Zarządzanie ryzykiem
walutowym

Ryzyko walutowe to ryzyko poniesienia straty z tytułu zmian kursów walutowych, generowane przez utrzymywanie otwartych pozycji walutowych w poszczególnych walutach.

Celem zarządzania ryzykiem walutowym jest ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian kursów walut do akceptowalnego poziomu poprzez kształtowanie struktury walutowej pozycji bilansowych oraz pozabilansowych.

Pomiar ryzyka walutowego

Do pomiaru ryzyka walutowego stosowany jest w Banku model wartości zagrożonej (VaR) oraz testy warunków skrajnych.
Wartość zagrożona (VaR) definiowana jest jako potencjalna wartość straty wynikająca z utrzymywanych pozycji walutowych oraz zmienności kursów walut, przy założonym poziomie prawdopodobieństwa i z uwzględnieniem korelacji między czynnikami ryzyka.
 
Testy warunków skrajnych (stress-testing i crash-testing) służą do oszacowania potencjalnej straty
z zajętych pozycji walutowych w przypadku wystąpienia nadzwyczajnej sytuacji na rynku walutowym, która nie jest standardowo opisana za pomocą miar statystycznych. W Banku stosowane są dwa rodzaje scenariuszy:

  1. scenariusze hipotetyczne – w których przyjmuje się hipotetyczną aprecjację lub deprecjację kursów walutowych (20-procentową oraz 50-procentową),
  2. scenariusze historyczne – scenariusze zachowań kursów walutowych zaobserwowane w przeszłości.

Prognozowanie i monitorowanie ryzyka walutowego

VaR Banku oraz analizę stress-testową aktywów finansowych Grupy Kapitałowej narażonych na ryzyko walutowe, łącznie dla wszystkich walut przedstawia poniższa tabela:

Nazwa miary wrażliwości 31.12.2011 31.12.2010
VaR 10-dniowy (tys. PLN)* 1 470 3 171
Zmiana kursów WAL/PLN o 20% (tys. PLN) (test warunków skrajnych)** 17 210 8 109

* Biorąc pod uwagę charakter prowadzonej działalności pozostałych Spółek Grupy Kapitałowej generujących istotne ryzyko walutowe oraz specyfikę rynku, na którym działają, Bank nie wyznacza skonsolidowanej miary wrażliwości VaR. Spółki te wykorzystują własne miary ryzyka do zarządzania ryzykiem walutowym. Miarę VaR 10-dniowy stosuje KREDOBANK SA, której wartość na dzień 31 grudnia 2011 roku wyniosła ok. 467 tysięcy złotych, a na dzień 31 grudnia 2010 roku ok. 182 tysiące złotych.
**W tabeli zaprezentowano wartość najbardziej niekorzystnego testu warunków skrajnych spośród scenariuszy: aprecjacja PLN o 20% oraz deprecjacja PLN o 20%. Dane na koniec 2010 roku zostały doprowadzone do porównywalności.

Ryzyko walutowe, zarówno na dzień 31 grudnia 2011 roku, jak i na dzień 31 grudnia 2010 roku kształtowało się na niskim poziomie.

Wielkość pozycji walutowych w Grupie Kapitałowej prezentuje poniższa tabela:

  31.12.2011 31.12.2010
Pozycja walutowa Pozycja walutowa
EUR 83 153 (4 035)
GBP 50 48 073
CHF (37 266) (18 820)
USD (180 781) (78 916)
Pozostałe (Globalna Netto) 11 630 11 257
Wielkość pozycji walutowych jest kluczowym (poza zmiennościami kursów walutowych) czynnikiem determinującym poziom ryzyka walutowego, na jakie narażona jest Grupa Kapitałowa. Na poziom pozycji walutowych wpływają wszystkie transakcje walutowe, jakie zostają zawarte, bilansowe i pozabilansowe. Narażenie Banku na ryzyko walutowe jest niskie (w odniesieniu do funduszy własnych VaR 10-dniowy dla pozycji walutowej Banku na koniec 2011 roku wynosił ok. 0,01%).
 
