|
PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE Z TYTUŁU POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH, DLA KTÓRYCH WYCENA NA DZIEŃ BILANSOWY BYŁA UJEMNA I KTÓRE ROZLICZAJĄ SIĘ W KWOTACH BRUTTO |
Do 1 miesiąca włącznie |
Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie |
Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie |
Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie |
Powyżej 5 lat |
Wartość kontraktowa |
|
31.12.2019 |
||||||
|
wypływy (nominał i odsetki) |
(8 643) |
(3 819) |
(6 265) |
(5 696) |
(370) |
(24 793) |
|
wpływy (nominał i odsetki) |
8 915 |
3 848 |
7 379 |
5 686 |
838 |
26 666 |
• Przepływy kontraktowe z tytułu zobowiązań z tytułu pochodnych instrumentów finansowych, dla których wycena na dzień bilansowy była ujemna (zobowiązanie) i które rozliczane są w kwotach netto
W przypadku transakcji IRS i NDF zaprezentowano niezdyskontowane przyszłe przepływy netto z tytułu odsetek i nominałów odpowiednio, dla pozostałych zaś instrumentów pochodnych rozliczanych na bazie netto jako wartość przepływu przyjęta została wartość wyceny odpowiednio na 31 grudnia 2020 roku i na 31 grudnia 2019 roku.
|
PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE Z TYTUŁU POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH, DLA KTÓRYCH WYCENA NA DZIEŃ BILANSOWY BYŁA UJEMNA I KTÓRE ROZLICZAJĄ SIĘ W KWOTACH NETTO |
Do 1 miesiąca włącznie |
Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie |
Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie |
Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie |
Powyżej 5 lat |
Wartość kontraktowa |
|
31.12.2020 |
||||||
|
IRS |
(201) |
(76) |
64 |
(666) |
- |
(879) |
|
pozostałe: opcje, FRA, NDF |
(365) |
(1 297) |
(1 002) |
(227) |
- |
(2 891) |
|
PRZEPŁYWY KONTRAKTOWE Z TYTUŁU POCHODNYCH INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH, DLA KTÓRYCH WYCENA NA DZIEŃ BILANSOWY BYŁA UJEMNA I KTÓRE ROZLICZAJĄ SIĘ W KWOTACH NETTO |
Do 1 miesiąca włącznie |
Powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy włącznie |
Powyżej 3 miesięcy do 1 roku włącznie |
Powyżej 1 roku do 5 lat włącznie |
Powyżej 5 lat |
Wartość kontraktowa |
|
31.12.2019 |
||||||
|
IRS |
(115) |
(200) |
(89) |
3 |
61 |
(340) |
|
pozostałe: opcje, FRA, NDF |
(610) |
(963) |
(2 062) |
(2 495) |
(1) |
(6 131) |
58. Aktywa i zobowiązania Krótkoterminowe i długoterminowe
|
AKTYWA FINANSOWE |
Krótkoterminowe |
Długoterminowe |
Razem wartość bilansowa |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
Kasa, środki w Banku Centralnym |
7 474 |
- |
7 474 |
|
Należności od banków |
2 555 |
2 |
2 557 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
423 |
535 |
958 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
1 824 |
3 677 |
5 501 |
|
Papiery wartościowe |
13 718 |
109 964 |
123 682 |
|
- przeznaczone do obrotu |
922 |
256 |
1 178 |
|
- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
1 536 |
930 |
2 466 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
10 344 |
63 167 |
73 511 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
916 |
45 611 |
46 527 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
50 596 |
172 007 |
222 603 |
|
- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
4 282 |
1 731 |
6 013 |
|
- wyceniane wg zamortyzowanego kosztu |
46 314 |
170 276 |
216 590 |
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
306 |
492 |
798 |
|
Inne aktywa finansowe |
1 927 |
10 |
1 937 |
|
|
|
|
|
|
Suma aktywów finansowych |
78 823 |
286 687 |
365 510 |
|
AKTYWA FINANSOWE |
Krótkoterminowe |
Długoterminowe |
Razem wartość bilansowa |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
Kasa, środki w Banku Centralnym |
14 677 |
- |
14 677 |
|
Należności od banków |
4 066 |
26 |
4 092 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
160 |
485 |
645 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
1 190 |
1 605 |
2 795 |
|
Papiery wartościowe |
6 200 |
74 373 |
80 573 |
|
- przeznaczone do obrotu |
466 |
646 |
1 112 |
|
- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane |
1 753 |
446 |
2 199 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez inne dochody całkowite |
3 567 |
60 240 |
63 807 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
414 |
13 041 |
13 455 |
|
Transakcje z przyrzeczeniem sprzedaży |
1 081 |
- |
1 081 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
52 708 |
177 498 |
230 206 |
|
- nieprzeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
5 465 |
2 825 |
8 290 |
|
- wyceniane wg zamortyzowanego kosztu |
47 243 |
174 673 |
221 916 |
|
Należności z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
339 |
519 |
858 |
|
Inne aktywa finansowe |
1 766 |
- |
1 766 |
|
|
|
|
|
|
Suma aktywów finansowych |
82 187 |
254 507 |
336 694 |
|
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE |
Krótkoterminowe |
Długoterminowe |
Razem wartość bilansowa |
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
Zobowiązania wobec banków |
2 626 |
- |
2 626 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
2 626 |
- |
2 626 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
308 |
70 |
378 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
2 412 |
3 692 |
6 104 |
|
Zobowiązania wobec klientów |
270 025 |
12 331 |
282 356 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
- |
1 216 |
1 216 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
270 025 |
11 115 |
281 140 |
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
541 |
1 199 |
1 740 |
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
652 |
1 615 |
2 267 |
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
13 167 |
18 931 |
32 098 |
|
Zobowiązania podporządkowane |
- |
2 716 |
2 716 |
|
Pozostałe zobowiązania finansowe |
2 098 |
913 |
3 011 |
|
Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje |
538 |
91 |
629 |
|
|
|
|
|
|
Suma zobowiązań finansowych |
292 367 |
41 558 |
333 925 |
|
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE |
Krótkoterminowe |
Długoterminowe |
Razem wartość bilansowa |
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
Zobowiązania wobec banków |
2 135 |
- |
2 135 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
317 |
- |
317 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
1 818 |
- |
1 818 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
238 |
351 |
589 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
1 272 |
1 652 |
2 924 |
|
Zobowiązania wobec klientów |
243 430 |
12 740 |
256 170 |
|
- wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
46 |
1 353 |
1 399 |
|
- wyceniane według zamortyzowanego kosztu |
243 384 |
11 387 |
254 771 |
|
Zobowiązania z tytułu działalności ubezpieczeniowej |
525 |
1 252 |
1 777 |
|
Otrzymane kredyty i pożyczki |
512 |
2 267 |
2 779 |
|
Zobowiązania z tytułu emisji papierów wartościowych |
3 964 |
27 184 |
31 148 |
|
Zobowiązania podporządkowane |
- |
2 730 |
2 730 |
|
Pozostałe zobowiązania finansowe |
2 534 |
683 |
3 217 |
|
Rezerwa na udzielone zobowiązania finansowe i gwarancje |
226 |
43 |
269 |
|
|
|
|
|
|
Suma zobowiązań finansowych |
254 845 |
48 893 |
303 738 |
CELE I ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM
59. Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej
Zarządzanie ryzykiem jest jednym z najważniejszych procesów wewnętrznych zarówno w Banku, jak i w pozostałych podmiotach Grupy Kapitałowej.
Celem zarządzania ryzykiem jest zapewnienie (przy zmieniającym się otoczeniu) rentowności działalności biznesowej, przy jednoczesnej kontroli i utrzymaniu poziomu ryzyka w ramach systemu limitów i przyjętej przez Bank i Grupę Kapitałową tolerancji na ryzyko i systemu limitów w zmieniającym się otoczeniu makroekonomicznym. Poziom ryzyka stanowi ważny składnik procesu planistycznego.
Grupa Kapitałowa identyfikuje ryzyka w swojej działalności oraz analizuje wpływ poszczególnych rodzajów ryzyka na swoją działalność biznesową. Wszystkie ryzyka podlegają zarządzaniu, część z nich ma istotny wpływ w odniesieniu do dochodowości i kapitału niezbędnego do ich pokrycia. Za istotne ryzyka Grupa Kapitałowa uznaje ryzyko kredytowe, ryzyko walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych, ryzyko walutowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko płynności, w tym ryzyko finansowania, ryzyko operacyjne, ryzyko biznesowe, ryzyko zmian makroekonomicznych oraz ryzyko modeli. Regularnie, co najmniej w cyklu rocznym, Grupa Kapitałowa przeprowadza ocenę istotności wszystkich zidentyfikowanych ryzyk.
Szczegółowy opis zasad zarządzania istotnymi rodzajami ryzyka zawarty jest w raporcie „Adekwatność kapitałowa oraz inne informacje podlegające ogłaszaniu w Grupie Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA”.
Cel zarządzania ryzykiem
Celem zarządzania ryzykiem poprzez dążenie do utrzymywania poziomu ryzyka w ramach przyjętego poziomu tolerancji jest:
• ochrona wartości kapitału akcjonariuszy,
• ochrona depozytów klientów,
• wsparcie Grupy Kapitałowej w prowadzeniu efektywnej działalności.
Grupa Kapitałowa osiąga cele zarządzania ryzykiem w szczególności poprzez zapewnianie właściwej informacji o ryzyku, tak aby decyzje były podejmowane z pełną świadomością poszczególnych rodzajów ryzyka, jakie ze sobą niosą.
Główne zasady zarządzania ryzykiem
Grupa Kapitałowa zarządza ryzykiem stosując w szczególności następujące zasady:
• zarządzanie obejmuje wszystkie zidentyfikowane rodzaje ryzyka,
• proces zarządzania ryzykiem jest odpowiedni do skali działalności oraz do istotności, skali i złożoności danego ryzyka i na bieżąco dostosowywany do nowych czynników i źródeł ryzyka,
• metody zarządzania ryzykiem (w szczególności modele i ich założenia) oraz systemy pomiaru lub oceny ryzyka Grupa dostosowuje do skali i złożoności ryzyka, aktualnie prowadzonej i planowanej działalności i otoczenia, w którym Grupa Kapitałowa działa oraz okresowo je weryfikuje i waliduje,
• obszar zarządzania ryzykiem zachowuje niezależność organizacyjną od działalności biznesowej,
• zarządzanie ryzykiem integruje się z systemami planistycznymi i kontrolingowymi,
• podmioty Grupy Kapitałowej na bieżąco monitorują i kontrolują poziom ryzyka,
• proces zarządzania ryzykiem wspiera realizację strategii Banku przy zachowaniu zgodności ze strategią zarządzania ryzykiem, w szczególności w zakresie poziomu tolerancji na ryzyko.
proces zarządzania ryzykiem
Na proces zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej składają się następujące elementy:
• identyfikacja ryzyka:
Identyfikacja ryzyka polega na rozpoznaniu aktualnych i potencjalnych źródeł ryzyka oraz oszacowaniu istotności jego potencjalnego wpływu na sytuację finansową Banku i Grupy Kapitałowej. W ramach identyfikacji ryzyka podmioty Grupy Kapitałowej określają te rodzaje ryzyka, które uznawane są za istotne w działalności Banku lub Grupy Kapitałowej.
• pomiar i ocena ryzyka:
Pomiar i ocena ryzyka mają na celu określenie skali zagrożeń związanych z występowaniem ryzyka. Pomiar ryzyka obejmuje określanie miar ryzyka adekwatnych do rodzaju, istotności ryzyka i dostępności danych. Wyniki pomiaru o charakterze ilościowym i jakościowym stanowią podstawę oceny ryzyka, która określa poziom lub zakres ryzyka.
W ramach pomiaru ryzyka Grupa Kapitałowa Banku przeprowadza:
• specyficzne testy warunków skrajnych, przeprowadzane odrębnie dla poszczególnych rodzajów ryzyka, służące ocenie wrażliwości danego ryzyka na wystąpienie niekorzystnych sytuacji rynkowych,
• kompleksowe testy warunków skrajnych, przeprowadzane łącznie dla ryzyka koncentracji oraz rodzajów ryzyka uznanych za istotne, służące określeniu wrażliwości miar adekwatności kapitałowej i wyników Banku na realizację negatywnego scenariusza zmian w otoczeniu i funkcjonowaniu Grupy Kapitałowej Banku.
Testy warunków skrajnych Grupa Kapitałowa Banku przeprowadza na podstawie założeń zapewniających rzetelną ocenę ryzyka, w szczególności z uwzględnieniem postanowień rekomendacji Komisji Nadzoru Finansowego.
• kontrola ryzyka:
Kontrola ryzyka obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej Banku mechanizmów kontroli ryzyka w szczególności w postaci strategicznych limitów tolerancji na poszczególne rodzaje ryzyka. Strategiczne limity tolerancji na ryzyko podlegają cyklicznemu monitorowaniu, a w przypadku ich przekroczenia podmioty Grupy Kapitałowej Banku podejmują działania zarządcze.
• prognozowanie i monitorowanie ryzyka:
Prognozowanie ryzyka polega na przewidywaniu przyszłego poziomu ryzyka przy uwzględnieniu zakładanej projekcji rozwoju działalności oraz zdarzeń wewnętrznych i zewnętrznych. Prognozy poziomu ryzyka Banku i Grupy Kapitałowej Banku poddaje się ocenie (tzw. „testowanie wsteczne”) w celu weryfikacji ich dokładności.
Monitorowanie ryzyka polega na obserwowaniu odchyleń realizacji od prognoz lub założonych punktów odniesienia (np. limitów, wartości progowych, planów, pomiarów z poprzedniego okresu, rekomendacji i zaleceń wydanych przez zewnętrzny organ nadzoru i kontroli). Monitorowanie i prognozowanie ryzyka odbywa się z częstotliwością adekwatną do istotności danego rodzaju ryzyka oraz jego zmienności.
• raportowanie ryzyka:
Raportowanie ryzyka obejmuje informowanie o wynikach identyfikacji, pomiaru lub oceny ryzyka, monitorowania i prognozowania ryzyka, przyczynach zmian ryzyka, podjętych działaniach i rekomendacjach działań. Bank dostosowuje zakres, częstotliwość oraz formę raportowania do szczebla zarządczego odbiorców. Rada Nadzorcza jest niezwłocznie informowana o istotnych zmianach w poziomie ryzyka, w szczególności o zagrożeniach i podejmowanych działaniach zaradczych w sytuacji potencjalnych problemów płynnościowych Banku oraz efektach tych działań i ich wpływie na poziom płynności Banku.
• działania zarządcze:
Działania zarządcze polegają na określaniu pożądanego poziomu ryzyka służącemu budowie struktury aktywów i pasywów. Działania zarządcze mogą skutkować w szczególności:
• akceptacją ryzyka – określeniem akceptowalnego poziomu ryzyka z uwzględnieniem potrzeb biznesowych oraz opracowaniu działań zarządczych na wypadek przekroczenia tego poziomu,
• redukcją ryzyka – łagodzeniem wpływu czynników ryzyka lub skutków jego materializacji (np. przez zmniejszenie lub dywersyfikację ekspozycji na ryzyko, ustalenie limitów, wykorzystywanie zabezpieczeń),
• transferem ryzyka – przeniesieniem odpowiedzialności za pokrycie ewentualnych strat (np. przez przeniesienie ryzyka na inny podmiot przy użyciu instrumentów prawnych takich jak umowy ubezpieczenia, czy umowy o ochronę obiektu, przyjmowanie gwarancji),
• unikaniem ryzyka – rezygnacją z działalności generującej ryzyko lub wyeliminowaniem prawdopodobieństwa wystąpienia czynnika ryzyka, w tym w szczególności ustaleniem zerowej tolerancji na ryzyko.
Organizacja zarządzania ryzykiem w Grupie Kapitałowej
Bank sprawuje nadzór nad funkcjonowaniem poszczególnych podmiotów Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA. W ramach tego nadzoru Bank nadzoruje systemy zarządzania ryzykiem w podmiotach oraz wspiera ich rozwój, jak również uwzględnia poziom ryzyka działalności poszczególnych podmiotów w ramach systemu monitorowania i raportowania ryzyka na poziomie Grupy Kapitałowej. Zarządzanie ryzykiem w Banku odbywa się we wszystkich jednostkach Banku.
Organizacja zarządzania ryzykiem w PKO Banku Polskim SA przedstawiona jest na poniższym schemacie:
Rada Nadzorcza nadzoruje i ocenia proces zarządzania ryzykiem, w szczególności na podstawie cyklicznych raportów ryzyka uwzględniających ocenę adekwatności i skuteczności systemu zarządzania ryzykiem oraz informacji o realizacji strategii zarządzania ryzykiem, w tym poziomie limitów ograniczających ryzyko oraz wniosków z testów warunków skrajnych i w razie konieczności zleca dokonanie weryfikacji tego procesu.
Radę Nadzorczą wspierają m.in. następujące komitety: Komitet ds. Nominacji i Wynagrodzeń Rady Nadzorczej, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Komitet Audytu Rady Nadzorczej.
Zarząd PKO Banku Polskiego SA w zakresie zarządzania ryzykiem odpowiada za strategiczne zarządzanie ryzykiem, w tym za nadzorowanie i monitorowanie działań podejmowanych przez Bank w zakresie zarządzania ryzykiem. Zarząd podejmuje najważniejsze decyzje mające wpływ na profil ryzyka Banku oraz uchwala przepisy wewnętrzne Banku dotyczące zarządzania ryzykiem. Zapewnia działanie systemu zarządzania ryzykiem, monitoruje i ocenia jego funkcjonowanie oraz przekazuje Radzie Nadzorczej informację w tym zakresie. W zarządzaniu ryzykiem Zarząd wspierają następujące komitety działające w Banku:
• Komitet Ryzyka (KR),
• Komitet Zarządzania Aktywami i Pasywami (KZAP),
• Komitet Kredytowy Banku (KKB),
• Komitet Ryzyka Operacyjnego (KRO).
System zarządzania ryzykiem jest realizowany na trzech niezależnych wzajemnie uzupełniających się poziomach:
PIERWSZY POZIOM – tworzą struktury organizacyjne zarządzające produktem, realizujące sprzedaż produktów i obsługę klientów oraz inne struktury realizujące zadania operacyjne generujące ryzyko, funkcjonujące na podstawie przepisów wewnętrznych. Funkcja jest realizowana we wszystkich jednostkach Banku i podmiotach Grupy Kapitałowej. Jednostki Banku implementują zaprojektowane przez jednostki Banku usytuowane na drugim poziomie odpowiednie mechanizmy kontroli ryzyka, w tym zwłaszcza limity oraz zapewniają ich przestrzeganie poprzez odpowiednie mechanizmy kontrolne.
Jednocześnie spółki Grupy Kapitałowej Banku obowiązuje zasada spójności i porównywalności oceny i kontroli ryzyka w Banku oraz w podmiotach Grupy Kapitałowej, z uwzględnieniem specyfiki działalności podmiotu oraz rynku, na którym prowadzi działalność.
drugi POZIOM – obejmuje działalność komórki do spraw zgodności oraz identyfikację, pomiar, ocenę lub kontrolę, monitorowanie i raportowanie istotnych rodzajów ryzyka, a także stwierdzanych zagrożeń i nieprawidłowości – zadania realizowane są przez wyspecjalizowane struktury organizacyjne działające na podstawie obowiązujących przepisów wewnętrznych Banku; celem tych struktur jest zapewnienie żeby działania realizowane na pierwszym poziomie były właściwie uregulowane w przepisach wewnętrznych Banku i skutecznie ograniczały ryzyko, wspierały pomiar, ocenę i analizę ryzyka oraz efektywność działalności. Funkcja realizowana jest w szczególności w Obszarze Zarządzania Ryzykiem, Departamencie Zgodności i właściwych komitetach. Drugi poziom wspiera podejmowanie działań mających na celu eliminację niekorzystnych odchyleń od planu finansowego w zakresie wielkości wpływających na ujęte w planie finansowym ilościowe strategiczne limity tolerancji na ryzyko. Działania te realizuje się w szczególności w jednostkach Banku odpowiadających za kontroling.
trzeci POZIOM – stanowi audyt wewnętrzny, realizujący niezależne audyty elementów systemu zarządzania Bankiem, w tym systemu zarządzania ryzykiem oraz systemu kontroli wewnętrznej; audyt wewnętrzny funkcjonuje odrębnie od pierwszego i drugiego poziomu i może wspierać realizowane tam działania poprzez konsultacje, ale bez możliwości wpływu na podejmowane decyzje. Funkcja jest realizowana zgodnie z przepisami wewnętrznymi Banku dotyczącymi zasad funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej.
Niezależność poziomów polega na zachowaniu organizacyjnej odrębności w następujących płaszczyznach:
• funkcja drugiego poziomu w zakresie tworzenia rozwiązań systemowych jest niezależna od funkcji pierwszego poziomu,
• funkcja trzeciego poziomu jest niezależna od funkcji pierwszego i drugiego poziomu.
Zarządzanie ryzykiem w Grupie Kapitałowej
Bank, jako podmiot dominujący w Grupie Kapitałowej Banku, określa kluczowe zasady zarządzania ryzykiem stosowane w Grupie Kapitałowej Banku, nadzoruje wdrażanie w podmiotach Grupy Kapitałowej zasad zarządzania ryzykiem wynikających ze strategii zarządzania ryzykiem z uwzględnieniem adekwatności tych zasad do działalności podmiotów Grupy Kapitałowej Banku, jak również sprawuje kontrolę nad ryzykiem w Grupie Kapitałowej Banku w zakresie istotnych rodzajów ryzyka. Podmioty Grupy Kapitałowej Banku tworzą i aktualizują przepisy wewnętrzne dotyczące zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka po zasięgnięciu opinii Banku i z uwzględnieniem rekomendacji formułowanych przez Bank oraz z uwzględnieniem strategii zarządzania ryzykiem.
Zarządzanie ryzykiem w podmiotach Grupy Kapitałowej jest realizowane w szczególności poprzez:
• zaangażowanie jednostek z Obszaru Zarządzania Ryzykiem w Banku lub właściwych komitetów Banku w opiniowanie dużych transakcji podmiotów Grupy Kapitałowej,
• opiniowanie i przeglądy przepisów wewnętrznych dotyczących zarządzania ryzykiem w poszczególnych podmiotach Grupy Kapitałowej realizowane przez jednostki z Obszaru Zarządzania Ryzykiem w Banku oraz Departament Zgodności,
• raportowanie na temat ryzyka Grupy Kapitałowej do właściwych komitetów Banku lub Zarządu,
• monitorowanie strategicznych limitów tolerancji na ryzyko dla Grupy Kapitałowej.
60. Specyficzne działania w zakresie zarządzania ryzykiem w grupie kapitałowej podjęte w 2020 roku
• Wpływ COVID -19
Wybuch pandemii COVID-19 ma istotny wpływ na sytuację ekonomiczną wielu przedsiębiorstw i osób prywatnych, prowadząc do braku płynności finansowej i trudności w terminowym regulowaniu swoich zobowiązań finansowych. Grupa niezwłocznie podjęła szereg działań mających na celu wsparcie klientów Banku w walce ze skutkami gospodarczymi pandemii COVID-19 i tym samym zminimalizowanie pogorszenia się jakości portfela kredytowego.
