Podstawowe pojęcia
Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG)
Instytucja, która gwarantuje ochronę depozytów w Polsce. BFG chroni oszczędności posiadacza w 100 proc. do równowartości 100 tys. euro. (Do obliczania równowartości euro w złotych stosuje się kurs średni Narodowego Banku Polskiego z dnia spełnienia warunku gwarancji.) Więcej informacji o zasadach gwarantowania depozytów przez BFG znajdziesz TUTAJ
Oprocentowanie stałe
Oznacza, że nie zmienia się ono przez cały okres umowy. Utrzyma się bez względu na aktualną sytuację rynkową (np. obniżki stóp procentowych NBP). Stałe oprocentowanie na lokacie pozwala z góry określić zysk, kiedy znasz kwotę i czas, na jaki lokujesz pieniądze.
Oprocentowanie zmienne
Oznacza, że oprocentowanie może się zmieniać w okresie umowy. Oprocentowanie może zależeć od wysokości stóp procentowych NBP/ WIBORu.
Oprocentowanie w skali roku
Banki podają stawki oprocentowania lokat zawsze w skali roku – nawet dla krótszych depozytów, np. lokat miesięcznych. Rzeczywisty zysk z lokaty miesięcznej wynosi 1/12 stawki podanej dla całego roku, a dla lokaty 3-mięcznej wynosi 1/4 stawki podanej dla całego roku.
Stopa referencyjna NBP
Jest to jedna z podstawowych stóp procentowych normowanych przez Radę Polityki Pieniężnem (RPP). Określa minimalną cenę, po jakiej bank centralny organizuje operacje otwartego rynku. Wartość stopy referencyjnej zależy od sytuacji w Polsce i na świecie. Wiele produktów bankowych ma oprocentowanie wyznaczane w oparciu o tę stopę – np. kredytowe, a coraz częściej również depozytowe.
Procent vs. punkt procentowy
Punkt procentowy bywa mylony ze zmianą procentową danej wartości.
Procent to jedna setna część całości. Oznacza to, że jeden procent pewnej wielkości stanowi jedną setną tej wartości.
Punkty procentowe (p.p.) to różnica między dwiema wartościami, które już są podane w procentach.
Np. zmiana oprocentowania z 5% na 4% oznacza spadek oprocentowania o 1 punkt procentowy i zmianę tej wartości o 20%.
Kapitał
W kontekście oszczędzania kapitał to Twoje pieniądze, które np. wpłacasz na lokatę. Do kapitału bank dopisuje odsetki z lokaty.
Odsetki
Zysk klienta z lokaty lub konta oszczędnościowego. Bank wypłaca klientowi odsetki w określonym w umowie terminie. Np. co miesiąc na koncie oszczędnościowym lub na koniec okresu umownego lokaty.
Kapitalizacja odsetek
Naliczenie i wypłata odsetek. Kapitalizacja może odbywać się poprzez dopisanie odsetek do lokaty albo wypłatę odsetek na konto, z którego lokata została otwarta. Okres, po jakim bank dopisuje odsetki do kapitału lokaty, to okres kapitalizacji. Bank może dopisywać odsetki do lokaty co miesiąc lub co kwartał, jednak najczęściej ma to miejsce na koniec okresu umownego.
Podatek od zysków kapitałowych / Podatek Belki
Podatek, jaki zapłacisz od zysków od lokat i inwestycji. Wynosi on 19 % od zysku jaki wypracuje dany produkt.
Konto oszczędnościowe
To rodzaj konta, na którym możesz odkładać swoje nadwyżki finansowe. Jest ono wyżej oprocentowane niż konto osobiste. Masz stały dostęp do swoich oszczędności, jednak najczęściej bank zachęca do ograniczenia wypłat przez opłaty (np. pierwsza wypłata w miesiącu jest bezpłatna, ale za kolejne zapłacisz prowizję)
Odsetki na koncie oszczędnościowym bank nalicza codziennie. Jednak zobaczysz je na koncie dopiero po ich kapitalizacji – na koniec każdego miesiąca kalendarzowego.
Banki podają oprocentowanie nominalne (brutto w skali roku). Aby obliczyć faktyczny zysk, uwzględnij okres oszczędzania oraz podatek od zysków kapitałowych. Podatek naliczamy automatycznie od odsetek.
Rodzaje lokat
Lokata terminowa
To forma oszczędzania, w której wpłacasz określoną kwotę na konkretny czas. W zamian za to bank oferuje z góry ustalone oprocentowanie.
Lokaty otwierasz na określony czas, po którym bank zwróci Ci pieniądze wraz z odsetkami. Jeśli chcesz wypłacić pieniądze wcześniej, stracisz odsetki.
Banki podają oprocentowanie nominalne (brutto w skali roku). Aby obliczyć faktyczny zysk, uwzględnij okres oszczędzania oraz podatek od zysków kapitałowych. Podatek naliczamy automatycznie od odsetek.
Lokata mobilna
Lokata, którą otworzysz tylko w aplikacji mobilnej danego banku, np. w Aplikacji mobilnej PKO Banku Polskiego. Żeby otworzyć lokatę, musisz mieć aktywną aplikację. Zazwyczaj lokaty mobilne mają nieco lepsze oprocentowanie niż „standardowe” lokaty.
Lokata na nowe środki
To lokata z oprocentowaniem wyższym, niż standardowe lokaty. Możesz ją otworzyć ze środków, które wcześniej nie były deponowane w danym banku. Na taką lokatę możesz wpłacić nadwyżkę ponad sumę Twoich oszczędności (na kontach i lokatach) w danym banku na dzień odniesienia. Dzień odniesienia naszej Lokaty na nowe środki publikujemy na stronie lokaty.
Lokata negocjowana
Lokata, której wysokość oprocentowania klient może negocjować. Z reguły jest oferowana zamożnym klientom, którzy wpłacają do banku wysokie kwoty.
Lokata nieodnawialna
Lokata, która po zakończeniu okresu umownego nie odnawia się na kolejny okres. Kiedy się skończy, bank przelewa na Twoje konto pieniądze wraz z odsetkami.
Lokata odnawialna
Lokata, która po zakończeniu okresu umownego automatycznie odnawia się na kolejny okres. Lokata może odnawiać się na stawkę, która obowiązuje w dniu odnowienia albo inną, określoną przez bank (np. jak dla lokaty standardowej).
Tabela oprocentowania
Dokument, w którym bank podaje aktualne stawki oprocentowania lokat lub kredytów. Można go znaleźć na stronach internetowych banków oraz w placówkach. Naszą tabelę znajdziesz TUTAJ.