Struktura walutowa
Poniższe tabele przedstawiają zaangażowanie walutowe w podziale na poszczególne rodzaje aktywów, zobowiązań i zobowiązań pozabilansowych:
Waluta w przeliczeniu na PLN – 31.12.2011
PLN EUR CHF Inne Razem
AKTYWA, w tym:
Kasa, środki w Banku Centralnym 8 468 498 365 266 28 741 279 663 9 142 168
Należności od banków 366 793 1 070 348 219 257 772 641 2 429 039
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 111 613 129 8 295 725 24 625 849 2 758 034 147 292 737
Papiery wartościowe 27 626 050 309 552 - 256 527 28 192 129
Aktywa trwałe 8 535 276 - - 352 399 8 887 675
Inne aktywa i pochodne instrumenty finansowe 4 882 258 260 814 41 031 186 993  5 371 096
Suma aktywów (brutto) 161 492 004 10 301 705 24 914 878 4 606 257 201 314 844
Umorzenie/utrata wartości (9 044 071) (227 207) (538 972) (756 557) (10 566 807)
Suma aktywów (netto) 152 447 933 10 074 498 24 375 906 3 849 700 190 748 037
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY WŁASNE, w tym:
Zobowiązania wobec Banku Centralnego 3 454 - - - 3 454
Zobowiązania wobec banków 1 626 266 963 916 3 503 896 145 086 6 239 164
Zobowiązania wobec klientów 132 464 871 6 852 350 1 306 358 5 850 318 146 473 897
Zobowiązania z tytułu emisji
papierów wartościowych
3 294 783 3 555 738 921 258 - 7 771 779
Zobowiązania podporządkowane 1 614 377 - - - 1 614 377
Rezerwy 601 371 13 843 434 3 516 619 164
Inne zobowiązania i instrumenty pochodne
oraz rezerwa na podatek odroczony
4 782 744 324 797  4 523 92 154  5 204 218
Kapitały własne 22 821 984 - - - 22 821 984
SUMA ZOBOWIĄZAŃ
I KAPITAŁÓW WŁASNYCH
167 209 850 11 710 644 5 736 469 6 091 074  190 748 037
UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA POZABILANSOWE 32 000 400 3 321 411 128 614 1 439 963 36 890 388


  Waluta w przeliczeniu na PLN – 31.12.2010
PLN EUR CHF Inne Razem
AKTYWA, w tym:
Kasa, środki w Banku Centralnym 5 563 983 373 306 17 420 227 703 6 182 412
Należności od banków 248 565 1 113 541 637 132 336 719 2 335 957
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 103 869 753 6 285 663 22 910 754 2 458 619 135 524 789
Papiery wartościowe 22 207 655 133 968 - 161 666 22 503 289
Aktywa trwałe 8 448 191 - - 223 295 8 671 486
Inne aktywa i pochodne instrumenty finansowe 3 672 430 120 470 491 122 908 3 916 299
Suma aktywów (brutto) 144 010 577 8 026 948 23 565 797 3 530 910 179 134 232
Umorzenie/utrata wartości (8 313 676) (152 029) (358 477) (649 549) (9 473 731)
Suma aktywów (netto) 135 696 901 7 874 919 23 207 320 2 881 361 169 660 501
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY WŁASNE, w tym:
Zobowiązania wobec Banku Centralnego 3 370 - - - 3 370
Zobowiązania wobec banków 1 471 161 618 794 3 125 225 18 695 5 233 875
Zobowiązania wobec klientów 122 932 057 5 577 720 1 067 586 3 403 852 132 981 215
Zobowiązania z tytułu emisji
papierów wartościowych
111 101 3 187 766 - - 3 298 867
Zobowiązania podporządkowane 1 611 779 - - - 1 611 779
Rezerwy 574 043 6 131 669 2 847 583 690
Inne zobowiązania i instrumenty pochodne
oraz rezerwa na podatek odroczony
4 221 714 246 579 1 079 118 765 4 588 137
Kapitały własne 21 359 568 - - - 21 359 568
SUMA ZOBOWIĄZAŃ
I KAPITAŁÓW WŁASNYCH
152 284 793 9 636 990 4 194 559 3 544 159 169 660 501
UDZIELONE ZOBOWIĄZANIA POZABILANSOWE 33 334 068 2 519 541 123 465 808 304 36 785 378

Raportowanie ryzyka walutowego

W Banku opracowywane są raporty dotyczące ryzyka walutowego w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym, przy czym raporty kwartalne dotyczą także Grupy Kapitałowej. Raporty zawierają informacje o ekspozycji na ryzyko walutowe oraz informacje na temat wykorzystania limitów na to ryzyko. Odbiorcami raportów są przede wszystkim: KR, KZAP, Zarząd Banku oraz Rada Nadzorcza Banku.


Działania zarządcze dotyczące ryzyka walutowego

Głównymi narzędziami zarządzania ryzykiem walutowym w Grupie Kapitałowej są:

  • procedury dotyczące zarządzania ryzykiem walutowym,
  • limity i wartości progowe na ryzyko walutowe,
  • określenie dopuszczalnych typów transakcji walutowych oraz stosowanych w tych transakcjach kursów walutowych.

W Grupie Kapitałowej zostały ustanowione limity i wartości progowe na ryzyko walutowe m.in. na: pozycje walutowe, wartość zagrożoną obliczaną w horyzoncie 10-dniowym oraz stratę dzienną na rynku walutowym.