W 2020 roku Grupa Kapitałowa oferowała specjalne rozwiązania, które pomagały klientom zachować płynność finansową, np. okresowe zmniejszenie obciążeń finansowych oraz udogodnienia w zakresie przedłużania lub podpisywania umów. Zakres pomocy zmieniał się i był dostosowywany do sytuacji pandemicznej, ograniczeń w aktywności gospodarczej oraz uwzględniał wytyczne regulatorów. Działania PKO Banku Polskiego S.A. i jego spółek zależnych z siedzibą w Polsce są zgodne z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB).
• Bank, PKO Bank Hipoteczny S.A., PKO Leasing S.A. i Prime Car Management S.A. umożliwiły kredytobiorcom i leasingobiorcom, na ich wniosek, zawieszenie lub przedłużenie płatności rat (kapitałowych lub kapitałowo-odsetkowych lub odsetkowych - w zależności od formy finansowania) maksymalnie na okres 6 miesięcy;
• W ramach finansowania firm, przedsiębiorstw oraz podmiotów korporacyjnych, Bank wprowadził uproszczone zasady wybranych produktów odnawialnych, wewnętrznych limitów klientowskich i umów restrukturyzacyjnych;
• KREDOBANK S.A. stosował programy ulg kredytowych w postaci zawieszenia na wniosek klienta części albo całości rat lub rat kapitałowych na maksymalnie 3 miesiące. Dodatkowo KREDOBANK S.A. wdrożył szybkie ścieżki decyzyjne dla odnowień linii kredytowych;
• Grupa Kapitałowa wprowadziła możliwość czasowego zawieszenia spłaty kart kredytowych dla klientów indywidualnych i kart kredytowych typu Biznes dla firm i przedsiębiorstw (Bank). Spółki z Grupy Kapitałowej Prime Car Management S.A. umożliwiały wcześniejszy zwrotu pojazdu na preferencyjnych warunkach w ramach umów leasingowych i abonamentowych. PKO Faktoring S.A. oferował udogodnienia w zakresie płatności faktoringowych.
Bank uwzględnił skutki drugiej fali pandemii i związanych z nią restrykcji. Bank rozpoczął przygotowania do wznowienia narzędzi pomocowych, w szczególności związanych ze wsparciem grup kredytobiorców najbardziej dotkniętych przez COVID-19.
W 2020 roku klienci Grupy Kapitałowej mogli korzystać z moratoriów ustawowych, w tym w szczególności:
• klienci Banku i PKO Banku Hipotecznego S.A., którzy po 13 marca 2020 roku utracili pracę lub inne główne źródło dochodu, mogli na maksymalnie 3 miesiące zawiesić wykonanie umów kredytów hipotecznych oraz kredytów konsumenckich. W okresie zawieszenia umowy banki nie naliczały odsetek, ani nie pobierały innych opłat związanych z realizacją umowy, za wyjątkiem rat składek ubezpieczeniowych,
• klienci Banku, którzy posiadali preferencyjny kredyt studencki, który był w okresie spłaty, mogli zawiesić spłatę kredytu wraz z odsetkami, na maksymalnie 6 miesięcy. Nie wiązało się to z dodatkowymi opłatami, a okres spłaty kredytu się wydłużał. Odsetki należne w okresie zawieszenia spłaty były pokrywane w całości ze środków Funduszu Kredytów Studenckich.
Klienci Grupy Kapitałowej mogli również korzystać z narzędzi pomocowych wprowadzonych w ramach tarcz antykryzysowych oraz oferowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) i Polski Fundusz Rozwoju S.A. (PFR):
• Klienci Banku (mikro oraz małe i średnie przedsiębiorstwa) mogli skorzystać z gwarancji zabezpieczającej spłaty kredytu lub pożyczki w ramach portfelowej linii gwarancyjnej de minimis z BGK. Linia gwarancyjna była od marca 2020 roku oferowana w wyższej kwocie i na korzystniejszych warunkach. Dodatkowo w grudniu 2020 roku Bank zawarł z BGK aneks do umowy, który pozwoli w pierwszym półroczu 2021 roku skorzystać klientom z tego zabezpieczenia także dla kredytów w walutach obcych. Łączna wartość gwarancji w 2020 roku wyniosła 4,2 miliarda PLN.
• Klienci Banku mogli skorzystać z Funduszu Gwarancji Płynnościowych BGK utworzonego na pomoc dla średnich i dużych przedsiębiorstw dotkniętych skutkami pandemii. Bank inicjował wypracowanie korzystniejszych warunków gwarancji (wprowadzono możliwość obejmowania gwarancją kredytów walutowych oraz zniesiono minimalną kwotę jednostkowej gwarancji). Bank zawarł porozumienie o zasadach współpracy w zakresie udzielania gwarancji spłaty kredytów udostępnianych w ramach finansowania konsorcjalnego. W grudniu 2020 roku podpisał aneks do umowy, wydłużający możliwość korzystania z instrumentów gwarancyjnych do 30 czerwca 2021 roku. Łączna wartość gwarancji udzielonych klientom Banku w 2020 roku wyniosła 2,1 miliarda PLN (z 18 miliardów PLN kwoty do udostępnienia).
• Do końca lipca 2020 roku klienci mogli w serwisach transakcyjnych Banku wnioskować o subwencję finansową z Tarczy Finansowej PFR 1.0. przeznaczonej dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. 67 tysięcy przedsiębiorstw, zatrudniających 0,5 miliona pracowników otrzymało za pośrednictwem Banku środki o łącznej wartości 10,5 miliarda PLN. Bank miał największy udział w dystrybucji tej formy pomocy.
• Od czerwca 2020 roku przedsiębiorcy mogli składać bezpośrednio w PFR wnioski o preferencyjnie oprocentowane pożyczki płynnościowe i pożyczki preferencyjne w ramach Tarczy Finansowej PFR przeznaczonej dla dużych firm. Łączna wartość obu instrumentów finansowych to 17,5 miliarda PLN. Bank jest jedynym bankiem, który w ramach tarczy obsługuje te pożyczki. Rolą Banku jest m.in.: prowadzenie rachunków przeznaczonych do wypłaty środków przyznanych w ramach programu, rejestracja i monitoring pożyczki oraz zabezpieczeń, jak również obsługa operacyjna.
• Przedsiębiorcy mogli składać w Banku wnioski o dopłaty do oprocentowania kredytów obrotowych. Wsparcie jest przeznaczone dla przedsiębiorstw, które w związku z sytuacją gospodarczą wywołaną pandemią COVID-19 utraciły płynność finansową lub są tym zagrożone. Jeden przedsiębiorca może skorzystać z dopłaty tylko dla jednego kredytu obrotowego – nowego lub już zaciągniętego. BGK pokrywa część odsetek kredytu maksymalnie przez 12 miesięcy. Przedsiębiorcy mogli się ubiegać się o wsparcie do końca 2020 roku lub do wyczerpania puli środków, która wynosi 565 milionów PLN dla wszystkich banków współpracujących z BGK. W lutym 2021 roku Bank podpisał aneks do umowy z BGK wydłużający program dopłat do 30 czerwca 2021 roku.
• PKO Faktoring S.A., jako jeden z pierwszych faktorów w Polsce, zawarł umowę portfelowej linii gwarancyjnej z BGK. Zgodnie z umową spółka od września 2020 roku oferuje swoim klientom możliwość zabezpieczenia do 80% wartości limitu faktoringowego przyznanego w ramach faktoringu niepełnego lub odwrotnego. Maksymalna kwota gwarancji, jaką PKO Faktoring S.A. może udzielić na podstawie linii gwarancyjnej, wynosi 200 milionów PLN. Do 31 grudnia 2020 roku łączna wartość gwarancji udzielonych Klientom spółki wyniosła 135 milionów PLN. Możliwość zawarcia umowy z gwarancją BGK jest oferowana do 30 czerwca 2021 roku.
• Od października 2020 roku dotychczasowi klienci (małe i średnie przedsiębiorstwa) PKO Leasing S.A. i Banku mogą skorzystać z leasingu zwrotnego płynnościowego z gwarancją Cosme-Covid, udzieloną przez Europejski Fundusz Inwestycyjny. Oferta skierowana jest do właścicieli samochodów osobowych lub dostawczych do 3,5 tony (o wartości do 150 tysięcy PLN), którzy posiadają aktywną umowę leasingową lub konto firmowe w Banku przez minimum 6 miesięcy. Poprzez transakcję leasingu klienci mogą odzyskać środki wydane na zakup pojazdu przy jednoczesnej możliwości jego dalszego użytkowania. Leasingodawca finansuje wartość przedmiotu do 80% wartości z jego wyceny. Oferta jest ważna do 30 czerwca 2021 roku lub wyczerpania łącznej wartości gwarancji (500 milionów PLN).
• PKO Leasing S.A. w listopadzie 2020 roku podpisał porozumienie o współpracy ze spółką ARP Leasing sp. z o.o. należącą do Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Porozumienie dotyczy zasad refinansowania przez ARP Leasing sp. z o.o. umów leasingowych dla przedsiębiorstw z branży transportowej i autokarowej dotkniętych skutkami pandemii COVID-19. Małe i średnie przedsiębiorstwa mogą skorzystać z maksymalnie 12 miesięcznej karencji w spłacie zobowiązań z tytułu zawartych umów leasingu. Porozumienie jest bezterminowe, a pierwsze wnioski zostały rozpatrzone w listopadzie 2020 roku.
• Klienci Banku do końca lutego 2021 roku mogą składać wnioski o subwencje z Tarczy Finansowej PFR 2.0 w serwisach internetowych iPKO i iPKO biznes. Tarcza Finansowa PFR 2.0 jest przeznaczona dla mikro, małych i średnich firm z 45 branż, które musiały ograniczyć działalność gospodarczą w związku z sytuacją epidemiologiczną związaną z COVID-19. Finansowe wsparcie wyniesie do 13 miliardów PLN.
Grupa Kapitałowa Banku monitoruje zidentyfikowane zagrożenia w zakresie ryzyka operacyjnego, które wynikają ze stanu pandemii COVID-19 oraz podejmuje działania w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa Klientom i pracownikom Banku oraz ciągłości działania procesów biznesowych.
• Kredyty i pożyczki zabezpieczone hipotecznie indeksowane lub denominowane do walut obcych
W grudniu 2020 roku Przewodniczący KNF przedstawił propozycję, zmierzającą do systemowego rozwiązania problemu kredytów mieszkaniowych we frankach szwajcarskich, które polegałoby na ugodowej konwersji kredytów frankowych na kredyty złotowe (szczegóły nota „Sprawy sporne”).
Grupa Kapitałowa uruchomiła pilotażowy proces zawierania ugód z klientami, którzy podlegają zarządzaniu przez Centrum Restrukturyzacji i Windykacji oraz pilotaż dla klientów, którzy nie mają zaległości w spłacie ale są w sporze sądowym z Grupą Kapitałową. Jednocześnie trwają prace w Grupie Kapitałowej, które mają na celu przygotowanie procesu zawierania ugód na skalę masową.
• Nowa definicja niewykonania zobowiązania (dalej „NDD”):
1 stycznia 2021 roku Grupa Kapitałowa wdrożyła wytyczne EBA (EBA/GL/2016/07) dotyczące stosowania definicji niewykonania zobowiązania określonej w art. 178 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.
Najważniejsze zmiany obejmują:
• wprowadzenie spójnej identyfikacji niewykonania zobowiązania na poziomie dłużnika w Grupie Kapitałowej: w tym celu Grupa wdrożyła dzienną wymianę danych analitycznych pomiędzy PKO Bankiem Polskim S.A., PKO Bankiem Hipotecznym S.A., PKO Leasing S.A., PKO Faktoring S.A. oraz Prime Car Management S.A.;
• zmianę zasad naliczania przeterminowania zobowiązania kredytowego: niewykonanie zobowiązania przez dłużnika z tytułu przeterminowania ma miejsce po przekroczeniu progu istotności kwot zaległych z tytułu kapitału, odsetek lub opłat w Grupie Kapitałowej przez okres 90 dni (dotychczas przeterminowanie opierano na dacie najstarszej niezapłaconej raty kapitałowo-odsetkowej oddzielnie dla każdej spółki Grupy);
• ustalenie bezwzględnego progu istotności dla wszystkich ekspozycji na poziomie 400 PLN i wprowadzenie względnego progu istotności przeterminowania 1% wyrażonego jako relacja przeterminowanych zobowiązań kredytowych w stosunku do łącznej kwoty wszystkich ekspozycji bilansowych w Grupie Kapitałowej;
• wprowadzenie zarażania niewykonaniem zobowiązania ekspozycji prywatnych należących do odpowiadających całym swym majątkiem właścicieli podmiotów gospodarczych, które to podmioty mają zidentyfikowane niewykonanie zobowiązania
Wpływ wdrożenia wytycznych EBA na koszty z tytułu ryzyka kredytowego na poziomie skonsolidowanym Grupy Kapitałowej to około 76 milionów PLN (kwota uwzględniona zostanie w wynikach 2021 roku) i skutkuje obniżeniem współczynników kapitałowych o nie więcej niż 10 pb.
61. Zarządzanie ryzykiem kredytowym
• Definicja
Ryzyko kredytowe jest rozumiane jako ryzyko poniesienia straty w wyniku niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Grupy Kapitałowej lub jako ryzyko spadku wartości ekonomicznej wierzytelności Grupy Kapitałowej w wyniku pogorszenia się zdolności klienta do obsługi zobowiązań.
• Cel zarządzania
Celem zarządzania ryzykiem kredytowym jest ograniczenie strat na portfelu kredytowym oraz minimalizacja ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości, przy zachowaniu oczekiwanego poziomu dochodowości i wartości portfela kredytowego.
Bank oraz jednostki zależne Grupy Kapitałowej kierują się przede wszystkim następującymi zasadami zarządzania ryzykiem kredytowym:
• transakcja kredytowa wymaga wszechstronnej oceny ryzyka kredytowego, której wyrazem jest rating wewnętrzny lub ocena scoringowa,
• pomiar ryzyka kredytowego transakcji kredytowych dokonywany jest na etapie rozpatrywania wniosku o udzielenie transakcji i cyklicznie w ramach monitorowania z uwzględnieniem zmieniających się warunków zewnętrznych oraz zmian sytuacji finansowej kredytobiorców,
• ocena ryzyka kredytowego ekspozycji jest oddzielona od funkcji sprzedaży poprzez zapewnienie właściwej struktury organizacyjnej, niezależności budowy i walidacji narzędzi wspierających ocenę ryzyka kredytowego oraz niezależność decyzji akceptujących odstępstwa od wskazań tych narzędzi,
• oferowane klientowi warunki transakcji kredytowej zależą od oceny poziomu ryzyka kredytowego generowanego przez tę transakcję,
• decyzje kredytowe mogą być podejmowane jedynie przez osoby do tego uprawnione,
• ryzyko kredytowe jest zdywersyfikowane w szczególności pod względem obszarów geograficznych, sektorów gospodarki, produktów oraz klientów,
• oczekiwany poziom ryzyka kredytowego jest zabezpieczany poprzez przyjmowane przez Bank zabezpieczenia, marże na ryzyko pobierane od klientów oraz odpisy (rezerwy) na oczekiwane straty kredytowe.
Realizację wyżej wymienionych zasad zapewnia stosowanie przez Grupę Kapitałową zaawansowanych metod zarządzania ryzykiem kredytowym, zarówno na poziomie pojedynczych ekspozycji kredytowych, jak i na poziomie całego portfela kredytowego Grupy Kapitałowej. Grupa Kapitałowa weryfikuje i rozwija metody w kierunku zgodności z wymaganiami metodami ratingów wewnętrznych (IRB), tzn. zaawansowanej metody pomiaru ryzyka kredytowego, która może być wykorzystywana do wyliczania wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego po uzyskaniu przez Bank zgody Komisji Nadzoru Finansowego.
Podmioty Grupy Kapitałowej, w których występuje istotny poziom ryzyka kredytowego (Grupa Kapitałowa KREDOBANK SA, Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA, PKO Bank Hipoteczny SA i Finansowa Kompania „Prywatne Inwestycje” sp. z o.o.) zarządzają ryzykiem kredytowym indywidualnie, przy czym stosowane metody oceny i pomiaru ryzyka kredytowego dostosowane są do metod stosowanych w PKO Banku Polskim SA, przy uwzględnieniu specyfiki działalności.
Zmiana rozwiązań stosowanych przez podmioty Grupy Kapitałowej jest każdorazowo uzgadniana z jednostkami odpowiedzialnymi za zarządzanie ryzykiem w Banku.
Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA, Grupa Kapitałowa KREDOBANK SA oraz Finansowa Kompania „Prywatne Inwestycje” sp. z o.o. i PKO Bank Hipoteczny SA cyklicznie dokonują pomiaru ryzyka kredytowego, a wyniki tego pomiaru przekazują do Banku.
W strukturach organizacyjnych PKO Banku Hipotecznego SA, Grupy Kapitałowej KREDOBANK SA i Grupy Kapitałowej PKO Leasing SA funkcjonują komórki organizacyjne w obszarze ryzyka, które odpowiadają w szczególności za:
• opracowywanie metod oceny ryzyka kredytowego, tworzenia rezerw i odpisów,
• kontrolę i monitorowanie ryzyka kredytowego w procesie kredytowym,
• jakość oraz efektywność restrukturyzacji i procesu windykacji wierzytelności klientów.
Limity podejmowania decyzji kredytowych uzależnione są w tych spółkach w szczególności od: kwoty zaangażowania kredytowego wobec klienta, kwoty jednostkowej transakcji kredytowej oraz okresu transakcji kredytowej.
Proces podejmowania decyzji kredytowych w PKO Banku Hipotecznym SA, Grupie Kapitałowej KREDOBANK SA, Grupie Kapitałowej PKO Leasing SA wspierają komitety kredytowe, które są aktywowane w przypadku transakcji kredytowych generujących podwyższony poziom ryzyka kredytowego.
• pomiar i ocena ryzyka kredytowego: Metody pomiaru i oceny ryzyka kredytowego
W celu określenia poziomu ryzyka kredytowego oraz opłacalności portfeli kredytowych Grupa Kapitałowa wykorzystuje różne metody pomiaru i wyceny ryzyka kredytowego, w tym:
• prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania (probability of default PD),
• stratę z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD),
• współczynnik konwersji kredytowej (CCF),
• oczekiwaną stratę kredytową (ECL),
• wartość zagrożoną ryzykiem kredytowym (CVaR),
• udział i strukturę ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości,
• wskaźnik pokrycia odpisami kredytów z utratą wartości (Coverage Ratio),
• koszt ryzyka kredytowego,
Grupa Kapitałowa systematycznie rozwija zakres wykorzystywanych mierników ryzyka kredytowego z uwzględnieniem wymagań metody wewnętrznych ratingów (IRB), jak również rozszerza zakres stosowania miar ryzyka w celu pełnego pokrycia portfela kredytowego Grupy Kapitałowej tymi metodami.
Metody pomiaru portfelowego ryzyka kredytowego pozwalają m.in. na uwzględnienie ryzyka kredytowego w cenie produktów, ustalanie optymalnych warunków dostępności finansowania oraz wyznaczanie poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe.
Grupa Kapitałowa przeprowadza analizy oraz testy warunków skrajnych dotyczące wpływu potencjalnych zmian w otoczeniu makroekonomicznym na jakość portfela kredytowego Grupy Kapitałowej, a wyniki prezentuje w raportach dla organów Banku. Powyższe informacje umożliwiają identyfikowanie i podejmowanie działań ograniczających negatywne skutki wpływu niekorzystnych sytuacji rynkowych na wynik Grupy Kapitałowej.
Proces oceny ryzyka kredytowego w Grupie Kapitałowej Banku uwzględnia wymagania Komisji Nadzoru Finansowego określone w Rekomendacjach KNF.
Opis szacowania oczekiwanych strat kredytowych Grupa Kapitałowa prezentuje w nocie „Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe”.
• pomiar i ocena ryzyka kredytowego: Metody ratingowe i scoringowe
Grupa Kapitałowa dokonuje Oceny ryzyka pojedynczych transakcji kredytowych z wykorzystaniem metod scoringowych i ratingowych. Funkcjonowanie tych metod wspierają specjalistyczne aplikacje informatyczne. Sposób dokonywania oceny określony został w przepisach wewnętrznych Grupy Kapitałowej, których głównym celem jest zapewnienie jednolitej i obiektywnej oceny ryzyka kredytowego w procesie kredytowania.
Grupa Kapitałowa ocenia ryzyko kredytowe klientów indywidualnych w dwóch wymiarach: zdolności kredytowej klienta w ujęciu ilościowym i jakościowym. Ocena zdolności kredytowej w ujęciu ilościowym polega na zbadaniu sytuacji finansowej klienta, zaś ocena w ujęciu jakościowym obejmuje ocenę scoringową oraz ocenę informacji o historii kredytowej klienta pozyskanych z wewnętrznych baz danych Grupy Kapitałowej oraz zewnętrznych baz danych.
W przypadku niektórych klientów instytucjonalnych z segmentu małych i średnich przedsiębiorstw spełniających określone kryteria Grupa Kapitałowa ocenia ryzyko kredytowe z wykorzystaniem metody scoringowej. Ocena ta dotyczy niskokwotowych, nieskomplikowanych transakcji kredytowych i odbywa się w dwóch wymiarach: zdolności kredytowej oraz wiarygodności kredytowej klienta. Ocena zdolności kredytowej polega na zbadaniu sytuacji ekonomiczno-finansowej klienta, zaś ocena wiarygodności kredytowej klienta obejmuje ocenę scoringową oraz ocenę informacji o historii kredytowej klienta pozyskanych z wewnętrznych baz danych Grupy Kapitałowej oraz zewnętrznych baz danych.
W pozostałych przypadkach dla klientów instytucjonalnych stosowana jest metoda ratingowa.
Grupa Kapitałowa dokonuje oceny ryzyka kredytowego związanego z finansowaniem klientów instytucjonalnych w dwóch wymiarach: klienta oraz transakcji. Miarami tej oceny jest ocena wiarygodności klienta, czyli rating oraz ocena ryzyka transakcji, tj. zdolności do spłaty zobowiązania w określonej wysokości i terminach.
Grupa Kapitałowa opracowuje modele ratingowe dla klientów instytucjonalnych z wykorzystaniem wewnętrznych danych, co zapewnia, że są one dostosowane do profilu ryzyka klientów Grupy Kapitałowej. Modele są oparte na statystycznej analizie zależności między niewykonaniem zobowiązania a punktową oceną ryzyka klienta. Ocena punktowa obejmuje ocenę wskaźników finansowych, czynników jakościowych oraz ocenę czynników behawioralnych. Ocena ryzyka klienta jest uzależniona od wielkości przedsiębiorstwa, dla którego dokonywana jest analiza. Dodatkowo Grupa Kapitałowa stosuje model oceny przedsiębiorców kredytowanych w formule finansowania specjalistycznego pozwalający na adekwatną ocenę ryzyka kredytowego dużych przedsięwzięć polegających na finansowaniu nieruchomości (np. lokale biurowe, powierzchnie sklepowe, powierzchnie przemysłowe) oraz projektów infrastrukturalnych (np. infrastruktura telekomunikacyjna, przemysłowa, użyteczności publicznej).
Grupa Kapitałowa wprowadziła modele ratingowe do narzędzia informatycznego wspierającego ocenę ryzyka kredytowego Grupy Kapitałowej związanego z finansowaniem klientów instytucjonalnych.
W celu zbadania poprawności funkcjonowania metod stosowanych w Grupie Kapitałowej, metodyki oceny ryzyka kredytowego związanego z jednostkowymi ekspozycjami kredytowymi podlegają okresowym przeglądom.
Proces oceny ryzyka kredytowego w Grupie Kapitałowej uwzględnia wymagania Komisji Nadzoru Finansowego określone w Rekomendacji S dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie oraz Rekomendacji T dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ryzykiem detalicznych ekspozycji kredytowych.
Informację o ocenach ratingowych i scoringowych Grupa Kapitałowa szeroko wykorzystuje w zarządzaniu ryzykiem kredytowym, w systemie kompetencji do podejmowania decyzji kredytowych, przy ustalaniu warunków aktywacji służb oceny ryzyka kredytowego oraz w systemie pomiaru i raportowania ryzyka kredytowego.
• pomiar i ocena ryzyka kredytowego: Prognozowanie i Monitorowanie ryzyka kredytowego
Prognozowanie i monitorowanie ryzyka kredytowego polega na sporządzaniu prognoz poziomu ryzyka kredytowego oraz monitorowaniu odchyleń realizacji od prognoz lub założonych punktów odniesienia (np. limitów, wartości progowych, planów, pomiarów z poprzedniego okresu, rekomendacji i zaleceń wydanych przez zewnętrzny organ nadzoru i kontroli), a także przeprowadzania testów warunków skrajnych (specyficznych i kompleksowych). Prognozy poziomu ryzyka Grupa Kapitałowa poddaje regularnej weryfikacji (ang. backtesting).
Grupa Kapitałowa monitoruje ryzyka kredytowego na poziomie pojedynczych transakcji kredytowych oraz na poziomie portfelowym.
Monitorowanie ryzyka kredytowego na poziomie pojedynczych transakcji kredytowych Grupa Kapitałowa określa w szczególności w przepisach wewnętrznych Grupy Kapitałowej dotyczących:
• oceny ryzyka kredytowego związanego z finansowaniem klientów,
• metodyk oceny klientów,
• identyfikacji grup podmiotów powiązanych,
• oceny zabezpieczeń oraz kontroli inwestycji,
• tworzenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe,
• Systemu Wczesnego Ostrzegania,
• procedur operacyjnych.
W celu skrócenia czasu reakcji na zaobserwowane sygnały ostrzegawcze sygnalizujące wzrost poziomu ryzyka kredytowego, Grupa Kapitałowa wykorzystuje i rozwija aplikację informatyczną System Wczesnego Ostrzegania (SWO).
Monitorowanie ryzyka kredytowego na poziomie portfelowym polega na:
• nadzorowaniu poziomu portfelowego ryzyka kredytowego na podstawie przyjętych narzędzi pomiaru ryzyka kredytowego z uwzględnieniem zidentyfikowanych źródeł ryzyka kredytowego oraz analizy skutków i działań podjętych w ramach zarządzania systemowego,
• rekomendowaniu działań zaradczych w przypadku stwierdzenia podwyższonego poziomu ryzyka kredytowego.
• Raportowanie ryzyka kredytowego
Raportowanie o ryzyku kredytowym obejmuje cykliczne informowanie o skali narażenia na ryzyko portfela kredytowego
Grupa Kapitałowa sporządza miesięczne i kwartalne raporty na temat ryzyka kredytowego. Raportowanie ryzyka kredytowego obejmuje cykliczne informowanie o skali narażenia na ryzyko portfela kredytowego. Poza informacją dla Banku, raporty zawierają również informację o poziomie ryzyka kredytowego podmiotów Grupy Kapitałowej, w których zidentyfikowano istotny poziom ryzyka kredytowego (m.in. Grupa Kapitałowa KREDOBANK SA, Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA, PKO Bank Hipoteczny SA).
• Działania zarządcze dotyczące ryzyka kredytowego
Celem działań zarządczych jest kształtowanie i optymalizacja systemu zarządzania ryzykiem kredytowym oraz poziomu ryzyka kredytowego w Grupie Kapitałowej.
Działania zarządcze w zarządzaniu ryzykiem kredytowym obejmują w szczególności:
• wydawanie zaleceń, wytycznych postępowania, wyjaśnień i interpretacji przepisów wewnętrznych Grupy Kapitałowej,
• podejmowanie decyzji dotyczących akceptowalnego poziomu ryzyka kredytowego, w tym w szczególności decyzji kredytowych,
• opracowywanie i udoskonalanie narzędzi oraz mechanizmów kontroli ryzyka kredytowego umożliwiających utrzymanie poziomu ryzyka kredytowego w granicach akceptowanych przez Grupę Kapitałową,
• opracowywanie i monitorowanie funkcjonowania mechanizmów kontrolnych w zarządzaniu ryzykiem kredytowym,
• opracowywanie i udoskonalanie metod i modeli oceny ryzyka kredytowego,
• rozwijanie i doskonalenie narzędzi informatycznych wykorzystywanych w zarządzaniu ryzykiem kredytowym,
• planowanie działań oraz wydawanie rekomendacji i zaleceń.
Do podstawowych narzędzi zarządzania ryzykiem kredytowym stosowanych w Grupie Kapitałowej należą:
• minimalne warunki transakcji (parametry ryzyka) określone dla danego typu transakcji (np. minimalna wartość LTV, maksymalna kwota kredytu, wymagane zabezpieczenie),
• reguły określania dostępności kredytowania, w tym punkty odcięcia – minimalna liczba punktów przyznawanych w wyniku oceny wiarygodności z wykorzystaniem systemu scoringowego (dla klienta indywidualnego i MŚP) bądź klasa ratingu klienta (dla klienta instytucjonalnego), powyżej których można dokonać z klientem transakcji kredytowej,
• limity koncentracji – limity z rozporządzenia CRR oraz z ustawy Prawo bankowe lub wewnętrzne limity określające apetyt na ryzyko koncentracji,
• limity branżowe – limity ograniczające poziom ryzyka związanego z finansowaniem klientów instytucjonalnych prowadzących działalność w branżach charakteryzujących się wysokim poziomem ryzyka kredytowego,
• limity określające apetyt na ryzyko kredytowe wynikające między innymi z rekomendacji S i T,
• limity kredytowe określające maksymalne zaangażowanie Grupy Kapitałowej wobec określonego kontrahenta bądź kraju z tytułu operacji rynku hurtowego oraz limity rozliczeniowe i limity na okres zaangażowania,
• limity kompetencyjne – określają maksymalny poziom uprawnień do podejmowania decyzji kredytowych wobec klientów Grupy Kapitałowej; limity zależą przede wszystkim od kwoty zaangażowania kredytowego Banku w stosunku do klienta (lub grupy klientów powiązanych) i okresu transakcji kredytowej; wysokość limitów kompetencyjnych zależy od poziomu podejmowania decyzji kredytowej (w strukturze organizacyjnej Banku),
• minimalne marże kredytowe – marże na ryzyko kredytowe związane z dokonaniem przez Grupę Kapitałową określonej transakcji kredytowej z danym klientem instytucjonalnym, przy czym oferowane klientowi oprocentowanie nie powinno być niższe od stawki referencyjnej powiększonej o marżę na ryzyko kredytowe.
• Stosowanie technik ograniczenia ryzyka kredytowego – zabezpieczenia
Szczególną rolę w ustalaniu warunków transakcji kredytowej stanowi polityka zabezpieczeń. Prowadzona przez Bank i spółki Grupy Kapitałowej polityka zabezpieczeń ma na celu należyte zabezpieczenie ryzyka kredytowego, na jakie narażona jest Grupa Kapitałowa, w tym przede wszystkim ustanowienie najbardziej płynnych zabezpieczeń. Zabezpieczenie może zostać uznane za płynne, jeśli możliwe jest jego zbycie bez istotnego obniżenia jego ceny i w czasie, który nie naraża Banku na zmianę wartości zabezpieczenia ze względu na właściwą danemu zabezpieczeniu fluktuację cen.
Grupa Kapitałowa dąży do dywersyfikacji zabezpieczeń w zakresie form, jak i przedmiotów zabezpieczenia.
Grupa Kapitałowa ocenia zabezpieczenia pod kątem faktycznej możliwości ich wykorzystania jako ewentualne źródło dochodzenia swoich roszczeń.
Ponadto, w ocenie zabezpieczenia uwzględnia się w szczególności:
• sytuację majątkową, ekonomiczno-finansową albo społeczno-finansową podmiotów udzielających zabezpieczenia osobistego,
• stan i wartość rynkową przedmiotów zabezpieczenia rzeczowego oraz ich podatność na deprecjację w okresie utrzymywania zabezpieczenia (wpływ zużycia technologicznego przedmiotu zabezpieczenia na jego wartość),
• potencjalne korzyści ekonomiczne Grupy Kapitałowej wynikające z określonego sposobu zabezpieczenia wierzytelności, w tym w szczególności możliwość pomniejszenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe,
• sposób ustanowienia zabezpieczenia, w tym typowy czas trwania i złożoność czynności formalnych, jak również niezbędne koszty (koszty utrzymania zabezpieczenia i egzekucji z zabezpieczenia), z wykorzystaniem przepisów wewnętrznych Grupy Kapitałowej dotyczących oceny zabezpieczeń,
• złożoność, czasochłonność oraz uwarunkowania ekonomiczne i prawne skutecznej realizacji zabezpieczenia, w kontekście ograniczeń egzekucyjnych oraz obowiązujących zasad podziału sum uzyskanych z egzekucji indywidualnej lub w postępowaniu upadłościowym, kolejność zaspakajania się z zabezpieczenia.
• ustanawianie określonych form zabezpieczeń uzależnione jest od poziomu ryzyka klienta lub poziomu ryzyka transakcji.
Przy udzielaniu kredytów przeznaczonych na finansowanie nieruchomości mieszkaniowych i komercyjnych zabezpieczenie obligatoryjnie ustanawiane jest w postaci hipoteki na finansowanej nieruchomości.
Do czasu skutecznego ustanowienia zabezpieczenia (w zależności od rodzaju kredytu oraz jego kwoty) Grupa Kapitałowa może przyjąć zabezpieczenie przejściowe w innej formie.
Przy udzielaniu kredytów konsumpcyjnych przyjmuje się najczęściej zabezpieczenie osobiste (poręczenie cywilne, poręczenie wekslowe) albo ustanawia się zabezpieczenia na rachunku bankowym, na samochodzie lub papierach wartościowych.
Grupa Kapitałowa ustanawia zabezpieczenie kredytów przeznaczonych na finansowanie małych i średnich przedsiębiorstw oraz klientów korporacyjnych m.in.: na wierzytelnościach gospodarczych, rachunkach bankowych, rzeczach ruchomych, nieruchomościach czy papierach wartościowych. Polityka w zakresie zabezpieczeń określona została w przepisach wewnętrznych spółek zależnych Grupy Kapitałowej.
Przy zawieraniu umów leasingowych Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA, jako właściciel oddawanych w leasing przedmiotów, traktuje je jako zabezpieczenie transakcji.
62. Ryzyko kredytowe – informacje finansowe
• wpływ COVID-19 na jakość portfela kredytowego
Ekspozycje objęte moratoriami ustawowymi i pozaustawowymi prezentują poniższe tabele:
a) wartość bilansowa brutto czynnych i wygasłych ekspozycji
|
Podział kredytów i zaliczek objętych moratoriami ustawowymi i pozaustawowymi według rezydualnego terminu moratoriów |
31.12.2020 |
||||||||
|
Liczba dłużników |
Wartość bilansowa brutto |
||||||||
|
|
W tym: moratoria ustawowe |
W tym: wygasłe |
Rezydualny termin moratoriów |
||||||
|
<= 3 miesiące |
> 3 miesiące |
> 6 miesięcy <= 9 miesięcy |
> 9 miesięcy <= 12 miesięcy |
> 1 rok |
|||||
|
Kredyty i pożyczki w odniesieniu do których zaproponowano moratoria |
209 024 |
33 360 |
|
|
|
|
|
|
|
|
Kredyty i zaliczki objęte moratoriami zgodnymi z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) |
206 220 |
32 745 |
38 |
29 723 |
2 897 |
62 |
4 |
14 |
45 |
|
bankowości detalicznej i prywatnej |
|
19 648 |
38 |
17 669 |
1 969 |
3 |
- |
7 |
- |
|
na nieruchomości |
|
15 339 |
26 |
13 805 |
1 534 |
- |
- |
- |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
|
3 |
- |
3 |
- |
- |
- |
- |
- |
|
konsumpcyjne |
|
4 306 |
12 |
3 861 |
435 |
3 |
- |
7 |
- |
|
firm i przedsiębiorstw |
|
6 692 |
- |
6 388 |
208 |
53 |
2 |
6 |
35 |
|
gospodarcze |
|
1 658 |
- |
1 607 |
29 |
4 |
- |
3 |
15 |
|
na nieruchomości |
|
1 546 |
- |
1 470 |
76 |
- |
- |
- |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
|
3 488 |
- |
3 311 |
103 |
49 |
2 |
3 |
20 |
|
korporacyjne |
|
6 405 |
- |
5 666 |
720 |
6 |
2 |
1 |
10 |
|
gospodarcze |
|
3 474 |
- |
2 914 |
552 |
4 |
- |
1 |
3 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
|
1 529 |
- |
1 351 |
167 |
2 |
2 |
- |
7 |
|
na nieruchomości |
|
1 402 |
- |
1 401 |
1 |
- |
- |
- |
- |
b) wartość bilansowa brutto czynnych ekspozycji
|
Kredyty i zaliczki objęte moratoriami zgodnymi z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (ustawowymi i pozaustawowymi) |
31.12.2020 |
||||||
|
Wartość bilansowa brutto |
|||||||
|
|
Obsługiwane |
Nieobsługiwane |
|||||
|
|
w tym: ekspozycje objęte działaniami restrukturyzacyjnymi |
w tym: faza 2 |
|
w tym: ekspozycje objęte działaniami restrukturyzacyjnymi |
w tym: istnieje małe prawdopodobieństwo wywiązania się z zobowiązania, ale zobowiązanie nie jest przeterminowane albo jest przeterminowane < = 90 dni |
||
|
Kredyty i zaliczki objęte moratoriami zgodnymi z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego |
3 022 |
2 758 |
26 |
1 504 |
264 |
2 |
248 |
|
bankowości detalicznej i prywatnej |
1 979 |
1 918 |
26 |
1 217 |
62 |
2 |
50 |
|
na nieruchomości |
1 534 |
1 504 |
23 |
1 048 |
30 |
2 |
28 |
|
konsumpcyjne |
445 |
414 |
3 |
169 |
31 |
- |
22 |
|
firm i przedsiębiorstw |
303 |
224 |
- |
79 |
80 |
- |
78 |
|
gospodarcze |
50 |
46 |
- |
29 |
4 |
- |
3 |
|
na nieruchomości |
76 |
76 |
- |
10 |
- |
- |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
177 |
101 |
- |
40 |
76 |
- |
75 |
|
korporacyjne |
740 |
617 |
- |
208 |
123 |
- |
120 |
|
gospodarcze |
561 |
558 |
- |
201 |
3 |
- |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
178 |
58 |
- |
7 |
120 |
- |
120 |
|
na nieruchomości |
1 |
1 |
- |
- |
- |
- |
- |
c) skumulowana utrata wartości czynnych ekspozycji
|
Kredyty i zaliczki objęte moratoriami zgodnymi z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (ustawowymi i pozaustawowymi) |
Skumulowana utrata wartości, skumulowane ujemne zmiany wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego |
||||||
|
|
Obsługiwane |
Nieobsługiwane |
|||||
|
|
w tym: ekspozycje objęte działaniami restrukturyzacyjnymi |
w tym: faza 2 |
|
w tym: ekspozycje objęte działaniami restrukturyzacyjnymi |
w tym: istnieje małe prawdopodobieństwo wywiązania się z zobowiązania, ale zobowiązanie nie jest przeterminowane albo jest przeterminowane < = 90 dni |
||
|
Kredyty i zaliczki objęte moratoriami zgodnymi z wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego |
(144) |
(75) |
(3) |
(68) |
(69) |
(1) |
(59) |
|
bankowości detalicznej i prywatnej |
(87) |
(65) |
(3) |
(59) |
(22) |
(1) |
(16) |
|
na nieruchomości |
(45) |
(37) |
(2) |
(35) |
(8) |
(1) |
(8) |
|
konsumpcyjne |
(42) |
(28) |
(1) |
(25) |
(14) |
(0) |
(8) |
|
firm i przedsiębiorstw |
(23) |
(4) |
- |
(3) |
(19) |
- |
(19) |
|
gospodarcze |
(2) |
(2) |
- |
(2) |
(0) |
- |
(0) |
|
na nieruchomości |
(1) |
(1) |
- |
- |
- |
- |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
(20) |
(1) |
- |
(1) |
(19) |
- |
(19) |
|
korporacyjne |
(34) |
(6) |
- |
(6) |
(28) |
- |
(24) |
|
gospodarcze |
(9) |
(6) |
- |
(6) |
(3) |
- |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
(25) |
- |
- |
- |
(25) |
- |
(24) |
d) wartość bilansowa brutto oraz maksymalna uznawalna kwota gwarancji nowo udzielonych kredytów objętych gwarancjami
|
Nowo udzielone kredyty i zaliczki w ramach nowych programów gwarancji publicznych wprowadzonych w związku z kryzysem spowodowanym przez COVID-19 |
31.12.2020 |
||
|
Wartość bilansowa brutto |
Maksymalna uznawalna kwota gwarancji |
||
|
|
W tym: ekspozycje objęte działaniami restrukturyzacyjnymi |
Gwarancja publiczna otrzymana w związku z kryzysem spowodowanym przez COVID-19 |
|
|
Nowo udzielone kredyty i zaliczki objęte programami gwarancji publicznych |
3 699 |
22 |
133 |
|
firm i przedsiębiorstw |
2 761 |
11 |
133 |
|
gospodarcze |
2 478 |
11 |
- |
|
należności z tytułu faktoringu |
283 |
- |
133 |
|
korporacyjne |
938 |
11 |
- |
|
gospodarcze |
938 |
11 |
- |
Grupa Kapitałowa oszacowała wpływ zmiennych makroekonomicznych w następstwie pandemii COVID-19 na pogorszenie jakości swojego portfela kredytowego oraz innych aktywów finansowych na 1 223 milionów PLN, z czego wpływ na wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe wyniósł 1 175 milionów PLN a na wynik na operacjach finansowych 48 milionów PLN.
Grupa Kapitałowa ujmując wpływ COVID–19 na portfel kredytowy wzięła pod uwagę trzy scenariusze rozwoju głównych parametrów makroekonomicznych. Oszacowanie wpływu pandemii odbywa się na bazie zależności pomiędzy stratą oczekiwaną a zmianą parametrów makroekonomicznych ujętych w każdym z trzech scenariuszy opracowanych na podstawie wewnętrznych prognoz Grupy. Kapitałowej. Zakres prognozowanych wskaźników obejmuje m.in. wskaźniki dynamiki PKB oraz stopę bezrobocia, ponieważ te parametry mają najistotniejszy wpływ na poziom rozpoznanych zmian wyceny aktywów Grupy Kapitałowej. Aby adekwatnie uwzględnić dużą kwartalną zmienność wskaźników makroekonomicznych w modelach parametrów ryzyka (w szczególności w modelu parametru prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania - PD), przyjęto uśrednione wartości tych wskaźników w 2 letnim okresie. Dodatkowy odpis z tytułu COVID-19 wynika z istotnego pogorszenia prognoz makroekonomicznych we wszystkich trzech przyjętych scenariuszach oraz oznaczenia istotnego wzrostu ryzyka kredytowego dla ekspozycji objętym moratoriami z najwyższymi wartościami PD. Wzrost parametru PD powoduje wzrost oczekiwanej straty na poszczególnych kredytach, dla części z nich skutkując zwiększonymi migracjami do Fazy 2. Odpis z tytułu COVID-19 wynika z istotnego pogorszenia prognoz makroekonomicznych we wszystkich trzech przyjętych scenariuszach i wyniósłby 570 milionów PLN .
Stosowane podejście do wpływu prognoz makroekonomicznych na parametry ryzyka opisuje sytuację jednocześnie we wszystkich gałęziach gospodarki i może nie uwzględniać wywołanych przez pandemię problemów poszczególnych branż, dlatego Grupa Kapitałowa przeprowadziła dodatkowe analizy portfela kredytowego. Analizy te wykonane przez ekspertów ryzyka objęły przede wszystkim ocenę wpływu specyficznych warunków makroekonomicznych nieuwzględnionych w podejściu portfelowym i pozwoliły na identyfikację klientów i branż szczególnie dotkniętych obecną sytuacją gospodarczą. Ekspozycje z najwyższymi wartościami PD, którym udzielono moratoriów lub które należą do zidentyfikowanych branż oznaczono przesłanką „istotnego wzrostu ryzyka kredytowego” i objęto podwyższonym odpisem. Utworzone w ten sposób dodatkowe odpisy wyniosły 653 mln PLN.
• stopień narażenia na ryzyko kredytowe
|
MAKSYMALNE NARAŻENIE NA RYZYKO KREDYTOWE - INSTRUMENTY FINANSOWE, DLA KTÓRYCH NIE MAJĄ ZASTOSOWANIA WYMOGI ZWIĄZANE Z UTRATĄ WARTOŚCI |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Pochodne instrumenty zabezpieczające |
958 |
645 |
|
Pozostałe instrumenty pochodne |
5 501 |
2 795 |
|
Papiery wartościowe: |
3 644 |
3 311 |
|
przeznaczone do obrotu |
1 178 |
1 112 |
|
nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
2 466 |
2 199 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat |
6 009 |
8 286 |
|
kredyty na nieruchomości |
7 |
15 |
|
kredyty gospodarcze |
114 |
148 |
|
kredyty konsumpcyjne |
5 888 |
8 123 |
|
|
|
|
|
Razem |
16 112 |
15 037 |
• Modyfikacje
|
AKTYWA FINANSOWE, KTÓRE PODLEGAŁY MODYFIKACJI |
2020 |
2019 |
||
|
Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji w okresie: |
Faza 2 |
Faza 3 |
Faza 2 |
Faza 3 |
|
wartość wyceny według zamortyzowanego kosztu przed modyfikacją |
753 |
432 |
372 |
|
|
zysk (strata) rozpoznana na modyfikacji |
(3) |
- |
4 |
(14) |
|
Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji od momentu początkowego ujęcia: |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
wartość bilansowa brutto aktywów finansowych, które podlegały modyfikacji, dla których strata była kalkulowana w okresie dożywotnim i które po modyfikacji ujmowane są w fazie 1 |
||||
• Należności spisane w okresie podlegające działaniom windykacyjnym
W poniższej tabeli zaprezentowano kwoty pozostałe do spłaty z tytułu aktywów finansowych, które zostały odpisane w trakcie okresu sprawozdawczego i w dalszym ciągu są przedmiotem działań służących odzyskaniu należności.
|
SPISANE NALEŻNOŚCI |
2020 |
2019 |
|||
|
Częściowo spisane |
Całkowicie spisane |
Częściowo spisane |
Całkowicie spisane |
||
|
Dłużne papiery wartościowe |
- |
3 |
- |
- |
|
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom |
29 |
217 |
44 |
815 |
|
|
kredyty na nieruchomości |
3 |
10 |
14 |
103 |
|
|
kredyty gospodarcze |
5 |
49 |
8 |
427 |
|
|
kredyty konsumpcyjne |
21 |
122 |
22 |
159 |
|
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
- |
36 |
- |
126 |
|
|
Inne aktywa finansowe |
1 |
1 |
- |
1 |
|
|
Razem |
30 |
221 |
44 |
816 |
|
Grupa Kapitałowa stosuje następujące kryteria spisania wierzytelności:
• wierzytelność jest wymagalna w całości i wynika w szczególności z kredytu, pożyczki, debetu umownego, gwarancji lub poręczenia spłaty kredytu lub pożyczki, obligacji,
• zgodnie z MSR i MSSF odpis na oczekiwane straty kredytowe:
• pokrywa 100% wartości bilansowej brutto aktywa, albo
• przekracza 90% wartości bilansowej brutto aktywa i: wobec wierzytelności podejmowane były lub nadal są prowadzone działania, które nie doprowadziły do odzyskania wierzytelności, a przeprowadzona ocena możliwości odzyskania wierzytelności, uwzględniająca w szczególności ustalenia komornika lub syndyka, zbywalność zabezpieczeń, kategorię zaspokojenia, pozycję wpisu hipoteki wskazuje na brak możliwości odzyskania całej wierzytelności, albo w ostatnich 12 miesiącach kalendarzowych wpływy na spłatę wierzytelności nie pokryły bieżąco naliczanych odsetek.
• Przeterminowane aktywa finansowe podlegające utracie wartości lub które utraciły wartość
|
PRZETERMINOWANE AKTYWA FINANSOWE PODLEGAJĄCE UTRACIE WARTOŚCI LUB KTÓRE UTRACIŁY WARTOŚĆ |
do 30 dni |
powyżej 30 do 90 dni |
powyżej 90 dni |
RAZEM |
|
31.12.2020 |
||||
|
Faza 1 |
2 200 |
- |
- |
2 200 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom: |
2 200 |
- |
- |
2 200 |
|
kredyty na nieruchomości |
187 |
- |
- |
187 |
|
kredyty gospodarcze |
279 |
- |
- |
279 |
|
kredyty konsumpcyjne |
172 |
- |
- |
172 |
|
należności z tytułu faktoringu |
200 |
- |
- |
200 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
1 362 |
- |
- |
1 362 |
|
Faza 2 |
1 790 |
610 |
3 |
2 310 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom: |
1 790 |
610 |
3 |
2 310 |
|
kredyty na nieruchomości |
622 |
116 |
- |
738 |
|
kredyty gospodarcze |
127 |
70 |
- |
197 |
|
kredyty konsumpcyjne |
162 |
75 |
- |
237 |
|
należności z tytułu faktoringu |
- |
93 |
- |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
879 |
256 |
3 |
1 138 |
|
Faza 3 |
231 |
280 |
1 288 |
1 795 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom: |
231 |
280 |
1 288 |
1 795 |
|
kredyty na nieruchomości |
43 |
38 |
196 |
277 |
|
kredyty gospodarcze |
102 |
96 |
798 |
996 |
|
kredyty konsumpcyjne |
31 |
33 |
189 |
253 |
|
należności z tytułu faktoringu |
- |
- |
4 |
- |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
55 |
113 |
101 |
269 |
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM |
4 221 |
890 |
1 291 |
6 305 |
|
PRZETERMINOWANE AKTYWA FINANSOWE PODLEGAJĄCE UTRACIE WARTOŚCI LUB KTÓRE UTRACIŁY WARTOŚĆ |
do 30 dni |
powyżej 30 do 90 dni |
powyżej 90 dni |
RAZEM |
|
31.12.2019 |
||||
|
Faza 1 |
2 755 |
- |
- |
2 755 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom: |
2 755 |
- |
- |
2 755 |
|
kredyty na nieruchomości |
380 |
- |
- |
380 |
|
kredyty gospodarcze |
541 |
- |
- |
541 |
|
kredyty konsumpcyjne |
233 |
- |
- |
233 |
|
należności z tytułu faktoringu |
132 |
- |
- |
132 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
1 469 |
- |
- |
1 469 |
|
Faza 2 |
1 822 |
803 |
22 |
2 647 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom: |
1 822 |
803 |
22 |
2 647 |
|
kredyty na nieruchomości |
718 |
174 |
- |
892 |
|
kredyty gospodarcze |
138 |
72 |
- |
210 |
|
kredyty konsumpcyjne |
150 |
74 |
- |
224 |
|
należności z tytułu faktoringu |
4 |
60 |
17 |
81 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
812 |
423 |
5 |
1 240 |
|
Faza 3 |
255 |
263 |
1 767 |
2 285 |
|
Kredyty i pożyczki udzielone klientom: |
255 |
263 |
1 767 |
2 285 |
|
kredyty na nieruchomości |
78 |
78 |
300 |
456 |
|
kredyty gospodarcze |
78 |
42 |
1 061 |
1 181 |
|
kredyty konsumpcyjne |
27 |
29 |
219 |
275 |
|
należności z tytułu faktoringu |
33 |
- |
- |
33 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
39 |
114 |
187 |
340 |
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM |
4 832 |
1 066 |
1 789 |
7 687 |
Na potrzeby określenia przeterminowania kredytu Grupa Kapitałowa uwzględnia minimalne progi kwoty zapadłej w wysokości 500 PLN dla ekspozycji kredytowych wobec osób fizycznych oraz 3 000 PLN dla pozostałych ekspozycji kredytowych.
W odniesieniu do kredytów i pożyczek udzielonych klientom ustanowione były na rzecz Grupy Kapitałowej następujące zabezpieczenia: hipoteka, zastaw rejestrowy, przeniesienie prawa własności, blokada rachunku lokaty, ubezpieczenie ekspozycji kredytowej oraz gwarancje i poręczenia.
• Jakość portfela objętego modelem ratingowym dla kredytów i pożyczek udzielonych klientom
|
RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2020 |
Wartość bilansowa brutto |
||||
|
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
RAZEM |
w tym, POCI |
|
|
KREDYTY na nieruchomości |
102746 |
13 702 |
1 953 |
118 401 |
85 |
|
0,00 - 0,02% |
7 506 |
16 |
- |
7 522 |
- |
|
0,02 - 0,07% |
34 690 |
89 |
1 |
34 780 |
1 |
|
0,07 - 0,11% |
14 790 |
68 |
2 |
14 860 |
2 |
|
0,11 - 0,18% |
17 305 |
113 |
1 |
17 419 |
1 |
|
0,18 - 0,45% |
17 619 |
4 936 |
5 |
22 560 |
5 |
|
0,45 - 1,78% |
5 746 |
4 558 |
7 |
10 311 |
7 |
|
1,78 - 99,99% |
755 |
3 881 |
10 |
4 646 |
11 |
|
100% |
- |
- |
1 927 |
1 927 |
57 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
4 334 |
41 |
1 |
4 375 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
KREDYTY GOSPODARCZE, należności z tytułu leasingu i należności faktoringowe |
59 314 |
16 692 |
6 465 |
82 604 |
132 |
|
0,00 - 0,45% |
8 366 |
98 |
- |
8 464 |
- |
|
0,45 - 0,90% |
4 480 |
99 |
- |
4 579 |
- |
|
0,90 - 1,78% |
11 713 |
317 |
- |
12 030 |
- |
|
1,78 - 3,55% |
22 467 |
3 516 |
20 |
26 003 |
20 |
|
3,55 - 7,07% |
8 081 |
7 948 |
- |
16 029 |
- |
|
7,07 - 14,07% |
3 789 |
2 795 |
- |
6 584 |
- |
|
14,07 - 99,99% |
386 |
1 846 |
- |
2 232 |
- |
|
100% |
- |
- |
6 445 |
6 445 |
112 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
32 |
73 |
- |
106 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
KREDYTY KONSUMPCYJNE |
20 240 |
2 855 |
1 447 |
24 542 |
53 |
|
0,00 - 0,45% |
6 284 |
118 |
- |
6 402 |
- |
|
0,45 - 0,90% |
4 678 |
155 |
- |
4 833 |
- |
|
0,90 - 1,78% |
4 035 |
221 |
- |
4 256 |
- |
|
1,78 - 3,55% |
2 857 |
297 |
- |
3 154 |
- |
|
3,55 - 7,07% |
1 131 |
668 |
- |
1 799 |
- |
|
7,07 - 14,07% |
418 |
500 |
- |
918 |
- |
|
14,07 - 99,99% |
136 |
826 |
- |
962 |
- |
|
100% |
- |
- |
1 447 |
1 447 |
53 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
701 |
70 |
- |
771 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
182 300 |
33 249 |
9 865 |
225 415 |
270 |
1 Pozycja dotyczy głównie portfela Wspólnot i Spółdzielni Mieszkaniowych.
|
RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2019 |
Wartość bilansowa brutto |
||||
|
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
RAZEM |
w tym, POCI |
|
|
KREDYTY na nieruchomości |
112 528 |
5 806 |
2 021 |
120 355 |
89 |
|
0,00 - 0,02% |
6 580 |
12 |
- |
6 592 |
- |
|
0,02 - 0,07% |
32 268 |
79 |
1 |
32 348 |
1 |
|
0,07 - 0,11% |
14 728 |
49 |
2 |
14 779 |
2 |
|
0,11 - 0,18% |
18 044 |
107 |
- |
18 151 |
- |
|
0,18 - 0,45% |
24 825 |
337 |
4 |
25 166 |
4 |
|
0,45 - 1,78% |
10 964 |
982 |
8 |
11 954 |
8 |
|
1,78 - 99,99% |
1 186 |
4 172 |
15 |
5 373 |
15 |
|
100% |
- |
- |
2 080 |
2 080 |
59 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
3 903 |
68 |
- |
3 971 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
KREDYTY GOSPODARCZE, należności z tytułu leasingu i należności faktoringowe |
72 290 |
7 295 |
6 379 |
85 964 |
246 |
|
0,00 - 0,45% |
8 117 |
13 |
7 |
8 137 |
4 |
|
0,45 - 0,90% |
8 302 |
80 |
- |
8 382 |
- |
|
0,90 - 1,78% |
12 745 |
1 311 |
12 |
14 068 |
12 |
|
1,78 - 3,55% |
20 104 |
1 353 |
2 |
21 459 |
2 |
|
3,55 - 7,07% |
16 680 |
1 256 |
- |
17 936 |
- |
|
7,07 - 14,07% |
5 484 |
1 967 |
5 |
7 456 |
5 |
|
14,07 - 99,99% |
480 |
1 099 |
6 242 |
7 821 |
112 |
|
100% |
- |
- |
111 |
111 |
111 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
378 |
216 |
- |
594 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
KREDYTY KONSUMPCYJNE |
19 918 |
1 722 |
1 236 |
22 759 |
48 |
|
0,00 - 0,45% |
4 591 |
24 |
- |
4 615 |
- |
|
0,45 - 0,90% |
5 492 |
73 |
- |
5 565 |
- |
|
0,90 - 1,78% |
4 393 |
162 |
- |
4 555 |
- |
|
1,78 - 3,55% |
2 798 |
256 |
- |
3 054 |
- |
|
3,55 - 7,07% |
1 320 |
283 |
- |
1 603 |
- |
|
7,07 - 14,07% |
529 |
307 |
- |
836 |
- |
|
14,07 - 99,99% |
121 |
574 |
- |
695 |
- |
|
100% |
- |
- |
1 236 |
1 236 |
48 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
557 |
43 |
- |
600 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
204 589 |
14 823 |
9 725 |
229 137 |
386 |
1 Pozycja dotyczy głównie portfela Wspólnot i Spółdzielni Mieszkaniowych
• Jakość portfela objętego modelem ratingowym dla zobowiązań pozabilansowych
|
RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2020 |
Wartość bilansowa brutto |
|||||
|
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
RAZEM |
w tym, POCI |
||
|
ZOBOWIĄZANIA POZABILANSOWE |
|
|
|
|
|
|
|
0,00 - 0,45% |
16 586 |
119 |
- |
16 703 |
- |
|
|
0,45 - 0,90% |
6 349 |
151 |
- |
6 500 |
- |
|
|
0,90 - 1,78% |
10 745 |
564 |
- |
11 308 |
- |
|
|
1,78 - 3,55% |
5 961 |
626 |
- |
6 787 |
- |
|
|
3,55 - 7,07% |
6 088 |
3 967 |
- |
10 055 |
- |
|
|
7,07 - 14,07% |
2 966 |
1 219 |
- |
4 185 |
- |
|
|
14,07 - 99,99% |
113 |
150 |
- |
263 |
- |
|
|
100% |
- |
- |
446 |
446 |
20 |
|
|
brak ratingu wewnętrznego |
6 804 |
1 310 |
- |
8 113 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
55 609 |
8 305 |
446 |
64 360 |
20 |
|
1 Pozycja dotyczy głównie ekspozycji wobec Skarbu Państwa oraz linii kredytowych dla transakcji pochodnych.
|
RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2019 |
Wartość bilansowa brutto |
||||
|
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
RAZEM |
w tym, POCI |
|
|
ZOBOWIĄZANIA POZABILANSOWE |
|
|
|
|
|
|
0,00 - 0,45% |
11 674 |
42 |
- |
11 716 |
- |
|
0,45 - 0,90% |
14 966 |
43 |
- |
15 009 |
- |
|
0,90 - 1,78% |
7 580 |
167 |
- |
7 747 |
- |
|
1,78 - 3,55% |
6 789 |
435 |
- |
7 224 |
- |
|
3,55 - 7,07% |
6 871 |
650 |
- |
7 521 |
- |
|
7,07 - 14,07% |
3 924 |
579 |
- |
4 503 |
- |
|
14,07 - 99,99% |
131 |
107 |
- |
238 |
- |
|
100% |
- |
- |
487 |
420 |
67 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
11 140 |
1 293 |
- |
12 433 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
63 075 |
3 316 |
487 |
66 878 |
67 |
1 Pozycja dotyczy głównie ekspozycji wobec Skarbu Państwa oraz linii kredytowych dla transakcji pochodnych.
• Jakość portfela objętego modelem ratingowym dla należności od banków
|
RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2020 |
Wartość bilansowa brutto |
||||
|
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
RAZEM |
w tym, POCI |
|
RATINGI ZEWNĘTRZNE |
2 558 |
- |
- |
2 558 |
- |
|
AAA |
3 |
- |
- |
3 |
- |
|
AA |
549 |
- |
- |
549 |
- |
|
A |
1 720 |
- |
- |
1 720 |
- |
|
BBB |
41 |
- |
- |
41 |
- |
|
BB |
23 |
- |
- |
23 |
- |
|
B |
214 |
- |
- |
214 |
- |
|
CCC |
7 |
- |
- |
7 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM |
2 557 |
- |
- |
2 557 |
- |
|
RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2019 |
Wartość bilansowa brutto |
||||
|
NALEŻNOŚCI OD BANKÓW |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
RAZEM |
w tym, POCI |
|
RATINGI ZEWNĘTRZNE |
4 077 |
- |
- |
4 077 |
- |
|
AAA |
462 |
- |
- |
462 |
- |
|
AA |
1 107 |
- |
- |
1 107 |
- |
|
A |
1 540 |
- |
- |
1 540 |
- |
|
BBB |
793 |
- |
- |
793 |
- |
|
BB |
1 |
- |
- |
1 |
- |
|
B |
174 |
- |
- |
174 |
- |
|
|
|
|
|
- |
|
|
RATINGI WEWNĘTRZNE |
16 |
- |
- |
16 |
- |
|
0,97% |
6 |
- |
- |
6 |
- |
|
3,13% |
10 |
- |
- |
10 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM |
4 093 |
- |
- |
4 093 |
- |
• Jakość portfela objętego modelem ratingowym dla dłużnych Papierów wartościowych
|
RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2020 |
Wartość bilansowa brutto |
||||
|
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
RAZEM |
w tym, POCI |
|
RATINGI ZEWNĘTRZNE |
91 293 |
- |
- |
91 293 |
- |
|
AAA |
2 513 |
- |
- |
2 513 |
- |
|
AA |
5 |
- |
- |
5 |
- |
|
A |
86 887 |
- |
- |
86 887 |
- |
|
BBB |
1 642 |
- |
- |
1 642 |
- |
|
BB |
246 |
- |
- |
246 |
- |
|
B |
- |
- |
- |
- |
- |
|
CCC |
- |
- |
- |
- |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
RATINGI WEWNĘTRZNE |
25 021 |
296 |
457 |
25 654 |
438 |
|
0,00-0,45% |
8 645 |
- |
- |
8 645 |
- |
|
0,45-0,90% |
686 |
89 |
- |
775 |
- |
|
0,90-1,78% |
15 220 |
2 |
- |
15 222 |
- |
|
1,78-3,55% |
148 |
118 |
- |
266 |
- |
|
3,55-7,07% |
186 |
3 |
- |
189 |
- |
|
7,07-14,07% |
16 |
84 |
- |
100 |
- |
|
14,07-99,99% |
- |
- |
- |
- |
- |
|
100,00% |
- |
- |
457 |
457 |
438 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
3 136 |
- |
- |
3 136 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM |
119 330 |
296 |
457 |
120 083 |
438 |
|
RYZYKO KREDYTOWE EKSPOZYCJI WEDŁUG PARAMETRU PD 31.12.2019 |
Wartość bilansowa brutto |
||||
|
DŁUŻNE PAPIERY WARTOŚCIOWE |
Faza 1 |
Faza 2 |
Faza 3 |
RAZEM |
w tym, POCI |
|
RATINGI ZEWNĘTRZNE |
63 548 |
- |
- |
63 548 |
- |
|
AAA |
1 064 |
- |
- |
1 064 |
- |
|
A |
60 195 |
- |
- |
60 195 |
- |
|
BBB |
2 207 |
- |
- |
2 207 |
- |
|
BB |
82 |
- |
- |
82 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
RATINGI WEWNĘTRZNE |
9 878 |
79 |
467 |
9 957 |
463 |
|
0,00-0,45% |
8 133 |
- |
- |
8 133 |
- |
|
0,45-0,90% |
764 |
77 |
- |
841 |
- |
|
0,90-1,78% |
162 |
2 |
- |
164 |
- |
|
1,78-3,55% |
542 |
- |
- |
542 |
- |
|
3,55-7,07% |
31 |
- |
- |
31 |
- |
|
7,07-14,07% |
246 |
- |
- |
246 |
- |
|
14,07-99,99% |
- |
- |
463 |
- |
463 |
|
brak ratingu wewnętrznego |
3 314 |
- |
4 |
3 318 |
- |
|
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM |
76 740 |
79 |
467 |
77 286 |
463 |
63. Zarządzanie ryzykiem koncentracji kredytowej w grupie kapitałowej
Grupa Kapitałowa definiuje ryzyko koncentracji kredytowej jako ryzyko wynikające z istotnego zaangażowania wobec pojedynczych klientów lub grup powiązanych klientów, których zdolność spłaty zadłużenia zależna jest od wspólnego czynnika ryzyka. Grupa Kapitałowa analizuje ryzyko koncentracji m.in. wobec:
• największych podmiotów (klientów),
• największych grup powiązanych klientów,
• branż,
• regionów geograficznych,
• walut,
• ekspozycji zabezpieczonych hipotecznie.
• Cel zarządzania
Celem zarządzania ryzykiem koncentracji jest zapewnienie bezpiecznej struktury portfela kredytowego poprzez ograniczanie zagrożeń wynikających z nadmiernych koncentracji z tytułu ekspozycji, charakteryzujących się potencjałem do generowania istotnych strat w Grupie Kapitałowej.
• Pomiar i ocena ryzyka koncentracji
Grupa Kapitałowa dokonuje pomiaru i oceny ryzyka koncentracji przez badanie rzeczywistego łącznego zaangażowania wobec klienta lub grupy powiązanych klientów oraz rzeczywistego łącznego zaangażowania w poszczególne grupy portfeli kredytowych.
Rzeczywiste zaangażowanie Grupy Kapitałowej jest rozumiane zgodnie z definicją ekspozycji określonej w rozporządzeniu CRR, która oznacza wszystkie pozycje aktywów lub pozycje pozabilansowe, w tym ekspozycje w portfelach bankowym i handlowym oraz pośrednie ekspozycje wynikające ze stosowanych zabezpieczeń.
Identyfikacja ryzyka koncentracji polega na rozpoznaniu czynników, które mogą wpływać na jego powstanie lub zmianę wysokości zaangażowania Grupy Kapitałowej, w tym potencjalnych czynników ryzyka wynikających np. z planowanej działalności Grupy Kapitałowej. W procesie identyfikacji ryzyka koncentracji Grupa Kapitałowa:
• rozpoznaje i aktualizuje strukturę grupy powiązanych klientów,
• agreguje ekspozycje wobec klienta lub grup klientów powiązanych,
• stosuje wyłączenia spod regulacyjnych limitów dużych ekspozycji, w zakresie zgodnym z Rozporządzeniem CRR Poziom tolerancji Grupy Kapitałowej na ryzyko koncentracji określają:
• zewnętrzne limity nadzorcze wynikające z art. 395 rozporządzenia CRR oraz z art. 79a Prawa bankowego,
• wewnętrzne limity Grupy Kapitałowej:
• strategiczne limity tolerancji na ryzyko koncentracji,
• limity określające apetyt na ryzyko koncentracji.
W pomiarze ryzyka koncentracji Grupa Kapitałowe wykorzystuje:
• wskaźnik koncentracji zaangażowania Grupy Kapitałowej wobec klienta lub grup powiązanych klientów w relacji do wartości uznanego kapitału Grupy Kapitałowej;
• współczynnik Giniego,
• graficzne miary koncentracji portfela (krzywa koncentracji Lorenza).
W ramach pomiaru ryzyka koncentracji i oceny wpływu czynników z otoczenia wewnętrznego i zewnętrznego Banku na ryzyko koncentracji przeprowadza testy warunków skrajnych na ryzyko koncentracji podmiotowej dużych ekspozycji.
• Monitorowanie i prognozowanie ryzyka koncentracji
Grupa Kapitałowa monitoruje ryzyko koncentracji na poziomie:
• jednostkowym poprzez weryfikację wskaźnika koncentracji zaangażowań wobec klienta lub grupy klientów powiązanych każdorazowo przed wystąpieniem z wnioskiem o podjęcie decyzji o udzielenie finansowania albo zwiększenie kwoty zaangażowania oraz przed podjęciem innych działań powodujących zwiększenie zaangażowania Banku z innych tytułów,
• systemowym, poprzez:
• codzienną kontrolę przestrzegania zewnętrznego limitu koncentracji oraz identyfikację dużych ekspozycji,
• miesięczną kontrolę limitu wynikającego z art. 79a Prawa bankowego,
• miesięczną lub kwartalną kontrolę przestrzegania wewnętrznych limitów Grupy Kapitałowej na ryzyko koncentracji,
• monitorowanie wskaźników wczesnego ostrzegania w zakresie koncentracji,
Grupa Kapitałowa prognozuje zmiany poziomu ryzyka koncentracji w ramach analiz i przeglądu limitów wewnętrznych i polityki zarządzania ryzykiem koncentracji oraz w procesie przeprowadzania testów warunków skrajnych na ryzyko koncentracji.
Grupa Kapitałowa przeprowadza testy warunków skrajnych badające np. wpływ czynników makroekonomicznych na indywidualne koncentracje, wpływ skutków decyzji innych uczestników rynku finansowego, decyzji o fuzji klientów, zależności od innych ryzyk, np. od ryzyka walutowego, które mogą przyczyniać się do materializacji ryzyka koncentracji oraz wpływ innych czynników z otoczenia wewnętrznego i zewnętrznego na ryzyko koncentracji.
Ryzyko koncentracji jest elementem kompleksowych testów warunków skrajnych, które umożliwiają ocenę prognozowanego wpływu skorelowanych ze sobą czynników ryzyka kredytowego, stopy procentowej, walutowego, operacyjnego, płynności i ryzyka koncentracji na poziom oczekiwanej straty kredytowej Grupy Kapitałowej.
• Raportowanie ryzyka koncentracji
Raporty dotyczące ryzyka koncentracji opracowywane są w trybie dziennym, miesięcznym oraz kwartalnym.
Raportowanie ryzyka koncentracji obejmuje cykliczne informowanie – w okresach miesięcznych lub kwartalnych – właściwych organów Banku o skali narażenia na ryzyko koncentracji, które w efekcie może doprowadzić do istotnej zmiany profilu ryzyka Banku, w tym w szczególności w zakresie:
• wykorzystania limitów określających apetyt na ryzyko i ich ewentualnych przekroczeniach,
• wskaźników wczesnego ostrzegania,
• wyników analizy testów warunków skrajnych,
• portfelowego ryzyka koncentracji oraz koncentracji największych zaangażowań Grupy Kapitałowej i przestrzegania norm koncentracji wynikających z ustawy Prawo bankowe.
• Działania zarządcze dotyczące ryzyka koncentracji
Celem działań zarządczych jest kształtowanie i optymalizacja procesu zarządzania ryzykiem koncentracji oraz poziomu ryzyka koncentracji w Grupie Kapitałowej (zapobieganie nadmiernym koncentracjom).
Działania zarządcze obejmują w szczególności:
• wydawanie przepisów wewnętrznych Banku regulujących proces zarządzania ryzykiem koncentracji, wskazujących poziom tolerancji na ryzyko koncentracji, ustalających wysokości limitów i wartości progowych,
• wydawanie zaleceń, wytycznych postępowania, wyjaśnień i interpretacji przepisów wewnętrznych,
• podejmowanie decyzji dotyczących akceptowalnego poziomu ryzyka koncentracji, w tym w szczególności decyzji ustalających wartości progowe limitów odwzorowujących apetyt na ryzyko koncentracji,
• opracowywanie i udoskonalenie narzędzi umożliwiających utrzymanie poziomu ryzyka koncentracji w granicach akceptowanych przez Bank,
• opracowywanie i udoskonalanie metod oceny ryzyka koncentracji uwzględniających zmienność sytuacji makroekonomicznej, w tym kryzysy na rynkach zagranicznych i krajowym oraz zmienność otoczenia regulacyjnego,
• rozwijanie i doskonalenie narzędzi informatycznego wsparcia zarządzania ryzykiem koncentracji.
• Koncentracja wobec największych podmiotów (klientów)
Ustawa Prawo bankowe określa limity maksymalnego zaangażowania Banku, mające przełożenie na Grupę Kapitałową Banku. Ryzyko koncentracji zaangażowań wobec pojedynczych klientów oraz grup powiązanych klientów monitorowane jest zgodnie z rozporządzeniem CRR, zgodnie z którym Grupa Kapitałowa Banku nie przyjmuje na siebie ekspozycji wobec klienta lub grupy powiązanych klientów, której wartość przekracza 25% wartości jej uznanego kapitału skonsolidowanego.
Zaangażowanie Grupy Kapitałowej wobec 20 największych klientów niebankowych2:
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
||||||
|
Lp. |
Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangażowanie pozabilansowe i kapitałowe1 |
Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe |
Wskaźnik koncentracji (relacja zaangażowanie do wartości uznanego kapitału skonsolidowanego) |
Lp. |
Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangażowanie pozabilansowe i kapitałowe1 |
Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe |
Wskaźnik koncentracji (relacja zaangażowanie do wartości uznanego kapitału skonsolidowanego) |
Wskaźnik koncentracji skorygowany (po uwzględnieniu wstecznego zaliczania zysku) |
|
1.2 |
16 877 |
4,97% |
40,65% |
1. |
3 792 |
1,18% |
9,62% |
8,96% |
|
2. |
2 831 |
0,83% |
6,82% |
2. |
3 753 |
1,16% |
9,52% |
8,87% |
|
3. |
2 453 |
0,72% |
5,91% |
3. |
2 899 |
0,90% |
7,35% |
6,85% |
|
4. |
2 367 |
0,70% |
5,70% |
4. |
2 717 |
0,84% |
6,89% |
6,42% |
|
5. |
2 273 |
0,67% |
5,48% |
5. |
2 679 |
0,83% |
6,80% |
6,33% |
|
6. |
2 268 |
0,67% |
5,46% |
6. |
2 583 |
0,80% |
6,55% |
6,10% |
|
7. |
2 121 |
0,62% |
5,11% |
7. |
2 453 |
0,76% |
6,22% |
5,79% |
|
8. |
2 047 |
0,60% |
4,93% |
8. |
2 270 |
0,70% |
5,76% |
5,36% |
|
9. |
1 593 |
0,47% |
3,84% |
9. |
1 792 |
0,56% |
4,55% |
4,23% |
|
10. |
1 310 |
0,39% |
3,15% |
10. |
1 547 |
0,48% |
3,92% |
3,65% |
|
11. |
1 204 |
0,35% |
2,90% |
11. |
1 279 |
0,40% |
3,24% |
3,02% |
|
12. |
1 172 |
0,35% |
2,82% |
12. |
1 098 |
0,34% |
2,79% |
2,59% |
|
13. |
1 007 |
0,30% |
2,43% |
13. |
961 |
0,30% |
2,44% |
2,27% |
|
14. |
923 |
0,27% |
2,22% |
14. |
961 |
0,30% |
2,44% |
2,27% |
|
15. |
839 |
0,25% |
2,02% |
15. |
817 |
0,25% |
2,07% |
1,93% |
|
16. |
815 |
0,24% |
1,96% |
16.2 |
798 |
0,25% |
2,02% |
1,89% |
|
17. |
797 |
0,23% |
1,92% |
17. |
743 |
0,23% |
1,88% |
1,76% |
|
18. |
757 |
0,22% |
1,82% |
18. |
689 |
0,21% |
1,75% |
1,63% |
|
19. |
757 |
0,22% |
1,82% |
19. |
670 |
0,21% |
1,70% |
1,58% |
|
20. |
722 |
0,21% |
1,74% |
20. |
664 |
0,21% |
1,68% |
1,57% |
|
Razem |
45 133 |
13,29% |
108,71% |
Razem |
35 165 |
10,90% |
89,21% |
83,07% |
1 zaangażowanie pozabilansowe uwzględnia zobowiązanie wynikające z transakcji pochodnych w kwocie równej ich ekwiwalentowi bilansowemu
2 zaangażowanie wyłączone lub częściowo wyłączone spod limitu koncentracji zaangażowań zgodnie z CRR
• Koncentracja wobec największych grup powiązanych klientów
Zaangażowanie Grupy Kapitałowej wobec 5 największych grup kapitałowych3
|
31.12.2020 |
|
31.12.2019 |
|
|
||||
|
Lp. |
Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangażowanie pozabilansowe i kapitałowe1 |
Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe |
Wskaźnik koncentracji (relacja zaangażowanie do wartości uznanego kapitału skonsolidowanego) |
Lp. |
Zaangażowanie kredytowe obejmuje kredyty, pożyczki, skupione wierzytelności, dyskonto weksli, zrealizowane gwarancje oraz należne odsetki oraz zaangażowanie pozabilansowe i kapitałowe1 |
Udział w portfelu kredytowym, który obejmuje zaangażowania pozabilansowe oraz kapitałowe |
Wskaźnik koncentracji (relacja zaangażowanie do wartości uznanego kapitału skonsolidowanego) |
Wskaźnik koncentracji skorygowany (po uwzględnieniu wstecznego zaliczania zysku)
|
|
1.2 |
17 761 |
5,23% |
42,78% |
1. |
4 593 |
1,42% |
11,65% |
10,85% |
|
2. |
3 623 |
1,07% |
8,73% |
2. |
3 839 |
1,19% |
9,74% |
9,07% |
|
3. |
2 666 |
0,79% |
6,42% |
3. |
3 591 |
1,11% |
9,11% |
8,48% |
|
4. |
2 629 |
0,77% |
6,33% |
4. |
3 183 |
0,99% |
8,08% |
7,52% |
|
5. |
2 453 |
0,72% |
5,91% |
5. |
2 912 |
0,90% |
7,39% |
6,88% |
|
Razem |
29 132 |
8,58% |
70,17% |
Razem |
18 118 |
5,61% |
45,96% |
42,80% |
1 zaangażowanie częściowo wyłączone spod limitu koncentracji zaangażowań zgodnie z CRR
2 zaangażowanie pozabilansowe uwzględnia zobowiązanie wynikające z transakcji pochodnych w kwocie równej ich ekwiwalentowi bilansowemu
3 zestawienie nie uwzględnia ekspozycji wobec Skarbu Państwa (informacja dotyczy grup, w których Skarb Państwa sprawuje kontrolę)
• Koncentracja wobec sekcji branżowych
W strukturze zaangażowania branżowego Grupy Kapitałowej dominują podmioty działające w sekcji „Działalność finansowa i ubezpieczeniowa” oraz „Przetwórstwo przemysłowe”. Zaangażowanie Grupy Kapitałowej w te branże stanowi około 35% całego portfela branżowego.
|
SEKCJA |
NAZWA SEKCJI |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
ZAANGAŻOWANIE |
LICZBA PODMIOTÓW |
ZAANGAŻOWANIE |
LICZBA PODMIOTÓW |
||
|
K |
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa |
19,67% |
1,96% |
17,10% |
1,98% |
|
C |
Przetwórstwo przemysłowe |
15,29% |
10,68% |
15,32% |
11,34% |
|
L |
Działalność związana z obsługą nieruchomości |
11,31% |
12,81% |
10,53% |
13,85% |
|
G |
Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów |
12,09% |
21,47% |
11,57% |
22,59% |
|
O |
Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenia społeczne |
12,77% |
2,22% |
12,45% |
0,25% |
|
Pozostałe zaangażowania |
28,87% |
50,86% |
33,03% |
49,99% |
|
|
Razem |
100,00% |
100,00% |
100,00% |
100,00% |
|
• Koncentracja wobec regionów geograficznych
Portfel kredytowy Grupy Kapitałowej jest zdywersyfikowany pod względem koncentracji geograficznej.
Struktura portfela kredytowego według regionów geograficznych rozróżniana jest w Grupie Kapitałowej ze względu na obszar klienta Banku – odrębna jest dla Obszaru Rynku Detalicznego (ORD), odrębna dla Obszaru Bankowości Korporacyjnej i Inwestycyjnej (OKI).
W 2020 roku, tak jak w roku 2019, największa koncentracja portfela kredytowego ORD występuje w regionie warszawskim, który koncentruje 17,23% portfela ORD (na 31 grudnia 2019 roku: 17,92%).
|
KONCENTRACJA GEOGRAFICZNA RYZYKA KREDYTOWEGO W OBSZARZE KLIENTA DETALICZNEGO |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
warszawski |
17,23% |
17,92% |
|
katowicki |
10,58% |
10,91% |
|
poznański |
10,49% |
10,30% |
|
krakowski |
8,45% |
8,67% |
|
łódzki |
8,46% |
8,11% |
|
wrocławski |
10,79% |
10,57% |
|
gdański |
10,47% |
10,18% |
|
lubelski |
6,84% |
6,90% |
|
białostocki |
6,21% |
6,29% |
|
szczeciński |
8,21% |
8,06% |
|
centrala |
0,68% |
0,55% |
|
pozostałe |
0,44% |
0,23% |
|
zagranica |
1,15% |
1,31% |
|
Razem |
100,00% |
100,00% |
W 2020 roku, tak jak w roku 2019, największa koncentracja portfela kredytowego OKI występuje w makroregionie centralnym, który koncentruje 40,50% portfela OKI (na 31 grudnia 2019 roku: 45,35%).
|
KONCENTRACJA GEOGRAFICZNA RYZYKA KREDYTOWEGO W OBSZARZE KLIENTA INSTYTUCJONALNEGO |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
centrala |
6,74% |
2,98% |
|
makroregion centralny |
40,50% |
45,35% |
|
makroregion północny |
8,30% |
8,77% |
|
makroregion zachodni |
13,21% |
11,05% |
|
makroregion południowy |
10,78% |
10,24% |
|
makroregion południowo-wschodni |
8,97% |
8,85% |
|
makroregion północno-wschodni |
4,24% |
4,88% |
|
makroregion południowo-zachodni |
6,27% |
6,75% |
|
pozostałe |
0,01% |
0,00% |
|
zagranica |
0,99% |
1,13% |
|
Razem |
100,00% |
100,00% |
• Koncentracja walutowa ryzyka kredytowego
Na 31 grudnia 2020 roku udział ekspozycji w walutach wymienialnych innych niż PLN w całym portfelu Grupy Kapitałowej wyniósł 18,21% i utrzymał się na poziomie zbliżonym do 2019 roku.
|
KONCENTRACJA WALUTOWA RYZYKA KREDYTOWEGO |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
PLN |
81,79% |
81,78% |
|
Waluty obce, w tym: |
18,21% |
18,22% |
|
CHF |
7,85% |
8,46% |
|
EUR |
8,66% |
8,16% |
|
USD |
0,99% |
0,80% |
|
UAH |
0,58% |
0,62% |
|
GBP |
0,02% |
0,03% |
|
Razem |
100,00% |
100,00% |
• Inne rodzaje koncentracji
Grupa Kapitałowa analizuje strukturę portfela kredytów mieszkaniowych względem poziomów LTV. Na koniec 2020 roku największa koncentracja występuje w przedziale LTV 41% - 60% (na koniec 2019 – w przedziale 61%-80%).
|
STRUKTURA PORTFELA KREDYTÓW MIESZKANIOWYCH GRUPY WEDŁUG LTV |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
0% - 40% |
27,06% |
23,28% |
|
41%-60% |
38,91% |
31,75% |
|
61% - 80% |
28,88% |
35,88% |
|
81% - 90% |
3,43% |
6,61% |
|
91% - 100% |
0,76% |
1,11% |
|
powyżej 100% |
0,97% |
1,37% |
|
Razem |
100,00% |
100,00% |
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
średnie LTV dla portfela kredytów w CHF |
55,96% |
58,68% |
|
średnie LTV dla całego portfela |
52,84% |
55,32% |
64. Zabezpieczenia
W okresie zakończonym 31 grudnia 2020 roku Bank nie dokonywał zmian w polityce dotyczącej zabezpieczeń.
Grupa Kapitałowa uwzględnia posiadane zabezpieczenia spłaty ekspozycji kredytowych przy szacowaniu oczekiwanej straty kredytowej. W odniesieniu do ekspozycji indywidualnie znaczących, które spełniają przesłankę utraty wartości, przyszłe odzyski z zabezpieczeń szacowane są indywidualnie i uwzględnianie przy ustalaniu oczekiwanej straty, z wagą odpowiadającą ocenie prawdopodobieństwa realizacji scenariusza windykacyjnego.
Wartość odzysków z zabezpieczeń szacowanych w ramach scenariusza windykacyjnego dla ekspozycji dotkniętych na dzień bilansowy utratą wartości wynosiła 2 109 miliony PLN (na 31 grudnia 2019 roku 2 418 milionów PLN).
Grupa Kapitałowa nie posiada ekspozycji, które ze względu na wartość zabezpieczenia nie zostały objęte odpisem na oczekiwane straty kredytowe.
65. Praktyki forbearance
Grupa Kapitałowa jako forbearance traktuje działania mające na celu dokonanie uzgodnionych z dłużnikiem lub emitentem zmian warunków umowy wymuszonych jego trudną sytuacją finansową (działania restrukturyzacyjne wprowadzające udogodnienia, które w innym przypadku nie byłyby przyznane). Celem działań forbearance jest przywrócenie dłużnikowi lub emitentowi zdolności wywiązania się z zobowiązań wobec Grupy Kapitałowej oraz maksymalizacja efektywności zarządzania wierzytelnościami trudnymi, tj. uzyskanie możliwie najwyższych odzysków, przy jednoczesnym ograniczaniu do minimum ponoszonych w związku z tym kosztów.
Zmiany warunków spłaty dokonywane w ramach forbearance mogą dotyczyć:
• rozłożenia zadłużenia wymagalnego na raty,
• zmiany formuły spłaty (raty annuitetowe, raty malejące),
• wydłużenia okresu kredytowania,
• zmiany oprocentowania,
• zmiany wysokości marży,
• redukcji wierzytelności.
W wyniku zawarcia i terminowej obsługi umowy forbearance wierzytelność staje się wierzytelnością niewymagalną.
Udzielenie w ramach forbearance udogodnień uznawanych jako przesłanki utraty wartości skutkuje rozpoznaniem przesłanki utraty wartości i zaklasyfikowaniem ekspozycji kredytowej do portfela ekspozycji z utratą wartości.
Włączenie takich ekspozycji do portfela ekspozycji obsługiwanych (zaprzestanie rozpoznawania umowy forbearance jako przesłanki utraty wartości) następuje nie wcześniej niż po 12 miesiącach od wprowadzenia forbearance, o ile uregulowane zostaną przez klienta wszystkie zaległości w spłacie oraz co najmniej 6 rat wynikających z umownego harmonogramu, a aktualna sytuacji klienta nie stanowi w ocenie Grupy Kapitałowej zagrożenia dla wywiązania się przez niego z warunków umowy restrukturyzacyjnej.
Ekspozycje przestają spełniać kryteria ekspozycji ze statusem forbearance, gdy spełnione są łącznie warunki:
• upłynęły przynajmniej 24 miesiące od włączenia ekspozycji forborne do portfela ekspozycji obsługiwanych (okres warunkowy),
• na koniec okresu warunkowego, o którym mowa powyżej, klient nie posiada zadłużenia przeterminowanego wobec Grupy Kapitałowej przekraczającego 30 dni,
• nastąpiła terminowa spłata przynajmniej 12 rat w docelowej wysokości.
Ekspozycje ze statusem forbearance są na bieżąco monitorowane. W całym okresie rozpoznawania statusu forbearance odpisy aktualizujący jest równy wysokości oczekiwanej straty w horyzoncie życia ekspozycji.
|
31.12.2020 |
Instrumenty, których warunki zostały zmienione |
Refinansowanie |
Razem brutto |
Odpisy aktualizujące |
Razem netto |
|
Ekspozycje obsługiwane |
|||||
|
Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: |
17 |
- |
17 |
- |
17 |
|
kredyty konsumpcyjne |
17 |
- |
17 |
- |
17 |
|
Wycenione według zamortyzowanego kosztu: |
951 |
- |
951 |
(65) |
886 |
|
kredyty na nieruchomości |
375 |
- |
375 |
(29) |
346 |
|
kredyty gospodarcze |
509 |
- |
509 |
(28) |
481 |
|
kredyty konsumpcyjne |
62 |
- |
62 |
(8) |
54 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
5 |
- |
5 |
- |
5 |
|
Razem ekspozycje obsługiwane |
968 |
- |
968 |
(65) |
903 |
|
Ekspozycje nieobsługiwane |
|||||
|
Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: |
207 |
- |
207 |
- |
207 |
|
kredyty konsumpcyjne |
47 |
- |
47 |
- |
47 |
|
obligacje korporacyjne |
160 |
- |
160 |
- |
160 |
|
Wycenione do wartości godziwej przez inne dochody całkowite: |
457 |
- |
457 |
(14) |
443 |
|
obligacje korporacyjne |
457 |
- |
457 |
(14) |
443 |
|
Wycenione według zamortyzowanego kosztu: |
2 216 |
34 |
2 250 |
(1 012) |
1 238 |
|
kredyty na nieruchomości |
437 |
- |
437 |
(239) |
198 |
|
kredyty gospodarcze |
1 575 |
32 |
1 607 |
(726) |
881 |
|
kredyty konsumpcyjne |
129 |
2 |
131 |
(33) |
98 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
75 |
- |
75 |
(14) |
61 |
|
Razem ekspozycje nieobsługiwane |
2 880 |
34 |
2 914 |
(1 026) |
1 888 |
|
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM ESKPOZYCJE OBJĘTE FOBREARANCE |
3 848 |
34 |
3 882 |
(1 091) |
2 791 |
|
31.12.2019 |
Instrumenty, których warunki zostały zmienione |
Refinansowanie |
Razem brutto |
Odpisy aktualizujące |
Razem netto |
|
Ekspozycje obsługiwane |
|||||
|
Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: |
19 |
- |
19 |
- |
19 |
|
kredyty konsumpcyjne |
19 |
- |
19 |
- |
19 |
|
Wycenione według zamortyzowanego kosztu: |
1 129 |
1 |
1 130 |
(70) |
1 060 |
|
kredyty na nieruchomości |
466 |
- |
466 |
(27) |
439 |
|
kredyty gospodarcze |
600 |
1 |
601 |
(39) |
562 |
|
kredyty konsumpcyjne |
55 |
- |
55 |
(4) |
51 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
8 |
- |
8 |
- |
8 |
|
Razem ekspozycje obsługiwane |
1 148 |
1 |
1 149 |
(70) |
1 079 |
|
Ekspozycje nieobsługiwane |
|||||
|
Nieprzeznaczone do obrotu wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat: |
216 |
- |
216 |
- |
216 |
|
kredyty konsumpcyjne |
37 |
- |
37 |
- |
37 |
|
obligacje korporacyjne |
179 |
- |
179 |
- |
179 |
|
Wycenione do wartości godziwej przez inne dochody całkowite: |
463 |
- |
463 |
(5) |
458 |
|
obligacje korporacyjne |
463 |
- |
463 |
(5) |
458 |
|
Wycenione według zamortyzowanego kosztu: |
2 068 |
45 |
2 113 |
(822) |
1 291 |
|
kredyty na nieruchomości |
485 |
- |
485 |
(226) |
259 |
|
kredyty gospodarcze |
1 399 |
42 |
1 441 |
(548) |
893 |
|
kredyty konsumpcyjne |
114 |
3 |
117 |
(36) |
81 |
|
należności z tytułu leasingu finansowego |
70 |
- |
70 |
(12) |
58 |
|
Razem ekspozycje nieobsługiwane |
2 747 |
45 |
2 792 |
(827) |
1 965 |
|
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM ESKPOZYCJE OBJĘTE FOBREARANCE |
3 895 |
46 |
3 941 |
(897) |
3 044 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI UDZIELONE KLIENTOM PODLEGAJĄCE FORBEARANCE |
2020 |
2019 |
|
Kwota ujętych przychodów z tytułu odsetek związanych z kredytami i pożyczkami udzielonymi klientom, które podlegały forbearance |
89 |
139 |
66. Ekspozycja na ryzyko kredytowe kontrahenta
|
KONCENTRACJA RYZYKA KREDYTOWEGO – RYNEK MIĘDZYBANKOWYM i POZAHURTOWY - ZAANGAŻOWANIE NA DZIEŃ 31.12.2020* |
||||||||
|
Kontrahent |
Kraj |
Rating |
Rynek międzybankowy - hurtowy |
Rynek pozahurtowy |
Razem |
|||
|
Lokata (wartość nominalna) |
Instrumenty pochodne (wycena rynkowa, w przypadku dodatniej bez uwzględnienia zabezpieczenia) |
Papiery wartościowe (wartość nominalna) |
Nominalna kwota zaangażowania bilansowego |
Nominalna kwota zaangażowania pozabilansowego |
|
|||
|
Kontrahent 1 |
Polska |
A |
- |
13 |
3 513 |
- |
- |
3 526 |
|
Kontrahent 2 |
Luksemburg |
AAA |
- |
- |
2 344 |
- |
- |
2 344 |
|
Kontrahent 3 |
Belgia |
A |
167 |
5 |
- |
- |
- |
172 |
|
Kontrahent 4 |
Polska |
A |
- |
(1) |
2 |
150 |
- |
152 |
|
Kontrahent 5 |
Wielka Brytania |
AA |
- |
135 |
- |
- |
- |
135 |
|
Kontrahent 6 |
Niemcy |
BBB |
- |
130 |
- |
- |
- |
130 |
|
Kontrahent 7 |
Francja |
A |
- |
(85) |
- |
125 |
- |
125 |
|
Kontrahent 8 |
Finlandia |
AA |
- |
(142) |
- |
1 |
110 |
111 |
|
Kontrahent 9 |
Irlandia |
AA |
105 |
- |
- |
- |
- |
105 |
|
Kontrahent 10 |
Niemcy |
BBB |
8 |
78 |
- |
- |
- |
86 |
|
Kontrahent 11 |
Francja |
A |
- |
(3) |
- |
72 |
- |
72 |
|
Kontrahent 12 |
Stany Zjednoczone Ameryki Północnej |
AA |
56 |
- |
- |
- |
- |
56 |
|
Kontrahent 13 |
Polska |
BBB |
- |
48 |
1 |
- |
- |
|
|
Kontrahent 14 |
Norwegia |
AA |
- |
37 |
- |
- |
- |
37 |
|
Kontrahent 15 |
Luksemburg |
A |
- |
- |
- |
2 |
18 |
20 |
|
Kontrahent 16 |
Irlandia |
A |
- |
17 |
- |
- |
- |
17 |
|
Kontrahent 17 |
Stany Zjednoczone Ameryki Północnej |
AA |
- |
(17) |
- |
1 |
12 |
13 |
|
Kontrahent 18 |
Francja |
A |
- |
11 |
- |
- |
- |
11 |
|
Kontrahent 19 |
Polska |
BRAK |
- |
8 |
- |
- |
- |
8 |
|
Kontrahent 20 |
Austria |
A |
8 |
- |
- |
- |
- |
8 |
|
KONCENTRACJA RYZYKA KREDYTOWEGO – RYNEK MIĘDZYBANKOWYM i POZAHURTOWY - ZAANGAŻOWANIE NA DZIEŃ 31.12.2019* |
||||||||
|
Kontrahent |
Kraj |
Rating |
Rynek miedzybankowy - hurtowy |
Rynek pozahurtowy |
Razem |
|||
|
Lokata (wartość nominalna) |
Instrumenty pochodne (wycena rynkowa, w przypadku dodatniej bez uwzględnienia zabezpieczenia) |
Papiery wartościowe (wartość nominalna) |
Nominalna kwota zaangażowania bilansowego |
Nominalna kwota zaangażowania pozabilansowego |
|
|||
|
Kontrahent 2 |
instytucja ponadnarodowa |
AAA |
- |
3 |
1 017 |
- |
- |
1 020 |
|
Kontrahent 72 |
Austria |
BBB |
681 |
- |
- |
- |
- |
681 |
|
Kontrahent 59 |
Szwajcaria |
AAA |
456 |
(11) |
- |
- |
- |
456 |
|
Kontrahent 73 |
Wielka Brytania |
A |
341 |
- |
- |
- |
- |
341 |
|
Kontrahent 74 |
Stany Zjednoczone Ameryki Północnej |
AA |
266 |
- |
- |
- |
- |
266 |
|
Kontrahent 68 |
Austria |
A |
199 |
(5) |
- |
- |
- |
199 |
|
Kontrahent 4 |
Polska |
A |
- |
1 |
1 |
150 |
- |
152 |
|
Kontrahent 8 |
Finlandia |
AA |
- |
(88) |
- |
20 |
123 |
144 |
|
Kontrahent 9 |
Irlandia |
AA |
110 |
- |
- |
- |
- |
110 |
|
Kontrahent 17 |
Stany Zjednoczone Ameryki Północnej |
AA |
- |
88 |
- |
5 |
5 |
98 |
|
Kontrahent 75 |
Dania |
A |
74 |
(2) |
- |
- |
- |
74 |
|
Kontrahent 5 |
Wielka Brytania |
AA |
- |
70 |
- |
- |
- |
70 |
|
Kontrahent 6 |
Niemcy |
BBB |
- |
67 |
- |
- |
- |
67 |
|
Kontrahent 13 |
Polska |
BBB |
- |
39 |
- |
- |
- |
39 |
|
Kontrahent 21 |
Wielka Brytania |
A |
- |
36 |
- |
- |
- |
36 |
|
Kontrahent 50 |
Wielka Brytania |
A |
- |
32 |
- |
- |
- |
32 |
|
Kontrahent 57 |
Niemcy |
AA |
- |
27 |
- |
- |
- |
27 |
|
Kontrahent 54 |
Niemcy |
BBB |
- |
25 |
- |
- |
- |
25 |
|
Kontrahent 15 |
Luksemburg |
AA |
- |
- |
- |
- |
20 |
20 |
|
Kontrahent 11 |
Francja |
A |
- |
20 |
- |
- |
- |
20 |
* Bez uwzględnienia zaangażowania wobec Skarbu Państwa i Narodowego Banku Polskiego
Grupa Kapitałowa posiada dostęp do dwóch izb rozliczeniowych za pośrednictwem których rozlicza określone w Rozporządzeniu EMIR transakcje pochodne na stopę procentową z wybranymi kontrahentami krajowymi i zagranicznymi. W celu ograniczenia ryzyka kredytowego transakcji pochodnych oraz transakcji na papierach wartościowych Grupa Kapitałowa zawiera z kontrahentami umowy ramowe (na standardzie ZBP, ISDA i ICMA). Umowy ramowe umożliwiają kompensację wzajemnych wymagalnych (redukcja ryzyka rozliczeniowego) oraz niewymagalnych zobowiązań stron (redukcja ryzyka przedrozliczeniowego) wynikających z transakcji, jak również skorzystanie z mechanizmu nettingu upadłościowego (close-out netting) w momencie rozwiązywania umowy ramowej na skutek wystąpienia przypadku naruszenia lub przypadku uzasadniającego rozwiązanie w stosunku do jednej lub dwóch stron umowy.
Dodatkowo Grupa Kapitałowa zawiera z kontrahentami umowy zabezpieczające (CSA –Credit Support Annex na standardzie ISDA lub Umowę zabezpieczającą według standardów ZBP), na podstawie których każda ze stron, po spełnieniu przesłanek określonych w tej umowie, zobowiązuje się do ustanowienia stosownego zabezpieczenia wraz z prawem do jego potrącenia. Wyjątek stanowią transakcje na instrumentach pochodnych zawierane pomiędzy podmiotami Grupy Kapitałowej: PKO Bank Polski SA i PKO Bank Hipoteczny SA, które zostały zwolnione z obowiązków nałożonych przez Rozporządzenie EMIR dotyczących wymiany zabezpieczeń.
67. Zarządzanie ryzykiem walutowych kredytów hipotecznych dla osób prywatnych
Grupa Kapitałowa w sposób szczególny analizuje portfel walutowych kredytów hipotecznych dla osób prywatnych. Grupa Kapitałowa na bieżąco monitoruje jakość tego portfela i analizuje ryzyko pogorszenia się jakości tego portfela. Obecnie jakość portfela pozostaje na akceptowanym poziomie. Grupa Kapitałowa uwzględnia ryzyko walutowych kredytów hipotecznych dla osób prywatnych w zarządzaniu adekwatnością kapitałową i kapitałem własnym.
|
KREDYTY I POŻYCZKI NA NIERUCHOMOŚCI DLA OSÓB PRYWATNYCH (BANKOWOŚĆ DETALICZNA I PRYWATNA) WEDŁUG WALUT |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||||
|
brutto |
odpis |
netto |
brutto |
odpis |
netto |
|
|
w walutach lokalnych |
94 088 |
(1 207) |
92 881 |
89 924 |
(1 055) |
88 869 |
|
PLN |
93 828 |
(1 188) |
92 640 |
89 715 |
(1 034) |
88 681 |
|
UAH |
260 |
(19) |
241 |
209 |
(21) |
188 |
|
w walutach obcych |
18 198 |
(719) |
17 479 |
24 294 |
(751) |
23 543 |
|
CHF |
15 366 |
(647) |
14 719 |
21 410 |
(692) |
20 718 |
|
EUR |
2 787 |
(68) |
2 719 |
2 825 |
(53) |
2 772 |
|
USD |
36 |
(4) |
32 |
50 |
(6) |
44 |
|
INNE |
9 |
- |
9 |
9 |
- |
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RAZEM |
112 286 |
(1 926) |
110 360 |
114 218 |
(1 806) |
112 412 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI NA NIERUCHOMOŚCI W WALUTACH WYMIENIALNYCH UDZIELONE OSOBOM PRYWATNYM WEDŁUG DATY UDZIELENIA |
INDEKSOWANE |
DENOMINOWANE |
Razem |
|
|
31.12.2020 |
|
|
|
|
|
do 2002 roku |
Wartość brutto |
- |
59 |
59 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
- |
(1) |
(1) |
|
|
Wartość netto |
- |
58 |
58 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
- |
5 444 |
5 444 |
|
|
|
|
|
|
|
od 2003 roku do 2006 roku |
Wartość brutto |
- |
3 616 |
3 616 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
- |
(106) |
(106) |
|
|
Wartość netto |
- |
3 510 |
3 510 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
- |
42 445 |
42 445 |
|
|
|
|
|
|
|
od 2007 roku do 2009 roku |
Wartość brutto |
- |
8 464 |
8 464 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
- |
(491) |
(491) |
|
|
Wartość netto |
- |
7 973 |
7 973 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
- |
51 166 |
51 166 |
|
|
|
|
|
|
|
od 2010 roku do 2012 roku |
Wartość brutto |
3 137 |
2 904 |
6 041 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
(48) |
(72) |
(120) |
|
|
Wartość netto |
3 089 |
2 832 |
5 921 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
10 648 |
11 903 |
22 551 |
|
|
|
|
|
|
|
od 2013 roku do 2016 roku |
Wartość brutto |
5 |
12 |
17 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
- |
(1) |
(1) |
|
|
Wartość netto |
5 |
11 |
16 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
18 |
43 |
61 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
Wartość brutto |
3 142 |
15 055 |
18 197 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
(48) |
(671) |
(719) |
|
|
Wartość netto |
3 094 |
14 384 |
17 478 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
10 666 |
111 001 |
121 667 |
|
KREDYTY I POŻYCZKI NA NIERUCHOMOŚCI W WALUTACH WYMIENIALNYCH UDZIELONE OSOBOM PRYWATNYM WEDŁUG DATY UDZIELENIA |
INDEKSOWANE |
DENOMINOWANE |
Razem |
|
|
31.12.2019 |
|
|
|
|
|
do 2002 roku |
Wartość brutto |
- |
98 |
98 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
- |
(2) |
(2) |
|
|
Wartość netto |
- |
96 |
96 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
- |
6 704 |
6 704 |
|
|
|
|
|
|
|
od 2003 roku do 2006 roku |
Wartość brutto |
- |
4 974 |
4 974 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
- |
(107) |
(107) |
|
|
Wartość netto |
- |
4 867 |
4 867 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
- |
47 821 |
47 821 |
|
|
|
|
|
|
|
od 2007 roku do 2009 roku |
Wartość brutto |
- |
12 756 |
12 756 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
- |
(544) |
(544) |
|
|
Wartość netto |
- |
12 212 |
12 212 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
- |
54 056 |
54 056 |
|
|
|
|
|
|
|
od 2010 roku do 2012 roku |
Wartość brutto |
3 362 |
3 085 |
6 447 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
(39) |
(57) |
(96) |
|
|
Wartość netto |
3 323 |
3 028 |
6 351 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
11 115 |
12 709 |
23 824 |
|
|
|
|
|
|
|
od 2013 roku do 2016 roku |
Wartość brutto |
5 |
14 |
19 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
- |
(2) |
(2) |
|
|
Wartość netto |
5 |
12 |
17 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
18 |
47 |
65 |
|
|
|
|
|
|
|
Razem |
Wartość brutto |
3 367 |
20 927 |
24 294 |
|
Odpisy na straty kredytowe |
(39) |
(712) |
(751) |
|
|
Wartość netto |
3 328 |
20 215 |
23 543 |
|
|
|
Liczba udzielonych kredytów (w sztukach) |
11 133 |
121 337 |
132 470 |
68. Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej
Zarządzanie ryzykiem stopy procentowej
Ryzyko stopy procentowej to ryzyko poniesienia straty na pozycjach bilansowych i pozabilansowych Grupy Kapitałowej wrażliwych na zmiany stóp procentowych, w wyniku zmian stóp procentowych na rynku.
• Cel zarządzania
Ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian rynkowych stóp procentowych do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury pozycji bilansowych i pozabilansowych.
• Identyfikacja i pomiar ryzyka
Grupa Kapitałowa wykorzystuje takie miary ryzyka stopy procentowej jak: wrażliwość dochodu odsetkowego, wrażliwość wartości ekonomicznej, wartość zagrożona (VaR), testy warunków skrajnych i luki przeszacowań.
• Kontrola
Kontrola ryzyka stopy procentowej obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej limitów i wartości progowych dotyczących ryzyka stopy procentowej, w szczególności strategicznych limitów tolerancji na ryzyko stopy procentowej.
• Prognozowanie i monitorowanie
Grupa Kapitałowa regularnie monitoruje:
• poziom miar ryzyka stopy procentowej,
• stopień wykorzystania strategicznych limitów tolerancji na ryzyko stopy procentowej,
• stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych na ryzyko stopy procentowej.
• Raportowanie
Raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym.
• Działania zarządcze
Głównymi narzędziami zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Grupie Kapitałowej są: procedury dotyczące zarządzania ryzykiem stopy procentowej, limity i wartości progowe na ryzyko stopy procentowej.
W Grupie Kapitałowej zostały ustanowione limity i wartości progowe na ryzyko stopy procentowej m.in. na: wrażliwość dochodu odsetkowego, wrażliwość wartości ekonomicznej oraz straty.
Informacje finansowe
Ekspozycja Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA na ryzyko stopy procentowej kształtowała sią na 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku w ramach przyjętych limitów. Grupa Kapitałowa była głównie narażona na ryzyko złotowej stopy procentowej. Ryzyko stopy procentowej generowane przez spółki Grupy Kapitałowej nie wpływało w istotny sposób na ryzyko stopy procentowej całej Grupy Kapitałowej i tym samym nie zmieniało istotnie jej profilu ryzyka.
Grupa Kapitałowa stosuje podział na portfele z punktu widzenia zarządzania ryzykiem stopy procentowej:
• bankowy – obejmuje pozycje bilansowe oraz pozabilansowe niezaliczone do portfela handlowego, w szczególności pozycje wynikające z działalności podstawowej Grupy, transakcje zawierane w celach inwestycyjnych i płynnościowych oraz ich transakcje zabezpieczające,
• handlowy - obejmuje operacje wykonywane na instrumentach finansowych w ramach działalności na rachunek własny i działalności klientowskiej.
Portfel bankowy
Bank, w celu monitorowania ryzyka stopy procentowej stosuje miary ryzyka stopy procentowej odzwierciedlające zidentyfikowane cztery główne rodzaje ryzyka stopy procentowej:
• ryzyko niedopasowania terminów przeszacowania,
• ryzyko krzywej dochodowości,
• ryzyko bazowe, oraz
• ryzyko opcji klienta.
• Wrażliwość dochodu odsetkowego
Wrażliwość dochodu odsetkowego na skokowe przesunięcie krzywej dochodowości określa potencjalny efekt finansowy tego przesunięcia wyrażony zmianą wysokości dochodu odsetkowego w danym horyzoncie czasowym. Zmiana ta wynika z niedopasowania terminów przeszacowań aktywów, pasywów oraz zobowiązań pozabilansowych udzielonych i otrzymanych (w szczególności instrumentów pochodnych) wrażliwych na zmiany stóp procentowych.
Wrażliwość dochodu odsetkowego w portfelu bankowym Grupy Kapitałowej na skokowe przesunięcie krzywej dochodowości o 100 p.b. w dół w horyzoncie jednego roku we wszystkich walutach przedstawia poniższa tabela:
|
NAZWA MIARY |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wrażliwość dochodu odsetkowego (mln PLN) |
(527) |
(907) |
• Wrażliwość wartości ekonomicznej
Wrażliwość wartości ekonomicznej odzwierciedla zmianę wartości godziwej pozycji w portfelu w efekcie równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 100 p.b. w górę lub w dół (bardziej niekorzystny z wymienionych scenariuszy).
Poniższa tabela przedstawia miarę wrażliwości wartości ekonomicznej (stress-test) portfela bankowego Grupy Kapitałowej we wszystkich walutach na 31 grudnia 2020 roku oraz na 31 grudnia 2019 roku:
|
NAZWA MIARY |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Wrażliwość wartości ekonomicznej (mln PLN) |
(443) |
(266) |
Portfel handlowy
Bank w celu monitorowania ryzyka stopy procentowej w portfelu handlowym stosuje miarę wartości zagrożonej VaR.
• Wartość zagrożona
Miara IR VaR to potencjalna wartość straty, która może wystąpić w normalnych warunkach rynkowych w określonym czasie (tzn. horyzoncie) oraz z założonym poziomem prawdopodobieństwa z tytułu zmian krzywych stóp procentowych.
IR VaR w portfelu handlowym Banku przedstawia poniższa tabela:
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
|
IR VaR 10 - dniowy przy poziomie ufności 99% (mln PLN): |
|
|
|
Wartość średnia |
11 |
5 |
|
Wartość maksymalna |
20 |
10 |
|
Wartość na koniec okresu |
13 |
6 |
69. Zarządzanie ryzykiem walutowym
Zarządzanie ryzykiem Walutowym
• Definicja
Ryzyko walutowe to ryzyko poniesienia straty z tytułu zmian kursów walutowych, generowane przez utrzymywanie otwartych pozycji walutowych w poszczególnych walutach.
• Cel zarządzania
Ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian kursów walut do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury walutowej pozycji bilansowych oraz pozabilansowych.
• Identyfikacja i pomiar ryzyka
W Grupie Kapitałowej wykorzystywane są następujące miary ryzyka walutowego: wartość zagrożona (VaR) i testy warunków skrajnych.
• Kontrola
Kontrola ryzyka walutowego obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej limitów i wartości progowych dotyczących ryzyka walutowego, w szczególności strategicznego limitu tolerancji na ryzyko walutowe.
• Prognozowanie i monitorowanie
Grupa Kapitałowa regularnie monitoruje:
• poziom miar ryzyka walutowego,
• stopień wykorzystania strategicznego limitu tolerancji na ryzyko walutowe,
• stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych na ryzyko walutowe.
• Raportowanie
Raporty dotyczące ryzyka walutowego opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym.
• Działania zarządcze
Głównymi narzędziami zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie Kapitałowej są:
• procedury dotyczące zarządzania ryzykiem walutowym,
• limity i wartości progowe na ryzyko walutowe,
• określenie dopuszczalnych typów transakcji walutowych oraz stosowanych w tych transakcjach kursów walutowych.
Informacje finansowe
• Miary wrażliwości
Miara FX VaR to potencjalna wartość straty, która może wystąpić w normalnych warunkach rynkowych w określonym czasie (tzw. horyzoncie) oraz z założonym poziomem prawdopodobieństwa z tytułu zmian kursów walutowych.
Stress-testy służą do oszacowania straty w przypadku gwałtownych zmian na rynku walutowym, które nie są standardowo opisane za pomocą miar statystycznych.
FX VaR Banku, łącznie dla wszystkich walut przedstawia poniższa tabela:
|
NAZWA MIARY WRAŻLIWOŚCI |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
VaR 10 - dniowy przy poziomie ufności 99% (mln PLN)1 |
615 |
9 |
1 Biorąc pod uwagę charakter prowadzonej działalności pozostałych spółek Grupy Kapitałowej generujących istotne ryzyko walutowe oraz specyfikę rynku, na którym działają, Podmiot dominujący nie wyznacza skonsolidowanej miary wrażliwości VaR. Spółki te wykorzystują własne miary ryzyka do zarządzania ryzykiem walutowym. Miarę VaR 10-dniowy stosuje KREDOBANK SA, jej wartość na 31 grudnia 2020 roku wyniosła ok. 0,1 miliona PLN, a na 31 grudnia 2019 roku ok. 0,1 miliona PLN.
• Pozycja walutowa
Wielkość pozycji walutowych w Grupie Kapitałowej prezentuje poniższa tabela:
|
POZYCJA WALUTOWA |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
EUR |
(326) |
(152) |
|
CHF |
(14 361) |
(238) |
|
Pozostałe (Globalna Netto) |
(50) |
7 |
Wielkość pozycji walutowych jest kluczowym (poza zmiennościami kursów walutowych) czynnikiem determinującym poziom ryzyka walutowego, na jakie narażona jest Grupa Kapitałowa. Na poziom pozycji walutowych wpływają wszystkie transakcje walutowe, jakie zostają zawarte, bilansowe i pozabilansowe. Istotna pozycja walutowa w CHF wynika z ujęcia wpływu ryzyka prawnego dotyczącego portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych (patrz nota „Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych” oraz nota „Sprawy sporne”). Pozycja walutowa została ograniczona w I połowie 2021 roku.
70. Zarządzanie ryzykiem płynności
• Definicja
Ryzyko płynności to ryzyko braku możliwości terminowego wywiązania się z zobowiązań w wyniku braku płynnych środków. Sytuacja braku płynności może wynikać z niewłaściwej struktury aktywów i zobowiązań, w tym pozabilansowych, niedopasowania przepływów pieniężnych, nieotrzymania płatności od kontrahentów, nagłego wycofania środków przez klientów lub innych wydarzeń na rynku.
Grupa Kapitałowa zarządza również ryzykiem finansowania, które uwzględnia ryzyko utraty posiadanych źródeł finansowania oraz braku możliwości odnowienia wymagalnych środków finansowania lub utraty dostępu do nowych źródeł finansowania.
• Cel zarządzania
Zapewnienie niezbędnej wysokości środków finansowych koniecznych do wywiązywania się z bieżących i przyszłych (również potencjalnych) zobowiązań z uwzględnieniem charakteru prowadzonej działalności oraz potrzeb mogących się pojawić w wyniku zmian otoczenia rynkowego poprzez odpowiednie kształtowanie struktury aktywów i zobowiązań, w tym pozabilansowych.
• Identyfikacja i pomiar ryzyka
Grupa Kapitałowa wykorzystuje następujące miary ryzyka płynności:
• kontraktowa i urealniona luka płynności,
• nadwyżka płynności,
• rezerwa płynności,
• wskaźnik relacji stabilnych środków finansowania do aktywów niepłynnych,
• wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR),
• krajowe nadzorcze miary płynności (M3-M4),
• miary stabilności portfela depozytów i kredytów,
• testy warunków skrajnych (stress-testy płynności).
• Kontrola
Kontrola ryzyka płynności obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Grupy Kapitałowej limitów i wartości progowych dotyczących ryzyka płynności, w szczególności strategicznych limitów tolerancji na ryzyko płynności.
• Prognozowanie i monitorowanie
Grupa Kapitałowa regularnie monitoruje:
• stopień wykorzystania strategicznych limitów tolerancji na ryzyko płynności,
• stopień wykorzystania nadzorczych norm płynności,
• stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych na ryzyko płynności,
• koncentrację źródeł finansowania,
• wskaźniki wczesnego ostrzegania - monitorowanie ich poziomu ma na celu wczesne wykrycie niekorzystnych zjawisk mogących mieć negatywny wpływ na sytuację płynnościową Grupy Kapitałowej lub sektora finansowego (których przekroczenie uruchamia płynnościowe plany awaryjne).
Grupa Kapitałowa dokonuje również cyklicznych prognoz poziomu ryzyka płynności, które uwzględniają aktualny rozwój działalności Grupy Kapitałowej. Prognozy poziomu płynności uwzględniają przede wszystkim poziom kształtowania się wybranych miar ryzyka płynności w warunkach zrealizowania się prognoz aktywów oraz zobowiązań Grupy Kapitałowej oraz w sytuacji realizacji wybranych scenariuszy stress-testowych.
• Raportowanie
Raporty dotyczące ryzyka płynności opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym, kwartalnym oraz raz w roku opracowywana jest pogłębiona analiza płynności długoterminowej. Raporty zawierają informacje o ekspozycji na ryzyko płynności oraz informacje na temat wykorzystania limitów na to ryzyko. Odbiorcami raportów są przede wszystkim: KZAP, KR, Zarząd, Komitet ds. Ryzyka oraz Rada Nadzorcza.
• Działania zarządcze/ Narzędzia zarządzania ryzykiem
Głównymi narzędziami zarządzania ryzykiem płynności Grupy Kapitałowej są:
• procedury dotyczące zarządzania ryzykiem płynności, w tym w szczególności płynnościowe plany awaryjne,
• limity i wartości progowe ograniczające ryzyko płynności krótko-, średnio- i długoterminowej,
• krajowe i europejskie nadzorcze normy płynnościowe,
• transakcje depozytowe, lokacyjne, transakcje kupna i sprzedaży papierów wartościowych oraz instrumentów pochodnych, w tym walutowe transakcje strukturalne, oraz transakcje kupna i sprzedaży papierów wartościowych,
• transakcje zapewniające długoterminowe finansowanie działalności kredytowej.
Podstawą polityki Grupy Kapitałowej w zakresie płynności jest utrzymywanie odpowiedniego poziomu nadwyżki płynności oraz nadzorczych i wewnętrznych miar ryzyka płynności i finansowania poprzez wzrost portfela płynnych papierów wartościowych oraz stabilnych źródeł finansowania (w szczególności stabilnej bazy depozytowej). W ramach zarządzania ryzykiem płynności Grupa Kapitałowa wykorzystuje również instrumenty rynku pieniężnego, w tym operacje otwartego rynku NBP.
• Luka płynności
Urealniona luka płynności jest zestawieniem poszczególnych kategorii bilansowych i pozabilansowych ze względu na ich urealniony termin zapadalności lub wymagalności. Poniżej prezentowane luki płynności stanowią sumę urealnionych luk płynności Banku (urealnienia w zakresie między innymi pozycji bilansowych oraz pozabilansowych Banku dotyczą osadu depozytów podmiotów niefinansowych i ich wymagalności, kredytów w rachunku bieżącym oraz kart kredytowych ich zapadalności, a także płynnych papierów wartościowych i ich terminu zapadalności), PKO Banku Hipotecznego SA, PKO Leasing SA, KREDOBANK SA i PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA oraz kontraktowej luki płynności pozostałych spółek Grupy Kapitałowej.
|
|
a’vista |
0 – 1 miesiąc |
1 – 3 miesiące |
3 – 6 miesięcy |
6 – 12 miesięcy |
12 – 24 miesiące |
24 – 60 miesięcy |
pow. 60 miesięcy |
|
31.12.2020 |
||||||||
|
Urealniona luka okresowa |
6 920 |
70 393 |
(5 774) |
(4 210) |
(3 114) |
3 468 |
18 210 |
(85 893) |
|
Urealniona skumulowana luka okresowa |
6 920 |
77 313 |
71 539 |
67 329 |
64 215 |
67 683 |
85 893 |
- |
|
31.12.2019 |
||||||||
|
Urealniona luka okresowa |
11 355 |
30 783 |
(8 092) |
(7 285) |
(3 317) |
5 024 |
18 205 |
(46 673) |
|
Urealniona skumulowana luka okresowa |
11 355 |
42 138 |
34 046 |
26 761 |
23 444 |
28 468 |
46 673 |
- |
1 doprowadzono do porównywalności z danymi na 31 grudnia 2019 roku.
We wszystkich przedziałach urealniona skumulowana luka płynności Grupy Kapitałowej, która wyznaczona została jako suma urealnionej luki płynności Banku, PKO Banku Hipotecznego SA, PKO Leasing SA, KREDOBANK SA i PKO Życie Towarzystwo Ubezpieczeń SA oraz kontraktowych luk płynności pozostałych spółek Grupy Kapitałowej wykazywała wartości dodatnie na 31 grudnia 2020 roku oraz na 31 grudnia 2019 roku. Oznacza to nadwyżkę zapadających aktywów nad wymagalnymi zobowiązaniami.
• Nadzorcze miary płynności
Bank i Grupa Kapitałowa regularnie wyznacza i monitoruje następujące nadzorcze miary płynności:
• wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR) – miara, która określa relację płynnych aktywów wysokiej jakości do wypływów netto w horyzoncie 30 dni w warunkach skrajnych (miara nadzorcza określona w Rozporządzeniu CRR),
• wskaźnik pokrycia stabilnego finansowania netto (NSFR) – miara, która określa relację pozycji zapewniających stabilne finansowanie do pozycji wymagających stabilnego finansowania.
Bank regularnie wyznacza i monitoruje następujące nadzorcze miary płynności:
• M3 – współczynnik pokrycia aktywów niepłynnych funduszami własnymi (krajowy wskaźnik nadzorczy),
• M4 – współczynnik pokrycia aktywów niepłynnych i aktywów o ograniczonej płynności funduszami własnymi i środkami obcymi stabilnymi (krajowy wskaźnik nadzorczy).
|
NADZORCZE MIARY PŁYNNOŚCI |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
M3 - współczynnik pokrycia aktywów niepłynnych funduszami własnymi |
12,59 |
14,92 |
|
M4 - współczynnik pokrycia aktywów niepłynnych i aktywów o ograniczonej |
1,43 |
1,25 |
|
NSFR - wskaźnik pokrycia stabilnego finansowania |
134,7% |
123,1% |
|
LCR - wskaźnik pokrycia płynności |
227,6% |
146,3% |
W okresie zakończonym 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku wartości wskaźników miar nadzorczych utrzymywały się powyżej limitów nadzorczych. Wskazane w tabeli wskaźniki LCR oraz NSFR przedstawiają wartości dla Grupy Kapitałowej, zaś wskaźniki M3-M4 to wartości dla Banku.
• Osad depozytów
Na 31 grudnia 2020 roku poziom osadu depozytów stanowił ok. 94,3% wszystkich depozytów zdeponowanych w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego), co oznacza wzrost o ok. 0,5 p.p. w porównaniu do końca 2019 roku
• Struktura źródeł finansowania
|
STRUKTURA ŹRÓDEŁ FINANSOWANIA |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Depozyty ogółem (z wył. rynku międzybankowego) |
77,97% |
76,44% |
|
Depozyty rynku międzybankowego |
0,66% |
0,40% |
|
Kapitały własne |
11,07% |
11,59% |
|
Finansowanie z rynku |
10,30% |
11,57% |
|
|
|
|
|
Razem |
100,00% |
100,00% |
71. Adekwatność kapitałowa
• Adekwatność kapitałowa
Adekwatność kapitałowa jest stanem, w którym poziom ryzyka podejmowanego przez Grupę Kapitałową Banku w związku z rozwojem działalności biznesowej, może zostać pokryty posiadanym kapitałem, którego poziom i struktura są adekwatne do obowiązujących wymogów nadzorczych, określonego poziomu tolerancji na ryzyko oraz przyjętego horyzontu czasowego. Proces zarządzania adekwatnością kapitałową obejmuje w szczególności przestrzeganie obowiązujących regulacji organów nadzoru i kontroli, a także określonego w Banku oraz Grupie Kapitałowej Banku poziomu tolerancji na ryzyko oraz proces planowania kapitałowego, w tym politykę dotyczącą źródeł pozyskiwania kapitału.
Celem zarządzania adekwatnością kapitałową jest utrzymywanie, w sposób ciągły, funduszy własnych na poziomie adekwatnym do skali oraz profilu ryzyka działalności Grupy Kapitałowej.
Zarządzanie adekwatnością kapitałową Grupy Kapitałowej obejmuje:
• określanie oraz realizację pożądanych przez Grupę celów kapitałowych,
• identyfikację i monitorowanie istotnych rodzajów ryzyka,
• pomiar lub szacowanie kapitału wewnętrznego na pokrycie poszczególnych rodzajów ryzyka oraz łącznego kapitału wewnętrznego,
• ustalanie wartości progowych dla miar adekwatności kapitałowej,
• prognozowanie, monitorowanie oraz raportowanie poziomu i struktury funduszy własnych,
• zarządzanie strukturą bilansu pod kątem optymalizacji jakości posiadanych przez Bank funduszy własnych,
• kapitałowe działania awaryjne,
• testy warunków skrajnych,
• prognozowanie wymogu w zakresie funduszy własnych,
• ocenę rentowności obszarów biznesowych i segmentów klienta.
Miarami adekwatności kapitałowej są:
• łączny współczynnik kapitałowy (TCR),
• relacja funduszy własnych do kapitału wewnętrznego,
• współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1),
• współczynnik kapitału Tier 1 (T1),
• wskaźnik dźwigni.
Celem monitorowania poziomu miar adekwatności kapitałowej jest określenie stopnia spełniania norm nadzorczych oraz identyfikacja przypadków wymagających uruchomienia kapitałowych działań awaryjnych lub przygotowania planu ochrony kapitału.
Podstawowe regulacje obowiązujące w procesie oceny adekwatności kapitałowej to:
• ustawa Prawo bankowe,
• rozporządzenie CRR,
• ustawa z 5 sierpnia 2015 roku o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym (z późniejszymi zmianami), (ustawa o nadzorze makroostrożnościowym),
• rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 6 marca 2017 roku w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej, polityki wynagrodzeń oraz szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego w bankach.
|
Minimalny poziom współczynników kapitałowych utrzymywanych przez Grupę Kapitałową, zgodnie z art. 92 rozporządzenia CRR |
|
|
• łączny współczynnik kapitałowy (TCR) |
8,0% |
|
• współczynnik kapitału Tier 1 (T1) |
6,0% |
|
• współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1) |
4,5% |
|
Wymóg połączonego bufora ponad minima określone w art. 92 rozporządzenia CRR, stanowiący sumę obowiązujących buforów |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
Łącznie: |
3,51% |
6,51% |
|
• zabezpieczającego |
2,5% |
2,5% |
|
• antycyklicznego |
0,01% |
0,01% |
|
• ryzyka systemowego |
0%1 |
3%2 |
|
• z tytułu zidentyfikowania Banku jako instytucji o znaczeniu systemowym („O-SII”) |
1%3 |
1%3 |
1W dniu 19 marca 2020 roku, w związku z epidemią COVID-19, weszło w życie Rozporządzenie Ministra Finansów znoszące bufor ryzyka systemowego.
2 Bufor jest kalkulowany dla ekspozycji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ze względu na fakt, iż Grupa Kapitałowa prowadzi także działalność zagraniczną, bufor ryzyka systemowego dla Grupy Kapitałowej Banku na koniec grudnia 2019 roku wynosił 2,88%.
3 łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko obliczonej zgodnie z rozporządzeniem CRR.
|
Domiar kapitałowy (dodatkowy wymóg kapitałowy w celu zabezpieczenia ryzyka wynikającego z zabezpieczonych hipoteką walutowych kredytów i pożyczek dla gospodarstw domowych) |
31.12.2020 |
31.12.2019 |
|
• dla łącznego współczynnika kapitałowego: |
0,24 p.p. |
0,36 p.p. |
|
• dla współczynnika kapitału Tier 1 |
0,18 p.p. |
0,27 p.p. |
|
• dla współczynnika kapitału podstawowego Tier 1 |
0,14 p.p. |
0,20 p.p. |
Niezależnie od powyższych, do spełnienia warunków do wypłaty do 100% zysku, KNF ustalił wymagany narzut z tytułu wrażliwości Banku na niekorzystny scenariusz makroekonomiczny, wynoszący 0,10 p.p.
26 października 2020 roku PKO Bank Polski S.A. otrzymał pismo Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG) w sprawie wyników przeprowadzonej aktualizacji i oceny wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji, w którym przedstawiony został, wyznaczony w oparciu o aktualną metodykę, docelowy wymóg MREL oraz cele śródokresowe (tzw. ścieżka dojścia) w ujęciu skonsolidowanym oraz jednostkowym. Opracowana przez BFG ścieżka dojścia do docelowego wymogu MREL bazuje na danych z 31 grudnia 2019 roku i zakłada liniowy wzrost wymogu w okresie projekcji. W ujęciu skonsolidowanym wyznaczone cele MREL kształtują się w sposób następujący:
|
w % |
31.12.2021 |
31.12.2022 |
31.12.2023 |
|
MREL (TLOF) |
10,06 |
11,35 |
12,65 |
|
MREL (TRE) |
15,99 |
18,06 |
20,12 |
Zgodnie z treścią komunikatu BFG Bank jest zobowiązany do spełnienia wymogu MREL od dnia 1 stycznia 2024 r.
Wpływ MSSF 9 na fundusze własne i mierniki adekwatności kapitałowej reguluje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2017/2395 z 12 grudnia 2017 roku zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do rozwiązań przejściowych dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9 na fundusze własne oraz dotyczących traktowania jako duże ekspozycje niektórych ekspozycji wobec podmiotów sektora publicznego denominowanych w walucie krajowej dowolnego państwa członkowskiego. Zgodnie z tą regulacją banki mogą stosować przepisy przejściowe w zakresie funduszy własnych i powiększać kapitał podstawowy Tier I związany z wdrożeniem nowego modelu utraty wartości w okresie kolejnych 5 lat od daty 1 stycznia 2018 roku, przy czym współczynnik korygujący maleje z okresu na okres.
Ponadto 27 czerwca 2020 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2020/873 z 24 czerwca 2020 roku zmieniające rozporządzenia (UE) nr 575/2013 i (UE) 2019/876 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19. Przepis ten pozwala na złagodzenie wpływu na kapitał Tier 1 kwoty odpisów utworzonych od 1 stycznia 2020 roku.
Rozwiązanie takie może być stosowane do 2024 roku włącznie, przy czym przyporządkowany to tej wartości współczynnik korygujący maleje z okresu na okres. Bank podjął decyzję, w świetle art. 473a ust. 7a CRR wprowadzonego powyższym Rozporządzeniem, o skorzystaniu z opcji, zgodnie z którą do korekty łagodzącej wpływ wprowadzenia MSSF 9 na fundusze własne przypisywana jest waga ryzyka równa 100 % i uzyskana wartość dodawana jest do miary ekspozycji całkowitej. Dla danych za grudzień 2019 roku stosowany był współczynnik korygujący do korekt ryzyka szczególnego, o które pomniejsza się wartość ekspozycji, obliczony wg postanowień art. 473a ust. 7b CRR.
Wpływ wdrożenia nowej definicji niewykonania zobowiązania skutkowałby obniżeniem współczynników kapitałowych o nie więcej niż 10 pb.
• Fundusze własne dla potrzeb adekwatności kapitałowej
Poziom adekwatności kapitałowej Grupy Kapitałowej w 2020 roku i w 2019 roku utrzymywał się na bezpiecznym poziomie, istotnie powyżej limitów nadzorczych. W całym okresie minimalne wymogi kapitałowe były spełnione.
• Wymogi w zakresie funduszy własnych (Filar I)
Grupa Kapitałowa wylicza wymogi w zakresie funduszy własnych dla następujących rodzajów ryzyka:
|
ryzyko kredytowe |
metodą standardową stosując następujące formuły w zakresie: ekspozycji bilansowych - iloczyn wartości bilansowej (uwzględniającej wartość korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego), wagi ryzyka przypisanej ekspozycji zgodnie z metodą standardową wyliczania wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego oraz 8% (przy uwzględnieniu uznawalnych zabezpieczeń), udzielonych zobowiązań pozabilansowych – iloczyn wartości zobowiązania (uwzględniającej wartość korekt z tytułu szczególnego ryzyka kredytowego), wagi ryzyka produktu, wagi ryzyka przypisanej ekspozycji pozabilansowej zgodnie z metodą standardową wyliczania wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego oraz 8% (przy uwzględnieniu uznawalnych zabezpieczeń), transakcji pozabilansowych (instrumentów pochodnych) – iloczyn wagi ryzyka przypisanej transakcji pozabilansowej zgodnie z metodą standardową wyliczania wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego, ekwiwalentu bilansowego transakcji pozabilansowych oraz 8% (wartość ekwiwalentu bilansowego wyliczana jest zgodnie z metodą wyceny rynkowej). |
|
ryzyko operacyjne |
• zgodnie z podejściem AMA - w zakresie działalności prowadzonej przez Bank, z uwzględnieniem oddziału w Niemczech oraz z wyłączeniem oddziału w Czechach, • zgodnie z podejściem BIA - w zakresie działalności oddziału w Czechach oraz w zakresie działalności podmiotów Grupy Kapitałowej objętych konsolidacją ostrożnościową. |
|
ryzyko rynkowe |
• ryzyka walutowego – wyliczanego metodą podstawową, • ryzyka cen towarów – wyliczanego metodą uproszczoną, • ryzyka instrumentów kapitałowych – wyliczanego metodą uproszczoną, • ryzyka szczególnego instrumentów dłużnych – wyliczanego metodą podstawową, • ryzyka ogólnego instrumentów dłużnych – wyliczanego zgodnie z podejściem opartym na duracji, • pozostałych rodzajów ryzyka innych niż ryzyko delta (ryzyko non-delta) wyliczanych metodą scenariuszową w przypadku opcji, dla których Bank stosuje własne modele wyceny oraz metodą delta plus dla pozostałych opcji, |
|
Pozostałe ryzyka |
• ryzyka rozliczenia i ryzyka dostawy – wyliczanego metodą określoną w Tytule V „Wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rozliczenia” rozporządzenia CRR, • ryzyka kredytowego kontrahenta – wyliczanego metodą określoną w Rozdziale 6 „Ryzyko kredytowe kontrahenta” Tytułu II „Wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka kredytowego” rozporządzenia CRR, • ryzyka z tytułu korekty wyceny kredytowej - wyliczanego metodą określoną w Tytule VI „Wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej” rozporządzenia CRR, • przekroczenia limitu dużych ekspozycji – wyliczanego metodą określoną w § 395-401 rozporządzenia CRR, • dla ekspozycji wobec kontrahenta centralnego wyliczany jest wymóg z tytułu transakcji oraz wniesionych wkładów do funduszu kwalifikującego się kontrahenta centralnego na wypadek niewykonania zobowiązania |
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 dane przekształcone |
31.12.2019 dane opublikowane |
|
Kapitał własny |
39 911 |
41 578 |
41 578 |
|
kapitały: zakładowy, zapasowy, rezerwowy i fundusz ogólnego ryzyka |
34 976 |
34 986 |
34 986 |
|
niepodzielony wynik finansowy |
6 142 |
2 101 |
2 101 |
|
wynik roku bieżącego |
(2 557) |
4 031 |
4 031 |
|
inne całkowite dochody oraz udziały niekontrolujące |
1 350 |
460 |
460 |
|
|
|
|
|
|
Wyłączenia z kapitału własnego: |
76 |
4 015 |
4 015 |
|
dekonsolidacja - korekty z tytułu konsolidacji ostrożnościowej |
(279) |
(267) |
(267) |
|
wynik roku bieżącego |
- |
4 050 |
4 050 |
|
zabezpieczenie przepływów pieniężnych |
355 |
232 |
232 |
|
|
|
|
|
|
Inne pomniejszenia funduszy: |
2 671 |
2 909 |
2 914 |
|
wartość firmy |
961 |
1 109 |
1 109 |
|
inne wartości niematerialne |
1 264 |
1 711 |
1 711 |
|
pozycje sekurytyzacyjne |
67 |
- |
- |
|
dodatkowe korekty aktywów (AVA, DVA) |
379 |
89 |
94 |
|
|
|
|
|
|
Przejściowe odwrócenie wpływu MSSF 9 |
1 652 |
926 |
1 030 |
|
Zysk/(strata) roku bieżącego |
- |
4 050 |
1 038 |
|
|
|
|
|
|
Fundusze Tier 1 |
38 816 |
39 630 |
36 717 |
|
Fundusze Tier 2 (dług podporządkowany) |
2 700 |
2 700 |
2 700 |
|
|
|
|
|
|
Fundusze własne |
41 516 |
42 330 |
39 417 |
|
|
|
|
|
|
Wymogi w zakresie funduszy własnych |
18 273 |
17 034 |
17 120 |
|
Ryzyko kredytowe |
14 985 |
15 749 |
15 835 |
|
Ryzyko operacyjne1 |
1 629 |
843 |
843 |
|
Ryzyko rynkowe2 |
1 631 |
419 |
419 |
|
Ryzyko korekty wyceny kredytowej |
28 |
23 |
23 |
|
|
|
|
|
|
Łączny współczynnik kapitałowy |
18,18% |
19,88% |
18,42% |
|
Współczynnik kapitału Tier 1 |
16,99% |
18,61% |
17,16% |
1 W 2020 roku nastąpił wzrost wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego o 786 milionów PLN będący w głównej mierze konsekwencją rosnących kosztów ryzyka prawnego dotyczącego portfela kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych. Z uwagi na kwartalne przesunięcie danych uwzględnianych w metodzie AMA, w wymogu na koniec 2020 roku uwzględniony jest poziom kosztów z 3q2020. Począwszy od 2021 roku rezerwy pomniejszające wartość bilansową brutto kredytów (tj. straty powiązane z ryzykiem kredytowym) Grupa Kapitałowa będzie uwzględniała w metodzie AMA w stałej wartości z 3q2020.
2 Wzrost wymogu na ryzyko rynkowe spowodowany jest przede wszystkim wystąpieniem wymogu z tytułu ryzyka walutowego w wysokości 1 167 mln PLN, będącego skutkiem dotworzenia odpisów na ryzyko prawne związane z kredytami walutowymi. Pozycja walutowa została ograniczona w I półroczu 2021 roku.
Zgodnie z art. 26 ust. 2 CRR instytucje mogą włączyć zyski z bieżącego okresu lub zyski roczne do kapitału podstawowego Tier I po podjęciu przez Grupę Kapitałową formalnej decyzji potwierdzającej ostateczny wynik finansowy Grupy Kapitałowej w danym roku lub, przed podjęciem ww. formalnej decyzji, po uzyskaniu uprzedniego zezwolenia właściwego organu. Europejski Nadzór Bankowy (EBA) opublikował w maju 2020 roku w ramach jednolitego zbioru pytań i odpowiedzi (single rulebook Q&A) stanowisko dotyczące momentu rozpoznawania zysków rocznych oraz śródrocznych w danych dotyczących adekwatności kapitałowej (Q&A 2018_3822 oraz Q&A 2018_4085). Zgodnie z tym stanowiskiem, od momentu kiedy Grupa Kapitałowa formalnie spełnia kryteria pozwalające mu zaliczyć zysk za dany okres do kapitału Tier I, uznaje się, że zysk ten powinien być zaliczony na datę wsteczną (datę zysku a nie datę spełnienia kryterium) i należy dokonać korekty funduszy własnych na datę której dotyczy zysk. W związku z powyższym kolumna „dane przekształcone" prezentuje wartości funduszy własnych, wymogów kapitałowych oraz współczynników kapitałowych z uwzględnieniem podziału zysku za 2019 r. przez Walne Zgromadzenie Banku.
Zgodnie z Rozporządzeniem CRR, na potrzeby adekwatności kapitałowej stosuje się konsolidację ostrożnościową, która, w odróżnieniu od konsolidacji zgodnej z MSSF, obejmuje tylko podmioty zależne spełniające definicję instytucji, instytucji finansowej lub przedsiębiorstwa usług pomocniczych. Ponadto na podstawie art. 19 ust. 1 Rozporządzenia CRR z konsolidacji ostrożnościowej mogą być wyłączone podmioty, których łączna wartość aktywów i pozycji pozabilansowych jest niższa niż 10 mln EUR.
Pozostałe jednostki zależne niekonsolidowane metodą pełną na potrzeby konsolidacji ostrożnościowej wyceniane są metodą praw własności.
Grupę Kapitałową na potrzeby konsolidacji ostrożnościowej stanowią:
• PKO Bank Polski SA,
• Grupa Kapitałowa PKO Leasing SA,
• PKO BP BANKOWY PTE SA,
• PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA,
• Grupa Kapitałowa KREDOBANK SA,
• PKO Finance AB,
• PKO BP Finat sp. z o.o.,
• PKO Bank Hipoteczny SA,
• Grupa Kapitałowa Bankowe Towarzystwo Kapitałowe SA
Z konsolidacji ostrożnościowej wyłączone są podmioty niefinansowe i ubezpieczeniowe.
skonsolidowany rachunek zysków i strat zgodny z rozporządzeniem CRR (konsolidacja ostrożnościowa)
|
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT zgodny z rozporządzeniem CRR |
2020 |
2019 |
|
Wynik z tytułu odsetek |
10 312 |
10 251 |
|
Przychody z tytułu odsetek |
11 780 |
12 746 |
|
Koszty z tytułu odsetek |
(1 468) |
(2 495) |
|
Wynik z tytułu prowizji i opłat |
3 752 |
3 160 |
|
Przychody z tytułu prowizji i opłat |
4 804 |
4 245 |
|
Koszty z tytułu prowizji i opłat |
(1 052) |
(1 085) |
|
Wynik pozostały |
158 |
1 066 |
|
Przychody z tytułu dywidend |
15 |
14 |
|
Wynik na operacjach finansowych |
(112) |
180 |
|
Wynik z pozycji wymiany |
196 |
473 |
|
Zyski lub straty z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych |
165 |
143 |
|
Pozostałe przychody i koszty operacyjne netto |
(106) |
256 |
|
Wynik na działalności biznesowej |
14 222 |
14 477 |
|
Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty kredytowe |
(2 178) |
(1 148) |
|
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych |
(395) |
(111) |
|
Koszt ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach wymienialnych |
(6 552) |
(451) |
|
Koszty działania |
(5 871) |
(6 028) |
|
Podatek od niektórych instytucji finansowych |
(1 047) |
(1 014) |
|
Udział w zyskach i stratach jednostek zależnych, stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć |
122 |
82 |
|
Zysk/(strata) brutto |
(1 699) |
5 807 |
|
Podatek dochodowy |
(851) |
(1 757) |
|
|
|
|
|
Zysk/(strata) netto (z uwzględnieniem udziałowców niesprawujących kontroli) |
(2 550) |
4 050 |
|
Zyski i straty udziałowców niesprawujących kontroli |
- |
- |
|
Zysk/(strata) netto przypadający na akcjonariuszy jednostki dominującej |
(2 550) |
4 050 |
• KAPITAŁ WEWNĘTRZNY (FILAR II)
W 2020 roku Grupa Kapitałowa wyznaczała kapitał wewnętrzny zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa:
• rozporządzeniem CRR,
• ustawą Prawo bankowe,
• rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 6 marca 2017 roku w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej, polityki wynagrodzeń oraz szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego w bankach,
• ustawą o nadzorze makroostrożnościowym
oraz przepisami wewnętrznymi Banku i Grupy Kapitałowej.
Kapitał wewnętrzny to szacowana kwota kapitału, niezbędna do pokrycia wszystkich istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności Grupy Kapitałowej. Celem szacowania kapitału wewnętrznego jest określenie funduszy własnych na poziomie zapewniającym bezpieczeństwo działalności przy uwzględnieniu zmian profilu i skali prowadzonej działalności oraz niekorzystnych warunków skrajnych oraz umożliwienie bardziej efektywnego zarządzania Grupą Kapitałową nakierowanego na poprawę rentowności działalności i rentowności zainwestowanego kapitału.
Kapitał wewnętrzny na pokrycie istotnych rodzajów ryzyka jest ustalany zgodnie z metodami określonymi w przepisach wewnętrznych.
Wysokość relacji funduszy własnych do kapitału wewnętrznego Grupy Kapitałowej utrzymywała się na poziomie powyżej zarówno limitu ustawowego, jak i wewnętrznego Grupy Kapitałowej.
• UJAWNIENIA (FILAR III)
Grupa Kapitałowa ogłasza w cyklu rocznym informacje dotyczące w szczególności zarządzania ryzykiem oraz adekwatności kapitałowej zgodnie z: rozporządzeniem CRR i aktami wykonawczymi do CRR, wytycznymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego, w tym w sprawie wymogów dotyczących ujawniania informacji na mocy części ósmej Rozporządzania CRR („wytyczne EBA”), ustawą o nadzorze makroostrożnościowym, ustawą Prawo bankowe, Rekomendacją H, M i P wydanymi przez Komisję Nadzoru Finansowego, w ramach Raportu „Adekwatność kapitałowa oraz inne informacje podlegające ogłaszaniu Grupy Kapitałowej Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Polskiego Spółki Akcyjnej”.
Szczegółowe informacje o zakresie ujawnianych informacji, sposobie ich weryfikacji oraz publikacji zawierają Zasady polityki informacyjnej PKO Banku Polskiego SA w zakresie adekwatności kapitałowej oraz innych informacji podlegających ogłaszaniu udostępnione na stronie internetowej Banku (www.pkobp.pl).
72. Wskaźnik dźwigni
Grupa Kapitałowa wylicza wskaźnik dźwigni jako jedną z miar adekwatności kapitałowej.
Celem zarządzania ryzykiem nadmiernej dźwigni finansowej jest zapewnienie właściwej relacji pomiędzy wielkością kapitału Tier I i sumą aktywów bilansowych oraz udzielonych zobowiązań pozabilansowych Grupy Kapitałowej.
Dla celów pomiaru ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej Grupa Kapitałowa kalkuluje wskaźnik dźwigni jako miarę kapitału Tier I podzieloną przez miarę ekspozycji całkowitej i wyraża wskaźnik jako wartość procentową. Wskaźnik dźwigni według stanu na 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku utrzymywał się powyżej limitów wewnętrznych, zewnętrznych, a także powyżej wartości minimalnych rekomendowanych przez KNF.
Dla utrzymania wskaźnika dźwigni na akceptowalnym Grupa Kapitałowa ustaliła strategiczny limit tolerancji oraz wartość progową, których poziomy są regularnie monitorowane i okresowo weryfikowane.
|
Ekspozycje wskaźnika dźwigni określone w rozporządzeniu w sprawie wymogów kapitałowych |
|||
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
31.12.2019 |
|
|
Kapitał i miara ekspozycji całkowitej |
|
dane przekształcone |
dane publikowane |
|
Kapitał Tier I |
38 816 |
39 631 |
36 717 |
|
Miara ekspozycji całkowitej składającej się na wskaźnik dźwigni |
394 468 |
363 733 |
364 618 |
|
Wskaźnik dźwigni |
|
|
|
|
Wskaźnik dźwigni |
9,84% |
10,90% |
10,07% |
73. Informacje o sekurytyzacji portfela leasingowego i pakietowej sprzedaży wierzytelności
W związku z nabyciem 1 grudnia 2016 roku spółki Raiffeisen-Leasing Polska SA i jej spółek zależnych, Grupa Kapitałowa objęła konsolidacją ROOF Poland Leasing 2014 DAC, spółkę celową z siedzibą w Irlandii. Spółka celowa jest nabywcą sekurytyzowanych wierzytelności wynikających z umów leasingowych sprzedawanych przez spółkę Raiffeisen-Leasing Polska SA (obecnie: PKO Leasing SA) w ramach programu sekurytyzacji, który rozpoczął się w grudniu 2014 roku. Nabyte przez spółkę celową wierzytelności zostały sfinansowane emisją papierów wartościowych. Celem i korzyścią transakcji sprzedaży wierzytelności do spółki celowej było pozyskanie źródeł długoterminowego finansowania i ich dywersyfikacja.
Wykup dłużnych papierów wartościowych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 roku według ich wartości nominalnej wynosił łącznie 146 milionów PLN, w tym 85 milionów PLN wykupionych 2 stycznia 2020 roku oraz 61 milionów PLN wykupionych 2 kwietnia 2020 roku.
Wykup dłużnych papierów wartościowych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 roku według ich wartości nominalnej wynosił łącznie 491 milionów PLN, w tym 153 miliony PLN wykupione 2 stycznia 2019 roku, 134 miliony PLN wykupione 2 kwietnia 2019 roku, 110 milionów PLN wykupione 2 lipca 2019 roku oraz 94 miliony wykupione 2 października 2019 roku.
2 lipca 2020 roku program sekurytyzacji z udziałem spółki celowej ROOF Poland Leasing 2014 DAC został zakończony, PKO Leasing S.A. skorzystała z przysługującej jej opcji wykupu pozostałych w programie wierzytelności leasingowych (tzw. clean-up-call option). Powodem uruchomienia procesu zamknięcia przedmiotowej transakcji była spłata ostatnich obligacji wyemitowanych przez spółkę celową ROOF Poland Leasing 2014 DAC, która miała miejsce 2 kwietnia 2020 roku. Od tego dnia jedynym wierzycielem spółki z tytułu pożyczki podporządkowanej była PKO Leasing S.A. Otrzymane środki z tytułu odprzedaży wierzytelności leasingowych zostały wykorzystane – po opłaceniu podmiotów obsługujących transakcję – na spłatę pożyczki podporządkowanej udzielonej przez PKO Leasing S.A. spółce celowej. Grupa Kapitałowa rozpoczęła likwidację spółki ROOF.
We wrześniu 2019 roku PKO Leasing SA przeprowadziła transakcję sekurytyzacji wierzytelności leasingowych o wartości 2 500 milionów PLN. 26 września 2019 roku Spółka dokonała sprzedaży wierzytelności leasingowych do spółki celowej Polish Lease Prime 1 Designated Activity Company (Polish Lease Prime 1 DAC) z siedzibą w Dublinie (Irlandia). Nabyte wierzytelności spółka celowa sfinansowała głównie poprzez emisję papierów wartościowych (obligacji) przeprowadzoną 26 września 2019 roku z terminem wykupu 28 grudnia 2029 roku oraz ze środków pozyskanych w ramach Grupy Kapitałowej PKO Leasing SA. Obligacje o wartości nominalnej 1 835 milionów PLN zostały objęte przez podmioty spoza Grupy Kapitałowej PKO Banku Polskiego SA. Celem i korzyścią transakcji sprzedaży wierzytelności do spółki celowej było pozyskanie źródeł długoterminowego finansowania i ich dywersyfikacja.
Na 31 grudnia 2020 roku wartość należności stanowiących przedmiot transakcji sekurytyzacji wierzytelności leasingowych wyniosła 2 457 milionów PLN, na 31 grudnia 2019 roku wartość 2 723 milionów PLN.
Wartości bilansowe aktywów i zobowiązań finansowych objętych sekurytyzacją zaprezentowano w poniższej tabeli:
|
SEKURYTYZACJA |
Wartość transakcji |
Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej |
Wartość transakcji |
Kwota ryzyka pozostająca w Grupie Kapitałowej |
|
|
31.12.2020 |
31.12.2019 |
||
|
wartość bilansowa aktywów |
2 457 |
2 723 |
2 723 |
|
|
wartość bilansowa zobowiązań |
2 475 |
2 475 |
1 983 |
1 983 |
|
Pozycja netto |
(18) |
(18) |
740 |
740 |
Ponadto w 2020 roku Grupa Kapitałowa przeprowadziła pakietowe sprzedaże (wierzytelności bilansowych i pozabilansowych) ponad 26,8 tysięcy sztuk wierzytelności od klientów detalicznych oraz gospodarczych o zadłużeniu ogółem ponad 716 milionów PLN (w 2019 roku 1 790 milionów PLN). Łączna wartość bilansowa rezerw na potencjalne roszczenia z tytułu sprzedaży wierzytelności na 31 grudnia 2020 roku wynosiła 1,9 miliona PLN (na 31 grudnia 2019 roku wynosiła 2 miliony PLN). W wyniku sprzedaży wierzytelności zostały przeniesione wszystkie ryzyka i korzyści, w związku z powyższym Grupa Kapitałowa zaprzestała ujmowania tych aktywów.
Grupa Kapitałowa nie otrzymała papierów wartościowych z tytułu powyższych transakcji.
POZOSTAŁE NOTY
74. Działalność powiernicza
Podmiot dominujący jest bezpośrednim uczestnikiem Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych oraz Rejestru Papierów Wartościowych (NBP). Podmiot dominujący prowadzi rachunki papierów wartościowych oraz obsługuje transakcje na rynku krajowym i rynkach zagranicznych, świadczy usługi powiernictwa i pełni funkcję depozytariusza dla funduszy emerytalnych i inwestycyjnych. Aktywa przechowywane przez Podmiot dominujący w ramach świadczenia usług powierniczych, ze względu na niespełnienie definicji składnika aktywów Podmiotu dominującego, nie zostały wykazane w niniejszym sprawozdaniu finansowym.
75. Informacje dotyczące firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie sprawozdań finansowych
13 grudnia 2018 roku Rada Nadzorcza Banku na podstawie § 15 ust. 1 pkt 2 Statutu Banku dokonała wyboru PricewaterhouseCoopers Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Audyt sp. k. (dalej: PwC) jako firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania i przeglądu sprawozdań finansowych Banku oraz Grupy Kapitałowej za lata 2020-2021. PricewaterhouseCoopers Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Audyt sp. k. z siedzibą w Warszawie, przy ul. Polnej 11, jest wpisana na listę firm audytorskich, prowadzoną przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów pod numerem 144. 24 stycznia 2019 roku Bank i PwC zawarły umowę na przeprowadzenie badania i przeglądu sprawozdań finansowych Banku i Grupy Kapitałowej Banku za lata 2020-2021.
Na podstawie oświadczenia Rady Nadzorczej, Zarząd informuje, że wybór firmy audytorskiej PwC, przeprowadzającej badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku i sprawozdania finansowego Banku za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dalej: Badanie) został dokonany zgodnie z obowiązującymi na dzień dokonania wyboru przepisami prawa oraz przyjętymi przez Radę Nadzorczą przepisami wewnętrznymi Banku dotyczącymi wyboru firmy audytorskiej. Równocześnie na podstawie oświadczenia Rady Nadzorczej Zarząd informuje, że:
• firma audytorska PwC oraz członkowie zespołu wykonującego Badanie spełniali warunki do sporządzenia bezstronnego i niezależnego sprawozdania z Badania, zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, standardami wykonywania zawodu i zasadami etyki zawodowej,
• w Banku przestrzegane są powszechnie obowiązujące przepisy prawa związane z rotacją firmy audytorskiej i kluczowego biegłego rewidenta przeprowadzających badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej i sprawozdania finansowego Banku oraz związane z obowiązkowymi okresami karencji,
• Bank posiada politykę dotyczącą wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania sprawozdań finansowych Banku i Grupy Kapitałowej, oraz procedurę dotyczącą wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania sprawozdań finansowych Banku i Grupy, jak również politykę dotyczącą świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badanie, podmioty powiązane z tą firmą audytorską oraz członka sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem na rzecz Banku i spółek Grupy Kapitałowej Banku, w tym usług warunkowo zwolnionych z zakazu świadczenia przez firmę audytorską.
Badanie i przegląd sprawozdań finansowych Banku oraz Grupy Kapitałowej za rok 2019 przeprowadzała firma audytorska KPMG Audyt Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa.
|
ŁĄCZNA WYSOKOŚĆ NALEŻNEGO WYNAGRODZENIA NETTO FIRMY AUDYTORSKIEJ BADAJĄCEJ SPRAWOZDANIE FINANSOWE Z TYTUŁU: (w tysiącach PLN) |
2020 |
2019 |
|
badania sprawozdania finansowego Banku i skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej |
1 804 |
1 537 |
|
usług atestacyjnych, w tym przeglądu sprawozdań finansowych |
530 |
961 |
|
Razem |
2 334 |
2 498 |
76. Zdarzenia, które wystąpiły po dniu, na który sporządzono sprawozdanie finansowe
23 kwietnia 2021 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PKO Banku Polskiego S.A. podjęło decyzję dotyczącą zawierania ugód z konsumentami, którzy zawarli z Bankiem umowy kredytu lub pożyczki zabezpieczone hipotecznie indeksowane do walut obcych lub denominowane w walutach obcych (dalej: ugody z konsumentami). Zgodnie z podjętą uchwałą:
• tworzy się fundusz specjalny w wysokości 6,7 mld PLN z przeznaczeniem na pokrycie szczególnych strat bilansowych, które powstaną w następstwie rozpoznania skutków finansowych ugód z konsumentami,
• wydziela się z kapitału zapasowego Banku, w części utworzonej z zysku z lat ubiegłych dostępnego do podziału, kwotę w wysokości 6,7 mld PLN i przekazuje się ją na wyżej wymieniony fundusz specjalny,
• Walne Zgromadzenie zobowiązuje Zarząd Banku do przedstawienia do zatwierdzenia Radzie Nadzorczej Banku warunków, na jakich będą zawierane ugody, w tym warunków zwalniania z długu,
• Zarząd Banku może przystąpić do zawierania ugód z konsumentami (w tym zawierających zwolnienie z długu), po pozytywnym zaopiniowaniu przez Radę Nadzorczą Banku warunków na jakich będą one zawierane, w tym w zakresie zwolnienia z długu. Treść jednostkowych ugód powinna mieścić się w granicach warunków zaopiniowanych przez Radę Nadzorczą Banku.
Podpisy wszystkich Członków Zarządu Banku
|
28.04.2021 |
Zbigniew Jagiełło |
Prezes Zarządu |
|
|
28.04.2021 |
Rafał Antczak |
Wiceprezes Zarządu |
|
|
28.04.2021 |
Rafał Kozłowski |
Wiceprezes Zarządu |
|
|
28.04.2021 |
Maks Kraczkowski |
Wiceprezes Zarządu |
|
|
28.04.2021 |
Mieczysław Król |
Wiceprezes Zarządu |
|
|
28.04.2021 |
Adam Marciniak |
Wiceprezes Zarządu |
|
|
28.04.2021 |
Piotr Mazur |
Wiceprezes Zarządu |
|
|
28.04.2021 |
Jakub Papierski |
Wiceprezes Zarządu |
|
|
28.04.2021 |
Jan Emeryk Rościszewski |
Wiceprezes Zarządu |
|
Podpis osoby, której powierzono
prowadzenie ksiąg rachunkowych
Danuta Szymańska
Dyrektor Pionu Rachunkowości
Biblioteka czcionek:
aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzżźAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ
aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzżźAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ
aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzżźAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ
aąbcćdeęfghijklłmnńoópqrsśtuvwxyzżźAĄBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPQRSŚTUVWXYZŻŹ